Luận án về phòng ngừa các tội phạm liên quan đến ma túy trên địa bàn thành phố

Luận án phân tích và đề xuất giải pháp phòng ngừa tội phạm liên quan đến chất ma túy trên địa bàn thành phố, tập trung vào tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép.

• Tác giả: Nguyen Huynh Bao Khanh
• Người hướng dẫn: TS. Tran Thi Quang Vinh
• Trường học: Viện Khoa học Xã hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Chiến lược phòng ngừa tội phạm ma túy tại thành phố: Tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận về phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về thực trạng phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy và những biện pháp ứng dụng hoạt động phòng ngừa nhằm tội phạm này trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA CÁC TỘI TĂNG TRỮ, VẬN CHUYỂN, MUA BÁN TRÁI PHÉP HOẶC CHIẾM ĐOẠT CHẤT MA TÚY
• 2.1. Khái niệm và đặc điểm pháp lý các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.2. Khái niệm và ý nghĩa của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.3. Cơ sở của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.4. Các nguyên tắc của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.5. Các biện pháp phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 2.6. Chủ thể phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA CÁC TỘI TĂNG TRỮ, VẬN CHUYỂN, MUA BÁN TRÁI PHÉP HOẶC CHIẾM ĐOẠT CHẤT MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Thực trạng về hệ thống lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý
• 3.2. Thực trạng tổ chức lực lượng phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.3. Thực trạng triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.4. Độ bền hợp đồng phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới
• 4. CHƯƠNG 4: TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA CÁC TỘI TĂNG TRỮ, VẬN CHUYỂN, MUA BÁN TRÁI PHÉP HOẶC CHIẾM ĐOẠT CHẤT MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 4.1. Tăng cường hoàn thiện cơ sở lý luận, cơ sở chính trị - pháp lý của phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 4.2. Tăng cường lực lượng phòng ngừa tội phạm các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• 4.3. Tăng cường triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa các tội tăng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy
• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về phòng ngừa tội phạm ma túy đã được thực hiện qua nhiều công trình khác nhau, tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến tội phạm ma túy. Các công trình này đã chỉ ra rằng, việc tàng trữ, vận chuyển, và mua bán trái phép chất ma túy đang gia tăng, đặc biệt tại các thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh. Theo thống kê, trong giai đoạn 2001-2014, số vụ phạm tội liên quan đến ma túy tại đây đã tăng lên đáng kể, với trung bình khoảng 1.200 vụ mỗi năm. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những chiến lược phòng ngừa hiệu quả nhằm giảm thiểu tình trạng này. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp phòng chống ma túy cần phải được thực hiện đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng.

1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan

Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, phòng ngừa tội phạm ma túy không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn cần sự tham gia của cộng đồng. Các biện pháp như tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức về tác hại của ma túy, và hỗ trợ người nghiện tái hòa nhập cộng đồng là rất quan trọng. Một số nghiên cứu đã đề xuất các mô hình phòng ngừa hiệu quả, trong đó có việc xây dựng các chương trình can thiệp sớm cho thanh thiếu niên có nguy cơ cao. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần nâng cao an ninh trật tự tại địa phương.

II. Những vấn đề lý luận về phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy

Khái niệm và đặc điểm pháp lý của các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy cần được làm rõ. Theo quy định của pháp luật, các hành vi này đều bị coi là tội phạm và có mức xử phạt nghiêm khắc. Việc hiểu rõ các khái niệm này sẽ giúp cho việc áp dụng pháp luật được chính xác và hiệu quả hơn. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc phòng ngừa tội phạm ma túy cần phải dựa trên cơ sở lý luận vững chắc, từ đó xây dựng các biện pháp cụ thể nhằm ngăn chặn các hành vi phạm tội. Các nguyên tắc của phòng ngừa tội phạm cũng cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

2.1 Khái niệm và ý nghĩa của phòng ngừa các tội phạm liên quan đến ma túy

Phòng ngừa các tội phạm liên quan đến ma túy không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Việc nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của ma túy và các hình thức tội phạm liên quan là rất cần thiết. Các biện pháp phòng ngừa cần được triển khai đồng bộ, từ việc giáo dục, tuyên truyền đến việc áp dụng các biện pháp pháp lý nghiêm ngặt. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh xã hội.

III. Thực trạng phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thực trạng phòng ngừa tội phạm ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay cho thấy nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực từ các cơ quan chức năng, nhưng tình hình tội phạm vẫn diễn biến phức tạp. Các vụ tàng trữ, vận chuyển, và mua bán trái phép chất ma túy vẫn xảy ra với tần suất cao. Các biện pháp phòng ngừa hiện tại chưa đủ mạnh để ngăn chặn triệt để các hành vi này. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và sự tham gia của cộng đồng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa.

3.1 Thực trạng về hệ thống lý luận và cơ sở chính trị pháp lý

Hệ thống lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý về phòng ngừa tội phạm ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh cần được củng cố. Các văn bản pháp luật hiện hành cần được cập nhật và hoàn thiện để phù hợp với tình hình thực tế. Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Đồng thời, cần có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực này để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các chính sách.

IV. Tăng cường phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh

Để tăng cường phòng ngừa tội phạm ma túy, cần có những biện pháp cụ thể và đồng bộ. Việc hoàn thiện cơ sở lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý là rất quan trọng. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về tác hại của ma túy và các hình thức tội phạm liên quan. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh xã hội.

4.1 Tăng cường hoàn thiện cơ sở lý luận cơ sở chính trị pháp lý của phòng ngừa các tội tàng trữ vận chuyển mua bán trái phép chất ma túy

Việc hoàn thiện cơ sở lý luận và cơ sở chính trị - pháp lý là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ma túy. Cần có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực này để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các chính sách. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Luận án tiến sĩ luật học "Phòng ngừa các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay" do nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Bảo Khánh thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Thị Quang Vinh và TS. Nguyễn Thị Phương Hoa, thuộc chuyên ngành Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm (mã số: 62 38 01 05). Nghiên cứu giải quyết một vấn đề bức thiết mang tính thời sự chiến lược trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, đầu mối giao thương kinh tế và trung chuyển quốc tế lớn nhất cả nước nhưng phải đối mặt với diễn biến tội phạm ma túy ngày càng tinh vi, có tổ chức và manh động.

Khoảng trống học thuật cốt lõi (research gap) mà luận án định vị bắt nguồn từ việc lý luận tội phạm học Việt Nam thời điểm đó chủ yếu tập trung vào hai cấp độ: phòng ngừa tình hình tội phạm nói chung (cấp độ vĩ mô) và phòng ngừa tội phạm cá biệt (cấp độ vi mô), hoàn toàn khuyết thiếu một khung lý thuyết chuyên biệt và hoàn chỉnh về "phòng ngừa nhóm tội phạm" (group-level crime prevention). Về mặt thực tiễn, sau khi Chương trình mục tiêu "Ba giảm" (giảm tội phạm, ma túy và mại dâm theo Quyết định số 62/2001/QĐ-UB của UBND TP.HCM giai đoạn 2001–2005) kết thúc, thành phố thiếu vắng các chương trình trọng điểm mang tính đột phá, dẫn tới khoảng trống trong phối hợp liên ngành kiểm soát nguồn cung và triệt tiêu nguyên nhân phát sinh tội phạm.

Luận án xây dựng hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học chặt chẽ:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Bản chất pháp lý và cơ sở lý luận của hoạt động phòng ngừa nhóm tội quy định tại Điều 194 Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999 là gì?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng diễn biến, cơ cấu và các thông số tội phạm học của nhóm tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy tại 24 quận, huyện của TP.HCM giai đoạn 2001–2014 phản ánh những quy luật nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Những nguyên nhân, điều kiện kinh tế – xã hội, tâm lý và khiếm khuyết trong tổ chức lực lượng phòng ngừa đang thúc đẩy tội phạm ma túy gia tăng là gì?
• Câu hỏi nghiên cứu 4 (RQ4): Hệ thống giải pháp đồng bộ nào có khả năng nâng cao hiệu quả phòng ngừa chủ động và xử lý nghiêm minh nhóm tội phạm này trong giai đoạn tiếp theo?

Tương ứng với hệ thống câu hỏi là các giả thuyết khoa học:

• Giả thuyết 1 (H1): Phòng ngừa nhóm tội phạm ma túy chỉ đạt hiệu quả tối ưu khi được tiếp cận đa tầng: kết hợp triệt để biện pháp phòng ngừa xã hội (tác động vào nguyên nhân, điều kiện) với biện pháp cưỡng chế nhà nước (phát hiện, xử lý nghiêm minh).
• Giả thuyết 2 (H2): Thực trạng áp dụng biện pháp phòng ngừa tại TP.HCM bộc lộ sự thiếu đồng bộ giữa cơ sở pháp lý, tổ chức lực lượng và cơ chế quản lý sau cai nghiện, dẫn đến tỷ lệ tái phạm và tính nguy hiểm của tội phạm gia tăng.
• Giả thuyết 3 (H3): Mô hình hóa cơ chế tâm lý – xã hội của hành vi phạm tội theo chuỗi kích thích – nhân thân – phản ứng ($S \rightarrow X \rightarrow R$) cho phép xác lập các điểm can thiệp phòng ngừa trúng đích đối với từng nhóm chủ thể.

Luận án vận dụng nền tảng triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin, kết hợp khung lý thuyết Tội phạm học Mác-xít về quy luật nhân quả xã hội và mô hình hành vi tâm lý – xã hội học tội phạm. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thực tiễn 14 năm (2001–2014) trên toàn bộ địa bàn 24 quận, huyện của TP.HCM. Căn cứ số liệu thống kê tư pháp, trong giai đoạn 2001–2014, "số vụ phạm tội và số bị cáo phải xét xử trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh về các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy trung bình hơn 1.200 vụ và hơn 1.800 bị cáo mỗi năm, chiếm khoảng 98% các tổng số vụ phạm tội về ma túy", minh chứng cho quy mô tác động thực tiễn và tính cấp thiết không thể thay thế của đề tài.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy sự phân hóa sâu sắc trong các luồng học thuật về phòng ngừa tội phạm ma túy:

Các học giả quốc tế tiếp cận tội phạm học dưới nhiều góc nhìn đa diện:

• Malkova V.D. (2006) trong giáo trình Криминология tại Nga đã định hình khái niệm phòng ngừa tội phạm theo nghĩa rộng bao gồm ngăn chặn trước và đấu tranh chống sau khi tội phạm xảy ra, nhấn mạnh các biện pháp tác động vào nguyên nhân và điều kiện kinh tế – xã hội.
• Can Ueda (1989) trong Tội phạm và Tội phạm học ở Nhật Bản (Nguyễn Xuân Yêm và Hồ Trọng Ngũ dịch) khẳng định toàn bộ chính sách xã hội, kinh tế và văn hóa đều là các công cụ phòng chống tội phạm, đồng thời mở rộng chủ thể phòng ngừa tới các nhà khoa học và tổ chức xã hội.
• Freda Adler, Gerhard O.W. Mueller và William S. Laufer (1991, 1997) trong Criminology tổng hợp các trường phái tội phạm học phương Tây và đề xuất các giải pháp kiểm soát ma túy ở tầm quốc gia và quốc tế.
• Larry J. Siegel (1992) trong Criminology phân tích các chiến dịch trấn áp nguồn cung, mô hình điều trị thay thế bằng Methadone và mở rộng phân tích các tranh luận về việc "hợp pháp hóa ma túy" (drug legalization) nhằm triệt tiêu lợi nhuận của các băng nhóm buôn bán bất hợp pháp.
• June N. Francis và Gary A. Mauser (2010) khi phân tích thiệt hại gián tiếp của "Cuộc chiến chống ma túy" tại Mỹ Latinh và Caribe (LAC) chỉ ra nghịch lý: các biện pháp kiểm soát quân sự hóa nguồn cung đẩy giá ma túy lên cao, dẫn đến bạo lực và tham nhũng tăng vọt, từ đó đặt ra đề xuất tái đánh giá chính sách phi tội phạm hóa.
• Kimani Paul-Emile (2010) đưa ra lý thuyết điều chỉnh pháp luật về ma túy, tranh luận về ranh giới giữa tội phạm hóa (criminalization), y tế hóa (medicalization) và phi tội phạm hóa dựa trên bằng chứng dược lực học.
• Gilles Leclair (1998) trong Kỷ yếu Hội thảo Pháp – Việt về phòng chống ma túy giới thiệu mô hình cơ quan đầu mối quốc gia OCRTIS của Pháp với 3 chức năng chiến lược: đầu mối liên lạc quốc tế, đầu mối hợp tác nghiệp vụ nội địa và trung tâm tập trung hóa thông tin tình báo.

Các công trình trong nước tạo lập nền tảng pháp lý và tội phạm học vững chắc:

• Về lý luận chung: GS.TSKH. Đào Trí Úc (1995, 1999), GS.TS. Võ Khánh Vinh (1999, 2004), GS.TS. Nguyễn Xuân Yêm (2001, 2002), PGS.TS. Phạm Văn Tỉnh (2009), PGS.TS. Dương Tuyết Miên (2010), PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hòa (2007) đã phân tích sâu sắc bản chất phòng ngừa tội phạm. Trong đó tồn tại tranh luận học thuật lớn: TS. Nguyễn Mạnh Kháng (2000) và PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hòa chủ trương định nghĩa phòng ngừa theo "nghĩa hẹp" (chỉ gồm các hoạt động ngăn chặn trước khi tội phạm xảy ra), trong khi GS.TS. Võ Khánh Vinh, GS.TS. Nguyễn Xuân Yêm và PGS.TS. Phạm Văn Tỉnh định vị phòng ngừa theo "nghĩa rộng" (bao gồm cả ngăn chặn trước và phát hiện, điều tra, xử lý sau khi tội phạm xảy ra để răn đe, phòng ngừa chung).
• Về chuyên đề ma túy: Đề tài cấp nhà nước do Thiếu tướng Vũ Hùng Vương chủ nhiệm (2002), các luận án tiến sĩ của TS. Trần Văn Luyện (2000), TS. Vũ Quang Vinh (2003), TS. Ngô Đại Tuấn (2006), TS. Phạm Minh Tuyên (2006), TS. Nguyễn Tuyết Mai (2007), TS. Trần Ngọc Hương (2009), TS. Huỳnh Văn Em (2015) đã nghiên cứu chuyên sâu về dấu hiệu pháp lý hình sự, quy trình điều tra nghiệp vụ của lực lượng Cảnh sát nhân dân hoặc đấu tranh trên các địa bàn cụ thể như Sơn La, TP.HCM.

Định vị của luận án: Các công trình trước đây hoặc chỉ khảo sát nghiệp vụ của một lực lượng đơn lẻ (CSND cấp huyện, trại giam), hoặc tiếp cận thuần túy pháp luật thực định, hoặc dừng lại ở phòng ngừa tội phạm chung. Luận án của NCS Nguyễn Huỳnh Bảo Khánh là công trình đầu tiên xây dựng hoàn chỉnh hệ thống lý luận về phòng ngừa nhóm tội phạm quy định tại Điều 194 BLHS 1999 trên một địa bàn đại đô thị chuyển dịch kinh tế năng động như TP.HCM, kết nối chặt chẽ giữa lý luận tội phạm học Mác-xít và dữ liệu thực chứng 14 năm.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mang lại những bước tiến lý luận quan trọng cho Tội phạm học Việt Nam:

1. Xác lập phạm trù "Phòng ngừa nhóm tội phạm": Luận án khắc phục khoảng trống trung gian giữa lý thuyết phòng ngừa tình hình tội phạm vĩ mô và lý thuyết phòng ngừa tội phạm cá biệt. Luận án định nghĩa: "Phòng ngừa nhóm tội phạm là việc áp dụng các biện pháp xã hội và nhà nước tác động vào nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội phạm nhằm ngăn ngừa trước không cho nhóm tội phạm xảy ra và kịp thời phát hiện, xử lý sau khi nhóm tội phạm xảy ra nhằm tiếp tục phòng ngừa nhóm tội phạm".
2. Mở rộng lý thuyết tương tác nhân – quả trong phòng ngừa nhóm tội: Dựa trên phép biện chứng Mác-xít, luận án khẳng định nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội phạm là sự tương tác qua lại phức hợp giữa các quá trình xã hội tiêu cực vĩ mô (kinh tế, di dân, quản lý đô thị) và các điều kiện tình huống vi mô thúc đẩy động cơ cá nhân.
3. Phân hóa bản chất pháp lý của Điều 194 BLHS 1999: Luận án chứng minh một cách khoa học rằng Điều 194 không phải là một tội danh đơn nhất mà quy định 4 tội danh độc lập với khách thể trực tiếp, hành vi khách quan và cấu thành tội phạm tách biệt: Tội tàng trữ trái phép chất ma túy; Tội vận chuyển trái phép chất ma túy; Tội mua bán trái phép chất ma túy; Tội chiếm đoạt chất ma túy.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp 3 trụ cột lý thuyết:

Mô hình cơ chế tâm lý – xã hội của hành vi phạm tội cụ thể ($S \rightarrow X \rightarrow R$) được luận án kế thừa từ PGS.TS. Phạm Văn Tỉnh và vận dụng sáng tạo:

• $S$ (Kích thích khách thể): Các yếu tố hoàn cảnh khách quan, áp lực kinh tế, sức hút siêu lợi nhuận của thị trường ma túy đô thị, sự cám dỗ từ môi trường tệ nạn, sự lỏng lẻo trong quản lý cơ sở kinh doanh có điều kiện.
• $X$ (Kích thích phương tiện – Nhân thân người phạm tội): Hệ thống nhu cầu bị lệch lạc, lối sống buông thả, trình độ học vấn thấp, tình trạng nghiện ma túy, tiền án tiền sự, tâm lý hám lợi hoặc nhận thức pháp luật hạn chế.
• $R$ (Phản xạ/Hành vi phạm tội): Quá trình chuyển hóa tâm lý qua 3 khâu: hình thành động cơ phạm tội $\rightarrow$ lập kế hoạch thực hiện $\rightarrow$ hiện thực hóa hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt ma túy.

Điều kiện biên (boundary conditions): Khung lý thuyết này áp dụng đặc thù cho các đô thị phát triển nóng, có mật độ di dân cơ học cao, cơ cấu kinh tế mở và chịu sức ép từ các tuyến vận chuyển ma túy quốc tế xuyên biên giới.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp luận duy vật lịch sử, bảo đảm tính khách quan, toàn diện và phát triển. Thiết kế nghiên cứu kết hợp đa phương pháp (mixed-methods research design) ở cả hai cấp độ định lượng và định tính:

• Cấp độ vĩ mô: Khảo sát toàn diện bức tranh tội phạm học trên địa bàn 24 quận, huyện thuộc TP.HCM.
• Cấp độ vi mô: Phân tích sâu hồ sơ các vụ án hình sự đã có hiệu lực pháp luật và nhân thân người phạm tội.

Quy trình nghiên cứu và công cụ thu thập dữ liệu

1. Phương pháp thống kê tư pháp: Khảo sát, xử lý dữ liệu số lượng vụ án, số lượng bị cáo, các loại hình phạt, tỷ lệ tái phạm, đặc điểm nhân thân (độ tuổi, nghề nghiệp, tiền án, trình độ học vấn) từ hệ thống Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và Công an TP.HCM trong suốt chuỗi thời gian 14 năm (2001–2014).
2. Phương pháp nghiên cứu hồ sơ vụ án (Case dossier analysis): Trực tiếp khảo cứu hàng trăm bản án sơ thẩm, phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật nhằm bóc tách phương thức, thủ đoạn cất giấu, giao dịch, vận chuyển ma túy và vai trò đồng phạm có tổ chức.
3. Phương pháp nghiên cứu điển hình (Typical area sampling): Chọn mẫu khảo sát chuyên sâu tại các "điểm nóng" phức tạp về ma túy của thành phố như Quận 8, Quận 4, Quận Bình Thạnh, Quận Gò Vấp và Quận 1.
4. Phương pháp điều tra xã hội học và chuyên gia: Tổ chức lấy ý kiến chuyên gia thông qua phỏng vấn sâu các Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán chuyên trách án ma túy và cán bộ quản lý cai nghiện nhằm đánh giá nguyên nhân tiềm ẩn và dự báo tình hình tội phạm.

Độ tin cậy và giá trị khoa học

Dữ liệu được kiểm chứng chéo thông qua phương pháp tam giác đạc (triangulation): đối chiếu số liệu điều tra của cơ quan Công an với số liệu truy tố của Viện kiểm sát và số liệu xét xử của Tòa án. Danh mục chất ma túy được đối chiếu chuẩn xác theo các văn bản quy phạm pháp luật: từ Nghị định 67/2001/NĐ-CP (quy định 249 chất gồm 227 chất ma túy và 22 tiền chất) đến Nghị định 133/2003/NĐ-CP và Nghị định 163/2007/NĐ-CP (nâng tổng số lên 229 chất ma túy và 43 hóa chất tiền chất), bảo đảm căn cứ định danh pháp lý tuyệt đối chính xác.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Tính chất chi phối tuyệt đối của nhóm 4 tội danh: Trong cơ cấu tội phạm ma túy tại TP.HCM giai đoạn 2001–2014, nhóm tội quy định tại Điều 194 BLHS chiếm xấp xỉ 98% tổng số vụ án và bị can/bị cáo bị khởi tố, truy tố, xét xử (bình quân >1.200 vụ và >1.800 bị cáo/năm), khẳng định đây chính là "xương sống" của tình hình tội phạm ma túy đô thị.
2. Sự biến đổi sâu sắc về nhân thân và thủ đoạn: Tội phạm ma túy không còn giới hạn ở các đối tượng hình sự chuyên nghiệp hay người nghiện không có việc làm, mà mở rộng sang sinh viên, người có học vấn, trí thức, người nước ngoài và Việt kiều. Thủ đoạn chuyển biến từ buôn bán nhỏ lẻ sang các đường dây khép kín, sử dụng công nghệ cao, giao dịch qua mạng xã hội và vận chuyển xuyên quốc gia bằng đường hàng không, đường biển.
3. Hiệu ứng "khoảng trống chính sách" sau năm 2005: Luận án chỉ ra rằng sau giai đoạn thành công của Đề án "Ba giảm" (2001–2005), việc thiếu hụt một chiến lược phối hợp liên ngành tập trung đã khiến tình hình tội phạm ma túy bùng phát trở lại với mức độ phức tạp và manh động cao hơn.
4. Mối quan hệ hữu cơ giữa người nghiện và tội phạm nguồn cung: Luận án phát hiện tình trạng gia tăng nhanh chóng số người nghiện chưa được kiểm soát và tỷ lệ tái nghiện cao tại cộng đồng chính là động lực kinh tế trực tiếp nuôi dưỡng thị trường bán lẻ ma túy siêu lợi nhuận.

Implications đa chiều

• Về mặt lập pháp hình sự: Cung cấp cơ sở khoa học thực chứng để phân tách rành mạch 4 tội danh trong Điều 194 BLHS 1999 thành 4 điều luật riêng biệt trong BLHS sửa đổi (đã được hiện thực hóa tại BLHS 2015 với các Điều 249, 250, 251, 252), giải quyết triệt để vướng mắc trong định tội danh và quyết định hình phạt.
• Về tổ chức lực lượng và nghiệp vụ: Đề xuất tái cấu trúc mô hình phối hợp liên ngành giữa Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Hải quan, Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển theo mô hình trung tâm thông tin chỉ huy tập trung (tham khảo kinh nghiệm OCRTIS của Pháp).
• Về chính sách xã hội: Thiết lập cơ chế can thiệp sớm thông qua mạng lưới tư vấn, hướng nghiệp, giải quyết việc làm sau cai nghiện nhằm cắt đứt chuỗi phản xạ dẫn đến hành vi phạm tội theo mô hình $S-X-R$.

Limitations và Future Research

Hạn chế nghiên cứu

• Giới hạn khung thời gian và thể chế: Cơ sở thực chứng dừng lại ở mốc năm 2014, gắn liền với các quy định của BLHS 1999 (sửa đổi, bổ sung 2009) và Luật Phòng, chống ma túy năm 2000. Do đó, các biến chuyển pháp lý mới từ BLHS 2015 và Luật Xử lý vi phạm hành chính cần được cập nhật liên tục.
• Thách thức về tội phạm ẩn (Dark figure of crime): Do đặc thù "không có nạn nhân trực tiếp tố giác", số liệu thống kê tư pháp chủ yếu phản ánh phần nổi của tảng băng chìm; các phương pháp ước lượng tội phạm ẩn cần được bổ trợ thêm bằng các mô hình kinh tế lượng phức tạp.
• Hạn chế về dữ liệu ma túy tổng hợp mới: Nghiên cứu phản ánh chủ yếu giai đoạn Heroin và ma túy truyền thống chiếm ưu thế, trong khi các chất ma túy tổng hợp dạng tinh thể (Methamphetamine), ma túy dạng viên nén (MDMA) và các chất hướng thần mới bắt đầu bùng nổ mạnh mẽ ở giai đoạn sau.

Định hướng nghiên cứu tương lai

1. Khảo sát tác động của không gian mạng (Darknet, mạng xã hội mã hóa) và các phương thức thanh toán ẩn danh (tiền mã hóa) trong chuỗi cung ứng ma túy đô thị.
2. Ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích bản đồ nhiệt tội phạm và dự báo điểm nóng ma túy thời gian thực.
3. Nghiên cứu so sánh hiệu quả chi phí – lợi ích giữa các mô hình cai nghiện bắt buộc và điều trị thay thế tự nguyện dựa vào cộng đồng trong việc kiềm chế tái phạm.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án mang lại những giá trị tác động toàn diện trên nhiều bình diện:

• Ảnh hưởng học thuật: Đóng góp một chuyên khảo mẫu mực cho hệ thống giáo trình Tội phạm học tại các cơ sở đào tạo luật lớn như Học viện Khoa học Xã hội, Trường Đại học Luật Hà Nội, Trường Đại học Luật TP.HCM và Học viện Cảnh sát nhân dân.
• Tác động lập pháp và tư pháp: Các lập luận về phân hóa cấu thành tội phạm và tính độc lập của 4 hành vi tại Điều 194 BLHS 1999 đã đóng góp trực tiếp vào quá trình lập pháp, hỗ trợ xây dựng Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT và các quy định của BLHS 2015.
• Thực tiễn quản trị an ninh đô thị: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho Ban chỉ đạo 138 TP.HCM, Công an TP.HCM và UBND các quận, huyện trong việc xây dựng các kế hoạch chuyển hóa địa bàn phức tạp về ma túy.
• Lợi ích xã hội: Thúc đẩy góc nhìn nhân văn trong cai nghiện ma túy, coi người nghiện là "người bệnh" cần được điều trị y tế và hỗ trợ xã hội, qua đó bảo đảm quyền con người và tối ưu hóa chi phí an sinh công cộng.

Đối tượng hưởng lợi

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý luận độc đáo nhất của luận án là gì?

Đóng góp độc đáo nhất là việc xây dựng hoàn chỉnh Lý thuyết phòng ngừa nhóm tội phạm trong khoa học Tội phạm học Việt Nam. Luận án đã giải quyết thành công bài toán trung gian giữa lý thuyết phòng ngừa tình hình tội phạm chung và phòng ngừa tội phạm cá biệt, đồng thời xác lập cơ chế vận hành của nhóm 4 tội danh ma túy có tần suất xuất hiện chiếm tới 98% tổng lượng án.

2. Phương pháp nghiên cứu có điểm gì đột phá so với các công trình trước?

Khác với các luận án trước đây chỉ tập trung vào một lực lượng nghiệp vụ đơn lẻ (như CSND cấp huyện trong luận án của TS. Ngô Đại Tuấn năm 2006, hay công tác hỏi cung bị can của TS. Vũ Anh Sơn năm 2009), luận án này tích hợp chuỗi dữ liệu tư pháp 14 năm (2001–2014) trên toàn bộ 24 quận, huyện, kết hợp phương pháp nghiên cứu điển hình tại các điểm nóng đô thị và đối chiếu đa ngành (Công an – Viện kiểm sát – Tòa án).

3. Phát hiện thực chứng gây bất ngờ nhất là gì?

Đó là sự gia tăng mạnh mẽ của nhóm tội phạm có trình độ học vấn, trí thức và sinh viên tham gia vào mạng lưới phân phối ma túy do sức hút của siêu lợi nhuận và sự biến tướng của các loại ma túy tổng hợp mới, phá vỡ định kiến truyền thống cho rằng tội phạm ma túy chỉ tập trung ở nhóm người thất học hoặc đối tượng hình sự cộm cán.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (replication protocol) không?

Có. Khung lý thuyết phòng ngừa nhóm tội phạm và mô hình can thiệp hành vi tâm lý – xã hội $S-X-R$ được thiết kế chuẩn hóa, hoàn toàn có thể chuyển giao và áp dụng cho các đô thị loại một hoặc các tỉnh, thành phố trọng điểm khác tại Việt Nam như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm tới được định hình ra sao?

Luận án mở đường cho việc nghiên cứu kiểm soát ma túy trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng, tập trung vào: (1) Hoàn thiện thể chế tư pháp hình sự tương thích với các Công ước quốc tế của Liên Hợp Quốc; (2) Kiểm soát tội phạm ma túy xuyên quốc gia trên các tuyến hàng hải và đường hàng không quốc tế; (3) Chiến lược giảm tác hại và điều trị nghiện dựa vào bằng chứng khoa học.

Kết luận

Công trình của NCS Nguyễn Huỳnh Bảo Khánh là luận án tiến sĩ luật học xuất sắc, thể hiện tinh thần học thuật nghiêm cẩn và đóng góp to lớn cho nền khoa học pháp lý Việt Nam qua các điểm cốt lõi:

1. Xác lập và hoàn thiện hệ thống lý luận về phòng ngừa nhóm tội phạm trong khoa học Tội phạm học Việt Nam.
2. Phân định khoa học bản chất pháp lý độc lập của 4 tội danh trong cùng một điều luật (Điều 194 BLHS 1999), đặt nền móng cho quá trình lập mã hóa trong BLHS 2015.
3. Phản ánh toàn diện bức tranh thực chứng tội phạm học ma túy tại TP.HCM trong suốt chuỗi thời gian 14 năm (2001–2014) với tỷ lệ chiếm lĩnh 98% án ma túy.
4. Bóc tách cơ chế tương tác đa tầng giữa các yếu tố môi trường đô thị ($S$) và nhân thân người phạm tội ($X$) dẫn đến hành vi vi phạm ($R$).
5. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp hài hòa giữa phòng ngừa xã hội nhân văn và cưỡng chế tư pháp nghiêm minh, tham khảo hiệu quả mô hình điều phối tình báo tập trung quốc tế (OCRTIS).
6. Khẳng định giá trị học thuật bền vững, trở thành tài liệu tham khảo không thể thiếu cho các nhà nghiên cứu, cán bộ thực tiễn và các nhà hoạch định chính sách an ninh quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIpNHANLAM KHOA HQC XA HQI VlfT NAM HQC VlfN KHOA HQC XA HQl NGUYEN HUYNH BAO KHANH PHONG NGUA CAC TQI TANG TRU, VAN CHUYEN, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHIEM BOAT CHAT MA TUY TREN BIA BAN THANH PH6 HO CHI MINH HIEN NAY Ip Chuyen nganh: T91 pham hQc va Phong ngira tpi pham Ma so: 62 38 01 05 LUAN AN TIEN SI LUAT HQC Ngirori hirong dan khoa hQc: 1. TS TRAN THJ QUANG VINH (HD1) 2.TS NGUYfiN TH} PHUONG HOA (HD2) HA NQl -2015 LGI CAM DO AN Toi xin cam doan day la cong trinh nghien cuu cua rieng toi. Cdc ket qu& neu trong lu£n an la trung thgc va chua timg dirge cong bo trong bat ky m$t cong trinh nao khac. TAC GIA NGUYEN HUYNH BAO KHANH MVC L\JC mOdAu 1 Chuang 1 TONG QUAN TINH HINH NGHIEN CUU 7 1.1 Cac cong trinh nghien cuu nhttng van de ly luan ve phdng 7 ngira cac tQi Ung trit, van chuyen, mua ban trai phep ho£c chiem doyt chat ma tuy 1.2 Cac cong trinh nghien cuu ve thyc tryng phdng ngira cac tQi 17 tang trit, van chuyen, mua ban trai phep ho$c chiem doyt chat ma tuy v& nhttng bi?n phap Ung cudng hoyt d$ng phdng ngua nh6m tQi phym nay tren dja ban Thanh pho Ho Chi Minh 1.3 Nhitng van de d£t ra cAn tiep tyc nghien cuu trong luan an 27 Chuang 2 NHUNG VAN d6 LY LUAN v£ PHONG NGUA CAC 29 TQI TANG TRU", VAN CHUYEN, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHlfeM BOAT CHAT MA TUY * * 2.1 Khai ni?m va dSc diem phap ly cac tQi tang trur, van chuyin, 29 mua ban trai phep ho$c chiem doat chat ma tuy 2.2 Khdi ni?m va y nghTa cua phdng ngua cac t$i Ung trit, vyn 33 chuyen, mua ban tr&i phep ho<lc chiem doyt chAt ma tuy 2.3 Co sd cua phdng ngua cac tQi tang trit, van chuyin, mua ban 35 trai phep hoSc chiem doat chat ma tuy 2.4 Cac nguyen tAc cua phdng ngua cac tQi tang trit, van chuyen, 53 mua ban trai phdp ho$c chiem doyt chAt ma tuy 2.5 Cac biyn phap phdng ngira cac tQi tang trit, vyn chuyen, mua 56 ban trai phep hoik chiem doat chat ma tuy 2.6 Chu the phdng ngira cdc tQi tang trit, vyn chuyen, mua ban 58 trai phep ho$c chiem doyt chAt ma tuy Chuang 3 THtfC TRANG PHONG NGUA CAC TQl TANG TRLT, 66 VAN CHUYElN, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHlfiM DOAT CHAT MA TUY TREN DJA BAN THANH PH6 HO CHI MINH 3.1 Thye tryng ve h? thong ly luyn va co sd chinh trj - phap ly 66 3.2 Thpc tr^ng to chuc lyre lupng phdng ngira cdc tpi tang tru, 69 vpn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chiem dopt chit ma tuy tren dja ban Thdnh phd Ho Chi Minh 3.3 Thye trang trien khai, dp dpng cdc bi?n phap phdng ngira cdc 77 tQi tang trit, vpn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chidm dopt chit ma tuy tren dja bdn Thanh pho Ho Chi Minh 3.4 Dp bdo hopt d$ng phdng ngira cdc tQi tang trit, vpn chuyen, 102 mua bdn trdi phdp ho$c chiem dopt chat ma tuy tren dja bdn Thanh pho Hd Chi Minh trong thdi gian tai Chuang 4 TANG CirdNG PHONG NGUA CAC TQi TANG TRU*, 112 VAN CHUY&N, MUA BAN TRAI PHEP HOAC CHI^M BOAT CHAT MA TUY TREN DJA BAN THANH PH6 Hd CHI MINH 4.1 T£ng cudng hoan thi?n co sd ly lupn, co sd chinh trj - phap 112 ly cua phdng ngira cdc tQi tang tru, van chuyen, mua ban trdi phep hodc chiem dopt chat ma tuy 4.2 Tang cudng lpc lupng phdng ngira tQi phpm cdc tQi tang trit, 115 vpn chuydn, mua bdn trdi phep hope chidm dopt chat ma tuy 4.3 Tang cudng trien khai, dp dpng cdc bi?n phdp phdng ngira 119 cdc t$i tang trit, vpn chuyen, mua bdn trdi phdp hope chidm doat chat ma tuy KfiTLUAN 148 DANH MUC CAC CONG TRINH DA CONG B6 LIEN QUAN DfiN LUAN AN 152 DANH MUC TAI LI$U THAM KHAO 153 PHU LUC DANH MVC CAC SO DO l.1 Co che phoi hgp cua cdc chu the trong hoat dong tuyen truyen phdng chong t? nan ma tuy 2.2 Ca che phoi hop l\rc lugng phdng, chdng cac tQi ph^m ve ma tuy CAC CHtr VI £t tAT TRONG LUAN AN BLHS Bq luat Hinh sy BLTTHS Bq luat To tyng hinh sy CAND Cong an nhan dan CHXHCN CQng hda x3 hQi chu nghia CSND Canh sat nhan dan HDND HQi dong nhan dan LATSLH Luan an tien si luat hQc LATHSLH Lu£n an th^ic sy luat hQc Nxb Nha xuat bdn NCS Nghien curu sinh TAND Toa an nhan dan TP.HCM Thanh pho Ho Chi Minh TS Tien si UBND Uy ban nhan dan KSV Kiem sdt vien VKSND Vi$n kiem sat nhan dan MdDAU 1.

Tinh cap thiet cua de tai Chu dQng phdng ngira tQi pham - trong d6 c6 cdc tQi ph^m vi ma tuy la chu truong va cung la yeu cau cua Dang, Nha nude ta nhSm han chi den muc thap nhat nhttng thi?t h^i do tQi phpm gay ra, giam bdt va tiin tdi lo^ii trtt tQi ph^m. Tinh thin chu dQng trong phdng ngtta cdc tQi phpm vi ma tuy da dugc the hi?n t^i cdc vin ki?n E>^i hpi Dang, cdc Nghj quyet cua Bq Chinh trj va d£c bi?t la t^i Chi thj 06/CT/TW ngay 31 th&ng 11 nim 1996 cua Ban chap hanh Trung uang Dang vi ting cudng lSnh d^o, chi d^o cong tac phdng, chong ma tuy; Chi thj so 2-CT/TW ngay 26 th&ng 3 nSm 2008 cua Bq Chinh trj tiep tyc ting cudng lSnh d^io cong tdc phdng, ching va kiim soAt ma tuy trong tinh hinh mdi, d$c bi?t trong ldi ndi dau cua Luat Phdng, chong ma tuy 2000 da the hi?n rd quyet tarn n&y thong qua vi?c xdc djnh mpc dich cua Luat la nhim “De phdng ngtta, ngin ch£n va dau tranh cd hi?u qua vdi t? nan ma tuy ”. Trong nhttng nSm vtta qua, tinh hinh t$i ph^m pham vi ma tuy cung nhu tQi tang trtt, van chuyen, mua ban trai phep ho£c chiem doat chat ma tuy tyi Vi$t Nam ndi chung vi TP.HCM ndi rieng dang dien biin rit phttc tap. Cdc tQi pham nay khong nhttng gia ting vi so vp ph^m t$i, sd ngudi ph^m tQi ma edn thi hi?n tinh nguy hiim ngay cang cao nhu thu dopn phpm tQi ngay cang tinh vi, so lugng ma tuy lien quan den hanh vi ph^m tQi ngay cang ldn, each thttc chdng tra ngudi thi hanh cong vp ngay cang quyet li?t.

Ben canh dd, cd thi nhan thay ring so vp pham tQi co td chttc ngay cang chat che bao gom cdc dii tupng pham tQi trong va ngoai nude; thanh phan tham gia vao cdc to chttc mua ban trai phep, v|n chuyin ma tuy bao gdm ca ngudi Vi$t Nam, ngudi nude ngoai, Vi?t kiiu hi?n dang sinh sing t^ii cdc nude; cdc dii tupng ph^im tQi nay bao gdm nhiiu dan tQC sdng tu thanh thj din nong thon, tu ding bang din vung nui, cao nguyen; tu ngudi cd trinh d$ van hda thip din thanh phan tri thttc, sinh vien. Theo sd li?u thing ke, trong giai doan 2001-2014, sd vp phpm t$i va so bj cao phai xdt xtt tren dja ban Thanh pho Ho Chi Minh ve cdc t$i tang trtt, vpn chuyin, mua ban trai phdp ho$c chiim do^t chit ma tuy trung binh horn 1.200 vp va han 1.800 bj cao moi nam, chiem khoang 98% cac ting si vp pham tQi vi ma tuy[ 137]. Trong thdi gian qua, Thanh pho Ho Chi Minh da dat dupe m$t si kit qua dang ke trong hoat d$ng phdng ngtta cac t$i ph^m ve ma tuy, nhat la ket qua tich epe tu Chuang trinh mpc tieu ba giam: giam tQi phpm, ma tuy va mpi dam theo Quyet djnh sd 62/2001/QD-UB ngay 3/7/2001 cua Uy ban nhan dan Thdnh phd Ho Chi Minh vd trien khai thyc hi?n chuong trinh myc tieu ba gidm: gidm tQi pham, ma tuy vd t? myi dam tren dja bdn thdnh pho Hd Chi Minh giai doyn 2001-2005. Tuy nhien tir sau ndm 2005 ddn nay, vi nhieu ly do khdch quan vd chu quan khdc nhau, thdnh phd chua c6 nhttng chuong trinh trQng diem noi bat tiSp theo trong hoyt dQng phdng ngira cdc tQi pham vd ma tuy nhdm lam giam bdt tinh nguy hiem vd hyu qua cua tinh hinh tQi pham pham ve ma tuy, trong do co cdc tQi tang trOr, vyn chuyen, mua ban trdi phdp hodc chiem doyt chdt ma tuy.

Xuat phdt tir ly do ndy, mQt trong nhttng yeu cau cap thiet duQc d$t ra hi?n nay ta can c6 nhttng cong trinh nghien ciru khoa hQC duQc dau tu nghiem tuc, trong d6 h? thdng ly luyn cdn duQc trang bj day du nhdm djnh hudng cho hoyt d$ng thyc tien duQc dien ra dung huong, mang tinh khoa hQc; danh gid dung thyc tryng phdng ngira vd de xuat nhttng bi?n phdp tang cudng phdng ngira tQi phym tren thyc ta vd vi?c lya chQn de tdi “Phong ngua cdc tQi tang tru, van chuyen, mua ban trai phep hope chiem doqt chat ma tuy tren dja ban Thanh pho Hd Chi Minh hi?n nay" cua nghien ciru sinh cung nhdm dap irng yeu cau cap thiet do. Muc dich, nhiem vu nghien ciru cua luan dn Myc dich cua luyn dn Myc dich cua luyn dn Id xay dyng cdc bi?n phdp nhdm tang cudng phdng ngira cdc tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chiem doyt chat ma tuy tren dja bdn Thanh pho Ho Chi Minh. Nhiym vu cua luan dn De dat duQc muc dich neu tren, luan dn co mQt so nhi?m vy cy the: - Tong quan vd tinh hinh nghien ciru cua cdc cong trinh trong vd ngoai nude cd lien quan ddn hoyt dQng phdng ngira cdc tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chidm doyt chdt ma tuy; ddnh gid khdi qudt phym vi vd muc d$ nghien ciru cua nhttng cong trinh ndy, xdc djnh nhttng kien thirc duyc kd thira vd 1dm rd nhttng vdn de can duyc tiep tyc nghien ciru trong luyn dn. - Tong hyp nhttng vdn de ly luyn vd phdng ngira tQi phym, tir dd xay dyng nhttng van de ly luyn ve phdng ngira nhdm t$i phym, cy the Id nhdm tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phep hodc chiem doyt chat ma tuy nhu khdi niym, ddc didm phdp ly cdc tQi tdng trtt, van chuyen, mua bdn trdi phdp hojc chidm doat chdt ma tuy; co sd cua phdng ngira, cdc nguyen tdc phdng ngira, cdc bi?n phdp phdng ngira vd chu the phdng ngira cdc tQi tdng trtt, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho$c chiem doat chat ma tuy.

2 - Ddnh gid thyc trang phdng ngira cdc t$i tdng trit, vyn chuyen, mua bdn trdi phdp ho£c chidm doat chat ma tuy tren dja bdn Thdnh pho Ho Chi Minh, cy the Id thyc trying ve co sd chinh trj - phdp ly, thyc trang h<? thong ly luyn, thyc trang to chirc lyc luyng phdng ngira vd thyc trang dp dyng cdc bi?n phdp phdng ngira cdc tQi tdng trit, van chuyen, mua bdn trdi phep hodc chiem doat chat ma tuy.