phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn còn có 2 chương 5 tiết 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NỘI DUNG Chƣơng 1: THỰC HIỆN PHÁP LỆNH DÂN CHỦ CƠ SỞ TRONG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH Ở CẤP HUYỆN VIỆT NAM HIỆN NAY: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1. Cải cách hành chính và cải cách hành chính ở cấp huyện Việt Nam hiện nay 1.Những vấn đề chung về cải cách hành chính ở Việt Nam hiện nay 1. Khái niệm cải cách hành chính Từ nhiều năm nay, CCHC đã là một vấn đề mang tính tương đối phổ cập của xã hội Việt Nam. Người dân, tổ chức cảm nhận được kết quả, tác động của CCHC một cách trực tiếp nhất khi có việc phải tiếp xúc, giải quyết công việc với các cơ quan hành chính nhà nước.
Vậy CCHC là gì? Cải cách là sửa đổi những bộ phận, yếu tố, thành phần đã có cho thành hợp lý, cho thích hợp với điều kiện, hoàn cảnh mới để sự vật có thể vận động và phát triển tốt hơn [48]. Theo nghĩa triết học và chính trị học thì cải cách là làm thay đổi một số mặt của sự vật mà không làm thay đổi căn bản sự vật đó. Đó còn là “sự sửa đổi, cải thiện một số mặt của đời sống xã hội mà không động tới nền tảng của chế độ xã hội hiện hành” [43, tr. Khái niệm cải cách có nội hàm hẹp hơn đổi mới.
Còn thuật ngữ “hành chính” có gốc từ tiếng Latinh “administratio” là quản lý, lãnh đạo. Hiện nay có khá nhiều cách hiểu và giải thích khác nhau về thuật ngữ này, tuỳ theo góc độ tiếp cận của từng nhà nghiên cứu. Tuy có nhiều cách tiếp cận, nhưng đặc điểm cơ bản của hành chính xuất phát từ việc trong bất kỳ xã hội nào cũng cần có sự phân công lao động, cần tới sự xác lập những tỉ lệ giữa các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội. Như vậy, hành chính theo nghĩa chung là quản lý công việc, là quản lý xã hội; theo nghĩa riêng, hẹp hơn là công việc nhà nước và tổ chức quản lý nhà nước.
Về cơ bản, hành chính là tổng thể những hoạt động (thao tác) nhất định do con người, 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chủ thể quản lý thực hiện đối với khách thể quản lý nhằm cải tạo khách thể, bảo đảm cho nó vận động tới một mục tiêu đã định. Hành chính chính là hoạt động quản lý của con người để tạo ra sự vận hành mang tính hệ thống của xã hội. Căn cứ vào quan niệm về cải cách và hành chính đã làm rõ ở trên thì CCHC chính là hoạt động có ý thức và mục đích của con người nhằm hợp lý hóa, hay khắc phục các khiếm khuyết trong các chương trình điều hành, quản lý các hệ thống, cải tạo, nâng cấp, hoàn thiện công tác quản lý cho tất cả các hệ thống trong xã hội. Song do hành chính gắn chủ yếu với hoạt động của các cơ quan nhà nước, các thể chế chính trị nên khái niệm CCHC thường được coi là đồng nhất với khái niệm CCHC nhà nước.
Nhìn nhận một cách tổng quát, CCHC được xác định là hành vi có tính hướng đích của con người nhằm cải biến nền hành chính của một quốc gia theo hướng hoàn thiện hơn. CCHC nhà nước là tạo ra những thay đổi trong các yếu tố cấu thành của nền hành chính nhằm làm cho các cơ quan hành chính nhà nước hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân, phục vụ xã hội tốt hơn. Trên cơ sở nêu trên, các khái niệm CCHC thống nhất tại các điểm sau: - CCHC là sự thay đổi có kế hoạch theo một mục tiêu xác định nhưng không làm triệt tiêu hay thay đổi bản chất của hệ thống hành chính nhà nước mà để hệ thống hành chính nhà nước hoạt động hiệu quả hơn; - CCHC hướng tới điều tiết những mâu thuẫn trong cơ cấu tổ chức và cơ chế quản lý của bộ máy hành chính nhà nước; - CCHC tập trung vào việc định rõ trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân mà thông qua đó nhằm thiết lập một hệ thống hành chính chặt chẽ từ trên xuống dưới; - CCHC không phải là cải cách chế độ chính trị - kinh tế - xã hội mà là quá trình khắc phục mọi trở lực trong cơ cấu tổ chức và cơ chế hoạt động của nền hành chính, làm cho nó phát triển một cách năng động và phù hợp với sự biến đổi kinh tế-xã hội; 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ở Việt Nam hiện nay chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào chính thức định nghĩa CCHC là gì. Tuy nhiên, nhiều văn bản quan trọng của Đảng ta đã đề cập đến thuật ngữ này như Nghị quyết đại hội VII, Nghị quyết Trung ương 8 khóa VII, Nghị quyết Đại hội VIII đã đưa ra mục tiêu nhiệm vụ cụ thể cho công cuộc CCHC nhà nước.
So sánh với các quốc gia, Việt Nam là quốc gia đã xây dựng một chương trình CCHC toàn diện nhằm giải quyết những vấn đề căn bản của nền hành chính nhà nước. Ở nhiều quốc gia khác, CCHC không phải lúc nào cũng được tiến hành theo một kế hoạch tổng thể mà theo các nhóm giải pháp ở các quy mô nhỏ hơn như đổi mới cơ chế, chính sách cho khu vực nào đó, phát triển tổ chức, phát triển nguồn nhân lực, quản lý chất lượng và những lĩnh vực cải cách có liên quan khác. Trong phạm vi luận văn này, nếu đề cập đến CCHC là nói đến CCHC nhà nước để phân biệt với CCHC ở các tổ chức, cơ quan, nhất là doanh nghiệp tư nhân, tức là khu vực tư nhân. Bối cảnh ra đời cải cách hành chính ở Việt Nam Vào cuối thập kỉ 80, đầu thập kỉ 90 của thế kỉ XX, tình hình thế giới có những biến chuyển to lớn ảnh hưởng tới nước ta.
Không gian chính trị thời kỳ hậu Xô Viết với tác động của toàn cầu hóa như một xu thế tất yếu và phổ biến đã làm nổi bật một đặc điểm mới của thế giới hiện nay là hòa bình, hợp tác và phát triển đòi hỏi các quốc gia phải thích nghi để phù hợp với tình hình mới. Trong khi đó, nhiều nước trên thế giới trong quá trình phát triển của mình cũng tiến hành cải cách trên nhiều phương diện, đặc biệt là kinh tế và tổ chức vận hành bộ máy nhà nước để thích ứng với tình hình mới, trong đó có CCHC để đổi mới hoạt động của bộ máy nhà nước nhằm tiếp tục đưa đất nước tiến lên và phát triển một cách bền vững. Những bài học của nhiều nước tiên tiến, theo nhiều con đường khác nhau đã tác động đến Việt Nam làm thay đổi nhận thức của nhiều nhà lãnh đạo đất nước. Nhiều người ở Việt Nam dần dần đã nhận ra rằng, cải cách nền hành chính nhà nước là một đòi hỏi có tính quy luật.
Việt Nam cũng nằm trong quy luật đó. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong bối cảnh thế giới đó, ở Việt Nam công cuộc đổi mới toàn diện đất nước diễn ra bắt đầu từ đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng cộng sản Việt Nam (năm 1986) đến nay đã qua 30 năm tạo ra bước chuyển biến có ý nghĩa hết sức quan trọng từ nền kinh tế kế hoạch hóa vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN. Trong tiến trình đó, CCHC được đặt ra như một đòi hỏi khách quan của thực tiễn để tạo tiền đề thúc đẩy cải cách kinh tế. CCHC được xác định là trọng tâm của việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trở thành một bộ phận quan trọng trong chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta.
Việc CCHC ở Việt Nam trong những năm qua được tiến hành rộng khắp trên tất cả mọi lĩnh vực của CCHC và trong tương lai đi theo hướng làm cho bộ máy hành chính hoàn bị hơn, hoạt động có hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân ngày một đúng pháp luật, tốt hơn và tiết kiệm nhất, dần từng bước chuyển nền hành chính từ cơ quan cai quản thành các cơ quan phục vụ dân, làm các dịch vụ hành chính đối với dân, công dân là khách hàng của nền hành chính, là người đánh giá khách quan nhất về mọi hoạt động của bộ máy nhà nước, bộ máy hành chính. Việc ban hành Pháp lệnh dân chủ ở xã, phường, thị trấn năm 2007- một văn bản về những quy chế dân chủ cơ sở đã được luật hóa mang tính pháp lý quan trọng- có một ý nghĩa vô cùng quan trọng và cần thiết để thực hiện thành công CCHC ở nước ta hiện nay. Nội dung cải cách hành chính ở Việt Nam hiện nay CCHC ở Việt nam được tiến hành nhiều năm nay với những bước đi, lộ trình khác nhau từ thấp tới cao. Bắt đầu là việc cải cách một bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết các công việc của cá nhân, tổ chức với Nghị quyết số 38/CP năm 1994 của Chính phủ, đến cải cách một bước nền hành chính nhà nước với ba nội dung được trình bày có hệ thống trong Nghị quyết Hội nghị TW 8 (Khoá VII) (tháng 1/1995) là: cải cách thể chế hành chính; cải 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cách bộ máy hành chính nhà nước; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức.
Đây cũng là lần đầu tiên thuật ngữ cải cách nền hành chính được sử dụng chính thức trong văn kiện của Đảng. Tiến đến thực hiện bốn nội dung CCHC trong Chương trình tổng thế CCHC nhà nước giai đoạn 2001-2010 bao gồm: cải cách thể chế; cải cách tổ chức bộ máy hành chính; đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách tài chính công. Ngày 8/11/2011, chính phủ đã ban hành chương trình tổng thế CCHC nhà nước giai đoạn 2011-2020, CCHC đã chuyển sang một bước mới với sáu nội dung: cải cách thể chế hành chính; cải cách thủ tục hành chính; cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; cải cách tài chính công; hiện đại hóa nền hành chính. Chương trình tổng thể CCHC nhà nước giai đoạn 2011- 2020 với các mục tiêu đó là: Xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN nhằm giải phóng lực lượng sản xuất, huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển đất nước.