Luận văn thạc sĩ ussh qúa trình thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo của đảng bộ tỉnh vĩnh phúc từ năm 1997 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh qúa trình thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo của đảng bộ tỉnh vĩnh phúc từ năm 1997 đến, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Khang
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Quá trình thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 1997 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TRONG NHỮNG NĂM 1997 - 2005
• 1.1. Cơ sở hình thành chủ trƣơng xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (1997 – 2005)
• 1.2. Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về xoá đói, giảm nghèo (1997 – 2005)
• 1.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc và việc thực hiện chính sách xoá đói, giảm nghèo của tỉnh trước năm 1997
• 1.4. Quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc vận dụng chủ trương xoá đói, giảm nghèo của Đảng vào thực tiễn thực hiện chính sách xoá đói, giảm nghèo ở địa phương (1997 – 2005)
• 1.5. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về xoá đói, giảm nghèo (1997 – 2005)
• 1.6. Quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo (1997 – 2005)
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO GIAI ĐOẠN 2006 – 2010
• 2.1. Những thuận lợi và khó khăn đối với việc thực hiện chính sách giảm nghèo ở Vĩnh Phúc và chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về giảm nghèo giai đoạn 2006 – 2010
• 2.2. Những thuận lợi và khó khăn đối với việc thực hiện chính sách giảm nghèo ở Vĩnh Phúc (2006 – 2010)
• 2.3. Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về thực hiện giảm nghèo giai đoạn 2006 – 2010
• 2.4. Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo đẩy mạnh thực hiện chính sách giảm nghèo giai đoạn 2006 – 2010
• 2.5. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về thực hiện giảm nghèo giai đoạn 2006 – 2010
• 2.6. Quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo đẩy mạnh thực hiện chính sách giảm nghèo giai đoạn 2006 - 2010
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ NHỮNG KINH NGHIỆM
• 3.1. Nhận xét chung
• 3.2. Những thành tựu cơ bản
• 3.3. Một số tồn tại, hạn chế
• 3.4. Những kinh nghiệm chủ yếu và một số vấn đề đặt ra
• 3.4.1. Những kinh nghiệm chủ yếu
• 3.4.2. Một số vấn đề đặt ra
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chính Sách Xóa Đói Giảm Nghèo Tỉnh Vĩnh Phúc 1997 2010

Chính sách xóa đói giảm nghèo tại tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 1997 đến 2010 đã được triển khai với nhiều nỗ lực nhằm cải thiện đời sống cho người dân. Tỉnh Vĩnh Phúc, một trong những địa phương mới tái lập, đã đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện chính sách này. Chính sách không chỉ nhằm giảm tỷ lệ nghèo mà còn hướng tới phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

1.1. Lịch sử và bối cảnh chính sách xóa đói giảm nghèo

Chính sách xóa đói giảm nghèo được hình thành trong bối cảnh Việt Nam chuyển mình từ nền kinh tế kế hoạch hóa sang kinh tế thị trường. Tỉnh Vĩnh Phúc, sau khi tái lập, đã nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của việc xóa đói giảm nghèo để phát triển kinh tế - xã hội.

1.2. Mục tiêu và phương hướng của chính sách

Mục tiêu chính của chính sách là giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10% vào năm 2010. Phương hướng thực hiện bao gồm việc tăng cường hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề và phát triển hạ tầng cơ sở.

II. Những Thách Thức trong Quá Trình Thực Hiện Chính Sách 1997 2005

Trong giai đoạn đầu thực hiện chính sách, tỉnh Vĩnh Phúc đã gặp phải nhiều thách thức lớn. Những khó khăn này không chỉ đến từ điều kiện tự nhiên mà còn từ sự thiếu hụt nguồn lực và kinh nghiệm trong quản lý.

2.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội

Vĩnh Phúc có địa hình đa dạng nhưng cũng gặp nhiều khó khăn trong phát triển nông nghiệp. Tình trạng nghèo đói chủ yếu tập trung ở các vùng nông thôn, nơi mà cơ sở hạ tầng còn yếu kém.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và kinh nghiệm

Việc thiếu hụt nguồn lực tài chính và nhân lực có kinh nghiệm đã làm chậm tiến độ thực hiện chính sách. Nhiều chương trình hỗ trợ chưa được triển khai hiệu quả do thiếu sự phối hợp giữa các cấp chính quyền.

III. Phương Pháp và Giải Pháp Chính Để Thực Hiện Chính Sách 2006 2010

Giai đoạn 2006-2010, tỉnh Vĩnh Phúc đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả của chính sách xóa đói giảm nghèo. Những giải pháp này đã góp phần quan trọng trong việc cải thiện đời sống cho người dân.

3.1. Tăng cường hỗ trợ tài chính và đầu tư

Chính quyền tỉnh đã triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo, giúp họ có nguồn vốn để phát triển sản xuất. Các dự án đầu tư hạ tầng cũng được đẩy mạnh để tạo điều kiện cho người dân.

3.2. Đào tạo nghề và tạo việc làm

Đào tạo nghề cho người dân là một trong những giải pháp quan trọng. Các chương trình đào tạo đã được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng lao động, giúp người dân có cơ hội việc làm tốt hơn.

IV. Kết Quả và Ứng Dụng Thực Tiễn của Chính Sách 1997 2010

Chính sách xóa đói giảm nghèo tại Vĩnh Phúc đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong giai đoạn 1997-2010. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể, và đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt.

4.1. Tỷ lệ hộ nghèo giảm và đời sống cải thiện

Theo thống kê, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ 30% xuống còn dưới 10% vào năm 2010. Nhiều hộ gia đình đã có điều kiện sống tốt hơn, với thu nhập ổn định và khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội.

4.2. Những bài học kinh nghiệm rút ra

Quá trình thực hiện chính sách đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, như tầm quan trọng của sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và sự tham gia của cộng đồng trong việc thực hiện các chương trình xóa đói giảm nghèo.

V. Kết Luận và Tương Lai của Chính Sách Xóa Đói Giảm Nghèo

Chính sách xóa đói giảm nghèo tại Vĩnh Phúc đã có những thành công nhất định, nhưng vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Tương lai của chính sách này cần được tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế.

5.1. Đánh giá tổng quan về chính sách

Chính sách xóa đói giảm nghèo đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, cần có những điều chỉnh để phù hợp với tình hình mới.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Tương lai của chính sách xóa đói giảm nghèo cần tập trung vào phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và giảm thiểu sự chênh lệch giữa các vùng miền.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khi tái lập tỉnh vào tháng 1 năm 1997, Vĩnh Phúc phải đối mặt với muôn vàn khó khăn của một tỉnh thuần nông với quy mô kinh tế nhỏ bé. Tỷ lệ hộ đói nghèo toàn tỉnh thời điểm này ở mức 17,4%, trong đó tỷ lệ hộ đói là 2,8% và sản lượng lương thực bình quân đầu người năm 1996 chỉ đạt 286,4 kg, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân cả nước là 388 kg. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là làm thế nào để Đảng bộ tỉnh lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn liền với an sinh xã hội, giải quyết bài toán nghèo đói trong bối cảnh phân hóa giàu nghèo ngày càng gia tăng thời kỳ đầu đổi mới và công nghiệp hóa.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa và làm sáng tỏ tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đối với công tác xóa đói, giảm nghèo từ năm 1997 đến năm 2010. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đánh giá toàn diện những thành tựu, hạn chế, đồng thời đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị thực tiễn cao.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc gồm 9 đơn vị hành chính cấp huyện với 137 xã, phường, thị trấn trong giai đoạn lịch sử 1997 - 2010. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện rõ nét qua các chỉ số phát triển: tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP của tỉnh giai đoạn 1997 - 2000 đạt bình quân 17,8%, giai đoạn 2001 - 2005 đạt 15,3% và giai đoạn 2006 - 2010 đạt 17,4%. Vĩnh Phúc nhanh chóng gia nhập câu lạc bộ thu ngân sách trên 1.000 tỷ đồng, tạo tiền đề vật chất vững chắc để thực hiện thành công các mục tiêu an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về quy luật giá trị và sự phân hóa giàu nghèo trong nền kinh tế hàng hóa, khẳng định sự cần thiết phải xóa bỏ bất bình đẳng xã hội để bảo đảm quyền con người cơ bản. Đồng thời, nghiên cứu quán triệt sâu sắc Tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo đời sống nhân dân với phương châm cốt lõi xem việc làm cho người nghèo đủ ăn, người đủ ăn khá giàu là trách nhiệm hàng đầu của tổ chức Đảng và bộ máy chính quyền.

Mô hình nghiên cứu kết hợp quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội. Luận văn chuẩn hóa hệ thống khái niệm then chốt bao gồm:

• Nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối theo chuẩn mực của Liên Hợp Quốc.
• Chuẩn nghèo quốc gia đa giai đoạn: chuẩn trước năm 1997 tính theo quy đổi gạo dưới 13kg - 25kg/người/tháng; giai đoạn 1997 - 2000 tương đương 45.000 đồng - 90.000 đồng/người/tháng; giai đoạn 2001 - 2005 nâng lên 80.000 đồng - 150.000 đồng/người/tháng; giai đoạn 2006 - 2010 áp dụng mức 400.000 đồng ở nông thôn và 500.000 đồng ở thành thị.
• Tiêu chí phân loại xã nghèo (tỷ lệ hộ nghèo trên 40%) và xã đặc biệt khó khăn theo Chương trình 135.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khảo sát toàn diện 137 xã, phường, thị trấn thuộc tỉnh Vĩnh Phúc trong suốt 14 năm (1997 - 2010). Dữ liệu phân tích bao gồm hồ sơ theo dõi từ hơn 28.666 hộ đói nghèo trong cuộc điều tra năm 1998 và 29.363 hộ nghèo trong cuộc tổng điều tra năm 2001.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu hồi cứu toàn diện dựa trên hệ thống văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, XIII, XIV, các nghị quyết chuyên đề của Hội đồng nhân dân, báo cáo tổng kết định kỳ của Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ngành liên quan.

Phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic là hai công cụ chủ đạo, kết hợp chặt chẽ với phương pháp thống kê, phân tích định lượng, so sánh đối chiếu và tổng hợp dữ liệu. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp tái hiện bức tranh giảm nghèo trung thực theo tiến trình thời gian, bảo đảm tính khách quan khi phân tích nguyên nhân - kết quả và làm sáng tỏ quy luật vận động của các chính sách an sinh tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hệ thống tổ chức bộ máy chỉ đạo giảm nghèo được thiết lập đồng bộ từ tỉnh xuống cơ sở với năng lực huy động tài chính vượt trội. Tổng nguồn kinh phí huy động cho xóa đói, giảm nghèo giai đoạn 1997 - 2000 đạt 305.865 triệu đồng, vượt 49,6% so với kế hoạch ban đầu (trong đó ngân sách Trung ương chiếm 51%, ngân sách địa phương chiếm 25%). Sang giai đoạn 2001 - 2005, tổng vốn huy động lồng ghép tăng vọt lên 565.600 triệu đồng, trong đó ngân sách tỉnh chủ động nâng tỷ trọng đảm nhận lên 38% và vốn tín dụng chính sách chiếm 20,5%.

Thứ hai, công tác điều tra đã bóc tách chính xác các nguyên nhân nghèo đói để có giải pháp trúng đích. Dữ liệu khảo sát giai đoạn 2001 - 2005 chỉ rõ: 40% hộ nghèo do thiếu vốn, 20% do thiếu kinh nghiệm làm ăn, 10% do thiếu nhân lực lao động, 10% do bệnh tật ốm đau, 9% do thiếu đất sản xuất và 6,7% do đông con ăn theo.

Thứ ba, các chính sách an sinh xã hội hỗ trợ trực tiếp đạt kết quả sâu rộng. Giai đoạn 1997 - 2000 đã cấp 28.133 thẻ bảo hiểm y tế cho người thuộc hộ đói. Bước sang giai đoạn 2001 - 2005, toàn tỉnh đã mua và cấp 337.900 lượt thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo và người dân thuộc các xã Chương trình 135, đồng thời hoàn thành mục tiêu 100% xã, phường có trạm y tế. Về giáo dục, toàn tỉnh đã miễn giảm học phí và các khoản đóng góp xây dựng cho 38.000 lượt học sinh khó khăn giai đoạn 1997 - 2000 và tiếp tục trợ cấp cho hơn 150.000 lượt học sinh nghèo trong giai đoạn 2001 - 2005.

Thứ tư, vai trò của các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn. Cuộc vận động Quỹ Ngày vì người nghèo đã xây dựng và sửa chữa 4.873 ngôi nhà Đại đoàn kết, giúp Vĩnh Phúc hoàn thành xuất sắc mục tiêu xóa nhà tranh tre dột nát vào năm 2005. Hội Liên hiệp Phụ nữ quản lý trên 83 tỷ đồng vốn ủy thác, hỗ trợ 56.285 lượt hội viên vay vốn với tỷ lệ làm ăn hiệu quả đạt 90%. Hội Nông dân gây dựng Quỹ hỗ trợ đạt 3,3 tỷ đồng năm 2005 (tăng gấp 5 lần so với năm 1998) và mở hơn 2.000 lớp tập huấn khoa học kỹ thuật cho 120.000 lượt hội viên.

Thảo luận kết quả

Khi thể hiện dữ liệu qua biểu đồ cột so sánh tiến độ giảm tỷ lệ hộ nghèo qua 3 giai đoạn (1997 - 2000, 2001 - 2005 và 2006 - 2010) và bảng cơ cấu phân bổ nguồn vốn, có thể thấy rõ sự chuyển dịch từ hỗ trợ mang tính trợ cấp thụ động sang đầu tư phát triển năng lực tự thoát nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 17,4% năm 1997 xuống dưới 10% năm 2000 và tiếp tục giảm nhanh trong các giai đoạn sau.

Thành công của Vĩnh Phúc bắt nguồn từ sự đột phá trong thu hút đầu tư công nghiệp, tạo nguồn thu ngân sách dồi dào để tái phân phối cho các chính sách xã hội. So với nhiều tỉnh trung du Bắc Bộ có cùng xuất phát điểm, Vĩnh Phúc đã sớm kết hợp vốn vay ưu đãi với chuyển giao kỹ thuật trực tiếp (mô hình mạ ném, giống lúa lai, nấm sạch), giải quyết đồng thời hai nút thắt lớn nhất là thiếu vốn và thiếu kinh nghiệm sản xuất. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế: sự chênh lệch mức sống giữa vùng đồng bằng và miền núi vẫn tồn tại, nguy cơ tái nghèo do biến động kinh tế và thiên tai còn cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế tín dụng ưu đãi và sinh kế bền vững. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh định kỳ rà soát 6 tháng một lần, phấn đấu bảo đảm 100% hộ nghèo và hộ cận nghèo có phương án sản xuất khả thi được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi với mức hạn mức đáp ứng đủ chu kỳ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Thứ hai, đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn. Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn liên kết với Hội Nông dân và Đoàn Thanh niên tỉnh tổ chức tối thiểu 500 lớp chuyển giao kỹ thuật mỗi năm, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo ở khu vực nông thôn lên trên 65% trong kế hoạch 5 năm tiếp theo, tạo điều kiện chuyển dịch lao động sang các khu công nghiệp tập trung.

Thứ ba, nâng cấp toàn diện mạng lưới an sinh xã hội cơ sở. Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo ngành Y tế và Giáo dục ưu tiên phân bổ tối thiểu 25% ngân sách hỗ trợ xã hội hàng năm cho các xã miền núi khó khăn, bảo đảm duy trì 100% trạm y tế đạt chuẩn quốc gia, cấp phát kịp thời 100% thẻ bảo hiểm y tế và hỗ trợ chi phí học tập cho toàn bộ học sinh thuộc diện chính sách.

Thứ tư, tăng cường hiệu lực giám sát và phản biện xã hội. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh chủ trì thiết lập cơ chế giám sát độc lập đối với việc phân bổ các nguồn vốn an sinh, quản lý minh bạch các quỹ vận động từ cộng đồng, kiên quyết xử lý triệt để các trường hợp bình xét hộ nghèo không chính xác hoặc sử dụng nguồn vốn sai mục đích.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cán bộ lãnh đạo, cơ quan tham mưu hoạch định chính sách cấp tỉnh và huyện. Luận văn cung cấp mô hình thực tiễn về cách thức tổ chức bộ máy điều hành và kỹ năng lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nhóm 2: Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lịch sử Đảng, Chính trị học và Xây dựng Đảng. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị với phương pháp tiếp cận lịch sử chuẩn mực, hệ thống số liệu lưu trữ phong phú và lập luận chặt chẽ.

Nhóm 3: Cán bộ Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân và Đoàn Thanh niên các cấp. Cung cấp bài học kinh nghiệm trong việc phát động phong trào quần chúng, quản lý nguồn vốn tín thác và vận động các nguồn lực xã hội hóa cho người nghèo.

Nhóm 4: Các nhà nghiên cứu kinh tế phát triển và xã hội học. Tài liệu mang đến góc nhìn sâu sắc về bài toán xử lý mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế nhanh và đảm bảo công bằng xã hội tại một tỉnh chuyển đổi từ thuần nông sang công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã giải quyết tình trạng thiếu vốn của người nghèo giai đoạn 1997 - 2000 như thế nào? Tỉnh ủy đã chỉ đạo huy động tổng lực các nguồn vốn đạt 305.865 triệu đồng, ủy thác qua Ngân hàng phục vụ người nghèo và các tổ chức đoàn thể. Hội Phụ nữ và Hội Nông dân đã quản lý hàng chục tỷ đồng giúp hơn 40.000 lượt hộ tiếp cận vốn vay lãi suất ưu đãi với thời hạn 36 tháng để kịp xoay vòng sản xuất.

Chuẩn nghèo tại Vĩnh Phúc được điều chỉnh qua các giai đoạn 1997 - 2010 ra sao? Chuẩn nghèo chuyển từ quy đổi lương thực trước năm 1997 sang tính theo tiền tệ: giai đoạn 1997 - 2000 là 45.000 đồng - 90.000 đồng/người/tháng; giai đoạn 2001 - 2005 nâng lên 80.000 đồng - 150.000 đồng/người/tháng; giai đoạn 2006 - 2010 đạt 400.000 đồng ở nông thôn và 500.000 đồng ở thành thị, phản ánh bước tăng trưởng kinh tế vượt bậc của tỉnh.

Thành tựu nổi bật nhất của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Vĩnh Phúc trong công tác giảm nghèo là gì? Mặt trận Tổ quốc tỉnh đã phát động sâu rộng cuộc vận động Quỹ Ngày vì người nghèo, vận động được hơn 54 tỷ đồng các nguồn lực. Kết quả đã xây mới và sửa chữa 4.873 ngôi nhà Đại đoàn kết, giúp tỉnh được Trung ương trao tặng bằng ghi công hoàn thành xóa xong nhà tranh tre dột nát vào năm 2005.

Nguyên nhân nghèo đói chủ yếu nào tại Vĩnh Phúc được luận văn xác định? Khảo sát thực tế giai đoạn 2001 - 2005 chỉ ra nguyên nhân chủ quan là căn bản: 40% do thiếu vốn làm ăn, 20% do thiếu kiến thức và kinh nghiệm sản xuất, 10% do ốm đau bệnh tật và 10% do thiếu hụt lao động chính trong gia đình.

Chính sách y tế cho người nghèo tại Vĩnh Phúc đạt được kết quả cụ thể nào? Toàn tỉnh đã cấp 28.133 thẻ bảo hiểm y tế giai đoạn 1997 - 2000 và 337.900 lượt thẻ giai đoạn 2001 - 2005. Đến cuối năm 2005, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã hoàn thiện trạm y tế phục vụ khám chữa bệnh ban đầu thuận tiện cho người dân khó khăn.

Kết luận

• Luận văn khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn, kịp thời của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc là nhân tố quyết định đưa tỷ lệ đói nghèo từ 17,4% năm 1997 giảm xuống nhanh chóng qua các thời kỳ.
• Huy động thành công các nguồn lực tài chính vượt kế hoạch, đạt 305.865 triệu đồng giai đoạn đầu và 565.600 triệu đồng giai đoạn 2001 - 2005, khẳng định hiệu quả của cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ.
• Xóa bỏ hoàn toàn 4.873 căn nhà tạm, dột nát và hoàn thành mạng lưới 100% trạm y tế xã, phường, tạo bước chuyển biến căn bản về đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.
• Đóng góp quan trọng của công trình là đúc kết hệ thống bài học lịch sử về kết hợp tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội, đa dạng hóa sinh kế và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân.
• Trong giai đoạn tiếp theo, các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương cần tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng các bài học kinh nghiệm từ luận văn để xây dựng những chiến lược giảm nghèo đa chiều, bền vững và chống tái nghèo hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, khóa luận đƣợc chia thành 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo trong những năm 1997- 2005 Chƣơng 2: Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo đẩy mạnh thực hiện chính sách giảm nghèo giai đoạn 2006 - 2010 Chƣơng 3: Nhận xét chung và những kinh nghiệm chủ yếu 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÖC LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TRONG NHỮNG NĂM 1997 - 2005 1. Cơ sở hình thành chủ trƣơng xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (1997 – 2005) 1. Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về xoá đói, giảm nghèo (1997 – 2005) * Quan niệm về nghèo đói và nhận dạng nghèo đói Có nhiều quan niệm khác nhau về nghèo đói, song, có thể nói, về cơ bản, nó đƣợc coi là tình trạng không đƣợc hƣởng những nhu cầu cơ bản tối thiểu nào đó. Nói cách khác, đó là “sự thiếu hụt” - xét trên ba khía cạnh: 1.

Không đƣợc hƣởng thụ những nhu cầu cơ bản ở mức tối thiểu dành cho con ngƣời; 2. Có mức sống thấp hơn mức sống tối thiểu dành cho con ngƣời; 3. Thiếu cơ hội đƣợc lựa chọn tham gia vào các quá trình phát triển cộng đồng. Liên Hiệp Quốc đã đƣa ra hai khái niệm chính về nghèo đói: Nghèo tuyệt đối, là tình trạng không đƣợc hƣởng những nhu cầu cơ bản tối thiểu để duy trì cuộc sống.

Nghèo tương đối, là tình trạng không đƣợc hƣởng những nhu cầu cơ bản tối thiểu nhƣ ăn, ở, mặc, vệ sinh, y tế và giáo dục. Nghèo tƣơng đối đƣợc xem nhƣ là việc cung cấp không đầy đủ các tiềm lực vật chất và phi vật chất cho những ngƣời thuộc về một số tầng lớp xã hội nhất định so với sự sung túc của xã hội đó. Ở Việt Nam, khái nghiệm nghèo, đói đƣợc tách riêng. Nghèo là tình trạng chỉ đƣợc thỏa mãn một phần các nhu cầu cơ bản tối thiểu của cuộc sống và có mức sống thấp hơn so với mức sống trung bình của cộng đồng xét trên mọi phƣơng diện.

Đói là tình trạng có mức sống dƣới mức sống tối thiểu và thu nhập không đủ bảo đảm nhu cầu về vật chất để duy trì cuộc sống. Những hộ đói thƣờng thiếu ăn, đứt bữa từ 1 - 2 tháng/năm. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Còn đối với ngƣời dân thì quan niệm của họ rất đơn giản và thực tế: “Nghèo đói là gì ư? Là hôm nay con tôi ăn khoai, ngày mai không biết con tôi ăn gì? Bạn nhìn nhà ở của tôi thì biết, ngồi trong nhà cũng thấy mặt trời, khi mưa thì trong nhà cũng như ngoài sân”[38, 17]. Nhƣ vậy, có thể hiểu và đƣa ra một khái niệm chung về nghèo đói nhƣ sau: Nghèo đói là một phạm trù chỉ mức sống của một cộng đồng hay một nhóm dân cư là thấp, không đảm bảo những nhu cầu tối thiểu của con người mà những nhu cầu này theo một tiêu chuẩn xã hội đã được thừa nhận.

Chuẩn nghèo (hay ngƣỡng nghèo, tiêu chí nghèo) là công cụ để phân biệt ngƣời nghèo và ngƣời không nghèo, là chuẩn mực tối thiểu cho một cá nhân đáp ứng đƣợc nhu cầu cơ bản của họ về lƣơng thực thực phẩm và yếu tố phi lƣơng thực thực phẩm. Những ngƣời đƣợc coi là ngƣời nghèo khi mức sống của họ đƣợc đo qua thu nhập thấp hơn một mức sống tối thiểu chấp nhận đƣợc, tức là thấp hơn chuẩn nghèo. Những ngƣời có thu nhập ở trên chuẩn này là ngƣời không nghèo hoặc đã vƣợt nghèo, thoát nghèo. Chuẩn nghèo là một khái niệm “động”, thay đổi theo không gian và thời gian.

Ở mỗi quốc gia khác nhau, mỗi giai đoạn khác nhau thì chuẩn nghèo lại khác nhau. Ở Việt Nam, do xuất phát từ một nƣớc nông nghiệp, nên chuẩn nghèo đói ở Việt Nam, thời gian từ năm 1996 về trƣớc tính theo mức chi tiêu bằng lƣơng thực (quy gạo) là chính, về sau mới đƣợc tính theo giá trị bằng tiền. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu thực tế, Bộ Lao động - TB&XH đã công bố chuẩn nghèo đói quốc gia nhƣ sau: Thời kỳ trƣớc năm 1997: Hộ đói là hộ có mức thu nhập bình quân đầu ngƣời trong một hộ trong một tháng quy ra gạo là dƣới 13kg, tính cho mọi vùng. Hộ nghèo là hộ có thu nhập dƣới 15kg/ngƣời/tháng đối với vùng nông thôn, miền núi, hải đảo; dƣới 20kg/ngƣời/tháng đối với nông thôn vùng đồng bằng trung du; dƣới 25kg/ngƣời/tháng đối với thành thị.

13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Giai đoạn 1997 - 2000: Bộ Lao động - TB&XH đã ra công văn số 1751/LĐTB&XH ngày 20/5/1997 quy định lại chuẩn nghèo: - Hộ đói: dƣới 13kg gạo/ngƣời/tháng tƣơng đƣơng với 45.000đ - Hộ nghèo: là hộ có thu nhập dƣới 15kg gạo/ngƣời/tháng tƣơng đƣơng với 55.000đ đối với vùng nông thôn miền núi và hải đảo; dƣới 20kg gạo/ngƣời/tháng tƣơng đƣơng với 70.000đ đối với nông thôn đồng bằng trung du; dƣới 25kg gạo/ngƣời/tháng tƣơng đƣơng với 90.000đ đối với vùng thành thị. Giai đoạn 2001 - 2005: Theo Quyết định số 1143/2000/QĐ-LĐTBXH của Bộ Lao động - TB&XH về việc điều chỉnh chuẩn hộ nghèo giai đoạn 2001 - 2005 thì chuẩn nghèo đƣợc tính theo mức thu nhập bình quân đầu ngƣời trong hộ cho từng vùng. Cụ thể: - Vùng nông thôn miền núi, hải đảo: 80.000đ/ngƣời/tháng (960.000đ/năm) - Vùng nông thôn đồng bằng: 100.000đ/ngƣời/tháng (1. - Vùng thành thị: 150.000đ/ngƣời/tháng (1.

Những hộ có mức thu nhập bình quân đầu ngƣời dƣới mức quy định trên đƣợc xác định là hộ nghèo. Giai đoạn 2006 – 2010, chuẩn nghèo đƣợc quy định nhƣ sau: - Vùng nông thôn: 400.000 đồng/ngƣời/tháng. - Vùng thành thị: 500.000 đồng/ngƣời/tháng. Xã nghèo là xã có tỷ lệ hộ đói nghèo trên 40%, không có hoặc còn thiếu các hạng mục cơ sở hạ tầng nhƣ trạm y tế, trƣờng tiểu học, điện sinh hoạt, đƣờng ô tô tới trung tâm xã, chợ xã hoặc liên xã, nƣớc sạch sinh hoạt.

Xã ĐBKK là xã có 5 tiêu chí sau đây: - Địa bàn cƣ trú gồm các xã vùng sâu, vùng xa, vùng cao hẻo lánh, vùng biên giới, hải đảo. Khoảng cách từ các xã đến các khu động lực phát triển lớn hơn 20 km. - Cơ sở hạ tầng chƣa đƣợc xây dựng hoặc còn tạm bợ. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Các yếu tố xã hội chƣa đạt mức tối thiểu, dân trí thấp, tỷ lệ mù chữ và thất học trên 60%, tập tục lạc hậu,.

- Điều kiện sản xuất khó khăn, thiếu thốn, sản xuất mang tính tự nhiên, hái lƣợm, chủ yếu là phát rừng làm nƣơng rẫy, du canh du cƣ - Số hộ nghèo đói trên 60% số hộ của xã. Đời sống khó khăn, nạn đói thƣờng xuyên xảy ra. Mức quy định xã nghèo và xã ĐBKK áp dụng chung cho các giai đoạn từ 1997 đến nay. Nhƣ vậy, theo từng giai đoạn, chuẩn nghèo ở nƣớc ta đã đƣợc điều chỉnh sao cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc trong từng giai đoạn đó.

Chuẩn nghèo tăng theo từng giai đoạn chứng tỏ nền kinh tế - xã hội đất nƣớc ngày một phát triển và đã bƣớc đầu phát triển với tốc độ tăng trƣởng cao, đồng thời cũng chứng tỏ những thành công rất lớn của nƣớc ta trong công tác xóa đói giảm nghèo sau hơn 20 năm tiến hành đổi mới đất nƣớc. * Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về xóa đói, giảm nghèo Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, sự phân hóa giàu nghèo bị chi phối bởi chính các qui luật phổ biến của quá trình trao đổi hàng hóa, trong đó có vai trò quyết định là qui luật giá trị. Chủ nghĩa Mác – Lênin khẳng định: với sự mở rộng thƣơng mại, với tiền và cho vay nặng lãi,., sự tập trung của cải vào tay giai cấp ít ngƣời đã diễn ra nhanh chóng, cùng một lúc sự bần cùng hóa ngày càng tăng của quần chúng và sự tăng thêm của đám đông dân nghèo. Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, Lênin đã nhấn mạnh cần phải xóa bỏ sự chênh lệch ấy, bởi lẽ cuộc sống độc lập, tự do và không bị đói nghèo, dốt nát là những quyền cơ bản nhất của con ngƣời: Hãy xóa bỏ nạn ngƣời bóc lột ngƣời, nạn dân tộc này bóc lột dân tộc khác cũng sẽ bị xóa bỏ.

Quan điểm trên đây đồng thời cũng là niềm trăn trở suốt đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh – ngƣời học trò xuất sắc của Lênin. Cả cuộc đời của mình, 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngƣời “chỉ có một ham muốn tột bậc là làm cho đất nước ta được hoàn toàn độc lập, nhân dân ta được tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành” [27, tr. Tại Hội nghị sản xuất cứu đói đƣợc tổ chức vào tháng 7 năm 1955, Ngƣời đã từng nói: Dân dĩ thực vi tiên (nghĩa là dân lấy ăn làm trời), Có thực mới vực được đạo (nghĩa là không có ăn thì chẳng làm đƣợc gì cả). Ngƣời nhấn mạnh: “Chính sách của Đảng và Chính phủ là phải hết sức chăm nom đến đời sống của nhân dân.

Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi”[29, 572]. Ngƣời cho rằng, chính sách của Đảng và Chính phủ là phải: “Làm cho người nghèo thì đủ ăn. Người đủ ăn thì khá giàu. Người khá giàu thì giàu thêm” [28, tr.

62], bởi vì: Nước lấy dân làm gốc….Gốc có vững, cây mới bền. Thiết thực nhất của việc bồi dƣỡng “cái gốc” ấy chính là việc thƣờng xuyên chăm lo đời sống cho dân, chăm lo lợi ích chính đáng của dân Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu giành độc lập dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh nhiệm vụ cấp bách lúc bấy giờ là diệt giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Ngƣời coi “giặc đói” cũng nguy hiểm chẳng khác nào “giặc ngoại xâm”, phát động phong trào toàn dân tham gia sản xuất và thực hành tiết kiệm để kiến quốc mà trƣớc hết là diệt “giặc đói” và “giặc dốt”. Và theo Ngƣời, xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng phải đi liền với tinh thần ngày càng tốt, bên cạnh xóa đói, giảm nghèo về vật chất phải chú ý đến xóa đói, giảm nghèo về tinh thần.