Chức Năng Giám Sát Của Ủy Ban Tư Pháp Của Quốc Hội Việt Nam Hiện Nay

Chuyên khảo phân tích Chức năng giám sát của ủy ban tư pháp của quốc hội việt nam hiện nay, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Cao Mạnh Linh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Hồi
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử về nhà nước và pháp luật
• Đề tài: Chức Năng Giám Sát Của Ủy Ban Tư Pháp Quốc Hội Việt Nam: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chức Năng Giám Sát của Ủy Ban Tư Pháp QH

Trong hệ thống các Ủy ban của Quốc hội Việt Nam, Ủy ban Tư pháp (UBTP) đóng vai trò quan trọng. Được thành lập từ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII, UBTP thực hiện các chức năng thẩm tra, kiến nghị và đặc biệt là chức năng giám sát. Dù khối lượng công việc lớn, phạm vi hoạt động rộng và tổ chức bộ máy còn khiêm tốn, UBTP đã nỗ lực giám sát việc chấp hành pháp luật của các cơ quan tư pháp, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng (PCTN), giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. UBTP đã kiến nghị các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và tổ chức bộ máy, góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh. Thông qua giám sát, UBTP khẳng định vị trí, vai trò và đóng góp vào nhiệm vụ chung của Quốc hội.

1.1. Vai Trò Của Ủy Ban Tư Pháp Trong Hệ Thống Quốc Hội

Ủy ban Tư pháp là một cơ quan chuyên môn của Quốc hội, có vai trò quan trọng trong việc giúp Quốc hội thực hiện chức năng giám sát đối với hoạt động tư pháp. Theo Luật Tổ chức Quốc hội, UBTP có nhiệm vụ thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh thuộc lĩnh vực tư pháp; giám sát hoạt động của các cơ quan tư pháp, bao gồm Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan điều tra và cơ quan thi hành án. UBTP cũng có trách nhiệm giám sát công tác phòng, chống tham nhũng.

1.2. Phạm Vi Giám Sát Của Ủy Ban Tư Pháp Các Lĩnh Vực Chính

Phạm vi giám sát của UBTP bao gồm nhiều lĩnh vực quan trọng, như việc chấp hành pháp luật trong hoạt động của các cơ quan tư pháp, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. UBTP tập trung vào những lĩnh vực bức xúc, có nhiều sai phạm, hoặc có ảnh hưởng lớn đến quyền và lợi ích của người dân. Việc xác định đúng phạm vi giám sát giúp UBTP tập trung nguồn lực và nâng cao hiệu quả giám sát.

II. Thực Trạng Giám Sát Của Ủy Ban Tư Pháp Vấn Đề Hạn Chế

Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, chức năng giám sát của Ủy ban Tư pháp vẫn còn tồn tại những hạn chế. Phạm vi giám sát còn rộng so với năng lực thực tiễn của UBTP. Nội dung giám sát chủ yếu tập trung vào việc thực hiện pháp luật của các cơ quan tư pháp, chưa chú trọng đến giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Một số nội dung giám sát chưa đạt hiệu quả cao, như giám sát công tác phòng, chống tham nhũng, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Các phương thức giám sát chưa được kết hợp sử dụng đồng bộ, hợp lý. Việc thẩm tra còn chủ yếu dựa vào báo cáo của các cơ quan hữu quan, ít phát hiện được những vướng mắc, tồn tại lớn trong hoạt động tư pháp, PCTN.

2.1. Đánh Giá Hiệu Quả Giám Sát Hoạt Động Tư Pháp Hiện Nay

Hiệu quả giám sát hoạt động tư pháp của UBTP còn hạn chế do nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, nguồn lực của UBTP còn hạn chế, không đủ để thực hiện giám sát sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực. Thứ hai, quy trình, thủ tục giám sát còn chưa rõ ràng, thiếu các tiêu chí đánh giá hiệu quả. Thứ ba, sự phối hợp giữa UBTP và các cơ quan hữu quan còn chưa chặt chẽ, dẫn đến việc thu thập thông tin và xử lý các vấn đề phát hiện được còn chậm trễ. Theo kết quả điều tra, khảo sát, có tới 44,3% số người được hỏi cho rằng hoạt động giám sát của UBTP thời gian qua chỉ ở “mức bình thường” và 4,3% đánh giá là “chưa tốt”.

2.2. Hạn Chế Trong Giám Sát Phòng Chống Tham Nhũng Nguyên Nhân

Việc giám sát công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) của UBTP còn gặp nhiều khó khăn. Tham nhũng là một vấn đề phức tạp, có tính chất bí mật cao, gây khó khăn cho việc phát hiện và chứng minh. Các cơ quan chức năng thường có xu hướng che giấu sai phạm, gây cản trở cho hoạt động giám sát. Bên cạnh đó, pháp luật về PCTN còn nhiều bất cập, chưa đủ sức răn đe đối với các hành vi tham nhũng. Sự phối hợp giữa UBTP và các cơ quan thanh tra, kiểm toán, điều tra còn chưa hiệu quả.

2.3. Quy Trình Giám Sát Khiếu Nại Tố Cáo Điểm Nghẽn Cần Giải Quyết

Việc giám sát giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân là một nhiệm vụ quan trọng của UBTP. Tuy nhiên, quy trình giám sát này còn nhiều bất cập. Việc tiếp nhận, xử lý thông tin khiếu nại, tố cáo còn chậm trễ, thiếu minh bạch. Việc xác minh, làm rõ các nội dung khiếu nại, tố cáo còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và cơ chế phối hợp hiệu quả. Việc xử lý trách nhiệm đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm còn chưa nghiêm minh, gây bức xúc trong dư luận.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Giám Sát Của Ủy Ban Tư Pháp

Để nâng cao hiệu quả giám sát của Ủy ban Tư pháp, cần có những giải pháp đồng bộ. Cần hoàn thiện pháp luật về chức năng giám sát của UBTP, quy định rõ nội dung, phương thức, quy trình giám sát. Cần nâng cao năng lực bộ máy của UBTP, tăng cường nguồn lực, đào tạo chuyên môn cho cán bộ. Cần đổi mới phương thức giám sát, tăng cường giám sát chuyên đề, nghe giải trình, thẩm tra độc lập. Cần tăng cường công tác phối hợp giữa UBTP và các cơ quan hữu quan trong hoạt động giám sát. Cần bảo đảm cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ cho UBTP trong hoạt động giám sát.

3.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Về Chức Năng Giám Sát Nội Dung Cụ Thể

Việc hoàn thiện pháp luật về chức năng giám sát của UBTP cần tập trung vào các nội dung sau: Quy định rõ phạm vi, đối tượng giám sát của UBTP. Xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm của UBTP trong hoạt động giám sát. Quy định chi tiết quy trình, thủ tục thực hiện các phương thức giám sát. Xây dựng cơ chế bảo đảm thực hiện các yêu cầu, kiến nghị sau giám sát của UBTP. Bổ sung các quy định về xử lý vi phạm đối với các cá nhân, tổ chức không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các yêu cầu, kiến nghị của UBTP.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Bộ Máy Ủy Ban Tư Pháp Đào Tạo Nguồn Lực

Để nâng cao năng lực bộ máy của UBTP, cần thực hiện các giải pháp sau: Tăng cường số lượng và chất lượng cán bộ, công chức của UBTP. Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức của UBTP, đặc biệt là về lĩnh vực pháp luật, tư pháp, phòng, chống tham nhũng. Trang bị đầy đủ các phương tiện, thiết bị làm việc hiện đại cho UBTP. Xây dựng cơ chế thu hút, giữ chân cán bộ giỏi, có kinh nghiệm làm việc tại UBTP.

3.3. Đổi Mới Phương Thức Giám Sát Chuyên Đề Thẩm Tra Độc Lập

Việc đổi mới phương thức giám sát cần tập trung vào các giải pháp sau: Tăng cường giám sát chuyên đề đối với các vấn đề nổi cộm, bức xúc trong dư luận. Tổ chức các phiên giải trình của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan về các vấn đề được giám sát. Thực hiện thẩm tra độc lập đối với các báo cáo của các cơ quan hữu quan. Tăng cường sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng để công khai, minh bạch hóa hoạt động giám sát.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Giám Sát Thi Hành Án PCTN

Việc nâng cao hiệu quả giám sát của Ủy ban Tư pháp có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Trong lĩnh vực thi hành án, giám sát giúp phát hiện và xử lý các sai phạm, tiêu cực, bảo đảm quyền lợi của người được thi hành án. Trong lĩnh vực phòng, chống tham nhũng, giám sát giúp ngăn chặn, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh. Các kiến nghị của UBTP được các cơ quan tiếp thu, sửa chữa, góp phần quan trọng vào việc xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh.

4.1. Giám Sát Thi Hành Án Bảo Vệ Quyền Lợi Người Dân

Việc giám sát thi hành án cần tập trung vào các nội dung sau: Giám sát việc chấp hành pháp luật của các cơ quan thi hành án. Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến thi hành án. Giám sát việc kê biên, đấu giá tài sản thi hành án. Giám sát việc chi trả tiền thi hành án cho người được thi hành án. Thông qua giám sát, UBTP có thể phát hiện và kiến nghị xử lý các sai phạm, tiêu cực trong hoạt động thi hành án, bảo vệ quyền lợi của người dân.

4.2. Giám Sát Phòng Chống Tham Nhũng Xây Dựng Bộ Máy Trong Sạch

Việc giám sát phòng, chống tham nhũng (PCTN) cần tập trung vào các nội dung sau: Giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về PCTN. Giám sát việc kê khai tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức. Giám sát việc xử lý các vụ việc tham nhũng. Giám sát việc thu hồi tài sản tham nhũng. Thông qua giám sát, UBTP có thể góp phần ngăn chặn, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh.

V. Kết Luận Tầm Quan Trọng Của Giám Sát Hướng Phát Triển

Tóm lại, chức năng giám sát của Ủy ban Tư pháp có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Để nâng cao hiệu quả giám sát, cần có những giải pháp đồng bộ về pháp luật, tổ chức, phương thức và nguồn lực. Trong tương lai, UBTP cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

5.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Chức Năng Giám Sát Của UBTP

Chức năng giám sát của UBTP là một công cụ quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan tư pháp. Tuy nhiên, để chức năng này phát huy hiệu quả tối đa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa UBTP và các cơ quan liên quan, cũng như sự tham gia tích cực của người dân.

5.2. Định Hướng Phát Triển Chức Năng Giám Sát Trong Tương Lai

Trong tương lai, chức năng giám sát của UBTP cần được phát triển theo hướng chuyên sâu, hiệu quả và minh bạch hơn. Cần tăng cường sử dụng các công nghệ thông tin để thu thập và xử lý thông tin, cũng như tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình giám sát.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÁC VẤN ĐỀ CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Đề tài “Chức năng giám sát của UBTP của QH Việt Nam hiện nay” là đề tài nghiên cứu mới. Qua khảo sát, nghiên cứu sinh chưa tìm được một công trình nghiên cứu nào ở nước ngoài nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về chức năng giám sát của UBTP của QH/NV; đồng thời, ở trong nước cũng chưa có công trình nghiên cứu nào trước đây nghiên cứu toàn diện, có hệ thống về vấn đề này, đặc biệt là các vấn đề lý luận về chức năng giám sát của UBTP của QH Việt Nam. Tuy nhiên, cũng có một số công trình, bài viết nghiên cứu trong nước về tổ chức và hoạt động của UBTP của QH Việt Nam, về hoạt động giám sát của UBTP, Ủy ban Pháp luật của QH Việt Nam trước đây (tiền thân của UBTP và Ủy ban Pháp luật ngày nay) hoặc những công trình, bài viết nghiên cứu trong nước, nước ngoài có đề cập đến một số khía cạnh nghiên cứu của đề tài, tuy còn sơ lược nhưng rất có giá trị tham khảo cho việc nghiên cứu đề tài. Các công trình nghiên cứu lý luận về chức năng giám sát của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Việt Nam 1.

Các công trình nghiên cứu lý luận về chức năng giám sát của Quốc hội và chức năng giám sát của các Ủy ban của Quốc hội Lý luận về chức năng giám sát của QH Việt Nam, chức năng giám sát của HĐDT, các Ủy ban của QH là vấn đề được nhiều tác giả quan tâm và nghiên cứu từ đầu những năm 2000 trở lại đây. Trải qua quá trình dài nghiên cứu, các vấn đề lý luận về chức năng, quyền giám sát của QH, chức năng, quyền giám sát của HĐDT, các Ủy ban của QH đã dần được hoàn thiện. Thứ nhất, về đề tài, có đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới tổ chức và hoạt động của HĐDT, các Ủy ban của QH” đã tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về khái niệm, vai trò, tính chất của các Ủy ban của QH; hoạt động của Hội đồng, Ủy ban trong đó có hoạt động giám sát… Đề tài 9 có nhận định: “cùng với sự phát triển của QH/NV thì vai trò của các Ủy ban cũng đã biến đổi theo chiều hướng phức tạp hơn, chuyên môn hóa nhiều hơn. Trong điều kiện hiện nay, nội dung các nhiệm vụ và chức năng của các Ủy ban cho thấy những cơ quan này không chỉ đơn thuần là cơ quan mang tính trợ giúp.

Nhiều hoạt động của các Ủy ban trở thành những công đoạn mang tính bắt buộc trong quy trình lập pháp, quy trình quyết định những vấn đề quan trọng và quy trình giám sát”3, thể hiện quan điểm nghiên cứu về vị trí, vai trò của các Ủy ban của QH hiện nay, rất đáng tham khảo. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Vai trò của cơ quan dân cử đối với tổ chức và hoạt động của TAND trong tiến trình cải cách tư pháp”, là đề tài khá gần với nội dung nghiên cứu của luận án khi đi sâu nghiên cứu về vai trò của QH đối với TAND, trong đó có hoạt động giám sát. Đề tài đã luận giải về sự cần thiết phải có hoạt động giám sát của QH đối với TAND và một số nguyên tắc để bảo đảm tính độc lập của Tòa án, cơ quan hữu quan như: “phải tiến hành trong khuôn khổ các nguyên tắc hoạt động của QH; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của QH, các cơ quan của QH, tuyệt đối bảo đảm không lấn sân sang lĩnh vực hành pháp và tư pháp”, “không làm ảnh hưởng tới hoạt động bình thường của Tòa án các cấp”, “giám sát nhưng không can thiệp, không làm thay và phải đặt trong sự phân công, phối hợp giữa QH với UBTVQH, UBTP của QH, tránh chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nội dung hoạt động”; đồng thời có phân tích về hoạt động giám sát qua các phương thức pháp lý cụ thể; về sự cần thiết giám sát vụ án cụ thể…4. Tuy nhiên, những luận giải do đề tài đưa ra vẫn chưa toàn diện, chưa đánh giá tác động của việc giám sát vụ án cụ thể trong điều kiện vừa phải đáp ứng yêu cầu bảo đảm tính độc lập của quyền tư pháp, nhưng cũng vừa phải đáp ứng yêu cầu bảo đảm quyền con người, quyền công dân qua hoạt động giám sát.

Thứ hai, về sách, cuốn “Hoàn thiện cơ chế pháp lý đảm bảo chức năng giám sát của QH” là một trong số ít công trình nghiên cứu khá sâu khi tiếp cận từ góc độ 3 Trần Thị Quốc Khánh (Chủ nhiệm đề tài), (2013), Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới tổ chức và hoạt động của HĐDT, các Ủy ban của QH, Đề tài cấp bộ, Viện Nghiên cứu Lập pháp, Hà Nội, Tr. 4 Trần Hồng Nguyên (Chủ nhiệm đề tài), (2012), Vai trò của cơ quan dân cử đối với tổ chức và hoạt động của TAND trong tiến trình cải cách tư pháp, Đề tài cấp bộ, Viện Nghiên cứu Lập pháp, Hà Nội, Tr. 10 chức năng giám sát của QH, trong đó tác giả đưa ra được khái niệm và một số đặc điểm như: “chức năng giám sát của QH được hiểu là phương thức hoạt động của Quốc hội trong việc thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước”; “Chức năng giám sát của QH thực hiện trực tiếp tại kỳ họp trên cơ sở hoạt động của các cơ quan của QH. Do đó, chức năng giám sát được phân định cụ thể cho QH, các cơ quan của QH, Đoàn ĐBQH và ĐBQH”; “QH thực hiện chức năng giám sát của mình thông qua hoạt động của QH, các cơ quan của QH, đoàn ĐBQH, các ĐBQH” hay “Hiến pháp 1992 đã trao cho QH quyền năng cơ bản: quyền lập hiến, lập pháp, quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước và quyền quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Để thực hiện ba thẩm quyền quan trọng đó, QH đã sử dụng ba chức năng thể hiện trên ba phương diện hoạt động tương ứng đó là: chức năng lập hiến, lập pháp, chức năng giám sát và chức năng quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước”5. Ngoài ra, sách cũng phân tích một số vấn đề liên quan đến hoạt động giám sát của Ủy ban của QH, mối quan hệ với giám sát của QH… Đây là những nội dung rất đáng tham khảo khi nghiên cứu về chức năng giám sát của QH. Cuốn “Giám sát và cơ chế giám sát việc thực hiện quyền lực nhà nước ở nước ta hiện nay”6, là tập hợp nhiều bài viết có giá trị về giám sát của QH, giám sát của HĐDT, Ủy ban của QH, trong đó có một số bài viết về giám sát của QH đối với các CQTP, HĐTP đã có những luận giải rất đáng chú ý liên quan đến giới hạn giám sát của QH đối với HĐTP, nhất là đối với việc giám sát các vụ án cụ thể. Ngoài ra, còn có nhiều cuốn sách nghiên cứu về QH, giám sát của QH có nhiều nội dung tham khảo cho luận án như: “Cải cách tư pháp vì một nền tư pháp liêm chính”7; “Quyền giám sát của QH – Nội dung và thực tiễn từ góc nhìn tham chiếu”8; “Quốc 5 Trương Thị Hồng Hà, (2009), Hoàn thiện cơ chế pháp lý đảm bảo chức năng giám sát của QH nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, Nxb.

Chính trị quốc gia, Hà Nội, Tr. 6 Đào Trí Úc - Võ Khánh Vinh (đồng Chủ biên), (2003), Giám sát và cơ chế giám sát việc thực hiện quyền lực Nhà nước ở nước ta hiện nay, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội. 7 Viện Chính sách công và Pháp luật, (2014), Cải cách tư pháp vì một nền tư pháp liêm chính, Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.

8 Nguyễn Sĩ Dũng, (2004), Quyền giám sát của QH – Nội dung và thực tiễn từ góc nhìn tham chiếu, Nxb. Tư pháp, Hà Nội. 11 hội Việt Nam trong Nhà nước pháp quyền”9; “Hoạt động giám sát của QH Việt Nam trong cơ chế giám sát quyền lực nhà nước”10; “Quốc hội Việt Nam, tổ chức, hoạt động và đổi mới”11; “Hoạt động giám sát của cơ quan dân cử ở Việt Nam, vấn đề và giải pháp”12; “Hoạt động giám sát của QH, những vấn đề lý luận và thực tiễn”13; “Tiếp tục đổi mới hoạt động của QH từ thực tiễn hoạt động của QH khóa XII”14… Các sách này đã nghiên cứu luận giải rất nhiều nội dung liên quan đến giám sát của QH, HĐDT, Ủy ban của QH, phương thức giám sát, hậu quả pháp lý, đánh giá thực trạng và kiến nghị nhiều giải pháp, trong đó có những nội dung đề cập khá chi tiết về giám sát của QH, HĐDT, Ủy ban của QH đối với HĐTP. Thứ ba, về luận án tiến sỹ, một số luận án đáng chú ý có liên quan nhiều đến đề tài luận án như: “Quyền giám sát của QH đối với TAND, VKSND” 15; “Đảm bảo quyền con người trong hoạt động của QH Việt Nam”16; “Cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động giám sát của QH Việt Nam”17; “Kết luận giám sát của QH Việt Nam: Lý luận và thực tiễn”18… Các luận án này đã nghiên cứu chuyên sâu về nhiều khía cạnh lý luận liên quan đến chức năng, quyền giám sát của QH Việt Nam như: về quyền giám sát của QH, vai trò giám sát của QH trong thực hiện quyền lực nhà nước; hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của QH; đảm bảo quyền con người trong hoạt động giám sát của QH; về kết luận giám sát của QH và điều kiện bảo đảm hiệu lực, hiệu quả kết luận giám sát của QH; về giám 9 Nguyễn Đăng Dung, (2007), QH Việt Nam trong nhà nước pháp quyền, Nxb.

Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội. 10 Trương Thị Hồng Hà, (2015), Hoạt động giám sát của QH Việt Nam trong cơ chế giám sát quyền lực nhà nước, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội. 11 Phan Trung Lý, (2010), QH Việt Nam, tổ chức, hoạt động và đổi mới, Nxb.

Chính trị Quốc gia, Hà Nội. 12 Văn phòng QH – Viện Chính sách công và Pháp luật, (2015), Hoạt động giám sát của cơ quan dân cử ở Việt Nam - vấn đề và giải pháp, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội. 13 Đinh Xuân Thảo - Lê Như Tiến (đồng Chủ biên), (2010), Hoạt động giám sát của QH - Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb.

Công an nhân dân, Hà Nội. 14 Đinh Xuân Thảo (Chủ biên), (2011), Tiếp tục đổi mới hoạt động của QH từ thực tiễn hoạt động của QH khóa XII, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.