Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Của Chính Quyền Huyện Thuận Châu, Tỉnh Sơn La

Tìm hiểu về chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La và những tác động tích cực đến nông dân.

• Tác giả: Trần Gia Kiên
• Người hướng dẫn: PSG. Đỗ Thị Hải Hà
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế & Chính Sách
• Đề tài: Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Tại Huyện Thuận Châu, Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH, HỘP
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN
• 1.1. Phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 1.2. Khái niệm và đặc điểm của hợp tác xã nông nghiệp
• 1.3. Sự cần thiết phải phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 1.4. Tiêu chí đánh giá sự phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 1.5. Chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 1.5.1. Khái niệm và mục tiêu chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 1.5.2. Nguyên tắc chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 1.5.3. Chủ thể và đối tượng chính sách. Nội dung chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 1.6. Tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện
• 1.6.1. Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện
• 1.6.2. Quá trình tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện
• 1.6.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp
• 1.7. Kinh nghiệm tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp và bài học rút ra cho huyện Thuận Châu
• 1.7.1. Kinh nghiệm một số địa phương trong nước
• 1.7.2. Bài học cho huyện Thuận Châu
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA
• 2.1. Đặc điểm của huyện Thuận Châu ảnh hưởng đến tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 2.2. Đặc điểm điều kiện tự nhiên huyện Thuận Châu
• 2.3. Tình hình kinh tế - xã hội huyện Thuận Châu
• 2.4. Thực trạng phát triển hợp tác xã và các chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Thuận Châu
• 2.5. Thực trạng phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Thuận Châu. Các chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp triển khai trên địa bàn huyện Thuận Châu
• 2.6. Thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu
• 2.6.1. Thực trạng chuẩn bị triển khai chính sách
• 2.6.2. Thực trạng chỉ đạo triển khai
• 2.6.3. Thực trạng kiểm soát thực hiện
• 2.7. Đánh giá tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu
• 2.7.1. Đánh giá kết quả thực hiện chính sách
• 2.7.2. Đánh giá điểm mạnh trong tổ chức thực thi chính sách
• 2.7.3. Đánh giá điểm yếu trong thực thi chính sách
• 2.7.4. Nguyên nhân của những điểm yếu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HTX NÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA
• 3.1. Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu đến năm 2025
• 3.1.1. Mục tiêu của tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu đến năm 2025
• 3.1.2. Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu đến năm 2025
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu đến năm 2025
• 3.2.1. Hoàn thiện chuẩn bị triển khai chính sách
• 3.2.2. Hoàn thiện chỉ đạo thực hiện chính sách
• 3.2.3. Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện chính sách
• 3.2.4. Giải pháp khác
• 3.3. Một số kiến nghị để thực thi các giải pháp
• 3.3.1. Kiến nghị với cơ quan quản lý nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị với các hợp tác xã
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Tại Huyện Thuận Châu

Chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện đời sống của nông dân. Hợp tác xã nông nghiệp không chỉ giúp nông dân tiếp cận công nghệ mới mà còn tạo ra cơ hội hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Chính sách này được xây dựng nhằm khuyến khích sự phát triển bền vững của các hợp tác xã, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái Niệm Về Hợp Tác Xã Nông Nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập thể, do các nông dân tự nguyện thành lập nhằm hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Theo Luật Hợp tác xã năm 2012, hợp tác xã có tư cách pháp nhân và hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và dân chủ.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Hỗ Trợ Đối Với Hợp Tác Xã

Chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp giúp tăng cường năng lực sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm và nâng cao thu nhập cho nông dân. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo kỹ năng và cung cấp thông tin thị trường.

II. Thách Thức Trong Việc Thực Thi Chính Sách Hỗ Trợ Hợp Tác Xã Nông Nghiệp

Mặc dù chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp đã được triển khai, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong quá trình thực thi. Các hợp tác xã thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, thiếu thông tin và kỹ năng quản lý. Điều này dẫn đến việc nhiều hợp tác xã không phát huy được hiệu quả hoạt động.

2.1. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Nguồn Vốn

Nhiều hợp tác xã nông nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính. Điều này ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và mở rộng sản xuất của họ.

2.2. Thiếu Kỹ Năng Quản Lý

Nhiều thành viên trong hợp tác xã thiếu kỹ năng quản lý và điều hành, dẫn đến việc không thể tối ưu hóa hoạt động sản xuất và kinh doanh. Việc đào tạo và nâng cao năng lực cho các thành viên là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Hỗ Trợ Hợp Tác Xã Nông Nghiệp

Để giải quyết các vấn đề trong việc thực thi chính sách hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp, cần có các phương pháp cụ thể. Việc tăng cường đào tạo, cung cấp thông tin và hỗ trợ tài chính là những giải pháp quan trọng.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Kỹ Năng

Cần tổ chức các khóa đào tạo về quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cho các thành viên hợp tác xã. Điều này giúp nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của họ.

3.2. Cung Cấp Thông Tin Thị Trường

Việc cung cấp thông tin về thị trường, giá cả và xu hướng tiêu dùng sẽ giúp các hợp tác xã nắm bắt cơ hội và điều chỉnh sản xuất cho phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chính Sách Hỗ Trợ Hợp Tác Xã Nông Nghiệp

Chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại huyện Thuận Châu. Nhiều hợp tác xã đã hoạt động hiệu quả, tạo ra việc làm và nâng cao thu nhập cho nông dân.

4.1. Kết Quả Hoạt Động Của Hợp Tác Xã

Nhiều hợp tác xã đã tăng cường sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Điều này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Mô Hình Hợp Tác Xã Thành Công

Một số hợp tác xã đã áp dụng mô hình sản xuất liên kết, giúp tăng cường hiệu quả sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Mô hình này cần được nhân rộng để phát huy hiệu quả.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Tại Huyện Thuận Châu

Tương lai của hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Thuận Châu phụ thuộc vào việc thực thi hiệu quả các chính sách hỗ trợ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và các hợp tác xã để phát huy tối đa tiềm năng của nông nghiệp địa phương.

5.1. Định Hướng Phát Triển Hợp Tác Xã

Cần xây dựng các chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp bền vững, tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Bên Liên Quan

Việc tăng cường hợp tác giữa chính quyền, các tổ chức xã hội và hợp tác xã sẽ tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển của nông nghiệp tại huyện Thuận Châu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế tập thể giữ vai trò then chốt trong tiến trình tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới tại các địa bàn vùng cao. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cả nước hiện có khoảng 33% hợp tác xã nông nghiệp hoạt động đạt hiệu quả thực chất. Tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La – địa bàn miền núi có diện tích tự nhiên 153.336 ha với tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 93% – việc triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể đối mặt với nhiều rào cản đặc thù. Tính đến tháng 8 năm 2018, toàn huyện có 36 hợp tác xã nông nghiệp đang hoạt động, song phần lớn có quy mô nhỏ lẻ, nguồn vốn bình quân chỉ đạt khoảng 815 triệu đồng/hợp tác xã và gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực ưu đãi của Nhà nước.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện khoảng cách giữa hệ thống thể chế chính sách với năng lực tổ chức thực thi tại chính quyền cấp huyện. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Thuận Châu giai đoạn 2015-2018, chỉ rõ các điểm nghẽn và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu bao quát 29 xã, thị trấn trên địa bàn huyện; sử dụng số liệu thứ cấp giai đoạn 2015-2017 và dữ liệu khảo sát thực địa năm 2018. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ định lượng giúp địa phương đẩy nhanh tốc độ giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 48,10% năm 2016 xuống 45,03% năm 2017, đồng thời hỗ trợ diện tích 1.168,6 ha cây ăn quả trồng mới năm 2017 phát triển ổn định theo chuỗi giá trị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên lý thuyết chính sách công và quy trình thực thi chính sách của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, chuẩn hóa tiến trình thực thi qua ba giai đoạn liên hoàn: chuẩn bị triển khai, chỉ đạo triển khai và kiểm soát thực hiện. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp lý thuyết kinh tế tập thể và quy chuẩn quản trị hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã năm 2012, kết hợp Thông tư số 09/2017/TT-BNN-PTNT ngày 17/4/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với 6 nhóm tiêu chí đánh giá phân loại hợp tác xã theo thang điểm 100. Các khái niệm nền tảng được định nghĩa chặt chẽ bao gồm: hợp tác xã nông nghiệp, chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã, tổ chức thực thi chính sách của chính quyền cấp huyện và năng lực cạnh tranh của kinh tế hộ nông dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được cấu thành từ hai hợp phần độc lập nhằm bảo đảm tính khách quan. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo chính thức giai đoạn 2015-2018 của Ủy ban nhân dân huyện Thuận Châu, Phòng Tài chính - Kế hoạch và Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Dữ liệu sơ cấp được thực hiện thông qua phỏng vấn sâu với cỡ mẫu gồm 5 cán bộ lãnh đạo và quản lý then chốt, bao gồm: Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, Phó Trưởng phòng Tài chính - Kế hoạch, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giám đốc Hợp tác xã bản Lọng Bon và Giám đốc Hợp tác xã chanh leo Thuận Châu.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm thu thập thông tin chuyên sâu từ cả hai phía: cơ quan ban hành, điều phối chính sách và đối tượng trực tiếp thụ hưởng. Tác giả sử dụng kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh chuỗi thời gian và mô hình hóa thể chế. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác sự biến động của các chỉ tiêu tài chính, đo lường sự tương thích giữa quy định pháp luật với khả năng hấp thụ chính sách của 36 hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn miền núi. Quá trình thu thập tài liệu và phỏng vấn sơ cấp được thực hiện tập trung từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, số lượng hợp tác xã gia tăng đột biến nhưng quy mô tổ chức có xu hướng thu hẹp. Số lượng hợp tác xã nông nghiệp hoạt động thực tế tăng gấp 4 lần, từ 9 đơn vị năm 2015 lên 36 đơn vị vào tháng 8 năm 2018 với 31 hợp tác xã thành lập mới trong giai đoạn này. Đồng thời, huyện đã tiến hành giải thể bắt buộc 13 hợp tác xã ngừng hoạt động từ trước. Tuy nhiên, số lượng thành viên bình quân trên mỗi hợp tác xã giảm mạnh 45,9%, từ 37 thành viên năm 2015 xuống chỉ còn 20 thành viên năm 2018.

Thứ hai, hiệu quả sản xuất kinh doanh và nguồn lực tài chính bình quân suy giảm rõ rệt. Mặc dù tổng vốn điều lệ toàn huyện đạt 5.354 triệu đồng năm 2017, vốn bình quân mỗi hợp tác xã giảm từ 938 triệu đồng năm 2015 xuống còn 815 triệu đồng năm 2018. Doanh thu bình quân mỗi đơn vị giảm sâu từ 1.258 triệu đồng năm 2015 xuống 365 triệu đồng năm 2017 và chỉ đạt 215 triệu đồng trong 8 tháng đầu năm 2018. Lợi nhuận bình quân mỗi hợp tác xã cũng giảm từ 88,7 triệu đồng năm 2015 xuống còn 30,6 triệu đồng năm 2017.

Thứ ba, nguồn nhân lực quản lý còn mỏng và điểm nghẽn tiếp cận tín dụng kéo dài. Toàn huyện chỉ có 38 cán bộ quản lý đạt trình độ đại học, cao đẳng trên 36 hợp tác xã, đạt tỷ lệ xấp xỉ 1 cán bộ chuyên môn/hợp tác xã. Hầu hết các đơn vị thành lập mới không thể tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP do thiếu tài sản bảo đảm và phương án sản xuất kinh doanh khả thi.

Thảo luận kết quả

Sự sụt giảm doanh thu và lợi nhuận bình quân bắt nguồn từ việc phát triển nóng số lượng nhằm đáp ứng tiêu chí nông thôn mới và chỉ tiêu mở rộng 1.168,6 ha cây ăn quả năm 2017. Nhiều hợp tác xã thành lập mang tính hình thức, chưa kịp hoàn thiện chuỗi liên kết đầu ra.

So sánh với các địa phương lân cận, huyện Mộc Châu đã xây dựng được 49 hợp tác xã nông nghiệp với doanh thu bình quân 745 triệu đồng/năm và 12 đơn vị tham gia chuỗi tiêu thụ lớn như VinEco; huyện Mai Sơn năm 2017 đã giải ngân 945 triệu đồng hỗ trợ bao bì, nhãn mác cho 14 hợp tác xã cây ăn quả. Rõ ràng, công tác hỗ trợ tại Thuận Châu còn phân tán và thiếu chiều sâu. Dữ liệu thực chứng trong nghiên cứu có thể được minh họa trực quan qua bảng tổng hợp chuỗi thời gian hoặc biểu đồ cột kép, phản ánh sự tương phản rõ rệt giữa đường tăng trưởng số lượng hợp tác xã (tăng 300%) với đường suy giảm của doanh thu bình quân (giảm 82,9%) trong giai đoạn 2015-2018.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao chất lượng khâu chuẩn bị và lập kế hoạch thực thi chính sách.

• Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính - Kế hoạch chủ trì, phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Động từ hành động: Khảo sát chính xác nhu cầu hỗ trợ, chuẩn hóa văn bản hướng dẫn nghiệp vụ và phân bổ dự toán ngân sách chi tiết.
• Mục tiêu định lượng: Bảo đảm 100% hợp tác xã nông nghiệp tiếp cận đầy đủ thông tin hỗ trợ trước quý II hàng năm.
• Lộ trình: Giai đoạn 2019-2021.

Thứ hai, đẩy mạnh đào tạo và thu hút nhân lực chất lượng cao về khu vực kinh tế tập thể.

• Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Thuận Châu phối hợp với Liên minh Hợp tác xã tỉnh Sơn La.
• Động từ hành động: Mở các lớp bồi dưỡng quản trị kinh doanh, kế toán hợp tác xã và nhân rộng đề án đưa cán bộ trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng về làm việc có thời hạn.
• Mục tiêu định lượng: Đạt tối thiểu 2 cán bộ có trình độ chuyên môn cao đẳng hoặc đại học trên mỗi hợp tác xã; nâng tỷ lệ cán bộ quản trị qua đào tạo lên 85% vào năm 2025.
• Lộ trình: Giai đoạn 2019-2025.

Thứ ba, tháo gỡ rào cản tín dụng và thiết lập chuỗi giá trị nông sản bền vững.

• Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện phối hợp với Phòng Kinh tế và Hạ tầng.
• Động từ hành động: Vận hành cơ chế bảo lãnh tín dụng theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP, hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu và chứng nhận chỉ dẫn địa lý.
• Mục tiêu định lượng: Hoàn thành cấp mã vùng trồng cho 100% sản phẩm chủ lực, kết nối tối thiểu 15 hợp tác xã tham gia chuỗi tiêu thụ tại các hệ thống bán lẻ hiện đại.
• Lộ trình: Giai đoạn 2020-2025.

Thứ tư, đổi mới công tác kiểm soát, thanh tra và đánh giá sau hỗ trợ.

• Chủ thể thực hiện: Tổ chỉ đạo phát triển hợp tác xã huyện và Hội đồng nhân dân huyện.
• Động từ hành động: Thiết lập hệ thống thông tin phản hồi hai chiều, kiểm tra định kỳ tiến độ giải ngân và phân loại hợp tác xã theo Thông tư số 09/2017/TT-BNN-PTNT.
• Mục tiêu định lượng: Giám sát 100% nguồn vốn ngân sách hỗ trợ, phấn đấu đưa tỷ lệ hợp tác xã hoạt động hiệu quả đạt trên 60% vào năm 2025.
• Lộ trình: Định kỳ hàng quý từ 2019 đến 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện và cấp tỉnh: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện, cán bộ chuyên trách tại các Phòng Tài chính - Kế hoạch, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có thể sử dụng khung quy trình 3 giai đoạn để thiết kế, điều phối và phân bổ ngân sách hỗ trợ công một cách minh bạch, hiệu quả.

Nhóm cán bộ quản trị hợp tác xã nông nghiệp: Hội đồng quản trị, ban giám đốc các hợp tác xã tìm thấy trong luận văn phương pháp chuẩn hóa hồ sơ pháp lý, xây dựng phương án kinh doanh khả thi nhằm đáp ứng điều kiện tiếp cận vốn tín dụng và các chính sách ưu đãi của Nhà nước.

Nhóm học viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý kinh tế và Chính sách công: Luận văn cung cấp nguồn dữ liệu thực chứng tin cậy về kinh tế tập thể vùng Tây Bắc, kết hợp hệ phương pháp phỏng vấn sâu 5 chuyên gia, đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các đề tài nghiên cứu chính sách nông nghiệp nông thôn.

Nhóm các tổ chức phát triển xã hội và dự án phi chính phủ: Các tổ chức tài trợ sinh kế có thể khai thác dữ liệu thực tế tại 29 xã, thị trấn với 70.925 lao động nông nghiệp của Thuận Châu để xây dựng các dự án hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào thúc đẩy số lượng hợp tác xã nông nghiệp tại Thuận Châu tăng mạnh trong giai đoạn 2016-2018? Sự gia tăng từ 14 đơn vị năm 2016 lên 36 đơn vị vào tháng 8 năm 2018 bắt nguồn từ chỉ đạo quyết liệt của huyện trong việc thực hiện tiêu chí số 13 về nông thôn mới và đề án tái cơ cấu nông nghiệp. Điển hình năm 2017, toàn huyện đã phát triển mới 1.168,6 ha cây ăn quả (đạt 656% kế hoạch), tạo động lực thành lập 16 hợp tác xã mới để liên kết sản xuất.

Vì sao các hợp tác xã nông nghiệp tại Thuận Châu khó tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng? Trở ngại cốt lõi là hầu hết các hợp tác xã có quy mô vốn nhỏ với mức bình quân chỉ 815 triệu đồng/đơn vị và thiếu tài sản thế chấp hợp pháp. Doanh thu bình quân giảm xuống 215 triệu đồng năm 2018 khiến các tổ chức tín dụng đánh giá phương án kinh doanh có rủi ro cao, gây khó khăn trong việc xét duyệt vay theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP.

Thực trạng chất lượng nhân lực quản lý hợp tác xã trên địa bàn huyện hiện nay ra sao? Năng lực quản trị của hợp tác xã còn khá yếu khi toàn huyện chỉ có 38 cán bộ có trình độ đại học, cao đẳng trên 36 hợp tác xã, bình quân xấp xỉ 1 người/đơn vị. Đa số cán bộ quản lý là nông dân chưa qua đào tạo bài bản về quản trị kinh tế và xúc tiến thương mại, đòi hỏi cần có chính sách hỗ trợ đào tạo kịp thời.

Huyện Thuận Châu có thể học tập kinh nghiệm gì từ các mô hình thành công như Mai Sơn và Mộc Châu? Thuận Châu cần học tập Mai Sơn ở cách bố trí ngân sách tập trung như gói hỗ trợ 945 triệu đồng cho bao bì, nhãn mác cây ăn quả năm 2017, đồng thời áp dụng bài học của Mộc Châu trong việc chủ động kết nối 12 hợp tác xã vào chuỗi tiêu thụ của các tập đoàn bán lẻ lớn nhằm đảm bảo thị trường đầu ra ổn định.

Mô hình thực thi chính sách 3 giai đoạn mang lại giá trị thực tiễn như thế nào cho chính quyền huyện? Quy trình 3 giai đoạn giúp chuẩn hóa các bước từ lập kế hoạch, chỉ đạo điều hành đến kiểm soát đánh giá theo 6 tiêu chí của Thông tư số 09/2017/TT-BNN-PTNT. Khung phân tích này giúp bộ máy chính quyền phát hiện sớm sai lệch, loại bỏ 13 hợp tác xã yếu kém và nâng cao hiệu lực sử dụng ngân sách nhà nước.

Kết luận

Tổng kết toàn diện quá trình nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La mang lại các kết luận trọng yếu sau:

• Số lượng hợp tác xã nông nghiệp có bước phát triển nhảy vọt từ 9 đơn vị năm 2015 lên 36 đơn vị năm 2018, tuy nhiên quy mô thành viên và hiệu quả kinh doanh bình quân có xu hướng suy giảm rõ rệt.
• Điểm nghẽn cốt lõi nằm ở năng lực tài chính mỏng với vốn bình quân 815 triệu đồng/hợp tác xã, khó khăn trong tiếp cận tín dụng và thiếu hụt cán bộ quản trị có trình độ chuyên môn cao.
• Khung lý thuyết 3 giai đoạn đã chứng minh tính hữu dụng vượt trội trong việc phân tích, đo lường toàn diện mức độ chuyển hóa chính sách tại chính quyền cấp huyện.
• Bốn nhóm giải pháp đồng bộ được xác lập với các chỉ tiêu định lượng rõ ràng, phân định chủ thể thực hiện và lộ trình triển khai cụ thể đến năm 2025.
• Công trình đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm nghèo bền vững và hoàn thiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại 29 xã, thị trấn trên địa bàn huyện.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp bức tranh thực chứng sâu sắc và đề xuất mô hình quản lý khoa học, nâng cao hiệu lực thực thi chính sách công ở địa bàn miền núi. Lộ trình thực hiện tiếp theo được xác định: giai đoạn 2019-2021 củng cố bộ máy và chuẩn hóa dữ liệu; giai đoạn 2022-2025 mở rộng chuỗi giá trị và cơ chế bảo lãnh vốn. Kính mời các nhà khoa học, nhà quản lý chính sách và độc giả quan tâm tham khảo, ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản trị kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HTX NÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN 1. Phát triển HTX nông nghiệp 1. Khái niệm và đặc điểm của HTX nông nghiệp * Khái niệm HTX nông nghiệp Liên minh HTX quốc tế (ICA) định nghĩa HTX là hiệp hội hay là tổ chức tự chủ của cá nhân liên kết với nhau một cách tự nguyện nhằm đáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua một tổ chức kinh tế cùng nhau làm chủ và kiểm tra dân chủ. Tại Việt Nam, theo quy định tại Điều 3 Luật HTX năm 2012: HTX là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý HTX.

Như vậy, HTX là một tổ chức kinh doanh thuộc quyền sở hữu và quản lý, điều hành của một nhóm cá nhân có chung lợi ích; các thành viên HTX vừa là chủ sở hữu, vừa là người tham gia các hoạt động sản xuất kinh doanh và mục đích cao nhất của HTX không phải là lợi nhuận mà là đáp ứng tốt nhất nhu cầu và lợi ích chung của các thành viên HTX. HTX nông nghiệp là một trong những loại hình cụ thể của HTX, là tổ chức kinh tế hợp tác, đồng sở hữu của những người sản xuất nông nghiệp; có tư cách pháp nhân và hoạt động theo quy định của pháp luật trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, dân chủ, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo Điều 1, Thông tư số 09/2017/TT-BNN-PTNT ngày 17/4/2017, Bộ NN&PTNT có thể phân loại HTX nông nghiệp bao gồm: HTX trồng trọt, HTX chăn nuôi, HTX 7 lâm nghiệp, HTX thủy sản, HTX diêm nghiệp, HTX nước sạch nông thôn và HTX nông nghiệp tổng hợp. * Đặc điểm của HTX nông nghiệp - HTX nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập thể của người sản xuất nông nghiệp; các thành viên là chủ của HTX, có toàn quyền quyết định những vấn đề tổ chức, hoạt động và phân phối lợi ích trong HTX.

- HTX nông nghiệp hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. - HTX nông nghiệp có tư cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật. * Nguyên tắc tổ chức, hoạt động của HTX nông nghiệp Theo quy định tại Điều 7, Luật HTX năm 2012, HTX hoạt động dựa trên một số nguyên tắc sau: - Thành viên HTX tự nguyện thành lập, gia nhập, ra khỏi HTX. - HTX kết nạp rộng rãi thành viên.

- Thành viên HTX có quyền bình đẳng, biểu quyết ngang nhau không phụ thuộc vốn góp trong việc quyết định tổ chức, quản lý và hoạt động của HTX; được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác về hoạt động sản xuất, kinh doanh, tài chính, phân phối thu nhập và những nội dung khác theo quy định của điều lệ. - HTX tự chủ, tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước pháp luật. - Thành viên HTX có trách nhiệm thực hiện cam kết theo hợp đồng dịch vụ và theo quy định của điều lệ. Thu nhập của HTX được phân phối chủ yếu theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên hoặc theo công sức lao động đóng góp của thành viên đối với HTX tạo việc làm.

- HTX quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cho thành viên, cán bộ quản lý, người lao động trong HTX và thông tin về bản chất, lợi ích của HTX. - HTX chăm lo phát triển bền vững cộng đồng thành viên và hợp tác với nhau nhằm phát triển phong trào HTX trên quy mô địa phương, vùng, quốc gia và quốc tế. Như vậy, có thể nhận thấy, HTX vừa mang tính chất của tổ chức kinh tế vừa 8 mang tính chất của tổ chức xã hội. Về kinh tế, HTX hoạt động như một doanh nghiệp với mục tiêu phát triển sản xuất, kinh doanh, bảo đảm lợi ích của thành viên; khách hàng của HTX chính là thành viên; quyền hạn của các thành viên HTX là ngang nhau và việc phân phối lợi nhuận dựa trên mức độ đóng góp của mỗi thành viên HTX.

Đây là vai trò cơ bản và quan trọng nhất của HTX, xuất phát từ bản chất của HTX và cũng là điểm khác biệt với doanh nghiệp và các loại hình tổ chức kinh tế khác. Về xã hội, HTX đảm bảo cho các thành viên HTX tham gia bình đẳng, nương tựa và giúp đỡ lẫn nhau trong sản suất cũng như trong đời sống vật chất và tinh thần; nâng cao lợi ích, địa vị xã hội của các thành viên; hợp tác, liên kết để cùng xây dựng phát triển HTX. HTX nông nghiệp ngoài những đặc điểm chung kể trên của HTX còn một số tính chất điển hình do là tổ chức của người nông dân như: quy mô hoạt động còn nhỏ, vốn điều lệ thấp, thành viên tham gia góp vốn chủ yếu bằng tư liệu sản xuất; cơ sở vật chất, công nghệ lạc hậu; nội dung hoạt động còn nghèo nàn; sản phẩm hàng hóa chưa nhiều, chất lượng dịch vụ chưa cao; thiếu vốn để mở rộng hoạt động dịch vụ nên hiệu quả hoạt động thường không cao. Sự cần thiết phải phát triển HTX nông nghiệp * Khái niệm phát triển HTX nông nghiệp Trong lĩnh vực kinh tế, phát triển kinh tế được hiểu là quá trình lớn lên, tăng tiến mọi mặt của nền kinh tế.

Nó bao gồm sự tăng trưởng kinh tế và đồng thời có sự hoàn chỉnh về mặt cơ cấu, thể chế kinh tế, chất lượng cuộc sống. Từ khái niệm phát triển kinh tế, phát triển HTX nông nghiệp có thể hiểu là sự gia tăng về số lượng HTX, số lượng thành viên HTX, gia tăng về hiệu quả hoạt động của HTX và sự chuyển đổi cơ cấu HTX theo định hướng phát triển của tỉnh, của huyện. * Sự cần thiết phát triển HTX nông nghiệp - Vai trò của nông nghiệp và HTX nông nghiệp đối với kinh tế địa phương Việt Nam là nước nông nghiệp với trên 70% dân số sống bằng nghề nông (67,46 triệu người), sử dụng gần 80% diện tích tự nhiên cả nước; tuy đóng góp của ngành nông nghiệp trong nền kinh tế không cao nhưng là thành phần không thể 9 thiếu. Trong những năm qua, ngành nông nghiệp đã chuyển mạnh theo hướng chất lượng và giá trị gia tăng; phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ gắn với việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, giải quyết việc làm, giảm nghèo và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam hiện nay chủ yếu vẫn là quy mô manh mún, nhỏ lẻ, tự phát; việc sản xuất, tiêu thụ chưa tìm được tiếng nói chung; tình trạng được mùa mất giá thường xuyên xảy ra. Đa phần các hộ nông nghiệp đều có quy mô rất nhỏ, trình độ, tập quán canh tác còn thấp. Trong bối cảnh đó, với đặc điểm hoạt động trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, HTX dễ dàng liên kết, thu hút sự tham gia của chính những người nông dân; trở thành khâu nối giữa sản xuất và tiêu thụ, làm trung gian giữa doanh nghiệp và các hộ nông dân; tham gia xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu giúp giảm chí phí, tăng giá bán sản phẩm và tăng tính cạnh tranh trên thị trường. Thực tế cho thấy, trong những năm qua, tuy còn nhiều khó khăn, vướng mắc nhưng các HTX nông nghiệp đã thể hiện được vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa và hiệu quả kinh tế và nhất là đã thực hiện tốt việc liên doanh, liên kết, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản; góp phần tích cực trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn; một số HTX nông nghiệp đã mở rộng các loại hình, lĩnh vực dịch vụ khác đáp ứng trực tiếp nhu cầu của các thành viên.

Việc hình thành và phát triển các HTX chuyên sâu gắn với xây dựng thương hiệu và phát triển nông nghiệp sạch như HTX rau an toàn, HTX cây ăn quả, HTX chăn nuôi gia súc, gia cầm… cũng đang đem lại kết quả đáng khích lệ. - Vai trò đối với các thành viên HTX Về mặt kinh tế, HTX nông nghiệp giúp gắn kết các thành viên có chung mục đích, đem lại hiệu quả cao hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh; tạo điều kiện để các thành viên tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau thông qua việc tổ chức lại quy mô sản xuất, tích cực áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ, tiếp cận thị trường (thị trường nguyên, nhiên, vật liệu đầu vào, thị trường dịch vụ, sản phẩm đầu ra, vốn, tín dụng); 10 trao đổi thông tin, kinh nghiệm sản xuất. Đây được xem là vai trò cơ bản và quan trọng nhất, điều này xuất phát từ các chức năng, nhiệm vụ của HTX là nhằm giúp thành viên phát triển kinh tế, sau đó mới đến các chức năng khác. Về mặt xã hội, HTX có một số vai trò đối với thành viên như: giải quyết, xử lý các vấn đề xã hội trong cộng đồng thành viên đặt ra, làm gia tăng địa vị, lợi ích xã hội của thành viên; nâng cao năng lực hợp tác, liên kết thành viên để cùng nhau xây dựng, phát triển HTX.

Tiêu chí đánh giá sự phát triển HTX nông nghiệp * Xét trên từng HTX nông nghiệp: Ngày 17/4/2017, Bộ NN&PTNT đã ban hành Thông tư số 09/2017/TT-BNN- PTNT hướng dẫn phân loại và đánh giá HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Theo đó, mỗi HTX nông nghiệp được đánh giá trên thang tiêu chí như sau: - Tiêu chí 1: Doanh thu và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong năm của HTX; điểm tối đa 38 điểm. - Tiêu chí 2: Lợi ích của các thành viên HTX; điểm tối đa 16 điểm. - Tiêu chí 3: Vốn hoạt động của HTX; điểm tối đa 17 điểm.

- Tiêu chí 4: Quy mô thành viên ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng; điểm tối đa 8 điểm. - Tiêu chí 5: HTX được khen thưởng trong năm; điểm tối đa 6 điểm. - Tiêu chí 6: Mức độ hài lòng của thành viên đối với HTX; điểm tối đa 16 điểm.