Các nhân tố tác động đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường đại học ngân hàng tp hồ chí minh trong bối cảnh nền kinh tế số hóa

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng quyết định khởi nghiệp của sinh viên ĐH Ngân hàng TP.HCM trong kỷ nguyên số. Phân tích xu hướng, nguồn lực và hỗ trợ cần thiết.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Hà
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phúc Quý Thạnh
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các nhân tố tác động đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh nền kinh tế số hóa
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC TỪ TIẾNG ANH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi thực hiện nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Dữ liệu dùng trong nghiên cứu
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Những đóng góp của đề tài
• 1.6.1. Về phương diện lý thuyết
• 1.6.2. Về phương diện thực tiễn
• 1.7. Kết cấu của bài nghiên cứu
• 1.8. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái niệm về Khởi nghiệp
• 2.2. Khái niệm về Quyết định khởi nghiệp
• 2.3. Khái niệm Người khởi nghiệp
• 2.4. Lý thuyết về Đầu tư mạo hiểm
• 2.5. Lý thuyết về Hệ sinh thái của khởi nghiệp
• 2.6. Khái niệm Nền kinh tế số
• 2.7. Cơ hội khởi nghiệp cho sinh viên trong nền kinh tế số
• 2.8. Vai trò của khởi nghiệp nền kinh tế số
• 2.9. Lý thuyết sự kiện khởi sự kinh doanh (SEE)
• 2.10. Các công trình nghiên cứu liên quan
• 2.10.1. Các công trình nước ngoài
• 2.10.2. Các công trình trong nước
• 2.10.3. Hệ thống các công trình nghiên cứu liên quan
• 2.11. Khoảng trống trong nghiên cứu
• 2.12. Đề xuất giả thuyết và mô hình
• 2.12.1. Đề xuất các nhân tố tác động
• 2.12.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.12.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.13. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giới thiệu quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu sơ bộ
• 3.2.1. Thiết lập thang đo nháp
• 3.2.2. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.2.3. Diễn đạt và mã hóa thang đo chính thức
• 3.2.4. Thiết kế bảng câu hỏi
• 3.2.5. Thang đo chính thức
• 3.3. Phương pháp chọn mẫu và kích thước mẫu
• 3.3.1. Lựa chọn kích thước mẫu
• 3.3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 3.3.3. Phương pháp chọn mẫu
• 3.4. Phương pháp thu thập dữ liệu khảo sát
• 3.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.5.1. Phân tích thống kê mô tả
• 3.5.2. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
• 3.5.3. Phân tích nhân tố khám phá
• 3.5.4. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 3.6. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.1.1. Thống kê các biến định tính
• 4.1.2. Thống kê mô tả thang đo
• 4.2. Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.3. Kiểm định nhân tố khám phá (EFA)
• 4.3.1. Kiểm định nhân tố khám phá với biến độc lập
• 4.3.2. Kiểm định nhân tố khám phá với biến phụ thuộc
• 4.4. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.4.1. Mô hình hồi quy tuyến tính
• 4.4.2. Phân tích tương quan Pearson
• 4.4.3. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình
• 4.4.4. Dò tìm các vi phạm của giả thuyết cần thiết
• 4.4.5. Đánh giá giả định hồi quy
• 4.4.6. Kiểm định các giả thuyết hồi quy
• 4.4.7. Phương trình hồi quy
• 4.5. Kiểm định sự khác biệt trung bình
• 4.5.1. Kiểm định giữa Kinh nghiệm tự kinh doanh trước đây và QĐKN
• 4.5.2. Kiểm định giữa Giới tính và QĐKN
• 4.5.3. Kiểm định giữa Năm học của sinh viên và QĐKN
• 4.5.4. Kiểm định giữa Chuyên ngành và QĐKN
• 4.6. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.7. TÓM TẮT CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. Hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả
• 5.1.1. Đối với Kinh nghiệm
• 5.1.2. Đối với Hỗ trợ từ trường Đại học
• 5.1.3. Đối với Nguồn vốn
• 5.1.4. Đối với Xu hướng chuyển đổi số
• 5.1.5. Đối với Hỗ trợ từ bên ngoài
• 5.2. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 5
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• Công trình nghiên cứu Tiếng Việt
• Công trình nghiên cứu Tiếng Anh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu tham khảo tiếng Việt
• Tài liệu tham khảo tiếng Anh
• PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khởi Nghiệp Sinh Viên UBH Năm 2024 55 ký tự

Trong bối cảnh kinh tế sôi động của Việt Nam, khởi nghiệp sinh viên đã nổi lên như một động lực mới thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước, đồng thời mang lại giá trị mới cho xã hội. Các doanh nghiệp khởi nghiệp thường có tiềm năng tăng trưởng nhanh chóng và cần một lực lượng lao động linh hoạt và sáng tạo, do đó đã tạo ra cơ hội việc làm mới và giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp. Theo Tổng cục Thống kê (2023), các doanh nghiệp khởi nghiệp ở nước ta chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SEMs), chiếm trên 97% số doanh nghiệp cả nước, giải quyết 36% việc làm. Thêm vào đó, trong vòng 10 năm qua, các từ khóa như “Khởi nghiệp”, “Sáng tạo khởi nghiệp”, và “Tinh thần kinh doanh” vẫn tiếp tục là xu hướng phổ biến trong truyền thông và xã hội Việt Nam. Tại trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, số lượng sinh viên theo học các chương trình liên quan đến kinh doanh luôn ở mức cao, tạo ra tiềm năng lớn cho các dự án khởi nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của quyết định khởi nghiệp đối với sinh viên

Ngày nay, khởi nghiệp không chỉ là một lựa chọn nghề nghiệp mà còn là một phong cách sống, đặc biệt đối với giới trẻ. Quyết định khởi nghiệp mang đến cho sinh viên cơ hội tự chủ về tài chính, phát triển bản thân và đóng góp vào sự phát triển của xã hội. Nghiên cứu của British Council (2020) cho thấy có đến 37% sinh viên có ý định khởi nghiệp. Với xu hướng chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, cơ hội để hiện thực hóa các ý tưởng khởi nghiệp trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chính phủ cũng ban hành nhiều chính sách khuyến khích khởi nghiệp trong giới trẻ. Tuy nhiên, việc ra quyết định khởi nghiệp không phải là một điều dễ dàng, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng và chuẩn bị đầy đủ về kiến thức, kỹ năng và nguồn lực.

1.2. Tiềm năng khởi nghiệp từ sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM

Đại học Ngân hàng TP.HCM (UBH) với lợi thế là một trường đào tạo hàng đầu về kinh tế, tài chính, cung cấp cho sinh viên nền tảng kiến thức vững chắc và kỹ năng cần thiết để khởi nghiệp. Sinh viên UBH được trang bị kiến thức chuyên môn sâu rộng về quản trị kinh doanh, tài chính, marketing và các kỹ năng mềm quan trọng khác. UBH cũng thường xuyên tổ chức các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, dự án tài trợ và tư vấn. Điều này tạo cơ hội cho sinh viên được cọ xát với thực tế, phát triển ý tưởng khởi nghiệp và nhận được sự hỗ trợ từ các chuyên gia. Vị trí địa lý của trường tại trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước cũng là một lợi thế lớn cho sinh viên khởi nghiệp.

1.3. Sự cần thiết của nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng khởi nghiệp

Mặc dù có nhiều tiềm năng, không phải sinh viên nào cũng đưa ra quyết định khởi nghiệp thành công. Nhiều yếu tố ảnh hưởng khởi nghiệp có thể tác động đến quyết định này, bao gồm: nguồn vốn, kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng, sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè, nhà trường và môi trường kinh doanh. Nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng khởi nghiệp là cần thiết để hiểu rõ hơn về động lực và rào cản đối với quyết định khởi nghiệp của sinh viên UBH. Kết quả nghiên cứu có thể giúp nhà trường, gia đình và bản thân sinh viên có những giải pháp phù hợp để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp.

II. Thách Thức Khi Sinh Viên UBH Khởi Nghiệp 54 ký tự

Mặc dù có nhiều cơ hội và tiềm năng, sinh viên UBH vẫn đối mặt với không ít thách thức khi đưa ra quyết định khởi nghiệp. Nguồn vốn hạn chế là một trong những rào cản lớn nhất. Nhiều sinh viên không có đủ tiền để đầu tư vào ý tưởng khởi nghiệp của mình. Bên cạnh đó, thiếu kinh nghiệm thực tế và kỹ năng quản lý cũng là một vấn đề đáng quan tâm. Sinh viên mới ra trường thường thiếu kiến thức về thị trường, luật pháp, kế toán và quản lý nhân sự. Điều này có thể dẫn đến những sai lầm trong quá trình vận hành doanh nghiệp.

2.1. Thiếu nguồn vốn khởi nghiệp Vấn đề cấp bách hiện nay

Nguồn vốn khởi nghiệp luôn là bài toán khó đối với sinh viên. Các sinh viên thường không có tài sản thế chấp để vay vốn ngân hàng, khó tiếp cận các quỹ đầu tư mạo hiểm và không có nhiều mối quan hệ để kêu gọi vốn từ người thân, bạn bè. Điều này đòi hỏi sinh viên phải tìm kiếm các giải pháp sáng tạo để giải quyết vấn đề nguồn vốn, chẳng hạn như: tham gia các cuộc thi khởi nghiệp để giành giải thưởng, tìm kiếm các nhà đầu tư thiên thần hoặc sử dụng các nền tảng huy động vốn cộng đồng.

2.2. Thiếu kinh nghiệm khởi nghiệp Học hỏi từ đâu

Kinh nghiệm là một yếu tố quan trọng để khởi nghiệp thành công. Sinh viên mới ra trường thường thiếu kinh nghiệm thực tế về thị trường, khách hàng, đối thủ cạnh tranh và các hoạt động kinh doanh. Để bù đắp sự thiếu hụt này, sinh viên có thể tham gia các khóa đào tạo về khởi nghiệp, thực tập tại các công ty, tham gia các câu lạc bộ khởi nghiệp hoặc tìm kiếm sự tư vấn từ các mentor có kinh nghiệm. Các chương trình trao đổi sinh viên cũng là cơ hội tốt để tiếp xúc với các nền văn hóa kinh doanh khác nhau và học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác.

2.3. Áp lực từ gia đình và xã hội ảnh hưởng tinh thần khởi nghiệp

Áp lực từ gia đình và xã hội cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên. Nhiều gia đình mong muốn con cái có một công việc ổn định và an toàn hơn là khởi nghiệp. Xã hội cũng có thể có những định kiến về khởi nghiệp, cho rằng đó là một con đường rủi ro và không chắc chắn. Để vượt qua những áp lực này, sinh viên cần có sự tự tin vào bản thân, niềm đam mê với ý tưởng khởi nghiệp và khả năng thuyết phục gia đình và xã hội về tiềm năng của dự án.

III. Yếu Tố Ảnh Hưởng Quyết Định Khởi Nghiệp 51 ký tự

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Hà (2024) chỉ ra rằng có 5 nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM, bao gồm: Kinh nghiệm, Hỗ trợ từ trường Đại học, Nguồn vốn, Xu hướng chuyển đổi số và Hỗ trợ từ bên ngoài. Kinh nghiệm đóng vai trò quan trọng nhất (25,6%), tiếp theo là Hỗ trợ từ trường Đại học (20,5%) và Nguồn vốn (19,3%). Xu hướng chuyển đổi số và hỗ trợ từ bên ngoài cũng có tác động đáng kể đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên.

3.1. Kinh nghiệm thực tế Yếu tố quyết định thành công

Kinh nghiệm là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên UBH. Sinh viên có kinh nghiệm làm việc, tham gia các dự án kinh doanh hoặc các hoạt động xã hội thường có xu hướng khởi nghiệp cao hơn. Kinh nghiệm giúp sinh viên có kiến thức thực tế về thị trường, khách hàng, đối thủ cạnh tranh và các hoạt động kinh doanh. Kinh nghiệm cũng giúp sinh viên phát triển các kỹ năng mềm quan trọng như: giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và lãnh đạo.

3.2. Hỗ trợ từ Đại học Ngân hàng UBH Nguồn lực quan trọng

Hỗ trợ từ Đại học Ngân hàng TP.HCM đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên. UBH cung cấp cho sinh viên các chương trình đào tạo về khởi nghiệp, các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, các dự án tài trợ và tư vấn. UBH cũng có mạng lưới cựu sinh viên thành đạt, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp. Ngoài ra, UBH còn tạo ra môi trường văn hóa khởi nghiệp, khuyến khích sinh viên sáng tạo, đổi mới và dám chấp nhận rủi ro.

3.3. Nguồn vốn Tìm kiếm từ đâu để khởi nghiệp

Nguồn vốn là một trong những rào cản lớn nhất đối với quyết định khởi nghiệp của sinh viên. Để giải quyết vấn đề này, sinh viên cần tìm kiếm các nguồn vốn khác nhau, chẳng hạn như: vốn tự có, vốn vay từ gia đình, bạn bè, vốn vay từ ngân hàng, vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc vốn từ các nhà đầu tư thiên thần. Sinh viên cũng có thể tham gia các cuộc thi khởi nghiệp để giành giải thưởng hoặc sử dụng các nền tảng huy động vốn cộng đồng.

IV. Tận Dụng Xu Hướng Chuyển Đổi Số Để Khởi Nghiệp 59 ký tự

Xu hướng chuyển đổi số đang tạo ra nhiều cơ hội mới cho sinh viên khởi nghiệp. Thương mại điện tử, marketing trực tuyến, ứng dụng di động và các công nghệ mới khác đang giúp sinh viên tiếp cận thị trường dễ dàng hơn và giảm chi phí khởi nghiệp. Sinh viên có thể tận dụng các công nghệ này để xây dựng doanh nghiệp trực tuyến, bán sản phẩm và dịch vụ trực tuyến, quảng bá thương hiệu và tương tác với khách hàng. Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, và các doanh nghiệp khởi nghiệp có lợi thế hơn trong việc thích ứng với môi trường kinh doanh mới.

4.1. Ứng dụng Thương mại điện tử để tiếp cận thị trường khởi nghiệp

Thương mại điện tử (TMĐT) là một công cụ hiệu quả để sinh viên tiếp cận thị trường khởi nghiệp. Sinh viên có thể tạo cửa hàng trực tuyến trên các sàn TMĐT như Shopee, Lazada, Tiki hoặc xây dựng website bán hàng riêng. TMĐT giúp sinh viên tiết kiệm chi phí thuê mặt bằng, tiếp cận khách hàng trên toàn quốc và quản lý đơn hàng dễ dàng hơn. Tuy nhiên, để thành công trong TMĐT, sinh viên cần có kiến thức về marketing trực tuyến, quản lý kho vận và chăm sóc khách hàng.

4.2. Marketing trực tuyến Bí quyết quảng bá thương hiệu khởi nghiệp

Marketing trực tuyến là một công cụ không thể thiếu để quảng bá thương hiệu khởi nghiệp. Sinh viên có thể sử dụng các kênh marketing trực tuyến như: quảng cáo trên Google, Facebook, Instagram, TikTok, email marketing, content marketing và SEO để tiếp cận khách hàng mục tiêu. Marketing trực tuyến giúp sinh viên tiết kiệm chi phí quảng cáo, đo lường hiệu quả chiến dịch và tương tác với khách hàng. Để thành công trong marketing trực tuyến, sinh viên cần có kiến thức về phân tích thị trường, xây dựng chiến lược marketing và sử dụng các công cụ marketing hiệu quả.

4.3. Phát triển ứng dụng di động cho ý tưởng khởi nghiệp

Phát triển ứng dụng di động là một hướng đi tiềm năng cho ý tưởng khởi nghiệp. Ứng dụng di động giúp sinh viên cung cấp dịch vụ tiện lợi, tương tác với khách hàng mọi lúc mọi nơi và thu thập dữ liệu về hành vi người dùng. Tuy nhiên, để phát triển ứng dụng di động thành công, sinh viên cần có kiến thức về lập trình, thiết kế giao diện người dùng và marketing ứng dụng.

V. Giải Pháp Thúc Đẩy Khởi Nghiệp Sinh Viên Tại UBH 52 ký tự

Để thúc đẩy khởi nghiệp sinh viên tại Đại học Ngân hàng TP.HCM, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, doanh nghiệp và bản thân sinh viên. Nhà trường cần tăng cường các chương trình đào tạo về khởi nghiệp, tạo ra môi trường văn hóa khởi nghiệp và hỗ trợ sinh viên tiếp cận các nguồn vốn. Gia đình cần ủng hộ và động viên con cái theo đuổi đam mê khởi nghiệp. Doanh nghiệp cần tham gia vào quá trình đào tạo khởi nghiệp, cung cấp cơ hội thực tập và tư vấn cho sinh viên. Bản thân sinh viên cần chủ động học hỏi, trau dồi kiến thức, kỹ năng và xây dựng mạng lưới quan hệ.

5.1. Tăng cường đào tạo kỹ năng khởi nghiệp cho sinh viên UBH

UBH cần tăng cường các chương trình đào tạo về khởi nghiệp, bao gồm: các khóa học ngắn hạn, các buổi hội thảo, các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp và các chương trình mentor. Chương trình đào tạo cần trang bị cho sinh viên kiến thức về quản trị kinh doanh, tài chính, marketing, luật pháp và các kỹ năng mềm quan trọng khác. Chương trình đào tạo cũng cần chú trọng đến việc thực hành, giúp sinh viên có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế.

5.2. Xây dựng Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và Vườn ươm doanh nghiệp

UBH cần xây dựng Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp để cung cấp vốn cho các dự án khởi nghiệp tiềm năng của sinh viên. Quỹ có thể được tài trợ từ ngân sách nhà trường, các doanh nghiệp, các cựu sinh viên thành đạt và các tổ chức xã hội. UBH cũng cần xây dựng Vườn ươm doanh nghiệp để cung cấp không gian làm việc, cơ sở vật chất và các dịch vụ hỗ trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp của sinh viên.

5.3. Kết nối sinh viên với doanh nghiệp và nhà đầu tư tiềm năng

UBH cần kết nối sinh viên với doanh nghiệp và nhà đầu tư tiềm năng thông qua các buổi networking, các sự kiện giới thiệu dự án và các chương trình thực tập. Việc kết nối với doanh nghiệp và nhà đầu tư giúp sinh viên có cơ hội học hỏi kinh nghiệm, tìm kiếm đối tác và kêu gọi vốn đầu tư. UBH cũng cần khuyến khích các doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia vào quá trình đào tạo khởi nghiệp, cung cấp cơ hội thực tập và tư vấn cho sinh viên.

VI. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Khởi Nghiệp 46 ký tự

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM có thể được mở rộng và phát triển theo nhiều hướng khác nhau trong tương lai. Các nghiên cứu có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp của nhà nước, phân tích sự khác biệt trong quyết định khởi nghiệp giữa các nhóm sinh viên khác nhau (ví dụ: sinh viên nam và sinh viên nữ, sinh viên các ngành khác nhau) hoặc so sánh tinh thần khởi nghiệp của sinh viên UBH với sinh viên các trường đại học khác.

6.1. Đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ khởi nghiệp

Nghiên cứu có thể đánh giá tác động của các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp của nhà nước đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên. Nghiên cứu có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chương trình cho vay vốn ưu đãi, các chương trình đào tạo khởi nghiệp và các chính sách ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

6.2. So sánh quyết định khởi nghiệp giữa các nhóm sinh viên

Nghiên cứu có thể so sánh quyết định khởi nghiệp giữa các nhóm sinh viên khác nhau, ví dụ: sinh viên nam và sinh viên nữ, sinh viên các ngành khác nhau. Nghiên cứu có thể tìm hiểu xem có sự khác biệt nào về động lực, rào cản và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp giữa các nhóm sinh viên này.

6.3. Nghiên cứu về mô hình khởi nghiệp phù hợp trong bối cảnh mới

Nghiên cứu có thể tập trung vào việc xác định các mô hình khởi nghiệp phù hợp trong bối cảnh mới, ví dụ như mô hình khởi nghiệp sáng tạo, mô hình khởi nghiệp xã hội hoặc mô hình khởi nghiệp dựa trên công nghệ. Nghiên cứu có thể tìm hiểu xem các mô hình khởi nghiệp này có phù hợp với điều kiện của sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM hay không và cần có những điều chỉnh gì để áp dụng thành công.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Các nhân tố tác động đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh nền kinh tế số hóa" được thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thị Minh Hà, chuyên ngành Quản trị kinh doanh (Mã ngành: 7340101), dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Phúc Quý Thạnh tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh năm 2024.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn:

• Vai trò của doanh nghiệp khởi nghiệp (DNKN) và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs): Theo Tổng cục Thống kê (2023), khối SMEs tại Việt Nam chiếm trên 97% tổng số doanh nghiệp cả nước, giải quyết 36% việc làm, thu hút khoảng 32% tổng nguồn vốn và tạo ra 26% tổng doanh thu thuần của khối doanh nghiệp. Theo APEC (2023), SMEs đóng góp khoảng 40% GDP ở hầu hết các nền kinh tế thành viên.
• Thực trạng việc làm và nhu cầu tự tạo việc làm của thanh niên: Số liệu thị trường lao động năm 2023 của Tổng cục Thống kê cho thấy tỷ lệ thanh niên thành thị thất nghiệp chiếm 9,91% (trong tổng số 41,3% thanh niên thất nghiệp cả nước). Khảo sát của Navigos Search (2023) chỉ ra gần 70% doanh nghiệp lựa chọn cắt giảm nhân sự khi gặp khó khăn. Báo cáo của Hội đồng Anh (British Council, 2020) phản ánh có 37% người trẻ được khảo sát có kế hoạch kinh doanh riêng, trong đó 20% dự định thực hiện trong vòng 5 năm tới.
• Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp từ Nhà nước và cơ sở giáo dục: Chính phủ ban hành Nghị định số 13/2019/NĐ-CP về Doanh nghiệp khoa học và công nghệ, Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 18/02/2020, Quyết định số 897/QĐ-TTg về Chương trình “Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp” giai đoạn 2022 - 2030, cùng Đề án 1665 “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” (đã thu hút gần 2.600 dự án của học sinh, sinh viên và hơn 4.000 ý tưởng giáo dục nghề nghiệp). Bộ Giáo dục và Đào tạo (2023) ghi nhận khối ngành Kinh doanh và Quản lý chiếm tỷ lệ nhập học cao nhất (23,57% trong 25 lĩnh vực), với 75% cơ sở đào tạo tổ chức các lớp kỹ năng khởi nghiệp ngắn hạn.
• Bối cảnh nền kinh tế số: Báo cáo e-Conomy SEA 2023 của Google, Temasek và Bain & Company ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế số Việt Nam đạt mức tăng trưởng kép 19% trong hai năm liên tiếp (2022 - 2023), riêng thương mại điện tử tăng trưởng 11% (2022 - 2023) và dự kiến đạt tăng trưởng kép 22% vào năm 2025. Hơn 90% SMEs quan tâm đến chuyển đổi số sau đại dịch COVID-19 (so với mức 30 - 40% trước đại dịch).
• Thực tế tại đơn vị nghiên cứu: Năm học 2023 - 2024, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh có 13.093 sinh viên, riêng sinh viên năm thứ 3 là 3.077 người. Nhà trường thường xuyên tổ chức "Cuộc thi Sinh viên HUB với ý tưởng khởi nghiệp" và tham gia "Dự án tài trợ tư vấn 1.000 Thanh niên khởi nghiệp theo mô hình BGS Global". Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào ý định khởi nghiệp nói chung, thiếu các công trình phân tích cụ thể tác động của bối cảnh kinh tế số đến quyết định khởi nghiệp (QĐKN) của sinh viên tại trường.

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu các nhân tố tác động đến QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh dựa trên cơ sở ý tưởng trong bối cảnh nền kinh tế số hóa, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy quyết định khởi sự kinh doanh và kiểm tra vai trò của xu hướng chuyển đổi số.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Xác định các nhân tố tác động đến QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh nền kinh tế số.
  2. Phân tích mức độ tác động của từng nhân tố đến QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh nền kinh tế số.
  3. Đề xuất hàm ý quản trị nhằm tăng cường việc ra QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh kinh tế số.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Các nhân tố nào tác động đến QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh nền kinh tế số hóa?
2. Mức độ tác động của các nhân tố đến QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh kinh tế số là như thế nào?
3. Hàm ý quản trị nào giúp tăng cường việc ra QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong nền kinh tế số?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố tác động đến QĐKN của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh dựa trên cơ sở ý tưởng trong bối cảnh nền kinh tế số hóa.
• Đối tượng khảo sát: Sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 đang theo học tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
• Phạm vi không gian: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu triển khai từ ngày 25/01/2024 đến ngày 17/04/2024 (kéo dài 10 tuần). Dữ liệu khảo sát sơ cấp được thu thập chính thức từ ngày 07/03/2024 đến ngày 28/03/2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình nền tảng

Tác giả vận dụng các khái niệm và nền tảng lý thuyết quản trị - kinh tế chuyên ngành:

• Khái niệm khởi nghiệp và người khởi nghiệp: Khởi nghiệp được hiểu là quá trình cá nhân xây dựng một doanh nghiệp mới từ khâu hình thành ý tưởng, lập kế hoạch, huy động vốn, triển khai hoạt động và kết hợp ứng dụng công nghệ hiện đại. Nghiên cứu tham chiếu quan điểm của Richard (1734), Shapero & Sokol (1982), MacMillan (1993), Kirzner (1985) và Léo-Paul Dana (2021) về 6 đặc trưng của người khởi nghiệp (đổi mới, nhận biết cơ hội, quản lý rủi ro, hành động, sử dụng nguồn lực và đóng góp giá trị gia tăng).
• Khái niệm Quyết định khởi nghiệp (QĐKN): Tham chiếu các nghiên cứu của Krueger (1993), Krueger & Brazeal (1994), Timmons & Spinelli (1994), Kuckertz & Wagner (2010), định nghĩa QĐKN của sinh viên là quá trình hình thành ý tưởng, dự định, xây dựng kế hoạch và thẩm định các nhân tố khả thi trước khi tiến hành tạo lập doanh nghiệp.
• Lý thuyết Sự kiện khởi sự kinh doanh (SEE - Shapero & Sokol, 1982): QĐKN chịu sự chi phối của ba nhóm nhân tố chính: "Hoàn cảnh cá nhân" (tích cực, tiêu cực, trung gian), "Cảm nhận sự khát khao" (mức độ hứng thú, mong muốn), và "Cảm nhận tính khả thi" (kỹ năng, năng lực, nguồn lực và tài chính).
• Lý thuyết Đầu tư mạo hiểm và Hệ sinh thái khởi nghiệp: Tham chiếu lý thuyết của Vance và cộng sự (1995), Tạ Doãn Trịnh và cộng sự (2014) về vốn đầu tư mạo hiểm; mô hình hệ sinh thái khởi nghiệp của Mason & Brown (2013) cùng 4 giai đoạn phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam: Giai đoạn Kích hoạt (2013 - 2016), Toàn cầu hóa (2017 - 2020), Thu hút (2021 - 2023) và Tích hợp (sau năm 2023).
• Kinh tế số và Chuyển đổi số: Định nghĩa của Oxford University, Adel và cộng sự (2020), Elia và cộng sự (2016), Kraus và cộng sự (2019), Nambisan (2017) về sự thay đổi mô hình kinh doanh trên nền tảng Internet, công nghệ di động, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và Internet vạn vật (IoT).

Phương pháp nghiên cứu và quy trình xử lý dữ liệu

Nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn:

1. Nghiên cứu định tính sơ bộ: Tiến hành lập dự thảo thang đo sơ bộ với 32 biến quan sát dựa trên tổng hợp y văn; sau đó thực hiện phỏng vấn sâu, lấy ý kiến đóng góp từ 02 giảng viên chuyên môn thuộc Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh để thẩm định nội dung, hiệu chỉnh từ ngữ và thống nhất các biến quan sát phù hợp với sinh viên năm 3 - 4.
2. Nghiên cứu định lượng chính thức:
   • Kỹ thuật chọn mẫu: Phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất. Kích thước mẫu khảo sát thu được và đưa vào phân tích là 337 phiếu hợp lệ từ sinh viên năm 3 và năm 4 Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.
   • Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp thu thập qua bảng câu hỏi cấu trúc đóng (thang đo Likert 5 mức độ từ 1 = Hoàn toàn không đồng ý đến 5 = Hoàn toàn đồng ý). Dữ liệu thứ cấp tổng hợp từ sách, kỷ yếu hội thảo, tạp chí khoa học trong và ngoài nước, cùng số liệu của Tổng cục Thống kê, Bộ Giáo dục và Đào tạo, APEC, Google, Temasek và Bain & Company.
   • Công cụ và kỹ thuật phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 20.0 để thực hiện:
     • Thống kê mô tả đặc điểm nhân khẩu học và các biến thang đo.
     • Đánh giá độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach's Alpha (loại các biến có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3; tiêu chuẩn Alpha >= 0,6).
     • Phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho nhóm biến độc lập và biến phụ thuộc (sử dụng phép trích Principal Axis Factoring / Principal Components và phép xoay Promax / Varimax; kiểm định KMO từ 0,5 đến 1, Sig. Bartlett < 0,05, hệ số tải nhân tố Factor Loading >= 0,5, tổng phương sai trích >= 50%, Eigenvalue > 1).
     • Phân tích tương quan Pearson nhằm kiểm tra mối liên hệ tuyến tính giữa các biến độc lập với biến phụ thuộc và dò tìm hiện tượng đa cộng tuyến sơ bộ.
     • Phân tích hồi quy tuyến tính bội (OLS) để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu, đánh giá hệ số xác định $R^2$, $R^2$ hiệu chỉnh, kiểm định F (ANOVA), kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến qua hệ số phóng đại phương sai (VIF < 2), phân tích phần dư qua biểu đồ Histogram, P-P Plot và biểu đồ phân tán Scatter Plot.
     • Kiểm định khác biệt giá trị trung bình bằng phép thử T mẫu độc lập (Independent Sample T-Test) và phân tích phương sai một yếu tố (One-way ANOVA) theo các biến phân loại: Giới tính, Năm học, Chuyên ngành và Kinh nghiệm tự kinh doanh trước đây.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương mở đầu thiết lập tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh các doanh nghiệp khởi nghiệp đóng góp lớn vào nền kinh tế (chiếm trên 97% số lượng doanh nghiệp và 36% việc làm tại Việt Nam theo GSO 2023), trong khi tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên thành thị năm 2023 là 9,91%. Tác giả xác định mục tiêu chung và 3 mục tiêu cụ thể, đặt ra 3 câu hỏi nghiên cứu, phân định rõ đối tượng khảo sát là sinh viên năm 3 - 4 của Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh với phạm vi thời gian thực hiện 10 tuần (25/01/2024 - 17/04/2024). Đồng thời, chương này xác lập các đóng góp mới của đề tài về mặt lý thuyết (bổ sung nhân tố Xu hướng chuyển đổi số vào mô hình QĐKN) và thực tiễn (cung cấp căn cứ cho trường đại học và cơ sở đào tạo ban hành chính sách hỗ trợ sinh viên).

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương 2 hệ thống hóa các định nghĩa khoa học về khởi nghiệp, doanh nhân khởi nghiệp, quyết định khởi nghiệp, lý thuyết đầu tư mạo hiểm, hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam qua 4 giai đoạn, đặc điểm của nền kinh tế số và lý thuyết sự kiện khởi sự kinh doanh (SEE).

Tác giả lược khảo và tổng hợp 10 công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đề tài:

Tác giả và năm	Tên đề tài	Biến độc lập	Biến phụ thuộc
Erick và cộng sự (2007)	Cơ sở kiến thức của doanh nhân, Vốn xã hội & gia đình và các quyết định khởi nghiệp: Nghiên cứu về các doanh nhân gốc Tây Ban Nha ở New England	Cơ sở kiến thức của doanh nhân; Hỗ trợ từ gia đình; Hỗ trợ bên ngoài; Sự chuẩn bị cho khởi nghiệp	Quyết định khởi nghiệp
Chin Tee Suan và cộng sự (2011)	Quyết định khởi nghiệp kinh doanh của sinh viên ĐH	Đặc điểm tính cách; Trình độ học vấn; Kinh nghiệm; Nhận thức mong muốn; Nền tảng gia đình và cá nhân	Quyết định khởi nghiệp
Vimolwan Yukongdi và cộng sự (2020)	Ảnh hưởng của Gia đình, Vốn con người, Xã hội và Dịch vụ hỗ trợ chính phủ đối với quyết định khởi nghiệp của Doanh nhân nữ: một nghiên cứu định lượng	Nền tảng gia đình; Vốn nhân lực; Vốn xã hội; Các dịch vụ hỗ trợ của chính phủ	Quyết định khởi nghiệp
Adel và cộng sự (2020)	Nền kinh tế số hóa và ý định khởi nghiệp	Hỗ trợ quan hệ; Hỗ trợ cơ cấu; Hỗ trợ giáo dục; Thái độ cá nhân; Nhận thức kiểm soát hành vi	Ý định khởi nghiệp
Hoàng Hà (2020)	Chuyển đổi số và những ảnh hưởng lên ý định khởi nghiệp	Hỗ trợ từ giáo dục; Hỗ trợ từ mối quan hệ; Hỗ trợ từ cấu trúc; Thái độ cá nhân; Nhận thức kiểm soát hành vi; Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)	Ý định khởi nghiệp
Võ Văn Hiền và cộng sự (2020)	Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường ĐH Tiền Giang	Đặc điểm tính cách; Giáo dục khởi nghiệp; Kinh nghiệm; Nhận thức kiểm soát hành vi; Quy chuẩn chủ quan	Ý định khởi nghiệp
Nguyễn Xuân Hiệp và cộng sự (2019)	Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp kinh doanh của sinh viên khối ngành kinh tế các Trường ĐH tại TP. Hồ Chí Minh	Tính cách; Hỗ trợ từ gia đình, bạn bè; Nghề nghiệp của cha mẹ; Giáo dục Kinh doanh; Giới tính; Tiếp cận tài chính	Ý định khởi nghiệp
Lê Ngọc Anh Vũ và cộng sự (2023)	Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế, ĐH Huế	Đặc điểm tính cách; Nhận thức tính khả thi; Môi trường giáo dục; Chuyển đổi số; Cơ hội khởi nghiệp từ CMCN 4.0	Ý định khởi nghiệp
Lê Trần Phương Uyên và cộng sự (2015)	Các nhân tố tác động đến quyết định khởi nghiệp của Thanh niên tại TP. Hồ Chí Minh	Pháp lý; Thị trường; Tài chính; Nghiên cứu và Phát triển (R&D); Năng lực; Văn hóa	Quyết định khởi nghiệp
Trần Văn Trang và cộng sự (2022)	Ảnh hưởng của Gia đình và Các hỗ trợ bên ngoài tới sự thành công trong Khởi nghiệp	Gia đình; Các hỗ trợ bên ngoài	Khởi nghiệp thành công

Từ việc phân tích khoảng trống nghiên cứu (phần lớn các nghiên cứu trước chỉ tập trung vào "ý định" thay vì "quyết định" hành động, và chưa gắn với bối cảnh chuyển đổi số của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh), tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 6 nhân tố độc lập tác động đến biến phụ thuộc "Quyết định khởi nghiệp" cùng 6 giả thuyết:

• H1: Kinh nghiệm (KN) có tác động cùng chiều đến QĐKN của sinh viên.
• H2: Hỗ trợ từ trường Đại học (DH) có tác động cùng chiều đến QĐKN của sinh viên.
• H3: Nguồn vốn (NV) có tác động cùng chiều đến QĐKN của sinh viên.
• H4: Xu hướng chuyển đổi số (CDS) có tác động cùng chiều đến QĐKN của sinh viên.
• H5: Hỗ trợ từ bên ngoài (BN) có tác động cùng chiều đến QĐKN của sinh viên.
• H6: Hỗ trợ từ gia đình (GD) có tác động cùng chiều đến QĐKN của sinh viên.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 chi tiết hóa quy trình thực hiện nghiên cứu từ nghiên cứu sơ bộ đến chính thức. Tác giả lập bảng thang đo nháp ban đầu gồm 32 biến quan sát: Kinh nghiệm (KN1 - KN4), Hỗ trợ từ trường Đại học (DH1 - DH5), Nguồn vốn (NV1 - NV4), Xu hướng chuyển đổi số (CDS1 - CDS5), Hỗ trợ từ bên ngoài (BN1 - BN4), Hỗ trợ từ gia đình (GD1 - GD5), và Quyết định khởi nghiệp (QD1 - QD5).

Qua bước nghiên cứu định tính lấy ý kiến của 02 giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, thang đo được điều chỉnh từ ngữ, chuẩn hóa cấu trúc để phù hợp với sinh viên năm 3 - 4. Chương này trình bày chi tiết công thức xác định cỡ mẫu, phương pháp chọn mẫu thuận tiện, thời gian thu thập dữ liệu (07/03/2024 - 28/03/2024) thu về 337 mẫu hợp lệ, cùng các tiêu chuẩn kỹ thuật kiểm định: hệ số Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, tương quan Pearson, mô hình hồi quy tuyến tính OLS và kiểm định Independent Sample T-Test, One-way ANOVA.

Chương 4: Phân tích kết quả nghiên cứu

Nội dung chương 4 tập trung trình bày các kết quả phân tích thống kê trên phần mềm SPSS 20.0:

• Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu (Bảng 4-1, 4-2): Mô tả 337 quan sát theo các đặc tính nhân khẩu học (giới tính, năm học, chuyên ngành, kinh nghiệm tự kinh doanh) và thống kê mô tả giá trị trung bình, độ lệch chuẩn của các biến quan sát.
• Kiểm định Cronbach's Alpha (Bảng 4-3, 4-4): Kiểm tra độ tin cậy của các biến quan sát thuộc các nhóm nhân tố, thực hiện kiểm định biến CDS lần 2 để đảm bảo độ tin cậy tối ưu.
• Kiểm định nhân tố khám phá EFA (Bảng 4-5, 4-6, 4-7): Thực hiện EFA biến độc lập lần 1, loại biến không đạt yêu cầu tải trọng và chạy lại EFA biến độc lập lần 2; sau đó chạy EFA cho biến phụ thuộc QĐKN. Kết quả trích xuất các nhân tố đạt tính hội tụ và phân biệt.
• Phân tích tương quan Pearson và mô hình hồi quy tuyến tính (Bảng 4-8 đến Bảng 4-11): Ma trận tương quan Pearson khẳng định mối tương quan giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc có ý nghĩa thống kê. Đánh giá độ phù hợp của mô hình qua hệ số $R^2$, kiểm định ANOVA F. Phân tích hồi quy xác định hệ số Beta chuẩn hóa của các biến độc lập.
• Dò tìm vi phạm giả định hồi quy: Đánh giá biểu đồ phân phối tần số phần dư chuẩn hóa (Histogram - Hình 4-1), biểu đồ xác suất phân phối tích lũy (P-P Plot - Hình 4-2) và biểu đồ phân tán phần dư (Scatter Plot - Hình 4-3) khẳng định không có vi phạm giả định chuẩn hóa và phương sai phần dư không đổi.
• Kiểm định giả thuyết (Bảng 4-12): Kết luận mức độ tác động của các biến độc lập đến QĐKN.
• Kiểm định sự khác biệt trung bình (Bảng 4-13 đến Bảng 4-16): Kiểm định QĐKN theo kinh nghiệm tự kinh doanh trước đây, giới tính, năm học và chuyên ngành.
• Thảo luận kết quả nghiên cứu: Đối chiếu các phát hiện với các nghiên cứu tiền nhiệm trong và ngoài nước.

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị

Dựa trên kết quả định lượng, tác giả tổng kết các phát hiện và xây dựng hệ thống hàm ý quản trị cụ thể cho 5 nhóm nhân tố có ý nghĩa thống kê:

1. Hàm ý đối với Kinh nghiệm: Tạo môi trường cho sinh viên cọ xát công việc bán thời gian, thực tập, tham gia ban điều hành CLB/Đoàn thể và các cuộc thi khởi sự kinh doanh.
2. Hàm ý đối với Hỗ trợ từ trường Đại học: Đổi mới chương trình đào tạo theo hướng cập nhật kiến thức kinh doanh hiện đại, tăng cường kết nối chuyên gia/doanh nhân thỉnh giảng, duy trì các vườn ươm và sân chơi ý tưởng sáng tạo.
3. Hàm ý đối với Nguồn vốn: Xây dựng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp học đường, kết nối các tổ chức tín dụng ưu đãi cho sinh viên và hướng dẫn kỹ năng tích lũy vốn tự thân.
4. Hàm ý đối với Xu hướng chuyển đổi số: Tăng cường đào tạo ứng dụng công nghệ (AI, IoT, TMĐT, tiếp thị số), hướng dẫn sinh viên tận dụng các nền tảng số để giảm chi phí mặt bằng và tiếp cận thị trường.
5. Hàm ý đối với Hỗ trợ từ bên ngoài: Mở rộng mạng lưới hợp tác doanh nghiệp, kết nối các dự án hỗ trợ khởi nghiệp cấp quốc gia/thành phố và các workshop đào tạo kỹ năng thực chiến.

Cuối chương, tác giả chỉ ra các hạn chế của đề tài và đề xuất định hướng nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chính thức

Phân tích hồi quy tuyến tính từ 337 phiếu khảo sát sinh viên năm 3 - 4 Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh xác định được 05 nhân tố có tác động tích cực (cùng chiều) đến Quyết định khởi nghiệp (QĐKN), xếp theo thứ tự mức độ tác động giảm dần như sau:

STT	Nhân tố	Mức độ tác động (%)	Tác động giả thuyết
1	Kinh nghiệm	25,6%	Chấp nhận giả thuyết H1
2	Hỗ trợ từ trường Đại học	20,5%	Chấp nhận giả thuyết H2
3	Nguồn vốn	19,3%	Chấp nhận giả thuyết H3
4	Xu hướng chuyển đổi số	17,5%	Chấp nhận giả thuyết H4
5	Hỗ trợ từ bên ngoài	14,4%	Chấp nhận giả thuyết H5

Nhân tố "Hỗ trợ từ gia đình" (H6) không thể hiện tác động có ý nghĩa thống kê trong phương trình hồi quy cuối cùng của mẫu nghiên cứu.

Kết quả kiểm định sự khác biệt giá trị trung bình:

• Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về QĐKN đối với các biến: Kinh nghiệm tự kinh doanh trước đây, Giới tính, và Chuyên ngành đào tạo của sinh viên.
• Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về QĐKN theo Năm học của sinh viên (sinh viên năm 4 có định hướng và quyết định khởi nghiệp rõ nét hơn so với sinh viên năm 3 khi đối diện trực tiếp với áp lực tốt nghiệp và tìm kiếm việc làm).

Đóng góp của đề tài

• Về phương diện lý thuyết: Nghiên cứu phát triển mô hình đo lường QĐKN gắn liền với bối cảnh chuyển đổi số của nền kinh tế, giải quyết khoảng trống học thuật khi bổ sung nhân tố "Xu hướng chuyển đổi số" vào hệ thống nhân tố tác động đến hành vi ra quyết định kinh doanh của sinh viên đại học. Đồng thời, mô hình chuyển dịch trọng tâm từ khảo cứu "ý định khởi nghiệp" đơn thuần sang "quyết định khởi nghiệp dựa trên cơ sở ý tưởng".
• Về phương diện thực tiễn: Cung cấp luận cứ khoa học và số liệu thực nghiệm từ 337 sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh; giúp Ban Giám hiệu, Khoa Quản trị kinh doanh và các đơn vị đào tạo đại học điều chỉnh khung chương trình, mở rộng sân chơi học thuật, xây dựng chính sách ươm tạo và mạng lưới kết nối vốn, chuyên gia nhằm nâng cao năng lực khởi nghiệp thực tế cho người học.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Phạm vi khảo sát giới hạn tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh với đối tượng tập trung vào sinh viên năm 3 và năm 4, phương pháp chọn mẫu thuận tiện nên tính đại diện tổng thể cho sinh viên trên toàn địa bàn TP. Hồ Chí Minh hoặc các khối ngành phi kinh tế chưa cao.
  • Nghiên cứu khảo sát QĐKN dựa trên cơ sở ý tưởng và nhận thức chủ quan tại thời điểm điều tra, chưa đo lường được hành vi khởi nghiệp thực tế sau khi sinh viên tốt nghiệp hoàn toàn.
  • Mô hình mới giải thích được một phần sự biến thiên của QĐKN; nhân tố Hỗ trợ từ gia đình không có ý nghĩa thống kê trong mẫu khảo sát này và vẫn còn các yếu tố môi trường vĩ mô khác chưa được đưa vào kiểm định.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng quy mô mẫu sang các trường đại học khác thuộc nhiều khối ngành kỹ thuật, xã hội, công nghệ trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và áp dụng phương pháp chọn mẫu xác suất để tăng tính tổng quát hóa.
  • Thực hiện nghiên cứu theo thời gian (longitudinal study) để theo dõi sự chuyển biến từ quyết định dựa trên ý tưởng sang hành vi thành lập doanh nghiệp thực tế.
  • Bổ sung các biến kiểm soát hoặc biến trung gian mới như nhận thức rủi ro, chính sách pháp lý cụ thể của kinh tế số và năng lực công nghệ cá nhân.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo khung lý thuyết, cách vận dụng mô hình SEE (Shapero & Sokol), quy trình xây dựng thang đo Likert 5 mức độ và kỹ thuật phân tích số liệu SPSS 20.0 (từ kiểm định Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy OLS đến kiểm định T-Test và ANOVA).
• Nhà nghiên cứu thực hiện đề tài về khởi nghiệp sinh viên: Kế thừa hệ thống bảng hỏi 32 biến quan sát đã qua thẩm định định tính của giảng viên, bảng tổng hợp 10 công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, cùng thang đo thực nghiệm về "Xu hướng chuyển đổi số" và "Hỗ trợ từ trường Đại học".
• Cán bộ quản lý đào tạo, Đoàn Thanh niên, Vườn ươm doanh nghiệp tại các trường đại học: Căn cứ vào trọng số tác động của 5 nhân tố để thiết kế các chương trình đào tạo kỹ năng thực chiến, giải đấu khởi nghiệp và cơ chế kết nối vốn/chuyên gia tư vấn phù hợp với sinh viên.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cỡ mẫu nghiên cứu là bao nhiêu và được thu thập trong khoảng thời gian nào?
Dữ liệu nghiên cứu chính thức gồm 337 phiếu khảo sát hợp lệ từ sinh viên năm 3 và năm 4 tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, được thu thập từ ngày 07/03/2024 đến ngày 28/03/2024.

2. Nhân tố nào có tác động mạnh nhất và yếu nhất đến quyết định khởi nghiệp trong mô hình nghiên cứu?
Trong 05 nhân tố có ý nghĩa thống kê, nhân tố "Kinh nghiệm" có tác động mạnh nhất với mức độ 25,6%, tiếp theo là "Hỗ trợ từ trường Đại học" (20,5%), "Nguồn vốn" (19,3%), "Xu hướng chuyển đổi số" (17,5%), và nhân tố có tác động thấp nhất là "Hỗ trợ từ bên ngoài" (14,4%).

3. Nhân tố "Hỗ trợ từ gia đình" có tác động như thế nào đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trong nghiên cứu này?
Trong mô hình đề xuất ban đầu, tác giả đặt giả thuyết H6 cho rằng Hỗ trợ từ gia đình tác động cùng chiều đến QĐKN. Tuy nhiên, qua quá trình xử lý số liệu hồi quy thực nghiệm, nhân tố này không đạt ý nghĩa thống kê trong việc giải thích quyết định khởi nghiệp của mẫu sinh viên khảo sát.

4. Nghiên cứu ghi nhận sự khác biệt về quyết định khởi nghiệp giữa các nhóm sinh viên như thế nào?
Kết quả kiểm định T-Test và One-way ANOVA cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về QĐKN theo Giới tính, Chuyên ngành học và Kinh nghiệm tự kinh doanh trước đây; tuy nhiên, có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về QĐKN theo Năm học của sinh viên (sinh viên năm 4 có sự khác biệt so với sinh viên năm 3).

5. Thang đo sơ bộ của nghiên cứu được hiệu chỉnh thông qua ý kiến của ai trong giai đoạn định tính?
Thang đo sơ bộ (32 phát biểu ban đầu) được hoàn thiện và hiệu chỉnh câu chữ, nội dung thông qua quá trình trao đổi, tham khảo ý kiến chuyên môn từ 02 giảng viên thuộc Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Minh Hà đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và kiểm định thực nghiệm thành công mô hình các nhân tố tác động đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh nền kinh tế số. Dựa trên cỡ mẫu 337 sinh viên năm 3 - 4, nghiên cứu chứng minh 05 nhân tố tác động tích cực cùng chiều theo thứ tự giảm dần gồm Kinh nghiệm (25,6%), Hỗ trợ từ trường Đại học (20,5%), Nguồn vốn (19,3%), Xu hướng chuyển đổi số (17,5%) và Hỗ trợ từ bên ngoài (14,4%), đồng thời chỉ ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê theo năm học của sinh viên. Công trình mang lại giá trị học thuật thực tiễn, cung cấp căn cứ xác đáng để nhà trường và các cơ quan hữu quan xây dựng chính sách thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo học đường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 bao gồm các nội dung khái quát về đề tài nghiên cứu là: lí do chọn đề tài, mục tiêu và các câu hỏi để làm rõ vấn đề cần nghiên cứu. Đồng thời, trong chương này cũng thể hiện phương pháp nghiên cứu là sự kết hợp của định tính và định lượng. Ngoài ra, tác giả còn nêu lên ý nghĩa và đóng góp của đề tài ở phương diện lý thuyết và phương diện thực tiễn. Ở cuối chương là sơ lược về kết cấu trong bài nghiên cứu.

9 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Khái niệm về Khởi nghiệp Có rất nhiều quan điểm và định nghĩa khác nhau về khởi nghiệp, tuy nhiên tác giả sẽ chọn ra các khái niệm gần với nghiên cứu nhất. Quan điểm dễ hình dung nhất của Richard (1734) về khởi nghiệp là sự tự làm chủ doanh nghiệp dưới bất kỳ hình thức nào. Theo MacMillan (1993) định nghĩa đây là hành vi một cá nhân dám đương đầu với mọi khó khăn để thành lập công ty mới hay mở một cửa hàng kinh doanh với mục đích làm giàu.

Shapero và Sokol (1982) cũng đã nhấn mạnh rằng khởi nghiệp là quá trình một cá nhân nhận ra cơ hội kinh doanh trên thị trường, sau đó phát triển ý tưởng để thành lập DNKN. Điều này cũng tương đồng với quan điểm của Oviatt & McDougall (2005), khởi nghiệp là sự khám phá, đánh giá, thực hiện và khai thác những cơ hội để tạo nên những sản phẩm và dịch vụ trong tương lai. Có thể nói, khởi nghiệp chính là quá trình chấp nhận rủi ro để xây dựng một doanh nghiệp mới vì mục đích mang lại giá trị cho cộng đồng và lợi nhuận cho cá nhân. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể nắm bắt cơ hội và tính khả thi để tạo ra lợi ích.

Với việc phát triển không ngừng của nền kinh tế hiện nay, dần xuất hiện thêm các mô hình kinh doanh áp dụng công nghệ kỹ thuật số hay khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Các doanh nghiệp này vẫn dụng công nghệ vào quá trình thành lập doanh nghiệp, hoạt động và sản xuất để tạo ra những sản phẩm mới, phân khúc khách hàng mới và cách tiếp cận thị trường mới. Ngoài ra, sử dụng công nghệ để khởi nghiệp giúp họ giảm bớt gánh nặng về tài chính, rủi ro và mở rộng mạng lưới thị trường. Trong bài viết này khái niệm khởi nghiệp được hiểu là quá trình của một cá nhân xây dựng một doanh nghiệp mới, bao gồm việc hình thành ý tưởng kinh doanh, nghiên cứu, lập kế hoạch, nguồn vốn và triển khai các hoạt động kinh doanh, kết hợp với việc áp dụng những tiến bộ của công nghệ hiện đại để thành lập doanh nghiệp.

Khái niệm về Quyết định khởi nghiệp Quyết định khởi nghiệp là hành vi khởi sự kinh doanh bằng cách tạo lập doanh nghiệp mới (Krueger, 1993). Quan điểm này được mở rộng bởi Krueger & Brazeal 10 (1994), họ cho rằng khi một cá nhân có QĐKN, họ sẽ chấp nhận rủi ro và chuẩn bị các hoạt động cần thiết khi họ nhận thấy tín hiệu kinh doanh. Shapero & Sokol (1982) nhận định rằng những người đưa ra QĐKN là những người tiên phong trong việc nắm bắt cơ hội kinh doanh trong tầm tay. Bên cạnh đó, QĐKN của một cá nhân cũng bắt nguồn từ việc sử dụng các nguồn lực sẵn có và những hỗ trợ của môi trường xung quanh để tạo lập doanh nghiệp riêng của bản thân (Kuckertz và Wagner, 2010).

Ngoài ra, Timmons & Spinelli (1994) cũng cho rằng một loạt các hành động trong đó một kế hoạch được thực hiện để tạo ra một doanh nghiệp và những nỗ lực của cá nhân để thực hiện những hành động kinh doanh này được gọi là QĐKN. Dựa vào cơ sở trên, tác giả tổng hợp và cho ra kết luận về QĐKN của sinh viên là quá trình hình thành ý tưởng và dự định, lập kế hoạch, xác định các nhân tố khả thi, trước khi tiến hành tạo lập một doanh nghiệp riêng trong tương lai. Như vậy, QĐKN không phải là quyết định bất chợt mà là kết quả của một quá trình nghiên cứu và tính toán kỹ lưỡng, chuẩn bị đầy đủ nguồn lực cần thiết để tiến hành hoạt động tạo lập một doanh nghiệp. Đôi khi, việc thực hiện quyết định có thể đòi hỏi sự tự tin, kiên nhẫn và khả năng thích ứng với biến động và thất bại trong quá trình khởi nghiệp.

Khái niệm Người khởi nghiệp Đầu tiên, cụm từ “Người khởi nghiệp” được hiểu theo nghĩa cơ bản là người đứng ra khởi sự một doanh nghiệp, công ty mới nhằm cung cấp dịch vụ hay sản phẩm cho thị trường, mang lại lợi ích và lợi nhuận cho bản thân, điều này cũng tương đồng với quan điểm của Bird (1988). Theo MacMillan và Katz (1992), người kiếm tiền bằng cách quản lý các hoạt động kinh doanh có tính rủi ro là người khởi nghiệp. Họ còn được nhận định là những người làm chủ có khả năng nắm bắt cơ hội có giá trị tiềm năng và thực hiện hành động nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường có hiệu quả hơn (Kirzner, 1985). Theo nghiên cứu của Léo-Paul Dana (2021), có sáu thành phần chính để xác định một người khởi nghiệp: (1) đổi mới, (2) nhận biết cơ hội, (3) quản lý rủi ro, (4) hành động, (5) sử dụng nguồn lực và (6) đóng góp giá trị gia tăng.

Người khởi nghiệp có khả năng chịu đựng được sự mơ hồ cao hơn so với các nhà quản lý (Amit và cộng sự, 1993). Chính vì vậy, Người khởi nghiệp thường phải đối mặt với các 11 thách thức mới và không ngừng thích nghi với những thay đổi, họ thường phải tìm ra giải pháp cho những vấn đề mơ hồ hoặc không rõ ràng. Nhìn chung, có rất nhiều khái niệm khác nhau về người khởi nghiệp, nhưng chung quy họ là người có khả năng biến suy nghĩ thành hành động, họ là những người có ước mơ, suy nghĩ và thực hiện. Người khởi nghiệp thường mang những đặc điểm như: sáng tạo, khả năng lãnh đạo, chấp nhận rủi ro, nắm bắt cơ hội, tính tự chủ và tự lập cao.

Tuy nhiên, đặc điểm của một người khởi nghiệp (dù thành công hay thất bại) có thể khác nhau tùy vào kiến thức và kinh nghiệm của họ (Peterman & Kennedy, 2003). Trên thực tế, người trẻ ở Việt Nam khi mới bắt đầu khởi nghiệp vẫn còn thiếu kỹ năng mềm và kinh nghiệm để thành công. Tóm lại, “Người khởi nghiệp” là một người dám đương đầu với mọi khó khăn, sẵn sàng thực hiện hóa ý tưởng kinh doanh và có khả năng lãnh đạo để chèo lái còn thuyền sự nghiệp. Tuy nhiên, để đánh giá sự thành công của một người khởi nghiệp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài khác.

Lý thuyết về Đầu tư mạo hiểm 2. Đầu tư mạo hiểm Theo TS. Tạ Doãn Trịnh và cộng sự (2014) cho rằng “Đầu tư mạo hiểm là một hình thức đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự thành công của các DNKN, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp dựa vào công nghệ cao, công nghệ mới ở nhiều quốc gia trên thế giới”. Các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu tại Việt Nam hiện nay gồm: Mekong capital, CyberAgent Ventures (CAV), IDG Venture, ESP Capital, FPT Venture,….

Hiện nay tại Việt Nam không có nhiều DNKN nhận được sự đầu tư từ các quỹ mạo hiễm, mặc dù có nhiều lực lượng có trình độ cao, nhiều ý tưởng đổi mới sáng tạo độc đáo và hoài bão cống hiến cho xã hội lớn. Hầu hết dòng vốn đầu tư mạo hiểm ở Việt Nam hiện nay chủ yếu xuất phát từ các quỹ đầu tư nước ngoài. Nhà đầu tư mạo hiểm Nhà đầu tư mạo hiểm là nhà đầu tư cung cấp vốn, quỹ đầu tư cho các công ty có tiềm năng tăng trưởng cao để đổi lấy cổ phần. Họ có thể tài trợ cho các dự án khởi nghiệp hoặc hỗ trợ các công ty nhỏ muốn mở rộng nhưng không tham gia được vào 12 thị trường chứng khoán.

Theo Vance và cộng sự (1995), ngoài việc cung cấp vốn, các quỹ đầu tư mạo hiểm còn có nhiều loại đầu tư khác: dịch vụ vận hành, mạng lưới và hỗ trợ về mặt tinh thần. Giá trị của từng khoản đầu tư sẽ khác nhau tùy theo từng công ty. Các nhà đầu tư mạo hiểm sẵn sàng chịu rủi ro như vậy vì họ có thể kiếm được lợi nhuận lớn từ khoản đầu tư của mình nếu các công ty này thành công. Nhà đầu tư mạo hiểm có tỉ lệ thất bại cao do sự không chắc chắn về các công ty mới.

Các nhà đầu tư mạo hiểm thường tập trung tại các công ty hợp danh hữu hạn, họ có thể tham gia vào các công ty đó dưới nhiều vai trò hoặc vị trí quan trọng theo dài hạn. Thông thường, các nhà đầu tư mạo hiểm thường không tài trợ cho các công ty khởi nghiệp ngay khi chúng bắt đầu. Thay vào đó, họ nhắm vào các công ty đang ở giai đoạn đang tìm cách thương mại hóa ý tưởng của mình. Lý thuyết về Hệ sinh thái của khởi nghiệp 2.

Hệ sinh thái của khởi nghiệp Hệ sinh thái khởi nghiệp là một thuật ngữ bao hàm nhiều yếu tố liên quan đến khởi nghiệp, môi trường khởi nghiệp và phát triển các doanh nghiệp mới. Theo Mason & Brown (2013) định nghĩa đây là tổng hợp các mối liên kết chính thức và phi chính thức giữa các chủ thể khởi nghiệp (tiềm năng hoặc hiện tại), tổ chức khởi nghiệp (công ty, nhà đầu tư mạo hiểm, nhà đầu tư thiên thần, hệ thống ngân hàng,…) và các cơ quan liên quan (trường đại học, các cơ quan nhà nước, các quỹ đầu tư công,…) và tiến trình khởi nghiệp (tỉ lệ thành lập doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp có tỉ lệ tăng trưởng tốt, số lượng các nhà khởi nghiệp,…). Tất cả đều tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của doanh nghiệp khởi nghiệp trong hệ sinh thái. Hệ sinh thái của khởi nghiệp của Việt Nam Sau 7 năm triển khai Đề án Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đã trải qua 3 giai đoạn quan trọng: Kích hoạt, Toàn cầu hóa, Thu hút, và hiện đang bước vào giai đoạn Hội nhập.

Cụ thể: Giai đoạn Kích hoạt (2013-2016): Trong giai đoạn này, Chính phủ đã hình thành hành lang pháp lý về phát triển thị trường khoa học và công nghệ nhằm tạo điều 13 kiện cho thế hệ các doanh nghiệp mới. Đồng thời, triển khai thí điểm mô hình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo các nước phát triển. Năm 2013, Chính phủ cũng thí điểm một mô hình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo kinh nghiệm của Thung lũng Sillicon (Mỹ), mà kết quả hình thành nên tổ chức Vietnam Sillicon Valley đang hoạt động tích cực ngày nay.