Khóa luận: Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái tại Thiên Thuận Tường Quảng Ninh

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con tại công ty Thiên Thuận Tường.

• Tác giả: Lã Thị Kim Uyên
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Minh Thuận
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Áp Dụng Quy Trình Chăm Sóc Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Và Lợn Con Tại Công Ty Thiên Thuận Tường
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trại
• 2.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.4.1. Thuận lợi
• 2.4.2. Khó khăn
• 2.5. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong, ngoài nước có liên quan đến nội dung của chuyên đề
• 2.5.1. Đối với lợn nái
• 2.5.1.1. Đặc điểm của một số giống lợn ngoại nuôi tại trại
• 2.5.1.1.1. Giống lợn Yorkshire
• 2.5.1.1.2. Giống lợn Landrace
• 2.5.1.2. Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.5.1.2.1. Sự thành thục về tính
• 2.5.1.2.2. Chu kỳ tính
• 2.5.1.2.3. Chu kỳ động dục
• 2.5.1.2.4. Sinh lý quá trình mang thai và đẻ
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Đối tượng tiến hành. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện. Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp theo dõi
• 3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Cơ cấu đàn lợn của trại
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nuôi tại trại
• 4.3. Kết quả thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại
• 4.4. Tình hình sinh sản của đàn lợn nái tại trại được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng
• 4.5. Kết quả thực hiện một số biện pháp thủ thuật trên đàn lợn con tại trại
• 4.6. Kết quả thực hiện quy trình phòng bệnh cho đàn lợn
• 4.6.1. Phòng bệnh bằng phương pháp vệ sinh, sát trùng tại trại
• 4.6.2. Kết quả phòng bệnh cho đàn lợn tại trại bằng thuốc và vắc xin
• 4.7. Kết quả thực hiện chẩn đoán, điều trị bệnh cho đàn lợn nuôi tại trại
• 4.7.1. Kết quả chuẩn đoán, điều trị bệnh cho đàn lợn nái
• 4.7.2. Kết quả chuẩn đoán, điều trị bệnh cho đàn lợn con theo mẹ
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản của đàn lợn. Quy trình chăm sóc lợn nái bao gồm các bước như cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý, theo dõi tình trạng sức khỏe và thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Đặc biệt, trong giai đoạn mang thai, lợn nái cần được chăm sóc đặc biệt để đảm bảo sự phát triển của thai nhi. Theo nghiên cứu, chế độ dinh dưỡng cho lợn nái mang thai cần được điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng tăng cao. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời. Ngoài ra, việc duy trì vệ sinh chuồng trại cũng là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn nái.

1.1 Chăm sóc lợn nái mang thai

Chăm sóc lợn nái mang thai là một trong những nhiệm vụ chính trong quy trình chăm sóc lợn nái. Trong giai đoạn này, lợn nái cần được cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất. Theo các chuyên gia, việc bổ sung các loại thức ăn như cám ngô, đậu nành và các loại rau xanh sẽ giúp lợn nái có sức khỏe tốt hơn. Bên cạnh đó, việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái cũng rất quan trọng. Các dấu hiệu như giảm ăn, sốt hay có biểu hiện bất thường cần được chú ý. Nếu phát hiện sớm, có thể áp dụng các biện pháp điều trị kịp thời để tránh ảnh hưởng đến thai nhi. Việc chăm sóc lợn nái mang thai không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ sống sót của lợn con mà còn đảm bảo chất lượng đàn lợn sau này.

II. Phòng trị bệnh cho lợn con

Phòng trị bệnh cho lợn con là một trong những khía cạnh quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Phòng trị bệnh lợn con cần được thực hiện ngay từ khi lợn con mới sinh ra. Việc tiêm phòng vacxin cho lợn con là rất cần thiết để bảo vệ chúng khỏi các bệnh truyền nhiễm. Theo các nghiên cứu, lợn con thường dễ mắc các bệnh như tiêu chảy, viêm phổi và các bệnh do virus. Do đó, việc thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn sạch và nước uống đảm bảo vệ sinh là rất quan trọng. Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe lợn con hàng ngày giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

2.1 Biện pháp phòng bệnh cho lợn con

Biện pháp phòng bệnh cho lợn con bao gồm việc tiêm phòng vacxin và thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại. Theo khuyến cáo, lợn con nên được tiêm vacxin phòng bệnh ngay từ khi chúng được 2 tuần tuổi. Việc tiêm phòng không chỉ giúp lợn con có sức đề kháng tốt mà còn giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh trong đàn. Bên cạnh đó, việc duy trì vệ sinh chuồng trại cũng rất quan trọng. Các dụng cụ chăn nuôi cần được vệ sinh sạch sẽ, chuồng trại cần được khử trùng định kỳ để ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn và virus. Thực hiện tốt các biện pháp này sẽ giúp nâng cao sức khỏe cho lợn con và giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

III. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiệu quả

Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiệu quả là yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng đàn lợn. Kỹ thuật chăn nuôi lợn bao gồm việc áp dụng các phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng bệnh hợp lý. Việc lựa chọn giống lợn phù hợp cũng là một yếu tố quan trọng. Các giống lợn như Yorkshire, Landrace có khả năng sinh sản cao và phát triển nhanh. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ trong chăn nuôi như hệ thống cho ăn tự động, quản lý môi trường chuồng trại cũng giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Theo các chuyên gia, việc áp dụng các kỹ thuật hiện đại không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao năng suất sản xuất.

3.1 Quản lý sức khỏe lợn

Quản lý sức khỏe lợn là một phần không thể thiếu trong kỹ thuật chăn nuôi lợn hiệu quả. Việc theo dõi sức khỏe lợn thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật. Các biện pháp như tiêm phòng vacxin, kiểm tra sức khỏe định kỳ là rất cần thiết. Ngoài ra, việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng góp phần nâng cao sức khỏe cho lợn. Các loại thức ăn cần đảm bảo chất lượng, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho lợn. Việc quản lý sức khỏe lợn không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn là một ngành chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam. Song song với phương thức chăn nuôi nông hộ truyền thống, mô hình trang trại quy mô công nghiệp, liên kết gia công với doanh nghiệp đang ngày càng phát triển nhằm tận dụng nguồn vốn, công nghệ và quy trình kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên, áp lực dịch bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ vẫn diễn biến phức tạp, trực tiếp làm suy giảm năng suất sinh sản, tăng tỷ lệ hao hụt đầu con và gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho cơ sở chăn nuôi. Việc theo dõi, đánh giá và áp dụng đồng bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh tại các cơ sở chăn nuôi tập trung là yêu cầu thực tiễn cấp thiết.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Xác định tình hình chăn nuôi của trang trại.
  2. Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái và lợn con theo mẹ.
  3. Thực hiện quy trình phòng bệnh cho lợn nái và lợn con theo mẹ.
  4. Chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái và lợn con theo mẹ.
• Nhiệm vụ/Yêu cầu nghiên cứu:
  1. Đánh giá cơ cấu đàn lợn nuôi tại trại qua các năm và trong thời gian thực tập.
  2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái chửa, nái đẻ và lợn con theo mẹ đạt hiệu quả kỹ thuật.
  3. Thực hiện quy trình vệ sinh sát trùng và lịch phòng bệnh bằng thuốc, vắc-xin cho đàn lợn.
  4. Trực tiếp thực hiện các thủ thuật ngoại khoa cơ bản trên lợn con và áp dụng các phác đồ điều trị bệnh lâm sàng trên lợn nái, lợn con.
• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ (gồm các giống ngoại thuần và lai như Landrace, Yorkshire, Duroc).
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn thuộc Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường, địa chỉ tại tổ 2, khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 20/11/2018 đến ngày 25/05/2019 (giai đoạn thực tập tốt nghiệp 6 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết

Khóa luận tổng quan các cơ sở lý thuyết chuyên ngành về đặc điểm sinh học và bệnh học thú y:

• Đặc tính giống và sinh lý sinh dục lợn nái: Đặc điểm ngoại hình, khả năng tăng trọng (650 - 750 g/con/ngày), tỷ lệ nạc (55% - 59%) và khả năng sinh sản của giống Yorkshire và Landrace; các giai đoạn của chu kỳ động dục (trước động dục, động dục 4 - 5 ngày ở lợn ngoại, sau động dục, nghỉ ngơi); cơ chế điều hòa nội tiết trong quá trình mang thai (thời gian chửa bình quân 114 ngày, biến động của progesterone và estrogen).
• Đặc điểm sinh lý lợn con theo mẹ: Tốc độ sinh trưởng nhanh (khối lượng tăng gấp đôi sau 10 ngày, gấp 4 lần sau 21 ngày); sự hoàn thiện dần của cơ quan tiêu hóa; tình trạng thiếu axit clohydric (HCl) tự do trong dịch vị trước 14 - 16 ngày tuổi; hạn chế trong cơ năng điều hòa thân nhiệt (lớp mỡ dưới da mỏng, glycogen thấp); cơ chế tiếp nhận kháng thể thụ động (hấp thu $\gamma$-globulin từ sữa đầu qua ẩm bào trong 24 giờ đầu sau sinh nhờ kháng men antitrypsin).
• Bệnh lý học thú y: Căn nguyên, triệu chứng lâm sàng và cơ chế sinh bệnh của các bệnh sản khoa ở nái (sót nhau, đẻ khó, viêm tử cung thể nội mạc và tương mạc) và các bệnh truyền nhiễm, nội khoa ở lợn con (hội chứng tiêu chảy do E. coli, Salmonella; viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae; viêm khớp do Streptococcus suis).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp theo dõi lâm sàng, can thiệp thực nghiệm và thống kê thú y:

• Phương pháp điều tra, thu thập thông tin: Khảo sát điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất, công nghệ chuồng trại khép kín (nhập từ Đan Mạch), cơ cấu tổ chức và số liệu chăn nuôi lưu trữ tại trại qua các năm 2017, 2018 và 5 tháng đầu năm 2019.
• Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng: Theo dõi việc áp dụng khẩu phần thức ăn công nghiệp De Heus (mã 3030 và 3060) theo từng giai đoạn chửa và nuôi con; quản lý nhiệt độ ô úm lợn con ($1{,}2 \text{ m} \times 1{,}5 \text{ m}$).
• Phương pháp thủ thuật và vệ sinh thú y: Trực tiếp thực hiện đỡ đẻ, mài nanh, cắt đuôi, tiêm sắt, bấm số tai, thiến lợn đực; thực hiện quy trình sát trùng chuồng trại, rắc vôi bột và tắm sát trùng công nhân.
• Phương pháp phòng và trị bệnh: Theo dõi lịch nhỏ thuốc cầu trùng, tiêm vắc-xin phòng bệnh suyễn, viêm đa xoang Glasser, hội chứng còi cọc do Circovirus (Circo pigvac); chẩn đoán bệnh hàng ngày qua quan sát trạng thái lâm sàng, dịch rỉ viêm, phân, dáng đi; áp dụng phác đồ điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu kết hợp thuốc trợ lực, hạ sốt, co bóp tử cung.
• Chỉ tiêu và công thức tính toán: $$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Số con mắc bệnh}}{\text{Số con theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\text{Số con khỏi bệnh}}{\text{Số con điều trị}} \times 100$$
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ dữ liệu thu thập được tổng hợp và phân tích thống kê mô tả bằng phần mềm Microsoft Excel 2007.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc áp dụng quy trình kỹ thuật chăn nuôi và thú y tại các trang trại tập trung nhằm giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh; xác định rõ 4 mục tiêu và 4 yêu cầu chuyên môn cần đạt được trong thời gian thực hiện chuyên đề tại Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trại nằm tại phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, chịu ảnh hưởng khí hậu nhiệt đới gió mùa ven biển (nhiệt độ trung bình $23^\circ\text{C}$, lượng mưa tập trung 80% - 90% vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 10, độ ẩm trung bình 78% - 88%). Tổng diện tích trại khoảng 6,5 ha, nuôi gần 600 nái ngoại (Landrace, Yorkshire, Duroc) và đàn gà đẻ (Ai Cập, Lương Phượng). Trang thiết bị chuồng kín nhập khẩu từ Đan Mạch, có hệ thống giàn mát, quạt hút, cảm biến nhiệt độ, hệ thống xử lý mùi chuồng đẻ, silo cám tự động và phòng pha tinh đạt chuẩn.
• Tổng quan tài liệu: Trình bày chi tiết các nghiên cứu trong và ngoài nước về năng suất sinh sản lợn nái ngoại, cơ chế thụ tinh, sinh lý tiết sữa và truyền kháng thể mẹ truyền; phân tích nguyên nhân, triệu chứng và các hướng điều trị hội chứng viêm tử cung - sót nhau trên nái cùng các hội chứng tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp trên lợn con.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu là đàn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ; địa điểm thực hiện tại Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường từ 20/11/2018 đến 25/05/2019; thiết lập hệ thống chỉ tiêu theo dõi về vệ sinh sát trùng, tỷ lệ can thiệp thủ thuật, tỷ lệ an toàn tiêm phòng vắc-xin, tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi bệnh theo các phác đồ can thiệp.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương tập trung phân tích các số liệu thực tế thu thập qua 6 tháng thực tập:

• Đánh giá cơ cấu đàn lợn của công ty từ năm 2017 đến tháng 5/2019; phân tích biến động đàn nái do ảnh hưởng của thị trường giá lợn hơi.
• Kết quả chăm sóc trực tiếp 91 nái đẻ và 1083 lợn con theo mẹ; đánh giá tỷ lệ đẻ bình thường ($96{,}70%$) và tỷ lệ đẻ khó ($3{,}30%$).
• Thống kê kết quả thực hiện các thao tác ngoại khoa: đỡ đẻ (91 nái), mài nanh, cắt đuôi, tiêm sắt (993 con), bấm số tai (256 con), thiến lợn đực (450 con) với tỷ lệ an toàn tuyệt đối ($100%$).
• Kết quả triển khai công tác vệ sinh sát trùng (180 lượt dọn chuồng, 50 lượt phun thuốc sát trùng, 90 lượt rắc vôi, 360 lượt tắm sát trùng) và phòng bệnh bằng vắc-xin cho đàn lợn con theo các mốc 3, 7, 14 và 21 ngày tuổi.
• Chẩn đoán và đánh giá kết quả điều trị bệnh trên nái: Viêm tử cung (mắc $9{,}89%$, khỏi $88{,}89%$), Sót nhau (mắc $2{,}20%$, khỏi $100%$), Đẻ khó (mắc $3{,}30%$, xử lý an toàn $100%$).
• Chẩn đoán và đánh giá kết quả điều trị bệnh trên lợn con theo mẹ: Tiêu chảy (mắc $16{,}16%$, khỏi $95{,}43%$), Viêm phổi (mắc $11{,}54%$, khỏi $96{,}00%$), Viêm khớp (mắc $2{,}49%$, khỏi $88{,}89%$).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khẳng định trang trại đạt hiệu quả chăn nuôi tốt (năng suất nái đạt 2,45 - 2,5 lứa/năm; số con sơ sinh bình quân 11,9 con/lứa); tổng kết khối lượng công việc và tay nghề chuyên môn sinh viên đã tích lũy; đề xuất trại tiếp tục nâng cao khâu vệ sinh phòng bệnh và thao tác đỡ đẻ vô trùng; kiến nghị nhà trường duy trì mô hình đưa sinh viên thực tập chuyên sâu tại doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính và số liệu thực nghiệm

Chỉ tiêu theo dõi	Quy mô theo dõi	Số lượng thực hiện / Mắc bệnh	Tỷ lệ thực hiện / Tỷ lệ mắc (%)	Tỷ lệ an toàn / Tỷ lệ khỏi (%)
Biến động đàn nái sinh sản (2018 - 5/2019)	Trại	Giảm từ 492 xuống 406 con	-17,48%	-
Tình hình sinh sản đàn nái (91 con theo dõi)
- Nái đẻ bình thường	91 con	88 con	96,70%	-
- Nái đẻ khó cần can thiệp	91 con	3 con	3,30%	100%
Thao tác thủ thuật trên đàn lợn
- Đỡ đẻ an toàn	91 nái	91 nái	100%	100%
- Mài nanh, cắt đuôi, tiêm sắt	1083 lợn con	993 con	91,69%	100%
- Bấm số tai chọn giống	1083 lợn con	256 con	23,64%	100%
- Thiến lợn đực (5 ngày tuổi)	487 lợn đực	450 con	92,40%	100%
Phòng bệnh vắc-xin cho lợn con
- Nhỏ thuốc phòng Cầu trùng (Nova-coc 5%, 3 ngày tuổi)	993 con	993 con	100%	100%
- Tiêm Suyễn + Glasser 1 (7 ngày tuổi)	991 con	991 con	100%	100%
- Tiêm Circo pigvac phòng Còi cọc (14 ngày tuổi)	980 con	980 con	100%	100%
- Tiêm nhắc Glasser 2 (21 ngày tuổi)	915 con	915 con	100%	100%
Tình hình mắc và điều trị bệnh trên nái
- Bệnh Viêm tử cung	91 nái	9 nái mắc	9,89%	88,89% (8/9 khỏi, 1 loại thải)
- Bệnh Sót nhau	91 nái	2 nái mắc	2,20%	100% (2/2 khỏi)
- Hiện tượng Đẻ khó	91 nái	3 nái mắc	3,30%	100% (3/3 khỏi)
Tình hình mắc và điều trị bệnh trên lợn con
- Bệnh Tiêu chảy	1083 con	175 con mắc	16,16%	95,43% (167 khỏi, 8 tiêu hủy)
- Bệnh Viêm phổi	1083 con	125 con mắc	11,54%	96,00% (120 khỏi, 5 tiêu hủy)
- Bệnh Viêm khớp	1083 con	27 con mắc	2,49%	88,89% (24 khỏi, 3 tiêu hủy)

Giải pháp và kiến nghị kỹ thuật của tác giả

• Khẩu phần dinh dưỡng nái: Phân kỳ cho ăn thức ăn De Heus nghiêm ngặt (mã 3030 cho nái chửa tuần 1 - 12 ăn 1,8 - 3,5 kg/ngày; mã 3060 cho nái chửa tuần 13 - 14 ăn 2,2 - 3,2 kg/ngày; giảm ăn trước đẻ 4 ngày và tăng dần từ 0,5 đến 6 kg/ngày sau khi đẻ 2 ngày chia 3 bữa vào 8h, 16h, 24h).
• Phác đồ điều trị lâm sàng hiệu quả:
  • Viêm tử cung nái: Oxytocin 2 ml/ngày kết hợp thụt rửa tử cung bằng cồn Iod 10% (pha loãng) ngày 2 lần và tiêm Amoxicillin-LA 10 ml/con/ngày trong 3 - 5 ngày liên tục.
  • Sót nhau nái: Tiêm Oxytocin 2 ml/ngày đẩy nhau kết hợp Amoxicillin-LA 10 ml/con/ngày, Hanalgin-C 10 ml/con/ngày và thụt rửa tử cung 3 - 5 ngày.
  • Tiêu chảy lợn con: Tiêm bắp Enrotis-LA (1 ml/con/ngày) kết hợp Atropin (1 ml/con/ngày) chống co thắt ruột, liệu trình 3 - 5 ngày.
  • Viêm phổi lợn con: Tiêm bắp Hanflor LA (1 ml/con/ngày) kết hợp Hanalgin-C (1 ml/con/ngày), liệu trình 3 - 6 ngày.
  • Viêm khớp lợn con: Tiêm bắp Amoxicillin-LA (1 ml/con/ngày), Calmaphos bổ sung canxi (1 ml/con/ngày) và Hanalgin-C (1 ml/con/ngày) trong 3 - 5 ngày.
• Quản lý tiểu khí hậu: Duy trì nhiệt độ ô úm, cho lợn con bú sữa đầu trong vòng 24 giờ đầu sau sinh; vận hành quạt hút, giàn mát linh hoạt khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao để tránh sốc nhiệt cho nái nuôi con.

Đóng góp của khóa luận

• Kiểm chứng hiệu quả thực tế của quy trình kỹ thuật nuôi dưỡng khép kín theo tiêu chuẩn công nghiệp đối với giống lợn ngoại tại vùng khí hậu ven biển Cẩm Phả, Quảng Ninh.
• Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng chi tiết về tỷ lệ phát sinh bệnh sản khoa trên nái và bệnh truyền nhiễm, tiêu hóa trên lợn con theo mẹ, xác lập hiệu quả điều trị thực tế của các phác đồ kháng sinh thế hệ mới phối hợp thuốc trợ lực.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Phạm vi khảo sát giới hạn tại một trang trại duy nhất trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 11/2018 đến tháng 5/2019); quy mô theo dõi lâm sàng trực tiếp dừng lại ở 91 nái đẻ và 1083 lợn con theo mẹ; việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể quan sát bằng mắt thường, chưa kết hợp xét nghiệm vi sinh phân lập định danh vi khuẩn hoặc làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu theo dõi liên tục qua chu kỳ nhiều năm trên toàn bộ các giai đoạn sinh trưởng khác (lợn cai sữa, lợn thịt thương phẩm); tiến hành phân lập vi khuẩn chuyên sâu và đánh giá mức độ mẫn cảm/kháng thuốc kháng sinh của các chủng E. coli, Streptococcus suis, Mycoplasma hyopneumoniae tại địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi, Chăn nuôi - Thú y chuẩn bị đi thực tập tốt nghiệp; kỹ thuật viên, quản lý trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp quy mô vừa và lớn.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao: Định mức và kỹ thuật phân chia khẩu phần cám công nghiệp cho nái chửa/nái nuôi con; quy trình thao tác thủ thuật ngoại khoa trên lợn con (đỡ đẻ, mài nanh, thiến, bấm tai); lịch phòng vắc-xin cho lợn con từ 3 đến 21 ngày tuổi; các phác đồ điều trị bệnh lâm sàng bằng thuốc thú y thông dụng kèm liều lượng và thời gian thực hiện.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu và quy mô đàn lợn của Công ty Thiên Thuận Tường biến động như thế nào trong giai đoạn 2017 - 5/2019? Năm 2017, trại nuôi 15 đực giống, 265 nái hậu bị, 435 nái sinh sản và 9776 lợn con. Năm 2018, quy mô tăng lên 35 đực giống, 290 nái hậu bị, 492 nái sinh sản và 10700 lợn con. Đến tháng 5/2019, đàn lợn giảm xuống còn 22 đực giống, 196 nái hậu bị và 406 nái sinh sản do công ty chủ động giảm đàn để hạn chế rủi ro trước tình trạng giá lợn hơi trên thị trường xuống thấp kéo dài.

2. Tiêu chuẩn và định mức cho ăn đối với nái chửa tại trang trại được phân chia ra sao? Nái chửa từ tuần 1 đến tuần 12 sử dụng thức ăn De Heus mã 3030 (hậu bị: 1,8 - 2,0 kg/ngày; nái cơ bản: 1,8 - 3,5 kg/ngày, chia 2 bữa). Nái chửa từ tuần 13 đến tuần 14 ăn mã 3060 (hậu bị: 2,2 kg/ngày; nái cơ bản: 3,0 - 3,2 kg/ngày, chia 2 bữa). Nái chửa từ tuần 15 trở đi ăn mã 3060 (hậu bị: 1,5 - 2,2 kg/ngày; nái cơ bản: 2,0 - 2,5 kg/ngày, chia 2 bữa). Trước ngày đẻ dự kiến 4 ngày, giảm tiêu chuẩn ăn xuống 0,5 kg/con/bữa.

3. Lịch phòng bệnh bằng thuốc và vắc-xin cho lợn con theo mẹ tại trại được thực hiện theo các mốc ngày tuổi nào? Lợn con 3 ngày tuổi được nhỏ thuốc Nova-coc 5% (1 ml/con, nhỏ 2 lần) phòng cầu trùng; 7 ngày tuổi tiêm vắc-xin kết hợp phòng Suyễn (Mycoplasma hyopneumoniae) và Viêm đa xoang Glasser mũi 1 (2 ml/con); 14 ngày tuổi tiêm vắc-xin Circo pigvac phòng hội chứng còi cọc (2 ml/con); 21 ngày tuổi tiêm nhắc lại vắc-xin Glasser mũi 2 (2 ml/con). Toàn bộ 100% lợn con được tiêm phòng đều an toàn.

4. Kết quả điều trị các bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản tại trại đạt hiệu quả như thế nào? Trong 91 nái theo dõi, có 9 nái mắc viêm tử cung (tỷ lệ $9{,}89%$), điều trị khỏi 8 con ($88{,}89%$), 1 con loại thải do viêm nặng; 2 nái bị sót nhau (tỷ lệ $2{,}20%$), điều trị khỏi 2 con ($100%$); 3 nái bị đẻ khó (tỷ lệ $3{,}30%$), được can thiệp bằng thuốc Han-prost kết hợp móc thai ngoại khoa thành công 3 ca ($100%$).

5. Phác đồ và kết quả điều trị bệnh tiêu chảy và viêm phổi trên đàn lợn con theo mẹ tại trang trại ra sao? Bệnh tiêu chảy mắc 175 con ($16{,}16%$), điều trị bằng tiêm bắp Enrotis-LA (1 ml/con/ngày) kết hợp Atropin (1 ml/con/ngày) trong 3 - 5 ngày, kết quả khỏi 167 con ($95{,}43%$), tiêu hủy 8 con. Bệnh viêm phổi mắc 125 con ($11{,}54%$), điều trị bằng tiêm bắp Hanflor LA (1 ml/con/ngày) kết hợp Hanalgin-C (1 ml/con/ngày) trong 3 - 6 ngày, kết quả khỏi 120 con ($96{,}00%$), tiêu hủy 5 con.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lã Thị Kim Uyên đã phản ánh toàn diện việc triển khai quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh trên đàn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường. Các kết quả thực nghiệm ghi nhận tỷ lệ đẻ an toàn đạt $96{,}70%$, tỷ lệ sống khi thực hiện các thủ thuật đạt $100%$, cùng tỷ lệ điều trị khỏi các bệnh nội - ngoại sản khoa đạt từ $88{,}89%$ đến $100%$. Công trình là nguồn tài liệu thực tiễn có giá trị phục vụ công tác học tập, nghiên cứu và ứng dụng quản lý kỹ thuật trong các trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi là một ngành chiếm tỷ trọng lớn và có vai trò rất quan trọng trong cơ cấu của nền kinh tế, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Hiện nay, bên cạnh những phương thức chăn nuôi lợn kiểu truyền thống với quy mô nhỏ lẻ, hộ gia đình thì mô hình chăn nuôi trên quy mô lớn như trang trại ngày càng được mở rộng theo hướng nuôi gia công cho doanh nghiệp nước ngoài, nhằm tận dụng nguồn vốn, khoa học kỹ thuật, áp dụng vào thực tiễn chăn nuôi tiến tới xây dựng một nền nông nghiệp sạch đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu ra thị trường thế giới. Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn đã trở thành một trong những ngành chính mang lại hiệu quả kinh tế lớn cho hộ chăn nuôi nói riêng và cho xã hội nói chung. Tuy nhiên, dù chăn nuôi nhỏ lẻ hay chăn nuôi công nghiệp với quy mô lớn, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp cũng có thể gây nên thiệt hại đáng kể.

Trong số đó, các bệnh ở lợn nái và lợn con thường xuyên xảy ra ở các quy mô chăn nuôi và ảnh hưởng rất lớn đến năng suất và chất lượng đàn lợn. Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải có những nghiên cứu áp dụng các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh hiệu quả cho đàn lợn nái, lợn con ở các trang trại để giảm thiệt hại do dịch bệnh gây ra, nâng cao đàn lợn cả về lượng và chất. Xuất phát từ những đòi hỏi trên, chúng em tiến hành chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng, trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại Công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, Quảng Ninh”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1.

Mục tiêu - Xác định được tình hình chăn nuôi của trại. - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái và lợn con. - Thực hiện quy trình phòng bệnh cho lợn nái và lợn con. - Biết cách chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp trên lợn nái và lợn con.

Yêu cầu - Đánh giá được cơ cấu đàn lợn nuôi tại trại. - Thực hiện được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nuôi tại Công ty đạt hiệu quả cao. - Thực hiện được quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trại. - Thực hiện được việc chẩn đoán và điều trị được một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ của trại.

3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Vị trí địa lý Trại lợn nái sinh sản của Công ty Cp khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường nằm trên địa phận tổ 2, khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Phường Cửa Ông có địa hình khá phức tạp, phía bắc là những dải núi cao.

Độ cao trung bình 600m, thuộc cánh cung bình phong Đông Triều - Móng Cái. Phía đông giáp sông Mông Dương, huyện Vân Đồn. Phía tây giáp phường Cẩm Phú, xã Dương Huy. Phía nam giáp biển.

Phía bắc giáp phường Mông Dương 2. Điều kiện khí hậu Cẩm Phả là một thành phố thuộc tỉnh Quảng Ninh, ở vùng Đông Bắc Bộ, chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do đó, trại lợn của Công ty Cp khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường cũng chịu ảnh hưởng chung của khí hậu vùng. - Nhiệt độ trung bình năm là 230C, nhiệt độ cao nhất vào tháng 7 là 390C, nhiệt độ thấp nhất vào tháng 1 là 120C.

- Lượng mưa: lượng mưa trung bình năm là 2. Lượng mưa hàng năm tương đối lớn, chế độ mưa chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10, tổng lượng mưa cả năm gần như tập trung vào mùa mưa, chiếm 80 - 90% tổng lượng mưa cả năm. Mùa khô thì lượng mưa rất nhỏ chỉ chiếm khoảng 10 - 20% tổng lượng mưa cả năm.

- Độ ẩm: độ ẩm tương đối trong khu vực khá cao, trung bình tháng thấp nhất đạt 78% (tháng 10) và độ ẩm tương đối trung bình tháng cao nhất đạt 88% (tháng 3). 4 - Bão, giông: mỗi năm tỉnh Quảng Ninh (trong đó có thành phố Cẩm Phả) chịu ảnh hưởng trung bình của 5 - 6 cơn bão, năm nhiều có thể lên tới 9 - 10 cơn bão. Bão thường tới cấp 8 - 9, đặc biệt đã có những cơn bão mạnh cấp 12. Tháng 7, tháng 8 là những tháng bão hay đổ bộ vào Quảng Ninh.

Các cơn giông thường xảy ra trong mùa hè, trung bình mỗi tháng có 5 ngày. - Chế độ gió mùa: mùa đông từ tháng 10 đến tháng 3, tháng 4 năm sau thường chịu ảnh hưởng của gió bắc, đông bắc, mỗi tháng từ 3 - 4 đợt. Mùa hè từ tháng 5 đến tháng 9, chủ yếu là gió nam, đông nam. Tốc độ gió trung bình năm là 3 - 3,4 m/s.

Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm có 13 người, trong đó có: + 01 quản lý trại là giám đốc công ty. + 01 trưởng trại. + 02 kĩ thuật hỗ trợ của thức ăn chăn nuôi De Heus. + 03 sinh viên thực tập.

Cơ sở vật chất của trại - Trại lợn của Công ty Cp khai thác khoảng sản Thiên Thuận Tường có khoảng 6,5 ha đất để xây dựng trang trại, nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, vườn ổi, vườn rau và các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Khu nhà ở của công nhân được xây ở đầu hướng gió; nhà ở được lợp ngói đỏ; có một dãy nhà ở là nhà hai tầng rất khang trang và sạch sẽ. 5 - Khu nhà ăn xây dựng sạch sẽ. Khu nấu ăn được trang bị tủ lạnh, bếp ga để thuận tiện cho việc bảo quản và chế biến thức ăn.

- Khu chăn nuôi chia làm hai khu riêng biệt gồm chăn nuôi lợn và chăn nuôi gà. Trong đó, khu chăn nuôi lợn được bố trí xây dựng chuồng trại cho gần 600 nái với các giống sản xuất như: Landrace, Yorshire, Duroc được nhập từ nước ngoài về. Về chăn nuôi gà chủ yếu nuôi các giống gà đẻ trứng như: gà Ai Cập, gà Lương Phượng. - Trại được chia làm hai khu: khu điều hành và khu sản xuất.

Khu điều hành gồm nơi làm việc của quản lý trại và nơi ăn, ở của công nhân. Khu sản xuất gồm: 2 chuồng nái đẻ, 1 chuồng nái chửa, 1 chuồng đực giống, 1 chuồng hậu bị, 1 chuồng cai sữa và 2 chuồng lợn thương phẩm. Một số công trình phụ khác phục vụ cho chăn nuôi như: kho cám, kho thuốc, phòng pha tinh, phòng sát trùng. - Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín và tự động hoàn toàn.

Trang thiết bị trong chuồng hiện đại, được nhập từ Đan Mạch. Đầu mỗi chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt thông gió. Riêng đối với chuồng nái đẻ thì cuối chuồng còn có hệ thống xử lý mùi và trong chuồng có hệ thống cảm biến nhiệt độ. - Hệ thống chăn nuôi có silo thức ăn tự động từ chuồng nái chửa, chuồng nái đẻ, chuồng cai sữa đến chuồng hậu bị nên tiết kiệm được nhân lực và mang lại hiệu quả sản xuất cao.

- Phòng pha tinh có các dụng cụ hiện đại như: kính hiển vi, hệ thống cảm biến nhiệt, nồi hấp cách thủy, tủ sấy và các dụng cụ khác. - Trong khu chăn nuôi đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu đều được đổ bê tông và có hố sát trùng. - Nguồn nước thải rửa chuồng trại, xả gầm đều được xử lý qua hệ thống thoát nước ngầm. 6 - Xung quanh trại còn trồng rau, cây ăn quả, đào ao thả cá tạo môi trường thông thoáng.

Thuận lợi và khó khăn của trại * Thuận lợi - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. - Công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay.

* Khó khăn - Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh cao. - Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang trại. - Lợn giống nhập ngoại nên khả năng thích nghi với khí hậu Việt Nam kém, đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc đặc biệt. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong, ngoài nước có liên quan đến nội dung của chuyên đề 2.

Đối với lợn nái 2. Đặc điểm của một số giống lợn ngoại nuôi tại trại * Giống lợn Yorkshire Theo Trần Văn Phùng và cs. (2004) [19], nguồn gốc của giống lợn này được hình thành ở vùng Yorkshire của nước Anh. Lợn Yorkshire có lông trắng ánh vàng, đầu cổ hơi nhỏ và dài, mõm thẳng và dài, mặt rộng, tai 7 to trung bình và hướng về phía trước, mình dài, lưng hơi cong, bụng gọn 4 chân dài chắc chắn, có 14 vú.

Da của lợn Yorkshire có màu trắng, tuy nhiên thỉnh thoảng có một số nốt đen. Lợn Yorkshire sinh trưởng phát dục nhanh, khối lượng khi trưởng thành lên tới 300 kg (con đực), 250 kg (con cái). Lợn Yorkshire có mức tăng khối lượng bình quân 650 - 750 g/con/ngày, tiêu tốn thức ăn trung bình khoảng 3,0 kg/kg tăng khối lượng, tỷ lệ thịt nạc/thịt xẻ từ 55% - 59%. Lợn có khả năng sinh sản tương đối cao, đẻ trung bình 10 - 11 con/lứa, khối lượng sơ sinh đạt 1,1 - 1,2 kg/con.

* Giống lợn Landrace Theo Trần Văn Phùng và cs. (2004) [19], giống lợn nổi tiếng Landrace được tạo ra ở Đan Mạch năm 1895. Giống lợn có năng suất cao, tốc độ sinh trưởng nhanh, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng thấp từ 2,70 - 3,01 kg; tăng khối lượng bình quân 750 g/con/ngày. Tỷ lệ nạc 59%.

Khối lượng lợn trưởng thành có thể lên tới 320 kg (con đực), 250 kg (con cái). Lợn Landrace có khả năng sinh sản khá cao, nuôi con khéo. Đây là giống lợn chuyên hướng nạc và dùng để lai kinh tế. Nguyễn Văn Thắng và Nguyễn Thị Xuân (2016) [24] cho biết, một trong những giải pháp nâng cao năng suất lợn nái là sử dụng nhiều giống lợn lai tạo với nhau.

Trong đó, phương pháp lai giữa hai giống lợn ngoại Landrace và Yorkshire và ngược lại, tạo ra con lai có ưu thế lai cao về nhiều tiêu chí sinh sản, trở thành một tiến bộ trong thực tế sản xuất.