Đặt vấn đề Ở nước ta, nông nghiệp là một nghề truyền thống có từ lâu đời và chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế. Trong đó, ngành chăn nuôi là một ngành rất quan trọng và thu hút được nhiều lao động, vốn đầu tư từ trong và ngoài nước. Đặc biệt, chăn nuôi lợn đã cung cấp một nguồn thực phẩm lớn có giá trị dinh dưỡng cao cho con người, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt, các phụ phẩm cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu thương phẩm. Chính vì thế, tại các địa phương ngày càng đẩy mạnh phát triển chăn nuôi, tạo điều kiện cho các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, tự túc truyền thống chuyển sang mô hình chăn nuôi trang trại theo hướng công nghiệp hiện đại.
Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, đất đai rộng lớn, có nguồn lao động trẻ dồi dào, với nguồn thức ăn dư thừa hàng ngày rất lớn, cơ sở vật chất có sẵn. Công tác tăng gia sản xuất phục vụ đời sống của nhân dân đặc biệt được coi trọng và thúc đẩy. Các trại luôn áp dụng những tiến bộ khoa học, vào thực tiễn sản xuất, để tạo ra những con giống cho năng suất cao, chất lượng tốt,nhằm đảm bảo cung cấp đủ nguồn thực phẩm tươi sống, an toàn vệ sinh ra ngoài thị trường để tăng lợi nhuận kinh tế. Để cung cấp giống cho nhu cầu chăn nuôi của các trại và nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản, nhất là đàn nái ngoại là vấn đề cần được quan tâm.
Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân làm hạn chế khả năng thích nghi của lợn nái ngoại với khí hậu nước ta còn kém, đặc biệt là bệnh ở cơ quan sinh sản như: đẻ khó, viêm tử cung, viêm vú, sảy thai truyền nhiễm… Các bệnh này do nhiều yếu tố như điều kiện vệ sinh, chăm sóc nuôi dưỡng kém, thức ăn nước uống không đảm bảo vệ sinh, do vi khuẩn, virus gây nên…Và một trong những bệnh sản khoa thường gặp ở lợn nái sinh sản có 2 bệnh viêm tử cung. Bệnh viêm tử cung gây nên những tác hại: giảm sức đề kháng của lợn (lợn ốm yếu, nhiễm trùng đường sinh dục.) giảm sức sinh sản như: ảnh hưởng đến khả năng phối giống lần sau, mất sữa làm ảnh hưởng đến thế hệ con, tăng tỷ lệ lợn loại thải, giảm tỷ lệ lợn nái sinh sản của cả đàn. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của cô giáo hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập, chúng tôi thực hiện chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và biện pháp phòng, trị bệnh viêm tử cung cho lợn nái tại trại Ngô Thị Hồng Gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Mục đích của đề tài - Bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học.
- Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái. - Xác định tình hình mắc bệnh viêm tử cungở lợn nái trại Ngô Thị Hồng Gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. - Xác định hiệu quả của một số phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung, từ đó lựa chọn được phác đồ điều trị hiệu quả nhất. Yêu cầu của đề tài - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái.
- Xác định được tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái trại Ngô Thị Hồng Gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. - Xác định được ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung tới một số chỉ tiêu năng suất của lợn nái. - Tìm ra phác đồ điều trị tốt nhất cho bệnh viêm tử cung cũng như cách phòng bệnh một cách có hiệu quả ở lợn nái sinh sản. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Điều kiện cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập - Vị trí địa lý: Trại lợn Ngô Thị Hông Gấm nằm trên địa phận thôn Dẻ Cau, xã Hợp Thanh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Trang trại là trại lợn gia công của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam, hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty đưa tới giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cán bộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do bà Ngô Thị Hồng Gấm làm chủ trại, cán bộ kỹ thuật của Công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại.
- Quy mô: Trang trại có tổng diện tích 6 ha, trong đó khu chăn nuôi cùng khu nhà ở, các công trình phụ khác và đất trồng cây xanh,cây ăn quả, ao hồ chiếm diện tích 3 ha. Diện tích còn lại là đồi núi. Khu chăn nuôi chia làm hay khu riêng biệt gồm chăn nuôi lợn và chăn nuôi gà. Trong đó, khu chăn nuôi lợn chuyên chăn nuôi lợn nái sinh sản với các giống sản xuất chính như: lợn nái lai giữa 2 dòng giống Landrace với Yorshire.
Hiện nay, trại có hơn 1.321 con lợn nái, 18 con đực giống, 2.756 con lợn cai sữa. Trại chia làm hai khu là khu điều hành và khu sản xuất. Khu điều hành gồm nơi ăn, ở của công nhân và nơi làm việc của quản lý trại. Khu sản xuất gồm 3 chuồng đẻ, 2 chuồng bầu, 1 chuồng hậu bị, 1 chuồng cai sữa, kho cám, kho thuốc, nhà điều hành, nhà sát trùng.
Trong đó, trại luôn thực có 1 chuồng bầu nuôi tự động, 1 chuồng đẻ được thiết kế theo công nghệ của 4 Đan Mạch. Hệ thống chăn nuôi có silo cám tự động từ chuồng bầu, chuồng đẻ tới chuồng cai sữa, tiết kiệm nhân lực, mang lại hiệu quả và năng xuất cao. Trại luôn thực hiện tốt các quy trình chăm sóc, ứng dụng tốt các quy trình nuôi lợn theo kỹ thuật cao từ khâu chọn giống đến kỹ thuật chăn nuôi. Trại được chia làm nhiều phânkhu chuồng trại liên hoàn nhau để nuôi lợn theo từng giai đoạn riêng và áp dụng chế độ nuôi dưỡng phù hợp với từng loại lợn.
Thức ăn cho lợn ở mỗi giai đoạn dinh dưỡng cũng phải khác nhau. Lợn được nuôi trong chuồng kín có hệ thống cảm biến nhiệt độ, hệ thống quạt gió, hệ thống điều hòa, hệ thống dàn mát tự động và sưởi ấm đủ yêu cầu về nhiệt độ. Trang trại có 2 kỹ thuật chính, 15 công nhân và 10 sinh viên thực tập. Mỗi con lợn có một thẻ nái riêng về việc phối tinh, đẻ, xuất chuồng, cai sữa đều chính xác đến từng ngày.
Để phòng tránh dịch bệnh, khu chuồng nuôi được quản lý nghiêm ngặt. Mọi nhân viên trong trại cho đến khách, muốn vào chuồng lợn đều phải thay quần áo, đeo khẩu trang, ủng chuyên dùng và phải đi qua hệ thống sát trùng. Xung quanh trang trại được trồng cây xanh, cây ăn quả, đào những hồ sinh học tạo môi trường thông thoáng cho lợn sinh trưởng. Nguồn nước thải rửa chuồng trại, xả gầm được xử lý qua hệ thống thoát nước ngầm.
Mô hình chăn nuôi của trại Ngô Thị Hồng Gấm, không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao, mà còn là mô hình phát triển bền vững,hiện đại. Đây cũng là nơi rất tốt cho sinh viên đến thực tập, trải nghiệm nâng cao tay nghề. Đối tượng và kết quả sản xuất của cơ sở thực tập - Đối tượng: Trại lợn của công ty nuôi giống lợn như:lai giữaLandracex Yorshire. - Kết quả sản xuất của trại được thể hiện ở bảng 2.
Cơ cấu đàn lợn sinh sản từ năm 2014- 2017. Năm Loại lợn 2017 2014 2015 2016 ( tính đến tháng 11) Nái cơ bản 1.321 Nái hậu bị 120 150 165 180 Đực giống 17 20 23 18 Cai sữa 2.1 cho thấy: Cơ cấu đàn lợn của công ty tính đến tháng 11 năm 2017 gồm có 4.321nái cơ bản, 180 nái hậu bị, 18 đực giống, 2.756 lợn cai sữa. Từ năm 2014 đến năm 2017 số đầu lợn tăng lên, cho thấy quy mô chăn nuôi lợn của trại có xu hướng phát triển theo hướng ổn định.Số nái sinh sản của trại không có sự thay đổi không nhiều qua các năm do quy mô sản xuất của trại là 1. Hàng tháng vẫn có loại thải những con nái sinh sản kém và thay vào đó là nái hậu bị được chuyển từ khu cách ly về.
Cơ sở khoa học 2.1 Cấu tạo giải phẫu cơ quan sinh dục cái Cơ quan sinh dục cái bao gồm: - Cơ quan sinh dục bên ngoài: âm môn, âm vật và tiền đình. + Âm môn: hay còn gọi là âm hộ (vuhvae) nằm dưới hậu môn. Phía ngoài âm môn có hai môi (labia pudenda). Hai môi được nối với nhau bằng hai mép (rima vulae).
Trên hai môi của âm môn có sắc tố màu đen và có nhiều tuyến tiết (như tuyến tiết chất nhờn trắng và tuyến mồ hôi). 6 + Âm vật (clitoris): âm vật nằm ở phía dưới hai mép của âm môn, giống như dương vật của con đực được thu nhỏ lại. Về cấu tạo, âm vật cũng có các thể hồng như con đực. + Tiền đình (vestibulum): tiền đình là giới hạn giữa âm môn và âm đạo.
Trong tiền đình có dấu vết màng trinh, phía trong là âm đạo, phía ngoài có lỗ niệu đạo. Màng trinh có các sợi cơ đàn hồi giữa và do hai lá niêm mạc gập thành một nếp. Tiền đình có một số tuyến xếp theo hàng chéo, hướng quay về âm vật, chúng có chức năng tiết dịch nhầy (Nguyễn Mạnh Hà và cs, 2003)[7]. - Cơ quan sinh dục bên trong: âm đạo, tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng.
+ Âm đạo: âm đạo có chức năng chứa cơ quan sinh dục đực khi giao phối đồng thời là bộ phận cho thai đi ra ngoài trong quá trình sinh đẻ và là ống thải các chất dịch từ tử cung ra ngoài. Âm đạo có cấu tạo như một ống cơ có thành dày, phía trước âm đạo là cổ tử cung, phía sau là tiền đình có màng trinh che lỗ âm đạo, âm đạo có cấu tạo gồm 3 lớp: lớp liên kết ở ngoài, lớp cơ trơn ở giữa và lớp niêm mạc ở trong. Trên bề mặt niêm mạc có nhiều thượng bì gấp nếp dọc. Âm đạo của lợn dài 10 - 12 cm.
Ở lợn, biểu mô âm đạo tăng lên về độ cao tối đa vào lúc động dục và thấp nhất ở các ngày 12-16, các lớp bề mặt của biểu mô âm đạo bong ra ở các ngày 4 và 14. Khả năng co rút ở âm đạo đóng vai trò chính trong việc đáp ứng tính dục và cho sự vận chuyển của tinh trùng. Sự co rút của âm đạo, tử cung và ống dẫn trứng được kích thích bởi dịch thể bài tiết vào trong âm đạo trong quá trình kích thích trước lúc giao phối.