Khóa luận chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Yên Thủy, Hòa Bình

Tổng hợp kiến thức Chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Hòa Bình, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả

• Tác giả: Lê Thị Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Quang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Lợn Trần Văn Tuyên, Xã Đoàn Kết, Huyện Yên Thủy, Tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của khóa luận
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Điều kiện địa hình, đất đai
• 2.1.1.3. Giao thông vận tải
• 2.1.1.4. Điều kiện khí hậu
• 2.1.2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập tại Trại lợn nái Trần Văn Tuyên xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình
• 2.1.3. Quá trình thành lập
• 2.1.4. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.1.5. Cơ cấu tổ chức nhân sự của trang trại
• 2.1.6. Đánh giá chung
• 2.1.6.1. Thuận lợi
• 2.1.6.2. Khó khăn
• 2.2. Đối tượng và kết quả sản xuất của cơ sở (trong 3 năm)
• 2.3. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.3.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.3.1.1. Sự thành thục về tính và thể vóc
• 2.3.1.2. Chu kỳ động dục và thời điểm phối giống thích hợp
• 2.3.1.3. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.3.2. Những hiểu biết về công tác phòng, trị bệnh cho vật nuôi
• 2.3.2.1. Phòng bệnh
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Đối tượng tiến hành
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung thực hiện
• 3.4. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.2. Phương pháp thực hiện
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.2. Kết quả các công việc khác
• 4.3. Kết quả quá trình chăm sóc đàn lợn
• 4.4. Kết quả phòng bệnh bằng phương pháp vệ sinh, sát trùng tại trại
• 4.5. Kết quả thực hiện quy trình phòng bệnh tại trại
• 4.6. Kết quả phòng bệnh cho đàn lợn tại trại bằng thuốc và vaccine
• 4.7. Kết quả phối giống cho đàn lợn nái và lợn hậu bị
• 4.8. Kết quả công tác chẩn đoán và điều trị bệnh trên đàn lợn tại trại
• 4.9. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh trên đàn lợn nái
• 4.10. Một số chỉ tiêu sinh lý của đàn lợn nái sinh sản sau điều trị
• 4.11. Kết quả thực hiện công tác khác
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một trong những khâu quan trọng trong quá trình chăn nuôi lợn. Quy trình này bao gồm việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý, chăm sóc sức khỏe và tạo môi trường sống tốt nhất cho lợn nái. Chăm sóc lợn nái cần phải được thực hiện liên tục và đồng bộ, từ giai đoạn mang thai cho đến khi lợn con được cai sữa. Việc áp dụng quy trình chăm sóc đúng cách sẽ giúp lợn nái sinh sản khỏe mạnh, từ đó nâng cao năng suất chăn nuôi. Theo nghiên cứu, việc cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý cho lợn nái trong giai đoạn mang thai là rất quan trọng. Chế độ ăn phải đảm bảo cung cấp đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất cần thiết. Cần chú ý đến việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật, từ đó có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời.

1.1. Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng cho lợn nái là yếu tố quyết định đến sức khỏe và khả năng sinh sản của chúng. Dinh dưỡng cho lợn nái cần được thiết kế phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn, đặc biệt là trong thời kỳ mang thai và cho con bú. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, lợn nái cần được cung cấp khẩu phần ăn giàu protein và các chất dinh dưỡng thiết yếu để đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho thai nhi. Việc theo dõi trọng lượng và tình trạng sức khỏe của lợn nái cũng rất quan trọng, giúp phát hiện sớm các vấn đề dinh dưỡng và điều chỉnh kịp thời. Cần lưu ý rằng, chế độ ăn uống không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn nái mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của lợn con, từ đó tác động đến năng suất chăn nuôi trong tương lai.

II. Phòng bệnh cho lợn nái

Phòng bệnh cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc. Phòng bệnh lợn bao gồm việc tiêm phòng vắc xin định kỳ và thực hiện các biện pháp vệ sinh an toàn sinh học. Việc tiêm vắc xin cho lợn nái không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho lợn mà còn đảm bảo an toàn cho cả đàn lợn trong trại. Các bệnh thường gặp ở lợn nái như bệnh dịch tả lợn, viêm phổi, viêm tử cung có thể gây ra những thiệt hại lớn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Theo thống kê, việc thực hiện tiêm phòng đúng lịch trình đã giúp giảm thiểu đáng kể tỷ lệ mắc bệnh trong đàn lợn. Hơn nữa, việc duy trì vệ sinh chuồng trại cũng góp phần không nhỏ trong việc ngăn ngừa sự lây lan của bệnh tật.

2.1. Tiêm phòng vắc xin cho lợn nái

Tiêm phòng vắc xin là một trong những biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cho lợn nái. Các loại vắc xin cần thiết phải được tiêm đúng thời điểm và đúng cách để đạt hiệu quả tối ưu. Việc lên lịch tiêm phòng cho lợn nái cần dựa trên các khuyến cáo từ các chuyên gia thú y và tình hình dịch bệnh thực tế tại địa phương. Tiêm phòng không chỉ giúp lợn nái khỏe mạnh mà còn đảm bảo sức khỏe cho lợn con sau khi sinh. Nghiên cứu cho thấy, những lợn nái được tiêm phòng đầy đủ có tỷ lệ sinh sản cao hơn và đàn con khỏe mạnh hơn so với những lợn không được tiêm phòng.

III. Trị bệnh cho lợn nái

Trị bệnh cho lợn nái là một phần quan trọng trong công tác quản lý sức khỏe đàn lợn. Trị bệnh lợn cần được thực hiện kịp thời và hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại cho trại. Việc phát hiện sớm các triệu chứng bệnh lý là rất cần thiết. Các bệnh thường gặp ở lợn nái như viêm tử cung, viêm vú, hay bệnh đường hô hấp có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn. Các biện pháp điều trị cần được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ thú y, bao gồm việc sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm và các phương pháp hỗ trợ khác. Đặc biệt, việc theo dõi và ghi chép tình trạng sức khỏe của lợn nái sau điều trị là rất cần thiết để đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp.

3.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái

Các bệnh thường gặp ở lợn nái có thể kể đến như viêm tử cung, viêm vú và bệnh đường hô hấp. Những bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn nái mà còn tác động đến sự phát triển của lợn con. Viêm tử cung có thể dẫn đến tình trạng sinh sản kém, trong khi viêm vú có thể làm giảm chất lượng sữa cho lợn con. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh này là rất quan trọng. Các biện pháp phòng ngừa như tiêm phòng vắc xin, duy trì vệ sinh chuồng trại và chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh ở lợn nái.

IV. Kết luận

Chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Hòa Bình đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất chăn nuôi. Việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học, thực hiện tiêm phòng và điều trị bệnh kịp thời sẽ giúp đảm bảo sức khỏe cho lợn nái và đàn con. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin hữu ích cho các trại chăn nuôi mà còn góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe cho lợn nái sinh sản. Từ đó, giúp các hộ chăn nuôi cải thiện hiệu quả sản xuất và nâng cao thu nhập.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu ngành nông nghiệp, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu và đóng vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế trang trại theo mô hình công nghiệp. Để bảo đảm hiệu quả kinh tế trong các trang trại quy mô lớn, việc kiểm soát và vận hành đúng quy trình kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng, quản lý sinh sản và phòng ngừa dịch bệnh cho đàn lợn nái đóng vai trò quyết định đến năng suất đàn con sơ sinh và chất lượng đàn giống.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại ông Trần Văn Tuyên, xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình" được thực hiện nhằm mục đích củng cố kiến thức chuyên môn, rèn luyện kỹ năng thực hành và trực tiếp tham gia quản lý sản xuất tại cơ sở chăn nuôi gia công theo tiêu chuẩn công nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại.
2. Vận hành quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái sinh sản.
3. Thực hiện quy trình chẩn đoán, phòng và trị bệnh của trại.
4. Đánh giá tình hình dịch bệnh ở đàn nái của trang trại.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:

1. Đánh giá được hiện trạng chăn nuôi của trang trại qua các năm.
2. Thành thạo quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản theo các giai đoạn mang thai.
3. Thành thạo quy trình chẩn đoán, phòng và trị bệnh cho đàn lợn nái tại cơ sở.
4. Đánh giá được tình hình dịch bệnh, tỷ lệ mắc bệnh và hiệu quả của các phác đồ điều trị bệnh sinh sản trên đàn lợn nái.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản gồm hai giống lợn ngoại Landrace và Yorkshire.
• Phạm vi không gian: Trang trại lợn nái của ông Trần Văn Tuyên tại xóm Cửa Lũy, xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình (trang trại chăn nuôi lợn giống ông bà gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được theo dõi và thu thập số liệu liên tục từ ngày 18/5/2019 đến ngày 25/11/2019, kết hợp phân tích số liệu lưu trữ của trang trại trong giai đoạn 2017 – 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và kiến thức chuyên ngành

Tác giả hệ thống hóa các cơ sở sinh lý và bệnh lý thú y liên quan trực tiếp đến lợn nái sinh sản:

• Đặc điểm sinh lý sinh dục: Quá trình thành thục về tính và thành thục về thể vóc (lợn nái ngoại phối giống lần đầu khi đạt 8 – 9 tháng tuổi, khối lượng 115 – 120 kg); chu kỳ động dục bình quân 21 ngày với 4 giai đoạn sinh lý (trước động dục, động dục, sau động dục, yên tĩnh); cơ chế rụng trứng và thời điểm phối giống thích hợp (10 – 12 giờ trước khi rụng trứng, tức 20 – 30 giờ sau khi bắt đầu chịu đực).
• Cơ chế bệnh sinh các bệnh sinh sản và đường tiêu hóa: Phân tích căn nguyên, triệu chứng, bệnh tích và hậu quả của bệnh viêm tử cung (do các vi khuẩn Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica, E. coli, Proteus vulgaris, Klebsiella), bệnh viêm vú ở lợn nái nuôi con, cùng các bệnh đường hô hấp (suyễn lợn do Mycoplasma) và hội chứng tiêu chảy ở lợn con (do E. coli, Salmonella, Clostridium perfringens, virus TGE, virus PED).
• Nguyên tắc phòng và điều trị bệnh: Ứng dụng nguyên tắc phòng bệnh tổng hợp bằng an toàn sinh học, vệ sinh tiêu độc chuồng trại bằng hóa chất (Virkon, vôi bột) và tạo miễn dịch chủ động bằng vaccine. Thực hiện nguyên tắc điều trị toàn diện: diệt mầm bệnh kết hợp điều trị triệu chứng, hộ lý chăm sóc và nâng cao sức đề kháng.

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật thực hiện

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập thông tin thứ cấp từ sổ sách theo dõi kỹ thuật, báo cáo sản xuất của trang trại và phòng kỹ thuật Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam từ năm 2017 đến tháng 11/2019; kết hợp quan sát, ghi chép số liệu sơ cấp trực tiếp trên đàn lợn trong 6 tháng thực tập.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Theo dõi trạng thái ăn uống, vận động; kiểm tra thân nhiệt bằng cách đo trực tràng bằng nhiệt kế thủy ngân 43°C trong 5 – 10 phút (thân nhiệt bình thường 38 – 40°C, sốt 41 – 42°C); quan sát dịch tiết âm hộ; sử dụng đèn soi và mỏ vịt vô trùng kiểm tra niêm mạc âm đạo; kiểm tra tính chất cảm quan của nước tiểu và sữa.
• Kỹ thuật phối giống thụ tinh nhân tạo: Áp dụng quy trình kỹ thuật 6 bước gồm phát hiện lợn chịu đực qua kích thích cơ học và tiếp xúc đực thí điểm; chuẩn bị dụng cụ vô trùng; chuẩn bị liều tinh (thể tích 80 – 100 ml, nồng độ 1,5 – 2,0 tỷ tinh trùng tiến thẳng); vệ sinh sát trùng âm hộ bằng nước muối sinh lý; dẫn tinh quản ngược chiều kim đồng hồ, bơm tinh và lưu dẫn tinh quản 5 phút; rút dụng cụ theo chiều kim đồng hồ và vỗ lưng nái để kích thích co bóp tử cung. Phối lặp lại 3 lần/chu kỳ động dục.
• Quy trình định mức dinh dưỡng: Phân bổ thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh theo từng tuần tuổi thai: cám 566 cho nái mang thai tuần 1 đến tuần 12 (định mức 2,0 – 2,5 kg/con/ngày); cám 567 cho nái mang thai tuần 13 đến tuần 14 (định mức 2,5 – 3,0 kg/con/ngày); cám 567SF cho nái mang thai từ tuần 15 đến khi đẻ (định mức 3,5 – 4,0 kg/con/ngày).
• Phương pháp tính toán thống kê: Tính toán tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi bệnh theo các công thức chuẩn:

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn khỏi bệnh}}{\sum \text{Số lợn điều trị}} \times 100$$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày cơ sở thực tiễn của ngành chăn nuôi lợn công nghiệp tại Việt Nam; khẳng định tầm quan trọng của việc nắm vững đặc điểm sinh học và bệnh học thú y để vận hành trại quy mô lớn; xác định rõ 4 mục tiêu và 4 yêu cầu cụ thể của khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Chăn nuôi Thú y.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả vị trí địa lý của trại tại xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình. Cơ sở có tổng diện tích 4,2 ha, quy mô thiết kế nuôi 1.200 nái cơ bản, gồm 3 chuồng nái đẻ (mỗi chuồng 4 dãy x 29 ô = 116 ô), 2 chuồng nái mang thai (chuồng 1 và chuồng 2, mỗi chuồng 6 dãy x 89 ô = 534 ô), 1 chuồng đực giống (36 ô kèm 1 ô khai thác tinh và phòng pha chế tinh), 4 chuồng cách ly (30 – 40 lợn hậu bị/chuồng). Hệ thống chuồng khép kín sử dụng giàn mát, quạt hút gió và đèn hồng ngoại. Nhân sự gồm 1 chủ trại, 2 bảo vệ, 5 cán bộ chuyên môn kỹ thuật, 15 công nhân và 6 sinh viên thực tập.
• Kết quả sản xuất giai đoạn 2017 – 2019: Tổng nái sinh sản trung bình duy trì từ 1.112 đến 1.139 con; số lợn con sinh ra/nái đạt từ 11,5 đến 15,31 con; tỷ lệ lợn con sơ sinh chết giảm mạnh từ 12,58% (năm 2018) xuống 4,92% (tháng 11/2019).
• Tổng quan lý thuyết và nghiên cứu: Trình bày chi tiết giải phẫu sinh lý sinh sản lợn nái; tổng thuật các nghiên cứu trong nước (Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Bá Hiên, Nguyễn Văn Điền, Phạm Hữu Doanh) và nghiên cứu quốc tế (Bilkei, Pierre Brouillt, Bernarrd Faroult) về bệnh lý sinh sản và tiêu hóa ở gia súc.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định đối tượng là đàn lợn nái Landrace và Yorkshire; địa điểm tại trại ông Trần Văn Tuyên trong thời gian từ 18/5/2019 đến 25/11/2019. Trình bày chi tiết lịch sát trùng định kỳ hàng tuần cho từng khu vực chuồng nuôi; các bước chẩn đoán lâm sàng bệnh viêm tử cung, viêm vú; kỹ thuật phối giống thụ tinh nhân tạo 6 bước; quy trình chăm sóc, dọn phân, vệ sinh máng ăn và định mức khẩu phần thức ăn hỗn hợp (cám 566, 567, 567SF) theo tuổi thai.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Đánh giá chi tiết cơ cấu đàn gia súc qua các năm; tổng hợp kết quả công việc chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh sát trùng, tiêm phòng vaccine định kỳ, kỹ thuật phối giống thụ tinh nhân tạo; phân tích hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung, viêm vú và theo dõi chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau điều trị khỏi.

---

Kết quả và đóng góp

1. Hiện trạng quy mô và năng suất đàn lợn của trang trại

Đến tháng 11/2019, tổng đàn lợn của trang trại là 28.139 con, bao gồm 20 lợn đực giống, 180 lợn hậu bị, 827 lợn nái sinh sản và 27.112 lợn con. Năng suất sinh sản của nái đạt bình quân 2,4 – 2,5 lứa/năm; số lợn con sơ sinh đạt 13 con/đàn; số con cai sữa đạt 11,46 con/đàn; thời gian nuôi con theo mẹ kéo dài từ 21 đến 26 ngày tuổi trước khi chuyển về các trại giống của công ty.

Chỉ tiêu theo dõi	Năm 2017	Năm 2018	Tháng 11/2019
Lợn đực giống (con)	35	31	20
Lợn hậu bị (con)	150	233	180
Lợn nái sinh sản (con)	1.139	1.112	827
Số lợn con sinh ra/nái (con)	12,71	15,31	11,50
Tổng số lợn con sơ sinh chết (con)	3.688	4.532	1.334
Tỷ lệ lợn con sơ sinh chết (%)	9,97	12,58	4,92

2. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc, vệ sinh và phòng bệnh

Trong thời gian thực tập 6 tháng, tác giả đã trực tiếp hoàn thành khối lượng công việc chăm sóc và an toàn sinh học:

• Chăm sóc nuôi dưỡng: Trực tiếp tham gia cho lợn ăn 170 lần (đạt 94,4% kế hoạch triển khai của trại), tắm chải lợn mẹ 68 lần (đạt 69,38%), tắm chải lợn đực 50 lần (đạt 52,08%) và tham gia 3 đợt xuất bán lợn con (đạt 50,0%).
• Vệ sinh, tiêu độc khử trùng: Hoàn thành 100% định mức công việc được giao gồm 170 lần vệ sinh chuồng trại hàng ngày, 170 lần quét và rắc vôi đường đi nội bộ, 48 lần phun thuốc sát trùng Virkon trong chuồng nuôi.
• Tiêm phòng vaccine: Thực hiện tiêm phòng đúng kỹ thuật và an toàn tuyệt đối (tỷ lệ 100%) cho đàn lợn:
  • Tiêm vaccine Dịch tả (CS.F) liều 2 ml/con tiêm bắp cho 390 nái mang thai tuần thứ 10.
  • Tiêm vaccine Lở mồm long móng (FMD) liều 2 ml/con tiêm bắp cho 390 nái mang thai tuần thứ 11.
  • Tiêm vaccine Tai xanh (PRRS) liều 2 ml/con tiêm bắp cho 334 nái trong đợt tiêm tổng đàn (tháng 3, 7, 11).
  • Tiêm vaccine Giả dại (AD - Begonia) liều 2 ml/con tiêm bắp cho 415 nái trong đợt tiêm tổng đàn tháng 8.

3. Kết quả phối giống thụ tinh nhân tạo

Tác giả đã trực tiếp thực hiện dẫn tinh nhân tạo cho 770 lượt lợn nái, kết quả thụ thai đạt tỷ lệ rất cao:

Phân loại nái	Tổng số lợn của trại (con)	Số con trực tiếp phối (con)	Số con phối đạt (con)	Tỷ lệ phối đạt (%)
Lợn nái hậu bị	420	130	127	97,69
Lợn nái cai sữa	2.040	640	635	99,21
Tổng cộng	2.460	770	762	98,96

4. Hiệu quả chẩn đoán và phác đồ điều trị bệnh trên đàn nái

Số ca mắc bệnh viêm tử cung ghi nhận cao hơn nhiều so với bệnh viêm vú (170 ca so với 48 ca). Việc áp dụng đúng phác đồ điều trị đã mang lại tỷ lệ hồi phục cao:

Tên bệnh	Số lợn mắc (con)	Số lợn điều trị khỏi (con)	Số lợn không khỏi / loại thải (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Tỷ lệ loại thải (%)
Viêm tử cung	170	154	16	90,58	9,42
Bệnh viêm vú	48	46	2	95,83	4,17

• Phác đồ điều trị viêm tử cung: Thụt rửa tử cung bằng dung dịch thuốc tím nồng độ 1/1000 kết hợp thụt Penicillin (2 lần/ngày trong 2 ngày liên tục); tiêm bắp đồng thời Penicillin (liều 1 triệu UI/30 kg thể trọng), Oxytocin (2 ml/con), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng), Vitamin B1 (5 ml/50 kg thể trọng) với tần suất 2 lần/ngày trong 3 ngày liên tục.
• Phác đồ điều trị viêm vú: Tiêm bắp Analgin (liều 1 ml/10 kg thể trọng/lần/ngày) kết hợp kháng sinh tác dụng kéo dài Vetrimoxin LA (liều 1 ml/10 kg thể trọng/lần, tiêm cách nhật 2 ngày 1 lần), liệu trình 3 – 5 ngày liên tục.
• Chỉ tiêu sinh lý sau điều trị: Đánh giá trên 30 nái khỏi bệnh viêm tử cung và 13 nái khỏi bệnh viêm vú cho thấy 100% nái phối giống đậu thai ngay ở lần phối đầu tiên, không có con nào phải phối lại lần thứ hai.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Cần nâng cao ý thức và kỹ thuật của công nhân trong khâu đỡ đẻ, thao tác can thiệp lấy thai phải bảo đảm vô trùng, tránh gây tổn thương cơ học cho đường sinh dục.
• Tăng cường bổ sung đầy đủ vitamin A, D, E vào khẩu phần thức ăn nhằm hạn chế hiện tượng khô niêm mạc, giảm thiểu nguy cơ xây xát nhiễm khuẩn tử cung.
• Cải tiến quy trình vệ sinh bầu vú trước và sau khi đẻ, thực hiện đúng kỹ thuật mài/cắt răng nanh lợn con sơ sinh nhằm ngăn ngừa tổn thương núm vú lợn mẹ.

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Đề tài cung cấp bộ dữ liệu thực chứng về hiệu quả ứng dụng quy trình quản lý chuồng trại khép kín của Tập đoàn C.P. tại một trang trại gia công vùng bán sơn địa (Yên Thủy, Hòa Bình); đồng thời kiểm chứng tính hiệu quả của các phác đồ điều trị kháng sinh kết hợp thụt rửa trong việc hồi phục hoàn toàn khả năng sinh sản của đàn nái.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:

  • Thời gian theo dõi thực tế kéo dài 6 tháng (từ 18/5/2019 đến 25/11/2019), chưa bao quát trọn vẹn diễn biến dịch tễ qua các mùa trong nhiều năm liên tiếp.
  • Dữ liệu nghiên cứu thu thập tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (trại ông Trần Văn Tuyên), chịu sự chi phối bởi điều kiện tiểu khí hậu đặc thù của vùng núi đá vôi huyện Yên Thủy.
  • Việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào theo dõi triệu chứng lâm sàng và cảm quan sinh lý, chưa thực hiện nuôi cấy phân lập vi khuẩn hay làm kháng sinh đồ trực tiếp tại phòng thí nghiệm chuyên sâu.
  • Cơ sở thực tập còn gặp khó khăn về số lượng nhân công và vật tư chăn nuôi trong một số thời điểm sản xuất.

• Hướng nghiên cứu tiếp theo:

  • Tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu năng suất sinh sản (số con sơ sinh sống, khối lượng cai sữa, khoảng cách lứa đẻ) ở các lứa sinh sản tiếp theo của đàn nái đã được điều trị khỏi bệnh.
  • Mở rộng nghiên cứu phân lập các chủng vi khuẩn gây bệnh sinh sản tại trại để kiểm tra mức độ mẫn cảm và tình trạng kháng kháng sinh, từ đó tối ưu hóa phác đồ điều trị đặc hiệu.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y và kỹ thuật viên quản lý trại lợn công nghiệp:

• Quy trình kỹ thuật thụ tinh nhân tạo: Tài liệu trình bày chi tiết từng bước thao tác dẫn tinh, liều lượng và kỹ thuật kích thích lợn nái, đạt tỷ lệ thụ thai thực tế 98,96%.
• Phác đồ điều trị bệnh lâm sàng: Cung cấp công thức phối hợp thuốc, liều lượng, đường dùng và liệu trình điều trị cụ thể cho hai bệnh phổ biến là viêm tử cung và viêm vú ở lợn nái, đã được kiểm chứng tỷ lệ khỏi bệnh trên 90%.
• Lịch an toàn sinh học và quy trình dinh dưỡng: Bảng phân bổ lịch sát trùng tuần hoàn 7 ngày và định mức 3 loại cám (566, 567, 567SF) theo các giai đoạn mang thai là mẫu quy chuẩn hữu ích cho việc vận hành các trang trại gia công quy mô lớn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô đàn lợn và kết quả sản xuất của trang trại tại thời điểm tháng 11/2019 đạt bao nhiêu?

Tại thời điểm tháng 11/2019, trang trại nuôi 28.139 con lợn, gồm 20 lợn đực giống, 180 lợn hậu bị, 827 lợn nái sinh sản và 27.112 lợn con. Năng suất nái đạt 2,4 – 2,5 lứa/năm; bình quân lợn con sơ sinh đạt 13 con/đàn; số con cai sữa đạt 11,46 con/đàn; tỷ lệ lợn con sơ sinh chết giảm xuống mức 4,92%.

2. Lịch tiêm phòng vaccine cho đàn lợn nái mang thai tại trang trại được thực hiện vào thời điểm nào?

Lợn nái mang thai được tiêm phòng 2 loại vaccine chính: vaccine Dịch tả (CS.F) tiêm bắp liều 2 ml/con vào tuần mang thai thứ 10; vaccine Lở mồm long móng (FMD) tiêm bắp liều 2 ml/con vào tuần mang thai thứ 11. Ngoài ra, tổng đàn nái được tiêm vaccine Tai xanh (PRRS) vào các tháng 3, 7, 11 và vaccine Giả dại (AD - Begonia) vào tháng 8 với liều 2 ml/con.

3. Quy trình thụ tinh nhân tạo cho lợn nái tại trại sử dụng liều tinh và tiêu chuẩn kỹ thuật như thế nào?

Mỗi liều dẫn tinh bảo đảm thể tích từ 80 đến 100 ml chứa 1,5 đến 2,0 tỷ tinh trùng tiến thẳng. Thao tác dẫn tinh được tiến hành sau khi phát hiện lợn chịu đực 24 – 29 giờ, dẫn tinh 3 lần trong một chu kỳ động dục; dụng cụ được bôi trơn và xoay ngược chiều kim đồng hồ khi đưa vào, lưu lại 5 phút trước khi rút ra theo chiều kim đồng hồ. Tỷ lệ phối giống thành công trên đàn nái đạt 98,96%.

4. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái được tác giả áp dụng gồm những loại thuốc nào và tỷ lệ khỏi đạt bao nhiêu?

Phác đồ gồm: thụt rửa tử cung bằng dung dịch thuốc tím 1/1000 và Penicillin (2 lần/ngày x 2 ngày); kết hợp tiêm bắp Penicillin (1 triệu UI/30 kg thể trọng), Oxytocin (2 ml/con), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng) và Vitamin B1 (5 ml/50 kg thể trọng) với tần suất 2 lần/ngày trong 3 ngày liên tục. Tỷ lệ điều trị khỏi bệnh đạt 90,58% (154/170 con).

5. Khẩu phần ăn cho lợn nái mang thai được phân chia theo các giai đoạn tuổi thai như thế nào?

Đàn nái chửa được cho ăn 1 lần/ngày theo định mức: từ tuần mang thai thứ 1 đến tuần 12 ăn cám 566 với lượng 2,0 – 2,5 kg/con/ngày; từ tuần thứ 13 đến tuần 14 ăn cám 567 với lượng 2,5 – 3,0 kg/con/ngày; từ tuần thứ 15 đến khi đẻ ăn cám 567SF với lượng 3,5 – 4,0 kg/con/ngày.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Vũ Linh đã phản ánh toàn diện việc áp dụng và vận hành các quy trình chăn nuôi công nghiệp, kỹ thuật thụ tinh nhân tạo và các biện pháp an toàn sinh học tại trang trại gia công lợn nái C.P. Trần Văn Tuyên. Nghiên cứu cung cấp số liệu thực nghiệm chuẩn xác về tỷ lệ phối giống đạt 98,96%, cùng các phác đồ điều trị hiệu quả cho bệnh viêm tử cung (khỏi 90,58%) và bệnh viêm vú (khỏi 95,83%), giúp 100% nái hồi phục đậu thai ngay ở lần phối giống đầu tiên. Kết quả của đề tài đóng góp nguồn tư liệu thực tế có giá trị cao cho việc tổ chức sản xuất và kiểm soát dịch bệnh trên đàn lợn nái sinh sản quy mô trang trại công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi ngày càng có vị trí hết sức quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp. Sản phẩm của ngành chăn nuôi là nguồn thực phẩm không thể thiếu được đối với nhu cầu đời sống con người. Trong đó, chăn nuôi lợn là ngành rất phổ biến và trở thành yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế hộ gia đình nông nghiệp và các trang trại, đặc biệt là mô hình trang trại VAC. Tuy nhiên, để phát triển chăn nuôi lợn, nhất là trong mô hình chăn công nghiệp quy mô lớn, hiện đại, cần phải có kiến thức và hiểu biết sâu sắc về đặc điểm sinh học, sinh trưởng, phát dục của lợn trên cơ sở đó để xây dựng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng thích hợp đối với từng loại lợn.

Trong thời gian học tập tại trường, sinh viên đã được trang bị những kiến thức lý thuyết về các môn học, trong đó có môn chăn nuôi lợn. Để hệ thống hóa các kiến thức đã học và ứng dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn sản xuất, đồng thời qua thực tiễn sản xuất để kiểm nghiệm, bổ sung cho những kiến đã học và nâng cao tay nghề, rèn luyện phong cách làm việc, tính độc lập, sáng tạo trong công việc và khả năng tổ chức sản xuất, sinh viên cần trải qua giai đoạn thực tập tại cơ sở sản xuất. Xuất phát từ yêu cầu trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y - trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hành thực hiện chuyên đề: "Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Trần Văn Tuyên, xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình". Mục tiêu và yêu cầu của khóa luận 1.

Mục tiêu - Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại. - Vận hành quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái sinh sản. - Thực hiện quy trình chẩn đoán, phòng và trị bệnh của trại. - Đánh giá được tình hình dịch bệnh ở đàn nái của trang trại.

Yêu cầu - Đánh giá được hiện trạng chăn nuôi của trại. - Thành thạo qui trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái mang sinh sản. - Thành thạo qui trình chẩn đoán, phòng và trị bệnh cho lợn nái của trại. - Đánh giá được tình hình dịch bệnh ở đàn lợn nái ở trại.

m 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Trại lợn của ông Trần Văn Tuyên nằm trên địa bàn xã Đoàn Kết thuộc huyện Yên Thủy của tỉnh Hòa Bình, cách thành phố Hoà Bình khoảng 85 km. - Phía đông giáp với xã Ngọc Lương, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình.

- Phía tây giáp với xã Văn Nghĩa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. - Phía nam giáp với xã Đồng Phong và xã Yên Quang của huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. - Phía Bắc Yên Thuỷ giáp với vườn Quốc gia Cúc Phương của huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. * Điều kiện địa hình, đất đai Đây là xã miền núi của huyện Yên Thủy có địa hình tương đối phức tạp, được bao bọc bởi các dãy núi đá vôi, các dãy núi xen kẽ đồi và sông suối nhỏ.

Ở đây có một số tài nguyên khoáng sản như: Than đá chất lượng cao ở các xã (Lạc Sỹ, Lạc Lương, Đoàn Kết, Bảo Hiệu, Ngọc Lương, Hữu Lợi) và dạng sa khoáng, mỏ đất sét, đá xây dựng, nước khoáng Ngọc Lương… * Giao thông vận tải Có đường giao thông thuận lợi đi qua các tỉnh lân cận như Ninh Bình, Phú Thọ, đường Hồ Chí Minh vì vậy rất thuận lợi trong phát triển kinh tế, xã hội và giao lưu hàng hóa. * Điều kiện khí hậu Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông ngắn, lạnh, ít mưa, mùa hè dài, nóng, mưa nhiều. Đặc biệt do địa hình có độ dốc nhẹ về phía đông và không có nhiều sông suối nên trên địa bàn hầu như không có lũ lụt vào mùa mưa. Điều kiện cơ sở nơi thực tập tại Trại lợn nái Trần Văn Tuyên xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình 2.

Quá trình thành lập Trại lợn ông Tuyên nằm trên địa phận xóm Cửa Lũy, xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình. Đây là trại lợn gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam, hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty đầu tư giống lợn, thức ăn, thuốc thú y và cán bộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do ông Trần Văn Tuyên làm chủ, cán bộ kỹ thuật của Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại. Cơ sở vật chất của trang trại - Trang trại có tổng diện tích là 4,2 ha, nằm trên địa bàn xã Đoàn Kết, có địa hình chủ yếu là núi đá vôi nhưng đường giao thông đã được nâng cấp, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển, xuất, nhập giống cũng như cám cho trang trại.

- Để đảm bảo công tác phát triển sản xuất chăn nuôi và sinh hoạt của công nhân, trại được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật gồm: - Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Khu chăn nuôi có hàng rào bao bọc xung quanh và có cổng vào riêng. Chuồng trại được quy hoạch, bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn. Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 1200 nái cơ bản, bao gồm: + 3 chuồng nái đẻ: mỗi chuồng gồm khu A và khu B, mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy có 29 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ.

+ 2 chuồng nái mang thai: chuồng 1 và chuồng 2, mỗi chuồng gồm 6 m 5 dãy, mỗi dãy có 89 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai, được sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau. Riêng chuồng 1: dãy 1 được thiết kế cho lợn nái chờ phối, có khu thử lợn, ép lợn và dãy 2 có khu làm nơi thụ tinh nhân tạo cho lợn nái. + 1 chuồng đực giống: bao gồm 36 ô để nuôi lợn đực và 1 ô để khai thác tinh. + 4 chuồng cách ly: dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ các trại gia công lợn hậu bị của Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam, mỗi chuồng có thể nuôi được từ 30 - 40 lợn hậu bị.

Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, úm lợn con, đảm bảo thoáng mát về mùa Hè, ấm áp về mùa Đông bằng cách điều chỉnh hệ thống quạt, giàn mát và bóng đèn sưởi ấm trong chuồng. Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng có hệ thống thoát phân và nước thải. Bên cạnh chuồng lợn đực có xây dựng phòng pha chế tinh, với đầy đủ dụng cụ và thiết bị như: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi có xây dựng 5 phòng tắm sát trùng cho cán bộ kỹ thuật và công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 1 kho cám, 1 phòng ăn và 2 phòng nghỉ trưa cho công nhân.

Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: tủ lạnh bảo quản vaccine, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc của trại, xe chở cám từ nhà kho xuống các dãy chuồng, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài chuồng nuôi. Cơ cấu tổ chức nhân sự của trang trại Cơ cấu tổ chức gồm 3 nhóm: + Nhóm quản lý: 1 chủ trại phụ trách chung, 2 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại. + Nhóm kỹ thuật: 2 kỹ sư chăn nuôi, 1 kỹ sư di truyền, 1 kỹ thuật điện, 1 kế toán phụ trách chuyên môn. + Nhóm công nhân: 15 công nhân, 6 sinh viên thực tập thực hiện công việc chuyên môn.

Đánh giá chung • Thuận lợi Được sự quan tâm, tạo điều kiện và có các chính sách hỗ trợ đúng đắn của UBND xã Đoàn Kết, Trạm thú y huyện Yên Thủy. Được Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam cung cấp về con giống, thức ăn và thuốc thú y có chất lượng tốt. Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Chuồng trại được trang bị bằng các thiết bị hiện đại, điện lưới và hệ thống nước sạch luôn cung cấp đầy đủ cho sinh hoạt và chăn nuôi.

Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật có chuyên môn vững vàng; đội ngũ công nhân rất nhiệt tình, năng động và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. • Khó khăn Đội ngũ công nhân trong trại còn thiếu về số lượng, do đó ảnh hưởng đến tiến độ công việc. Trang thiết bị, vật tư, hệ thống chăn nuôi còn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất.

m 7 Trong những năm gần đây, thời tiết diễn biến phức tạp kèm theo dịch bệnh khó kiểm soát, gây khó khăn cho chăn nuôi. Những khó khăn trên đòi hỏi trại phải đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch bệnh và nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn tại trại. Đối tượng và kết quả sản xuất của cơ sở (trong 3 năm) Kết quả sản xuất của trang trại được trình bày chi tiết ở bảng 2. Kết quả sản xuất của trang trại ông Trần Văn Tuyên STT Chỉ tiêu 2017 2018 11/2019 1 Tổng số nái sinh sản TB (con) 1.112 7 Trung bình số lợn con sinh ra/nái (con) 12,71 15,31 11,5 8 Tổng số lợn con sơ sinh chết (con) 3688 4532 1334 9 Tỷ lệ lợn con sơ sinh chết (%) 9,97 12,58 4,92 Qua bảng 2.1 cho thấy: Trại tuy giảm số lượng nái TB nhưng tỷ lệ phối đạt 11/2019 tăng rõ rệt so với các năm trước, tỷ lệ lợn con sơ sinh chết cũng giảm mạnh .