Luận án về phòng ngừa các tội phạm liên quan đến ma túy trên địa bàn thành phố

Luận án phân tích và đề xuất giải pháp phòng ngừa tội phạm liên quan đến chất ma túy trên địa bàn thành phố, tập trung vào tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép.

• Tác giả: Nguyen Huynh Bao Khanh
• Người hướng dẫn: TS. Tran Thi Quang Vinh
• Trường học: Viện Khoa học Xã hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Chiến lược phòng ngừa tội phạm ma túy tại thành phố: Tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận về phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về thực trạng phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy và những biện pháp ứng dụng hoạt động phòng ngừa nhằm tội phạm này trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA CÁC TỘI TĂNG TRỮ, VẬN CHUYỂN, MUA BÁN TRÁI PHÉP HOẶC CHIẾM ĐOẠT CHẤT MA TÚY
• 2.1. Khái niệm và đặc điểm pháp lý các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.2. Khái niệm và ý nghĩa của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.3. Cơ sở của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.4. Các nguyên tắc của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.5. Các biện pháp phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.6. Chủ thể phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA CÁC TỘI TĂNG TRỮ, VẬN CHUYỂN, MUA BÁN TRÁI PHÉP HOẶC CHIẾM ĐOẠT CHẤT MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Thực trạng về hệ thống lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý
• 3.2. Thực trạng tổ chức lực lượng phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.3. Thực trạng triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.4. Độ bền hợp đồng phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới
• 4. CHƯƠNG 4: TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA CÁC TỘI TĂNG TRỮ, VẬN CHUYỂN, MUA BÁN TRÁI PHÉP HOẶC CHIẾM ĐOẠT CHẤT MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 4.1. Tăng cường hoàn thiện cơ sở lý luận, cơ sở chính trị - pháp lý của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 4.2. Tăng cường lực lượng phòng ngừa tội phạm các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 4.3. Tăng cường triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về phòng ngừa tội phạm ma túy đã được thực hiện qua nhiều công trình khác nhau, tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến tội phạm ma túy. Các công trình này đã chỉ ra rằng, việc tàng trữ, vận chuyển, và mua bán trái phép chất ma túy đang gia tăng, đặc biệt tại các thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh. Theo thống kê, trong giai đoạn 2001-2014, số vụ phạm tội liên quan đến ma túy tại đây đã tăng lên đáng kể, với trung bình khoảng 1.200 vụ mỗi năm. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những chiến lược phòng ngừa hiệu quả nhằm giảm thiểu tình trạng này. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp phòng chống ma túy cần phải được thực hiện đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng.

1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan

Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, phòng ngừa tội phạm ma túy không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn cần sự tham gia của cộng đồng. Các biện pháp như tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức về tác hại của ma túy, và hỗ trợ người nghiện tái hòa nhập cộng đồng là rất quan trọng. Một số nghiên cứu đã đề xuất các mô hình phòng ngừa hiệu quả, trong đó có việc xây dựng các chương trình can thiệp sớm cho thanh thiếu niên có nguy cơ cao. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần nâng cao an ninh trật tự tại địa phương.

II. Những vấn đề lý luận về phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy

Khái niệm và đặc điểm pháp lý của các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy cần được làm rõ. Theo quy định của pháp luật, các hành vi này đều bị coi là tội phạm và có mức xử phạt nghiêm khắc. Việc hiểu rõ các khái niệm này sẽ giúp cho việc áp dụng pháp luật được chính xác và hiệu quả hơn. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc phòng ngừa tội phạm ma túy cần phải dựa trên cơ sở lý luận vững chắc, từ đó xây dựng các biện pháp cụ thể nhằm ngăn chặn các hành vi phạm tội. Các nguyên tắc của phòng ngừa tội phạm cũng cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

2.1 Khái niệm và ý nghĩa của phòng ngừa các tội phạm liên quan đến ma túy

Phòng ngừa các tội phạm liên quan đến ma túy không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Việc nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của ma túy và các hình thức tội phạm liên quan là rất cần thiết. Các biện pháp phòng ngừa cần được triển khai đồng bộ, từ việc giáo dục, tuyên truyền đến việc áp dụng các biện pháp pháp lý nghiêm ngặt. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh xã hội.

III. Thực trạng phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thực trạng phòng ngừa tội phạm ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay cho thấy nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực từ các cơ quan chức năng, nhưng tình hình tội phạm vẫn diễn biến phức tạp. Các vụ tàng trữ, vận chuyển, và mua bán trái phép chất ma túy vẫn xảy ra với tần suất cao. Các biện pháp phòng ngừa hiện tại chưa đủ mạnh để ngăn chặn triệt để các hành vi này. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và sự tham gia của cộng đồng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa.

3.1 Thực trạng về hệ thống lý luận và cơ sở chính trị pháp lý

Hệ thống lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý về phòng ngừa tội phạm ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh cần được củng cố. Các văn bản pháp luật hiện hành cần được cập nhật và hoàn thiện để phù hợp với tình hình thực tế. Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Đồng thời, cần có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực này để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các chính sách.

IV. Tăng cường phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh

Để tăng cường phòng ngừa tội phạm ma túy, cần có những biện pháp cụ thể và đồng bộ. Việc hoàn thiện cơ sở lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý là rất quan trọng. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về tác hại của ma túy và các hình thức tội phạm liên quan. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh xã hội.

4.1 Tăng cường hoàn thiện cơ sở lý luận cơ sở chính trị pháp lý của phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép chất ma túy

Việc hoàn thiện cơ sở lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ma túy. Cần có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực này để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các chính sách. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ luật học với đề tài "Phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Bảo Khánh tại Học viện Khoa học Xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Thị Quang Vinh và TS. Nguyễn Thị Phương Hoa. Công trình thuộc chuyên ngành Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm (mã số: 62 38 01 05), bảo vệ năm 2015 tại Hà Nội.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Chủ trương chủ động phòng ngừa tội phạm nói chung và tội phạm về ma túy nói riêng được khẳng định trong các văn kiện Đại hội Đảng, các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 06/CT-TW ngày 31 tháng 11 năm 1996 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chỉ thị số 2-CT/TW ngày 26 tháng 3 năm 2008 của Bộ Chính trị và Luật Phòng, chống ma túy năm 2000.

Tại Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, tình hình các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy diễn biến phức tạp:

• Gia tăng về số vụ phạm tội và số người phạm tội;
• Thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, tính chất nguy hiểm tăng cao, khối lượng ma túy thu giữ ngày càng lớn và cách thức chống trả lực lượng chức năng quyết liệt;
• Tổ chức tội phạm có sự tham gia của đối tượng trong nước, người nước ngoài, Việt kiều, thuộc nhiều thành phần dân cư từ nông thôn, thành thị, miền núi đến người có trình độ văn hóa thấp và cả trí thức, sinh viên.

Theo số liệu thống kê tư pháp được tác giả tổng hợp, trong giai đoạn 2001 - 2014, số vụ phạm tội và số bị cáo bị xét xử tại Thành phố Hồ Chí Minh liên quan đến nhóm tội này trung bình mỗi năm đạt hơn 1.200 vụ và hơn 1.800 bị cáo, chiếm tỷ lệ khoảng 98% tổng số vụ án phạm tội về ma túy trên địa bàn. Mặc dù địa phương đã đạt kết quả nhất định từ Chương trình mục tiêu ba giảm: giảm tội phạm, ma túy và mại dâm giai đoạn 2001 - 2005 theo Quyết định số 62/2001/QĐ-UB ngày 03/07/2001 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng từ sau năm 2005 đến thời điểm nghiên cứu, thành phố thiếu vắng các chương trình trọng điểm tiếp nối mang tính toàn diện. Khoảng trống nghiên cứu đặt ra là cần một công trình khoa học hệ thống hóa lý luận phòng ngừa nhóm tội danh này trên một địa bàn đô thị đặc thù, đánh giá đúng thực trạng và đề xuất các giải pháp đồng bộ.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là xây dựng hệ thống các biện pháp nhằm tăng cường phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Để đạt được mục đích này, tác giả xác định 5 nhiệm vụ cụ thể:

1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến hoạt động phòng ngừa nhóm tội; đánh giá phạm vi, mức độ nghiên cứu và xác định những nội dung cần tiếp tục giải quyết.
2. Tổng hợp, xây dựng hệ thống lý luận về phòng ngừa nhóm tội phạm (khái niệm, đặc điểm pháp lý, cơ sở, nguyên tắc, biện pháp và chủ thể phòng ngừa).
3. Đánh giá thực trạng phòng ngừa nhóm tội phạm này tại Thành phố Hồ Chí Minh (thực trạng cơ sở chính trị - pháp lý, hệ thống lý luận, tổ chức lực lượng và việc triển khai áp dụng các biện pháp phòng ngừa).
4. Dự báo hoạt động phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn thành phố trong thời gian tới.
5. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa nhóm tội phạm này trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phạm vi nội dung: Tiếp cận dưới góc độ khoa học Tội phạm học thuộc chuyên ngành Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm, tập trung vào 4 tội danh được quy định tại Điều 194 Bộ luật Hình sự năm 1999.
• Phạm vi thời gian: Thu thập, xử lý và phân tích số liệu thực tiễn trong khoảng thời gian 14 năm (từ năm 2001 đến năm 2014).
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực tế tại 24 quận, huyện của Thành phố Hồ Chí Minh.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án phân tích có hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo từng nhóm nội dung:

Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài

• Về lý luận phòng ngừa tội phạm chung: Giáo trình Tội phạm học (2006) của V.D. Malkova phân tích định nghĩa phòng ngừa theo nghĩa rộng (gồm phòng ngừa trước và đấu tranh sau khi tội phạm xảy ra), các nguyên tắc và chủ thể; công trình Những khía cạnh tâm lý - xã hội về tình trạng phạm tội của người chưa thành niên (1987) của A. Đôl-gô-va; sách Tội phạm và Tội phạm học ở Nhật Bản của Can Ueda (TS. Nguyễn Xuân Yêm và TS. Hồ Trọng Ngũ dịch, 1989); sách Criminology (1991) của Freda Adler, Gerhard O.Mueller và William S. Laufer tổng quát các học thuyết tội phạm học và biện pháp phòng ngừa tương ứng; sách Crime prevention in Urban Community (1995) của Koichi Miyazawa và Setsuo Miyazawa phân tích phòng ngừa tại đô thị ở Anh, Mỹ, Canada, Hàn Quốc, Nhật Bản; ấn phẩm Crime Prevention by Early Intervention (1996) của Tập san Châu Âu; sách Di truyền học, thái độ xử sự và tội phạm (2003) của N. Koudriavtsev nhấn mạnh phòng ngừa tội phạm là hoạt động của toàn xã hội.
• Về phòng ngừa tội phạm ma túy: Sách Crime in Europe (1989) do Frances Heidensohn và Martin Farrell biên tập với bài viết của Nick Dorn và Nigel South; công trình The reduction of drug - related harm (1992) do P.A. O'Hare chủ biên bàn về giảm tác hại và điều trị bằng Methadone qua bài viết của Ernst Buning, Giel van Brussel và Gerrit van Santen; sách Criminology (1992) của Larry J. Siegel và Criminology (1997) của Freda Adler và cộng sự nghiên cứu chính sách kiểm soát ma túy tại Mỹ; luận án tiến sĩ của Nguyễn Thị Phương Hoa (2009/2010) tại Đại học Wollongong (Australia) về nội luật hóa các Công ước kiểm soát ma túy của Liên Hợp Quốc; bài viết của Kimani Paul - Emile (2010) trên Social Science Research Network (SSRN) về phân loại và điều chỉnh chính sách kiểm soát chất ma túy; bài viết của June N. Francis và Gary A. Mauser (2010) trên SSRN đánh giá tác động của cuộc chiến chống ma túy ở khu vực Mỹ Latinh và Caribe.

Các công trình nghiên cứu trong nước

• Về lý luận phòng ngừa tội phạm: Giáo trình của các cơ sở đào tạo gồm Võ Khánh Vinh (Đại học Huế, 1999), Nguyễn Ngọc Quang (Đại học Quốc gia Hà Nội, 1999), Trường Đại học Luật Hà Nội (2000), Dương Tuyết Miên (2010), Lê Nguyên Thanh (Trường Đại học Luật TP.HCM, 2013); sách chuyên khảo của Viện Thông tin khoa học xã hội (1981), Đào Trí Úc (1995), Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật (2000), Nguyễn Xuân Yêm (2001), Nguyễn Quốc Nhất, Hoàng Thị Bích Ngọc và Bùi Văn Thịnh (2006); các bài viết trên tạp chí chuyên ngành của Đào Trí Úc (1999), Võ Khánh Vinh (2004), Hồ Trọng Ngũ (2005), Phạm Hồng Hải (2005), Nguyễn Ngọc Hòa (2007), Lê Nguyên Thanh (2007), Dương Tuyết Miên (2008), Trịnh Tiến Việt (2008), Phạm Văn Tỉnh (2009).
• Về phòng ngừa tội phạm ma túy trên phạm vi cả nước: Công trình của Nguyễn Phong Hòa (1998), Đào Trí Úc và Võ Khánh Vinh (2002), Nguyễn Xuân Yêm và Trần Văn Luyện (2002); đề tài cấp nhà nước do Vũ Hùng Vương chủ nhiệm (nghiệm thu 2002); luận án tiến sĩ của Trần Văn Luyện (2000), Vũ Quang Vinh (2003), Ngô Đại Tuấn (2006), Phạm Minh Tuyên (2006), Nguyễn Tuyết Mai (2007), Trần Ngọc Hương (2009), Vũ Anh Sơn (2009), Phạm Văn Long (2011), Nghiêm Xuân Minh (2013); sách của Đàm Thanh Thế (2013); Kỷ yếu Hội thảo Pháp - Việt (1999) với báo cáo của Gilles Leclair về Trung tâm Quốc gia phòng chống ma túy Pháp (OCRTIS); các bài báo của Nguyễn Văn Truyền (2008), Đỗ Văn Kha (2010), Hoàng Minh Thành (2010), Trần Đức Phong (2011).
• Về tình hình tại Thành phố Hồ Chí Minh: Đề tài cấp thành phố của TS. Phan Đình Khánh (2004) về đấu tranh phòng chống tệ nạn ma túy; luận án tiến sĩ giáo dục học của Lê Văn Cuộc (2008) về biện pháp giáo dục học sinh THCS; luận án của Lê Hồng Minh (2009) về tư vấn hướng nghiệp cho thanh niên sau cai nghiện; luận án của Huỳnh Văn Em (2015) về đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy tại TP.HCM.

Khoảng trống nghiên cứu mà luận án giải quyết

Các công trình trước đây chủ yếu tập trung vào một lực lượng nghiệp vụ chuyên trách (Cảnh sát nhân dân, Công an cấp huyện), một giai đoạn tố tụng cụ thể (điều tra, hỏi cung bị can, kiểm sát xét xử) hoặc tiếp cận diện rộng đối với toàn bộ các tội phạm ma túy. Chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu và hệ thống hóa lý luận về phòng ngừa riêng cho nhóm tội danh quy định tại Điều 194 BLHS năm 1999 (tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy) gắn liền với các đặc điểm kinh tế - xã hội, địa bàn đô thị đặc thù của Thành phố Hồ Chí Minh.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án dựa trên các nền tảng lý thuyết và căn cứ pháp lý:

• Phương pháp luận triết học: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác - Lênin. Phân tích nguyên nhân và điều kiện tội phạm dựa trên cặp phạm trù Nhân - Quả, phân định giữa nguyên nhân đầy đủ và nguyên nhân đặc thù, xem xét mối quan hệ tác động qua lại giữa nguyên nhân và kết quả.
• Mô hình giải thích hành vi tội phạm cụ thể: Vận dụng mô hình cơ chế tâm lý - xã hội của hành vi phạm tội $S - X - R$ do PGS.TS. Phạm Văn Tỉnh xây dựng:
  • $S$ (Stimulus): Kích thích khách thể (các yếu tố, tình huống khách quan từ môi trường bên ngoài);
  • $X$ (Organism/Person): Kích thích phương tiện (các đặc điểm nhân thân đặc trưng của người phạm tội);
  • $R$ (Response): Sự phản hồi các kích thích, diễn ra qua 3 khâu: động cơ hóa hành vi, kế hoạch hóa hành vi và hiện thực hóa hành vi phạm tội.
• Cơ sở pháp lý quốc tế và quốc nội: Công ước Thống nhất về các chất ma túy năm 1961, Công ước về các chất hướng thần năm 1971, Công ước của Liên Hợp Quốc về chống buôn bán bất hợp pháp các chất ma túy và chất hướng thần năm 1988; Bộ luật Hình sự năm 1999 (Điều 8, Điều 194, Chương XVIII); Luật Phòng, chống ma túy năm 2000; Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP; Nghị định số 67/2001/NĐ-CP (ban hành danh mục 249 chất gồm 227 chất ma túy, 22 tiền chất), Nghị định số 133/2003/NĐ-CP (bổ sung 1 chất danh mục III, 18 chất danh mục IV), Nghị định số 163/2007/NĐ-CP (điều chỉnh danh mục, xác lập tổng cộng 229 chất ma túy và 43 tiền chất).

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu	Mục đích và nội dung áp dụng trong luận án
Phương pháp hệ thống	Sử dụng tại Chương 1 và Chương 2 để tổng quan tình hình nghiên cứu, hệ thống hóa các khái niệm, cơ sở, nguyên tắc và chủ thể phòng ngừa.
Phương pháp tổng hợp, phân tích	Phân tích kết quả từ hoạt động phòng ngừa, số liệu thống kê tội phạm, bản án hình sự có hiệu lực của Tòa án nhân dân tại Chương 3 và Chương 4.
Phương pháp nghiên cứu lịch sử	Phục vụ đánh giá thực trạng công tác phòng ngừa qua các giai đoạn tại Chương 3 và đề xuất giải pháp tại Chương 4.
Phương pháp thống kê	Thống kê số vụ phạm tội, số người phạm tội, đặc điểm nhân thân, loại hình phạt áp dụng, số người nghiện/tái nghiện, thiệt hại do tội phạm gây ra tại Chương 3.
Phương pháp nghiên cứu điển hình	Nghiên cứu sâu một số địa bàn quận, huyện tập trung phức tạp về tội phạm ma túy tại TP.HCM.
Phương pháp nghiên cứu so sánh	So sánh hệ số nguy hiểm của tội phạm giữa các địa phương, quận huyện; so sánh mức độ, cơ cấu tội phạm giữa các giai đoạn khác nhau.
Phương pháp điều tra xã hội học	Đánh giá cấp độ, tỷ lệ ẩn của tội phạm và dự báo một số vấn đề về tình hình tội phạm tại Chương 3.
Phương pháp chuyên gia	Thu thập ý kiến chuyên gia trong đánh giá tội phạm ẩn, phân tích nguyên nhân - điều kiện và dự báo xu hướng tại Chương 3.
Các phương pháp bổ trợ	Quy nạp - diễn dịch, mô tả, nghiên cứu hồ sơ vụ án hình sự để làm rõ đặc điểm nhân thân và tình huống phạm tội.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 1 khái quát các công trình khoa học trong và ngoài nước, chia làm 3 nhóm nội dung chính:

• Nhóm các công trình nghiên cứu lý luận chung về phòng ngừa tội phạm;
• Nhóm các công trình nghiên cứu lý luận về phòng ngừa tội phạm ma túy và nhóm tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy;
• Nhóm các công trình nghiên cứu về thực trạng và giải pháp tăng cường phòng ngừa tội phạm ma túy tại Việt Nam và địa bàn TP.HCM.

Tác giả chỉ ra 2 xu hướng nghiên cứu trong nước:

1. Xu hướng tiếp cận tội phạm học hàn lâm: Đánh giá tình hình, phân tích nguyên nhân, điều kiện, dự báo và đề xuất biện pháp xã hội kết hợp biện pháp đấu tranh; tuy nhiên các kiến nghị chuyên môn nghiệp vụ sâu còn ở mức khái quát.
2. Xu hướng tiếp cận thực tiễn nghiệp vụ: Tác giả là cán bộ công tác tại các cơ quan chuyên trách, tập trung sâu vào một khâu nghiệp vụ, một lực lượng cụ thể nhưng chưa bao quát toàn diện thực trạng phòng ngừa và các yếu tố xã hội vĩ mô.

Từ đó, chương xác định các nhiệm vụ cần thực hiện: xây dựng lý luận phòng ngừa nhóm tội; đánh giá thực trạng phòng ngừa tại TP.HCM giai đoạn 2001 - 2014; đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện.

Chương 2: Những vấn đề lý luận về phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy

Chương 2 tập trung luận giải các vấn đề nền tảng:

• Khái niệm và đặc điểm pháp lý: Căn cứ Điều 194 BLHS năm 1999 và Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT, tác giả khẳng định Điều 194 quy định 4 tội danh độc lập trong cùng một điều luật:
  1. Tội tàng trữ trái phép chất ma túy: Hành vi cất giữ, cất giấu bất hợp pháp chất ma túy ở bất cứ nơi nào mà không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển hay sản xuất trái phép.
  2. Tội vận chuyển trái phép chất ma túy: Hành vi chuyển dịch bất hợp pháp chất ma túy từ nơi này đến nơi khác dưới bất kỳ hình thức nào mà không nhằm mục đích mua bán, tàng trữ hay sản xuất trái phép.
  3. Tội mua bán trái phép chất ma túy: Hành vi trao đổi bất hợp pháp chất ma túy dưới mọi hình thức (bán, mua để bán lại, đổi tài sản lấy ma túy, tàng trữ/vận chuyển nhằm mục đích bán lại...).
  4. Tội chiếm đoạt chất ma túy: Hành vi chuyển dịch chất ma túy của người khác thành của mình qua các thủ đoạn trộm cắp, lừa đảo, tham ô, lạm dụng tín nhiệm, cưỡng đoạt, cướp, cướp giật, công nhiên chiếm đoạt.
  • Khách thể: Chế độ độc quyền quản lý của Nhà nước đối với các chất ma túy.
  • Mặt chủ quan: Lỗi cố ý trực tiếp.
  • Chủ thể: Thể nhân có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định (từ đủ 16 tuổi trở lên chịu trách nhiệm mọi trường hợp; từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chịu trách nhiệm về tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng theo Khoản 2, 3, 4 Điều 194).
• Khái niệm và bản chất phòng ngừa nhóm tội: Phòng ngừa nhóm tội này mang bản chất kép:
  • Áp dụng các biện pháp xã hội tác động vào nguyên nhân, điều kiện nhằm ngăn ngừa trước, không để tội phạm xảy ra;
  • Áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước nhằm kịp thời phát hiện, xử lý tội phạm đã xảy ra để tiếp tục phòng ngừa.
• Ý nghĩa phòng ngừa: Thể hiện tính nhân đạo sâu sắc (bảo vệ quyền con người, người có nguy cơ phạm tội, nạn nhân ma túy); mang lại hiệu quả kinh tế (tiết kiệm chi phí tố tụng, giảm chi phí chữa bệnh, giảm tổn thất xã hội); đảm bảo trật tự an toàn xã hội và nâng cao uy tín của Đảng, Nhà nước trong đối nội, đối ngoại.
• Cơ sở lý luận về phòng ngừa nhóm tội trên địa bàn cụ thể:
  • Nhận thức nguyên nhân, điều kiện ở 2 cấp độ: Cấp độ tình hình tội phạm chung (các quá trình kinh tế, văn hóa, quản lý xã hội) và cấp độ tội phạm cụ thể (sự tương tác giữa đặc điểm nhân thân $X$ và tình huống khách quan $S$ theo mô hình $S - X - R$).
  • Phòng ngừa theo địa bàn lãnh thổ gắn liền với đặc thù tự nhiên, dân cư, vị trí giao thương và các chính sách quản lý của địa phương, tuân thủ các nguyên tắc pháp chế, nhân đạo, dân chủ và cụ thể hóa.

Chương 3: Thực trạng phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung chương 3 gồm 4 tiểu mục:

• 3.1 Thực trạng về hệ thống lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý: Đánh giá việc vận dụng các chủ trương của Đảng, pháp luật hình sự, tố tụng hình sự và các văn bản chỉ đạo của chính quyền TP.HCM vào thực tiễn phòng ngừa.
• 3.2 Thực trạng tổ chức lực lượng phòng ngừa: Phân tích cơ cấu tổ chức, biên chế, năng lực chuyên môn và cơ chế phối hợp giữa các lực lượng chuyên trách (Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Viện kiểm sát, Tòa án, Hải quan, Bộ đội biên phòng) và các tổ chức đoàn thể xã hội tại 24 quận, huyện.
• 3.3 Thực trạng triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa:
  • Đánh giá việc thực hiện các biện pháp xã hội (tuyên truyền, giáo dục, cai nghiện ma túy, quản lý sau cai, giải quyết việc làm, an sinh xã hội);
  • Đánh giá việc áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, cưỡng chế tố tụng trong phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm ma túy (với số liệu trung bình hơn 1.200 vụ/1.800 bị cáo mỗi năm trong giai đoạn 2001 - 2014);
  • Phân tích những thành tựu đạt được từ chương trình mục tiêu của thành phố, đồng thời chỉ rõ những hạn chế, bất cập và nguyên nhân của những tồn tại.
• 3.4 Dự báo hoạt động phòng ngừa trong thời gian tới: Dự báo diễn biến của khách thể phòng ngừa (tình hình tội phạm ma túy, tuyến đường vận chuyển, phương thức tổ chức) và dự báo sự phát triển của chủ thể phòng ngừa tại TP.HCM.

Chương 4: Tăng cường phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 4 đề xuất các giải pháp tăng cường phòng ngừa theo 3 nhóm:

• 4.1 Tăng cường hoàn thiện cơ sở lý luận, cơ sở chính trị - pháp lý:
  • Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật hình sự và tố tụng hình sự liên quan đến các tội phạm ma túy;
  • Rà soát, chuẩn hóa các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn áp dụng thống nhất các quy định về xác định chất ma túy, tiền chất, định khung hình phạt;
  • Hoàn thiện quy chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan tư pháp và cơ quan hành chính trên địa bàn thành phố.
• 4.2 Tăng cường lực lượng phòng ngừa tội phạm:
  • Củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy lực lượng phòng ngừa tội phạm ma túy từ cấp thành phố đến cơ sở (quận, huyện, phường, xã);
  • Nâng cao năng lực, trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác đấu tranh phòng chống ma túy;
  • Tăng cường trang bị phương tiện kỹ thuật, điều kiện cơ sở vật chất phục vụ công tác phát hiện, xử lý tội phạm.
• 4.3 Tăng cường triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa:
  • Đẩy mạnh các biện pháp phòng ngừa xã hội: đổi mới công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật phù hợp từng nhóm đối tượng; nâng cao hiệu quả cai nghiện ma túy tại trung tâm và tại cộng đồng, quản lý chặt chẽ sau cai, hỗ trợ việc làm;
  • Tăng cường các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ: nâng cao hiệu quả công tác trinh sát, quản lý địa bàn, quản lý nhân khẩu, nắm tình hình ban đầu; kiểm soát chặt chẽ các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy và tiền chất;
  • Nâng cao chất lượng hoạt động điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh các vụ án tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy nhằm răn đe và giáo dục chung.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

1. Hệ thống hóa và phát triển lý luận về phòng ngừa nhóm tội phạm - một cấp độ trung gian giữa phòng ngừa tình hình tội phạm nói chung và phòng ngừa tội phạm cụ thể, tạo khung lý thuyết cho Tội phạm học Việt Nam.
2. Xác định rõ khái niệm, bản chất kép của hoạt động phòng ngừa nhóm tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy (kết hợp phòng ngừa trước bằng biện pháp xã hội và xử lý sau bằng biện pháp cưỡng chế nhà nước).
3. Luận giải cơ chế phát sinh nhóm tội phạm này trên một địa bàn đô thị cụ thể dựa trên việc kết hợp phân tích các yếu tố môi trường vĩ mô và mô hình tương tác tâm lý - xã hội $S - X - R$.

Đóng góp về mặt thực tiễn

1. Cung cấp bức tranh toàn diện, có căn cứ khoa học và số liệu thực chứng về thực trạng phòng ngừa 4 tội danh theo Điều 194 BLHS tại 24 quận, huyện của TP.HCM giai đoạn 2001 - 2014.
2. Đánh giá khách quan những kết quả đạt được, những hạn chế và chỉ ra các nguyên nhân cơ bản của tồn tại trong tổ chức lực lượng và triển khai biện pháp phòng ngừa tại địa phương.
3. Đưa ra dự báo khoa học về xu hướng tội phạm ma túy và hoạt động phòng ngừa tại TP.HCM trong giai đoạn tiếp theo.
4. Xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện, khả thi gồm hoàn thiện cơ sở pháp lý, kiện toàn lực lượng và đổi mới phương thức triển khai các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ kết hợp phòng ngừa xã hội.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tiễn của luận án giới hạn trong mốc thời gian 14 năm (2001 - 2014) và không gian địa bàn 24 quận, huyện của TP.HCM; các phân tích pháp lý dựa trên nền tảng Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) và các văn bản hướng dẫn áp dụng tại thời điểm nghiên cứu.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Đánh giá sự chuyển biến của tình hình tội phạm và hoạt động phòng ngừa khi có sự sửa đổi, tách các cấu thành tội phạm độc lập trong các đạo luật hình sự tiếp theo (thay vì quy định gộp 4 hành vi trong cùng một điều luật);
  • Nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp phòng ngừa đối với sự xuất hiện của các chất ma túy tổng hợp mới, tiền chất mới và các đường dây tội phạm xuyên quốc gia sử dụng công nghệ cao.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với cơ quan quản lý và thực thi pháp luật: Cung cấp luận cứ khoa học cho Thành ủy, Ủy ban nhân dân TP.HCM, lực lượng Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân các cấp trong việc hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch liên ngành và tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa tội phạm ma túy trên địa bàn đô thị.
• Đối với công tác giảng dạy và nghiên cứu: Là tài liệu tham khảo cho giảng viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Luật Hình sự, Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm; đặc biệt là phương pháp luận nghiên cứu phòng ngừa nhóm tội phạm theo địa bàn lãnh thổ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định Điều 194 Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định bao nhiêu tội danh?

Căn cứ nội dung điều luật, Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT và giáo trình của các cơ sở đào tạo luật, luận án xác định Điều 194 quy định 4 tội danh độc lập trong cùng một điều luật: (1) Tội tàng trữ trái phép chất ma túy, (2) Tội vận chuyển trái phép chất ma túy, (3) Tội mua bán trái phép chất ma túy, và (4) Tội chiếm đoạt chất ma túy.

2. Định nghĩa phòng ngừa nhóm tội phạm này được luận án xác lập như thế nào?

Phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy là hoạt động sử dụng các biện pháp xã hội và nhà nước tác động vào nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội nhằm ngăn ngừa trước không để tội phạm xảy ra, đồng thời tiến hành những biện pháp kịp thời phát hiện, xử lý tội phạm nhằm tiếp tục phòng ngừa.

3. Mô hình $S - X - R$ được vận dụng như thế nào trong giải thích nguyên nhân tội phạm cụ thể?

Mô hình $S - X - R$ (PGS.TS. Phạm Văn Tỉnh) giải thích cơ chế hành vi qua sự tương tác giữa kích thích khách thể từ môi trường bên ngoài ($S$) với các đặc điểm nhân thân của cá nhân người phạm tội ($X$). Sự tương tác này dẫn đến phản hồi ($R$) qua 3 khâu liên tiếp: hình thành động cơ phạm tội, lập kế hoạch hành vi và hiện thực hóa hành vi phạm tội cụ thể.

4. Quy mô xét xử nhóm tội này tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2001 - 2014 là bao nhiêu?

Theo số liệu thống kê trong luận án, trong giai đoạn 2001 - 2014, trung bình mỗi năm trên địa bàn TP.HCM có hơn 1.200 vụ phạm tội và hơn 1.800 bị cáo bị đưa ra xét xử về các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy, chiếm khoảng 98% tổng số vụ phạm tội về ma túy trên địa bàn.

5. Hệ thống giải pháp ở Chương 4 được chia thành những nhóm chính nào?

Hệ thống giải pháp được cấu trúc thành 3 nhóm: (1) Tăng cường hoàn thiện cơ sở lý luận, cơ sở chính trị - pháp lý; (2) Tăng cường lực lượng phòng ngừa tội phạm; (3) Tăng cường triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa (kết hợp giữa phòng ngừa xã hội ngăn chặn trước và đấu tranh, xử lý nghiêm minh sau khi tội phạm xảy ra).

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Huỳnh Bảo Khánh là công trình nghiên cứu chuyên khảo thuộc chuyên ngành Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm, giải quyết vấn đề lý luận và thực tiễn phòng ngừa nhóm tội quy định tại Điều 194 BLHS năm 1999 trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2001 - 2014. Bằng việc kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng với mô hình giải thích tâm lý - xã hội $S - X - R$, luận án đã xây dựng khung lý thuyết phòng ngừa nhóm tội phạm theo địa bàn đô thị đặc thù. Hệ thống số liệu thực tiễn và các nhóm giải pháp đề xuất tại Chương 4 cung cấp cơ sở khoa học cho công tác hoạch định chính sách, hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIpNHANLAM KHOA HQC XA HQI VlfT NAM HQC VlfN KHOA HQC XA HQl NGUYEN HUYNH BAO KHANH PHONG NGUA CAC TQI TANG TRU, VAN CHUYEN, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHIEM BOAT CHAT MA TUY TREN BIA BAN THANH PH6 HO CHI MINH HIEN NAY Ip Chuyen nganh: T91 pham hQc va Phong ngira tpi pham Ma so: 62 38 01 05 LUAN AN TIEN SI LUAT HQC Ngirori hirong dan khoa hQc: 1. TS TRAN THJ QUANG VINH (HD1) 2.TS NGUYfiN TH} PHUONG HOA (HD2) HA NQl -2015 LGI CAM DO AN Toi xin cam doan day la cong trinh nghien cuu cua rieng toi. Cdc ket qu& neu trong lu£n an la trung thgc va chua timg dirge cong bo trong bat ky m$t cong trinh nao khac. TAC GIA NGUYEN HUYNH BAO KHANH MVC L\JC mOdAu 1 Chuang 1 TONG QUAN TINH HINH NGHIEN CUU 7 1.1 Cac cong trinh nghien cuu nhttng van de ly luan ve phdng 7 ngira cac tQi Ung trit, van chuyen, mua ban trai phep ho£c chiem doyt chat ma tuy 1.2 Cac cong trinh nghien cuu ve thyc tryng phdng ngira cac tQi 17 tang trit, van chuyen, mua ban trai phep ho$c chiem doyt chat ma tuy v& nhttng bi?n phap Ung cudng hoyt d$ng phdng ngua nh6m tQi phym nay tren dja ban Thanh pho Ho Chi Minh 1.3 Nhitng van de d£t ra cAn tiep tyc nghien cuu trong luan an 27 Chuang 2 NHUNG VAN d6 LY LUAN v£ PHONG NGUA CAC 29 TQI TANG TRU", VAN CHUYEN, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHlfeM BOAT CHAT MA TUY * * 2.1 Khai ni?m va dSc diem phap ly cac tQi tang trur, van chuyin, 29 mua ban trai phep ho$c chiem doat chat ma tuy 2.2 Khdi ni?m va y nghTa cua phdng ngua cac t$i Ung trit, vyn 33 chuyen, mua ban tr&i phep ho<lc chiem doyt chAt ma tuy 2.3 Co sd cua phdng ngua cac tQi tang trit, van chuyin, mua ban 35 trai phep hoSc chiem doat chat ma tuy 2.4 Cac nguyen tAc cua phdng ngua cac tQi tang trit, van chuyen, 53 mua ban trai phdp ho$c chiem doyt chAt ma tuy 2.5 Cac biyn phap phdng ngira cac tQi tang trit, vyn chuyen, mua 56 ban trai phep hoik chiem doat chat ma tuy 2.6 Chu the phdng ngira cdc tQi tang trit, vyn chuyen, mua ban 58 trai phep ho$c chiem doyt chAt ma tuy Chuang 3 THtfC TRANG PHONG NGUA CAC TQl TANG TRLT, 66 VAN CHUYElN, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHlfiM DOAT CHAT MA TUY TREN DJA BAN THANH PH6 HO CHI MINH 3.1 Thye tryng ve h? thong ly luyn va co sd chinh trj - phap ly 66 3.2 Thpc tr^ng to chuc lyre lupng phdng ngira cdc tpi tang tru, 69 vpn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chiem dopt chit ma tuy tren dja ban Thdnh phd Ho Chi Minh 3.3 Thye trang trien khai, dp dpng cdc bi?n phap phdng ngira cdc 77 tQi tang trit, vpn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chidm dopt chit ma tuy tren dja bdn Thanh pho Ho Chi Minh 3.4 Dp bdo hopt d$ng phdng ngira cdc tQi tang trit, vpn chuyen, 102 mua bdn trdi phdp ho$c chiem dopt chat ma tuy tren dja bdn Thanh pho Hd Chi Minh trong thdi gian tai Chuang 4 TANG CirdNG PHONG NGUA CAC TQi TANG TRU*, 112 VAN CHUY&N, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHI^M BOAT CHAT MA TUY TREN DJA BAN THANH PH6 Hd CHI MINH 4.1 T£ng cudng hoan thi?n co sd ly lupn, co sd chinh trj - phap 112 ly cua phdng ngira cdc tQi tang tru, van chuyen, mua ban trdi phep hodc chiem dopt chat ma tuy 4.2 Tang cudng lpc lupng phdng ngira tQi phpm cdc tQi tang trit, 115 vpn chuydn, mua bdn trdi phep hope chidm dopt chat ma tuy 4.3 Tang cudng trien khai, dp dpng cdc bi?n phdp phdng ngira 119 cdc t$i tang trit, vpn chuyen, mua bdn trdi phdp hope chidm doat chat ma tuy KfiTLUAN 148 DANH MUC CAC CONG TRINH DA CONG B6 LIEN QUAN DfiN LUAN AN 152 DANH MUC TAI LI$U THAM KHAO 153 PHU LUC DANH MVC CAC SO DO l.1 Co che phoi hgp cua cdc chu the trong hoat dong tuyen truyen phdng chong t? nan ma tuy 2.2 Ca che phoi hop l\rc lugng phdng, chdng cac tQi ph^m ve ma tuy CAC CHtr VI £t tAT TRONG LUAN AN BLHS Bq luat Hinh sy BLTTHS Bq luat To tyng hinh sy CAND Cong an nhan dan CHXHCN CQng hda x3 hQi chu nghia CSND Canh sat nhan dan HDND HQi dong nhan dan LATSLH Luan an tien si luat hQc LATHSLH Lu£n an th^ic sy luat hQc Nxb Nha xuat bdn NCS Nghien curu sinh TAND Toa an nhan dan TP.HCM Thanh pho Ho Chi Minh TS Tien si UBND Uy ban nhan dan KSV Kiem sdt vien VKSND Vi$n kiem sat nhan dan MdDAU 1.

Tinh cap thiet cua de tai Chu dQng phdng ngira tQi pham - trong d6 c6 cdc tQi ph^m vi ma tuy la chu truong va cung la yeu cau cua Dang, Nha nude ta nhSm han chi den muc thap nhat nhttng thi?t h^i do tQi phpm gay ra, giam bdt va tiin tdi lo^ii trtt tQi ph^m. Tinh thin chu dQng trong phdng ngtta cdc tQi phpm vi ma tuy da dugc the hi?n t^i cdc vin ki?n E>^i hpi Dang, cdc Nghj quyet cua Bq Chinh trj va d£c bi?t la t^i Chi thj 06/CT/TW ngay 31 th&ng 11 nim 1996 cua Ban chap hanh Trung uang Dang vi ting cudng lSnh d^o, chi d^o cong tac phdng, chong ma tuy; Chi thj so 2-CT/TW ngay 26 th&ng 3 nSm 2008 cua Bq Chinh trj tiep tyc ting cudng lSnh d^io cong tdc phdng, ching va kiim soAt ma tuy trong tinh hinh mdi, d$c bi?t trong ldi ndi dau cua Luat Phdng, chong ma tuy 2000 da the hi?n rd quyet tarn n&y thong qua vi?c xdc djnh mpc dich cua Luat la nhim “De phdng ngtta, ngin ch£n va dau tranh cd hi?u qua vdi t? nan ma tuy ”. Trong nhttng nSm vtta qua, tinh hinh t$i ph^m pham vi ma tuy cung nhu tQi tang trtt, van chuyen, mua ban trai phep ho£c chiem doat chat ma tuy tyi Vi$t Nam ndi chung vi TP.HCM ndi rieng dang dien biin rit phttc tap. Cdc tQi pham nay khong nhttng gia ting vi so vp ph^m t$i, sd ngudi ph^m tQi ma edn thi hi?n tinh nguy hiim ngay cang cao nhu thu dopn phpm tQi ngay cang tinh vi, so lugng ma tuy lien quan den hanh vi ph^m tQi ngay cang ldn, each thttc chdng tra ngudi thi hanh cong vp ngay cang quyet li?t.

Ben canh dd, cd thi nhan thay ring so vp pham tQi co td chttc ngay cang chat che bao gom cdc dii tupng pham tQi trong va ngoai nude; thanh phan tham gia vao cdc to chttc mua ban trai phep, v|n chuyin ma tuy bao gdm ca ngudi Vi$t Nam, ngudi nude ngoai, Vi?t kiiu hi?n dang sinh sing t^ii cdc nude; cdc dii tupng ph^im tQi nay bao gdm nhiiu dan tQC sdng tu thanh thj din nong thon, tu ding bang din vung nui, cao nguyen; tu ngudi cd trinh d$ van hda thip din thanh phan tri thttc, sinh vien. Theo sd li?u thing ke, trong giai doan 2001-2014, sd vp phpm t$i va so bj cao phai xdt xtt tren dja ban Thanh pho Ho Chi Minh ve cdc t$i tang trtt, vpn chuyin, mua ban trai phdp ho$c chiim do^t chit ma tuy trung binh horn 1.200 vp va han 1.800 bj cao moi nam, chiem khoang 98% cac ting si vp pham tQi vi ma tuy[ 137]. Trong thdi gian qua, Thanh pho Ho Chi Minh da dat dupe m$t si kit qua dang ke trong hoat d$ng phdng ngtta cac t$i ph^m ve ma tuy, nhat la ket qua tich epe tu Chuang trinh mpc tieu ba giam: giam tQi phpm, ma tuy va mpi dam theo Quyet djnh sd 62/2001/QD-UB ngay 3/7/2001 cua Uy ban nhan dan Thdnh phd Ho Chi Minh vd trien khai thyc hi?n chuong trinh myc tieu ba gidm: gidm tQi pham, ma tuy vd t? myi dam tren dja bdn thdnh pho Hd Chi Minh giai doyn 2001-2005. Tuy nhien tir sau ndm 2005 ddn nay, vi nhieu ly do khdch quan vd chu quan khdc nhau, thdnh phd chua c6 nhttng chuong trinh trQng diem noi bat tiSp theo trong hoyt dQng phdng ngira cdc tQi pham vd ma tuy nhdm lam giam bdt tinh nguy hiem vd hyu qua cua tinh hinh tQi pham pham ve ma tuy, trong do co cdc tQi tang trOr, vyn chuyen, mua ban trdi phdp hodc chiem doyt chdt ma tuy.

Xuat phdt tir ly do ndy, mQt trong nhttng yeu cau cap thiet duQc d$t ra hi?n nay ta can c6 nhttng cong trinh nghien ciru khoa hQC duQc dau tu nghiem tuc, trong d6 h? thdng ly luyn cdn duQc trang bj day du nhdm djnh hudng cho hoyt d$ng thyc tien duQc dien ra dung huong, mang tinh khoa hQc; danh gid dung thyc tryng phdng ngira vd de xuat nhttng bi?n phdp tang cudng phdng ngira tQi phym tren thyc ta vd vi?c lya chQn de tdi “Phong ngua cdc tQi tang tru, van chuyen, mua ban trai phep hope chiem doqt chat ma tuy tren dja ban Thanh pho Hd Chi Minh hi?n nay" cua nghien ciru sinh cung nhdm dap irng yeu cau cap thiet do. Muc dich, nhiem vu nghien ciru cua luan dn Myc dich cua luyn dn Myc dich cua luyn dn Id xay dyng cdc bi?n phdp nhdm tang cudng phdng ngira cdc tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chiem doyt chat ma tuy tren dja bdn Thanh pho Ho Chi Minh. Nhiym vu cua luan dn De dat duQc muc dich neu tren, luan dn co mQt so nhi?m vy cy the: - Tong quan vd tinh hinh nghien ciru cua cdc cong trinh trong vd ngoai nude cd lien quan ddn hoyt dQng phdng ngira cdc tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chidm doyt chdt ma tuy; ddnh gid khdi qudt phym vi vd muc d$ nghien ciru cua nhttng cong trinh ndy, xdc djnh nhttng kien thirc duyc kd thira vd 1dm rd nhttng vdn de can duyc tiep tyc nghien ciru trong luyn dn. - Tong hyp nhttng vdn de ly luyn vd phdng ngira tQi phym, tir dd xay dyng nhttng van de ly luyn ve phdng ngira nhdm t$i phym, cy the Id nhdm tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phep hodc chiem doyt chat ma tuy nhu khdi niym, ddc didm phdp ly cdc tQi tdng trtt, van chuyen, mua bdn trdi phdp hojc chidm doat chdt ma tuy; co sd cua phdng ngira, cdc nguyen tdc phdng ngira, cdc bi?n phdp phdng ngira vd chu the phdng ngira cdc tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chiem doat chat ma tuy.

2 - Ddnh gid thyc trang phdng ngira cdc t$i tdng trit, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho£c chidm doat chat ma tuy tren dja bdn Thdnh pho Ho Chi Minh, cy the Id thyc trying ve co sd chinh trj - phdp ly, thyc trang h<? thong ly luyn, thyc trang to chirc lyc luyng phdng ngira vd thyc trang dp dyng cdc bi?n phdp phdng ngira cdc tQi tdng trit, van chuyen, mua bdn trdi phep hodc chiem doat chat ma tuy.