Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên trường đại học ngân hàng tp hồ chí minh 2023

Khởi nghiệp đang là một xu hướng mạnh mẽ trên toàn cầu, và Việt Nam không nằm ngoài xu hướng này. 111 trang · Trường Đại học Ngân hàng · 2023.

• Tác giả: Mai Thị Kim Anh
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Trương Thanh Nhàn
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quan
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 1.6. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• 1.6.1. Về mặt lý thuyết
• 1.6.2. Về mặt thực tiễn
• 1.7. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.2. LÝ THUYẾT VỀ KHỞI NGHIỆP
• 2.2.1. Khái niệm về Khởi nghiệp
• 2.2.2. Khái niệm về Ý định khởi nghiệp
• 2.2.3. Khái niệm về Doanh nhân khởi nghiệp
• 2.2.4. Vai trò của các hoạt động Khởi nghiệp
• 2.3. NỀN TẢNG LÝ THUYẾT CỦA NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Lý thuyết về ý định hành vi (Theory of Planned Behavior - TPB)
• 2.3.2. Lý thuyết sự kiện khởi nghiệp (The Entrepreneurial Event - SEE)
• 2.4. LƯỢC KHẢO CÁC MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.4.1. Các mô hình nghiên cứu nước ngoài
• 2.4.2. Các mô hình nghiên cứu trong nước
• 2.4.3. Hệ thống hóa các nghiên cứu liên quan
• 2.5. THẢO LUẬN VỀ KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU
• 2.6. GIẢ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.6.1. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.6.2. Mô hình nghiên cứu của đề tài
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. QUY TRÌNH THỰC HIỆN
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.4. XÂY DỰNG THANG ĐO CHO CÁC YẾU TỐ TRONG MÔ HÌNH
• 3.4.1. Thiết kế bảng câu hỏi
• 3.4.2. Xây dựng thang đo chính thức
• 3.5. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU
• 3.5.1. Thiết kế mẫu nghiên cứu
• 3.5.2. Đối tượng nghiên cứu
• 3.5.3. Phương pháp chọn mẫu
• 3.5.4. Cách thức thu thập dữ liệu
• 3.6. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 3.6.1. Thống kê mô tả
• 3.6.2. Kiểm tra độ tin cậy của thang đo
• 3.6.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.6.4. Phân tích tương quan
• 3.6.5. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 4.1.1. Thống kê mô tả các biến định tính
• 4.1.2. Thống kê mô tả các biến định lượng
• 4.2. KIỂM ĐỊNH CRONBACH’S ALPHA
• 4.3. PHÂN TÍCH NHÂN TỐ EFA
• 4.3.1. Phân tích khám phá nhân tố với các biến độc lập
• 4.3.2. Phân tích khám phá nhân tố với biến phụ thuộc
• 4.4. PHÂN TÍCH HỒI QUY TUYẾN TÍNH
• 4.5. Phân tích sự tương quan
• 4.6. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 4.7. Dò tìm các vi phạm giả định cần thiết trong mô hình
• 4.8. Kiểm định các giả thuyết hồi quy
• 4.9. Phương trình hồi quy
• 4.10. Mối quan hệ giữa các yếu tố đặc điểm cá nhân và ý định khởi nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 6.1. KẾT LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 6.2. NHỮNG HÀM Ý CỦA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 6.2.1. Đối với yếu tố “Thái độ”
• 6.2.2. Đối với yếu tố “Tính cách”
• 6.2.3. Đối với yếu tố “Nguồn vốn”
• 6.2.4. Đối với yếu tố “Vai trò của Nhà trường”
• HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên HUB Thực Trạng

Khởi nghiệp đang là một xu hướng mạnh mẽ trên toàn cầu, và Việt Nam không nằm ngoài xu hướng này. Ý định khởi nghiệp ngày càng được quan tâm, đặc biệt là trong giới sinh viên. Theo Trần Hoàng Bảo Hân (2021), giai đoạn 2017-2025 được xem là thời kỳ vàng cho hoạt động khởi nghiệp tại Việt Nam. Các doanh nghiệp khởi nghiệp đóng góp đáng kể vào GDP và tạo ra nhiều việc làm. Khởi nghiệp không chỉ là cơ hội kinh doanh mà còn là động lực để phát triển kinh tế và xã hội. Sinh viên, với sức trẻ và sự sáng tạo, là lực lượng quan trọng trong phong trào khởi nghiệp. Chính phủ và các trường đại học đang tích cực hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp thông qua các chương trình và chính sách. Việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên là vô cùng cần thiết để xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp hiệu quả. Đặc biệt, sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM, với kiến thức chuyên sâu về tài chính và kinh doanh, có tiềm năng lớn để đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

1.1. Vai Trò Của Khởi Nghiệp Trong Nền Kinh Tế Việt Nam

Khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp, đóng góp gần một nửa GDP và thu hút phần lớn lực lượng lao động, theo Minh Hương (2021). Tinh thần khởi nghiệp thúc đẩy sự đổi mới và sáng tạo, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu của thị trường và nâng cao chất lượng cuộc sống. Khởi nghiệp cũng góp phần giải quyết các vấn đề xã hội, như tạo việc làm cho thanh niên và thúc đẩy phát triển kinh tế ở các vùng nông thôn. Nghiên cứu tập trung vào sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM sẽ làm rõ vai trò của nhóm đối tượng này.

1.2. Tiềm Năng Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Ngành Tài Chính Ngân Hàng

Sinh viên ngành tài chính ngân hàng có lợi thế lớn trong việc khởi nghiệp nhờ kiến thức chuyên sâu về tài chính, đầu tư và quản lý rủi ro. Họ có khả năng phân tích thị trường, đánh giá cơ hội kinh doanh và quản lý nguồn vốn hiệu quả. Bên cạnh đó, sinh viên ngành này còn được trang bị các kỹ năng mềm cần thiết, như giao tiếp, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Với sự hỗ trợ từ nhà trường và các tổ chức khởi nghiệp, sinh viên ngành tài chính ngân hàng có thể phát huy tối đa tiềm năng của mình và đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế. Việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên tài chính ngân hàng là rất quan trọng.

II. Thách Thức Khởi Nghiệp Rào Cản Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên

Mặc dù có nhiều tiềm năng, sinh viên vẫn đối mặt với nhiều thách thức khi khởi nghiệp. Thiếu vốn, kinh nghiệm, và kiến thức là những rào cản lớn. Sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường, cùng với những khó khăn về thủ tục pháp lý và quản lý doanh nghiệp, cũng gây áp lực lên các doanh nghiệp khởi nghiệp. Bên cạnh đó, tác động của gia đình và xã hội cũng có thể ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên. Một số sinh viên có thể e ngại rủi ro và thiếu tự tin vào khả năng thành công của mình. Việc hiểu rõ những thách thức này là cần thiết để đưa ra các giải pháp hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp hiệu quả hơn. Khó khăn khởi nghiệp của sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM cần được xem xét cẩn thận.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Lực Vốn Kinh Nghiệm Và Kiến Thức Khởi Nghiệp

Một trong những rào cản lớn nhất đối với sinh viên khởi nghiệp là thiếu hụt nguồn lực, bao gồm vốn, kinh nghiệm và kiến thức. Vốn là yếu tố quan trọng để khởi động và duy trì hoạt động kinh doanh. Kinh nghiệm giúp sinh viên tránh được những sai lầm phổ biến và đưa ra các quyết định đúng đắn. Kiến thức về quản lý, marketing và tài chính là cần thiết để điều hành một doanh nghiệp thành công. Việc cung cấp cho sinh viên các nguồn lực cần thiết sẽ giúp họ vượt qua những khó khăn ban đầu và tăng cơ hội thành công trong khởi nghiệp.

2.2. Áp Lực Xã Hội Và Tâm Lý Rủi Ro Và Thiếu Tự Tin

Áp lực xã hội và tâm lý cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên. Sinh viên có thể cảm thấy áp lực từ gia đình và bạn bè, những người có thể không ủng hộ quyết định khởi nghiệp của họ. Rủi ro thất bại và thiếu tự tin vào khả năng thành công cũng là những rào cản tâm lý lớn. Việc xây dựng một môi trường hỗ trợ và khuyến khích khởi nghiệp, cùng với việc trang bị cho sinh viên các kỹ năng quản lý rủi ro và xây dựng sự tự tin, sẽ giúp họ vượt qua những áp lực này và theo đuổi ước mơ khởi nghiệp của mình. Thái độ đối với khởi nghiệp có ảnh hưởng rất lớn.

III. Cách Tăng Ý Định Khởi Nghiệp Vai Trò Giáo Dục Nhà Trường

Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích ý định khởi nghiệp của sinh viên. Các chương trình đào tạo về khởi nghiệp, cùng với các hoạt động ngoại khóa và câu lạc bộ khởi nghiệp, giúp sinh viên trang bị kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết. Vai trò của nhà trường là tạo ra một môi trường hỗ trợ và khuyến khích khởi nghiệp, nơi sinh viên có thể học hỏi, thử nghiệm và thất bại mà không sợ bị chỉ trích. Các trường đại học cần xây dựng mạng lưới kết nối với các doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp để tạo ra các cơ hội cho sinh viên. Động lực khởi nghiệp được thúc đẩy từ những hoạt động này.

3.1. Giáo Dục Khởi Nghiệp Trang Bị Kiến Thức Và Kỹ Năng Cần Thiết

Giáo dục khởi nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng cần thiết để khởi nghiệp thành công. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào các chủ đề như lập kế hoạch kinh doanh, quản lý tài chính, marketing, bán hàng và quản lý rủi ro. Ngoài ra, sinh viên cũng cần được trang bị các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và lãnh đạo. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, thông qua các dự án khởi nghiệp, cuộc thi và các buổi nói chuyện của các doanh nhân thành công, sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quá trình khởi nghiệp và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai.

3.2. Môi Trường Hỗ Trợ Ươm Mầm Ý Tưởng Và Kết Nối Mạng Lưới Khởi Nghiệp

Nhà trường cần tạo ra một môi trường hỗ trợ và khuyến khích khởi nghiệp, nơi sinh viên có thể thoải mái chia sẻ ý tưởng, học hỏi từ những người khác và nhận được sự hỗ trợ từ các giảng viên, chuyên gia và doanh nhân. Các câu lạc bộ khởi nghiệp, vườn ươm doanh nghiệp và các sự kiện kết nối mạng lưới là những công cụ hiệu quả để xây dựng một cộng đồng khởi nghiệp mạnh mẽ trong trường đại học. Việc kết nối sinh viên với các nhà đầu tư, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sẽ giúp họ có được nguồn vốn, kinh nghiệm và kiến thức cần thiết để hiện thực hóa ý tưởng của mình. Ươm mầm khởi nghiệp từ những ý tưởng nhỏ nhất.

IV. Phân Tích Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Ý Định Khởi Nghiệp Kết Quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 4 yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM: Thái độ, Tính cách, Nguồn vốn và Vai trò của Nhà trường. Thái độ tích cực đối với khởi nghiệp là yếu tố quan trọng nhất, tiếp theo là các đặc điểm tính cách như sự tự tin, sáng tạo và khả năng chấp nhận rủi ro. Nguồn vốn và sự hỗ trợ từ nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên. Các yếu tố khác như chuẩn chủ quan và giáo dục khởi nghiệp có tác động gián tiếp thông qua các yếu tố trên. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng này giúp định hình chiến lược hỗ trợ.

4.1. Thái Độ Và Tính Cách Yếu Tố Tâm Lý Quyết Định Ý Định Khởi Nghiệp

Thái độ tích cực đối với khởi nghiệp và các đặc điểm tính cách như sự tự tin, sáng tạo và khả năng chấp nhận rủi ro là những yếu tố tâm lý quan trọng quyết định ý định khởi nghiệp của sinh viên. Sinh viên có thái độ tích cực đối với khởi nghiệp thường có xu hướng tin rằng khởi nghiệp là một con đường sự nghiệp hấp dẫn và có tiềm năng mang lại thành công. Họ cũng có xu hướng tự tin vào khả năng của mình và sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đạt được mục tiêu. Việc xây dựng thái độ tích cực và phát triển các đặc điểm tính cách cần thiết là rất quan trọng để khuyến khích sinh viên khởi nghiệp.

4.2. Nguồn Vốn Và Hỗ Trợ Từ Nhà Trường Nền Tảng Vững Chắc Cho Khởi Nghiệp

Nguồn vốn và sự hỗ trợ từ nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nền tảng vững chắc cho khởi nghiệp. Vốn là yếu tố cần thiết để khởi động và duy trì hoạt động kinh doanh. Sự hỗ trợ từ nhà trường, thông qua các chương trình đào tạo, tư vấn, vườn ươm doanh nghiệp và các nguồn lực khác, giúp sinh viên có được kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết để thành công. Việc tạo ra một môi trường hỗ trợ và khuyến khích khởi nghiệp, cùng với việc cung cấp cho sinh viên các nguồn lực cần thiết, sẽ giúp họ vượt qua những khó khăn ban đầu và tăng cơ hội thành công trong khởi nghiệp. Nguồn lực khởi nghiệp rất quan trọng.

V. Hàm Ý Quản Trị Để Nâng Cao Ý Định Khởi Nghiệp Tại HUB

Từ kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra một số hàm ý quản trị quan trọng để nâng cao ý định khởi nghiệp của sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM. Thứ nhất, cần tăng cường giáo dục về khởi nghiệp, không chỉ về kiến thức chuyên môn mà còn về các kỹ năng mềm và thái độ tích cực. Thứ hai, cần tạo ra một môi trường hỗ trợ và khuyến khích khởi nghiệp, nơi sinh viên có thể học hỏi, thử nghiệm và thất bại mà không sợ bị chỉ trích. Thứ ba, cần tăng cường kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư để tạo ra các cơ hội cho sinh viên. Hỗ trợ khởi nghiệp một cách toàn diện là cần thiết.

5.1. Phát Triển Chương Trình Giáo Dục Khởi Nghiệp Toàn Diện

Cần phát triển một chương trình giáo dục khởi nghiệp toàn diện, bao gồm các khóa học, hội thảo, cuộc thi và các hoạt động ngoại khóa. Chương trình cần tập trung vào việc trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên môn, kỹ năng mềm và thái độ tích cực cần thiết để khởi nghiệp thành công. Ngoài ra, chương trình cũng cần tạo ra các cơ hội cho sinh viên thực hành và áp dụng kiến thức vào thực tế, thông qua các dự án khởi nghiệp và các buổi nói chuyện của các doanh nhân thành công. Việc xây dựng một chương trình giáo dục khởi nghiệp chất lượng cao là rất quan trọng để khuyến khích sinh viên khởi nghiệp.

5.2. Xây Dựng Mạng Lưới Kết Nối Giữa Sinh Viên Doanh Nghiệp Và Nhà Đầu Tư

Cần xây dựng một mạng lưới kết nối mạnh mẽ giữa sinh viên, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Mạng lưới này có thể được xây dựng thông qua các sự kiện kết nối, các chương trình thực tập và các dự án hợp tác. Việc kết nối sinh viên với các doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ giúp họ có được nguồn vốn, kinh nghiệm và kiến thức cần thiết để hiện thực hóa ý tưởng của mình. Ngoài ra, mạng lưới cũng cần tạo ra các cơ hội cho sinh viên học hỏi từ những người khác và chia sẻ kinh nghiệm với nhau. Môi trường khởi nghiệp cần được kết nối chặt chẽ.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Khởi Nghiệp

Nghiên cứu này đã xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM và đưa ra các hàm ý quản trị quan trọng. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế và cần được tiếp tục nghiên cứu trong tương lai. Các nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc khám phá các yếu tố khác ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp, như tác động của xã hội và văn hóa. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu về hiệu quả của các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp và các yếu tố quyết định sự thành công của các doanh nghiệp khởi nghiệp do sinh viên thành lập. Hệ sinh thái khởi nghiệp cần được tiếp tục nghiên cứu và phát triển.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế, như phạm vi nghiên cứu giới hạn ở sinh viên Đại học Ngân hàng TP.HCM và phương pháp nghiên cứu chủ yếu dựa trên khảo sát. Các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các trường đại học khác và sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác nhau, như phỏng vấn sâu và nghiên cứu trường hợp. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu về tác động của các yếu tố vĩ mô, như chính sách của chính phủ và thị trường lao động, đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Về Khởi Nghiệp Trong Bối Cảnh Hiện Nay

Nghiên cứu về khởi nghiệp có tầm quan trọng đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, khi khởi nghiệp được xem là một động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp và các yếu tố quyết định sự thành công của các doanh nghiệp khởi nghiệp là rất cần thiết để xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp hiệu quả và khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo trong nền kinh tế Việt Nam. Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp cần được hoàn thiện để khuyến khích hơn nữa.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Theo thống kê được tác giả trích dẫn, khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ tư nhân đóng góp khoảng 42% - 43% GDP và thu hút xấp xỉ 85% lực lượng lao động của cả nước (Minh Hương, 2021). Nhằm thúc đẩy nguồn nhân lực trẻ tham gia hoạt động đổi mới sáng tạo, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã phê duyệt Kế hoạch triển khai Đề án "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025" (Minh Hùng, 2022). Sinh viên khối ngành kinh tế được đánh giá là lực lượng nòng cốt với nền tảng kiến thức chuyên môn kinh doanh chuyên sâu.

Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh (HUB) là cơ sở đào tạo khối ngành kinh tế và nằm trong nhóm 50 cơ sở giáo dục đại học có công bố quốc tế tốt nhất Việt Nam (DTU Research Informeta Group, 2020). Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu ý định khởi nghiệp tại các trường đại học trên địa bàn TP.HCM, nhưng chưa có đề tài nào khảo sát thực nghiệm chuyên biệt trên nhóm sinh viên năm 3 và năm 4 tại HUB với cơ sở dữ liệu cập nhật năm 2023. Do đó, tác giả Mai Thị Kim Anh đã lựa chọn đề tài "Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh".

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu tổng quan: Phân tích các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Xác định các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
  2. Đo lường mức độ tác động của những yếu tố này đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
  3. Đề xuất các hàm ý quản trị nhằm thúc đẩy và nâng cao tinh thần khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Thứ nhất, những yếu tố nào tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM?
2. Thứ hai, mức độ ảnh hưởng của những yếu tố đó đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM trong bối cảnh hiện nay như thế nào?
3. Thứ ba, những hàm ý quản trị nào được đề xuất sau khi phân tích các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• Đối tượng khảo sát: Sinh viên năm 3 và năm 4 đang theo học tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
• Phạm vi không gian: Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và xử lý số liệu từ tháng 02/2023 đến tháng 03/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Khóa luận xây dựng mô hình nghiên cứu dựa trên hai nền tảng lý thuyết chính:

1. Lý thuyết Hành vi hoạch định (Theory of Planned Behavior - TPB) của Ajzen (1991): Giải thích ý định hành vi thông qua 3 thành phần: Thái độ cá nhân, Chuẩn chủ quan và Nhận thức kiểm soát hành vi.
2. Lý thuyết Sự kiện khởi nghiệp (The Entrepreneurial Event - SEE) của Shapero và Sokol (1982): Chỉ ra rằng ý định hình thành qua Cảm nhận sự khao khát, Cảm nhận tính khả thi kết hợp các Yếu tố hoàn cảnh cá nhân (yếu tố kéo, yếu tố đẩy, yếu tố trung gian).

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 6 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc với 6 giả thuyết nghiên cứu ($H_1$ đến $H_6$):

• $H_1$: Thái độ có tác động cùng chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• $H_2$: Chuẩn chủ quan có tác động cùng chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• $H_3$: Tính cách có tác động cùng chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• $H_4$: Nguồn vốn có tác động cùng chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• $H_5$: Giáo dục khởi nghiệp có tác động cùng chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• $H_6$: Vai trò của Nhà trường có tác động cùng chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu và quy trình thực hiện

Đề tài thực hiện kết hợp phương pháp định tính và định lượng qua quy trình 14 bước:

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện thông qua phỏng vấn sâu 02 chuyên gia (giảng viên am hiểu lĩnh vực khởi nghiệp) và thảo luận nhóm tập trung với 08 sinh viên (gồm 06 sinh viên năm 4 ngành Quản trị kinh doanh từng làm dự án khởi nghiệp và 02 cựu sinh viên khởi nghiệp thành công). Kết quả định tính giúp điều chỉnh ngữ nghĩa của 8 biến quan sát trong thang đo sơ bộ để hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát chính thức.
• Nghiên cứu định lượng: Khảo sát trực tuyến sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện (phi xác suất). Thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý) được áp dụng để đo lường 29 biến quan sát.
• Công cụ và kỹ thuật phân tích: Dữ liệu thu thập được mã hóa và làm sạch trên phần mềm SPSS 20.0, thực hiện thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson, phân tích hồi quy tuyến tính bội và kiểm định sự khác biệt (Independent Samples T-Test, One-Way ANOVA).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương 1 thiết lập khung nghiên cứu tổng thể, trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia. Chương này xác định rõ mục tiêu tổng quan, 3 mục tiêu cụ thể, 3 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng khảo sát (sinh viên năm 3, năm 4 HUB), phạm vi không gian, thời gian (tháng 02/2023 - 03/2023), đóng góp về mặt học thuật, thực tiễn và kết cấu 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Tổng quan cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu của đề tài

Chương 2 hệ thống hóa các định nghĩa về khởi nghiệp, ý định khởi nghiệp, doanh nhân khởi nghiệp và vai trò của khởi nghiệp đối với kinh tế. Tác giả phân tích chuyên sâu hai lý thuyết nền tảng TPB (Ajzen, 1991) và SEE (Shapero & Sokol, 1982), đồng thời lược khảo 10 công trình nghiên cứu thực nghiệm liên quan (4 nghiên cứu quốc tế: Liñán và cộng sự, 2011; Haris và cộng sự, 2016; Miranda và cộng sự, 2017; Fragoso và cộng sự, 2020; cùng 6 nghiên cứu trong nước: Hoàng Thị Thương, 2014; Võ Văn Hiền & Lê Hoàng Vân Trang, 2021; Phạm Quang Tín và cộng sự, 2021; Nguyễn Văn Định và cộng sự, 2022; Huỳnh Nhựt Nghĩa và cộng sự, 2021; Trương Hoàng Diệp Hương và cộng sự, 2022).

Nhóm nghiên cứu	Tác giả & Năm	Biến độc lập chính trong mô hình
Nước ngoài	Liñán và cộng sự (2011)	Giáo dục khởi nghiệp, Thái độ cá nhân, Quy chuẩn xã hội, Nhận thức tính khả thi
	Haris và cộng sự (2016)	Tiếp cận tài chính, Cơ hội nghề nghiệp, Cảm nhận tính khả thi, Lời khuyên gia đình/bạn bè, Môi trường giáo dục khởi nghiệp
	Miranda và cộng sự (2017)	Thái độ, Nhận thức kiểm soát hành vi, Chuẩn chủ quan
	Fragoso và cộng sự (2020)	Đặc điểm tính cách, Năng lực bản thân, Thái độ, Đào tạo và giáo dục khởi nghiệp, Sự công nhận của xã hội
Trong nước	Hoàng Thị Thương (2014)	Chuẩn mực xã hội, Cảm nhận sự khát khao, Cảm nhận tính khả thi, Môi trường giáo dục đại học, Điều kiện thị trường và tài chính, Tính cách cá nhân
	Võ Văn Hiền & Lê Hoàng Vân Trang (2021)	Đặc điểm tính cách, Giáo dục khởi nghiệp, Kinh nghiệm, Nhận thức kiểm soát hành vi, Chuẩn chủ quan
	Phạm Quang Tín và cộng sự (2021)	Hỗ trợ từ gia đình, Nhận thức, Thái độ, Chương trình đào tạo, Vai trò của trường đại học
	Nguyễn Văn Định và cộng sự (2022)	Đặc điểm tính cách, Thái độ, Môi trường giáo dục, Nhận thức kiểm soát hành vi, Nguồn vốn
	Huỳnh Nhựt Nghĩa và cộng sự (2021)	Hỗ trợ từ gia đình/bạn bè, Năng lực sinh viên, Hệ sinh thái khởi nghiệp, Động lực, Nhận thức, Thái độ
	Trương Hoàng Diệp Hương và cộng sự (2022)	Thái độ khởi nghiệp, Chuẩn chủ quan, Giáo dục khởi nghiệp

Từ việc phân tích khoảng trống nghiên cứu, tác giả đề xuất tách biệt yếu tố học thuật ("Giáo dục khởi nghiệp") và yếu tố hỗ trợ thực tế ("Vai trò của Nhà trường"), thiết lập mô hình 6 biến độc lập tác động đến ý định khởi nghiệp.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 chi tiết hóa quy trình nghiên cứu 14 bước, thiết kế bảng câu hỏi gồm 3 phần (sàng lọc, nhân khẩu học, 29 biến quan sát). Quy mô mẫu khảo sát được tính toán theo tiêu chuẩn của Hair và cộng sự (2009) cho phân tích EFA ($29 \times 5 = 145$ quan sát tối thiểu, tốt nhất là $29 \times 10 = 290$) và tiêu chuẩn hồi quy của Nguyễn Đình Thọ (2014) ($N \ge 50 + 8p = 50 + 8 \times 6 = 98$). Dữ liệu thực tế thu về đạt 324 phiếu hợp lệ trên tổng số 330 phiếu phát ra.

Thang đo chính thức gồm 29 biến quan sát:

• Thái độ (TĐ): 5 biến quan sát (TĐ1 - TĐ5)
• Chuẩn chủ quan (CCQ): 4 biến quan sát (CCQ1 - CCQ4)
• Tính cách (TC): 5 biến quan sát (TC1 - TC5)
• Nguồn vốn (NV): 4 biến quan sát (NV1 - NV4)
• Giáo dục khởi nghiệp (GD): 3 biến quan sát (GD1 - GD3)
• Vai trò của Nhà trường (NT): 4 biến quan sát (NT1 - NT4)
• Ý định khởi nghiệp (YĐ - biến phụ thuộc): 4 biến quan sát (YĐ1 - YĐ4)

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 thực hiện phân tích dữ liệu 324 mẫu bằng phần mềm SPSS 20.0:

• Thống kê mô tả các biến định tính và định lượng trong mẫu khảo sát.
• Đánh giá độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach's Alpha.
• Phân tích nhân tố khám phá EFA đối với 6 nhóm biến độc lập và 1 biến phụ thuộc.
• Phân tích ma trận hệ số tương quan Pearson.
• Phân tích hồi quy tuyến tính OLS, kiểm định sự phù hợp của mô hình ($R^2$, kiểm định ANOVA), kiểm tra các hiện tượng vi phạm giả định (đa cộng tuyến qua hệ số VIF, tự tương quan, phương sai phần dư thay đổi qua kiểm định hạng Spearman, biểu đồ Histogram và Scatter Plot).
• Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu và phân tích sự khác biệt ý định khởi nghiệp theo giới tính, năm học và ngành học.

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị

Chương 5 đúc kết kết quả phân tích định lượng, chỉ ra 4 yếu tố tác động cùng chiều có ý nghĩa thống kê đến ý định khởi nghiệp của sinh viên HUB theo thứ tự giảm dần: Thái độ, Tính cách, Nguồn vốn, Vai trò của Nhà trường. Dựa trên kết quả thực nghiệm, tác giả xây dựng các nhóm hàm ý quản trị cụ thể cho Nhà trường và sinh viên, đồng thời trình bày các hạn chế của đề tài và hướng mở cho các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Phân tích hồi quy đa biến trên mẫu $N = 324$ sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM cho thấy mô hình đạt độ phù hợp thống kê, không vi phạm các giả định hồi quy. Trong 6 giả thuyết ban đầu, có 4 yếu tố có tác động tích cực (cùng chiều) đến ý định khởi nghiệp với mức độ ảnh hưởng sắp xếp theo thứ tự giảm dần:

Thái độ > Tính cách > Nguồn vốn > Vai trò của Nhà trường

Hai yếu tố Chuẩn chủ quan và Giáo dục khởi nghiệp không đạt ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy cuối cùng của mẫu nghiên cứu tại HUB.

Hệ thống hàm ý quản trị đề xuất

Dựa trên trọng số tác động của 4 yếu tố có ý nghĩa thống kê, tác giả đề xuất các nhóm giải pháp:

• Đối với yếu tố Thái độ: Tăng cường các chương trình truyền cảm hứng kinh doanh, tổ chức các buổi giao lưu thực tế với cựu sinh viên khởi nghiệp thành công nhằm xây dựng niềm tin, sự hứng thú và nhận thức tích cực của sinh viên về việc tự làm chủ doanh nghiệp.
• Đối với yếu tố Tính cách: Tạo dựng môi trường rèn luyện tính tự lập, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng thích ứng linh hoạt và tinh thần chấp nhận thử thách thông qua các hoạt động ngoại khóa, kỹ năng mềm và dự án thực tế.
• Đối với yếu tố Nguồn vốn: Thiết lập các quỹ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp, kết nối sinh viên với các nhà đầu tư thiên thần, tổ chức tín dụng và hướng dẫn kỹ năng lập kế hoạch tài chính, gọi vốn đầu tư từ người thân, bạn bè và xã hội.
• Đối với yếu tố Vai trò của Nhà trường: Nâng cao hiệu quả hoạt động của vườn ươm khởi nghiệp, duy trì và mở rộng quy mô các câu lạc bộ khởi nghiệp, tổ chức các cuộc thi ý tưởng kinh doanh định kỳ và cung cấp các chính sách hỗ trợ cơ sở vật chất, pháp lý cho các dự án tiềm năng.

Đóng góp của đề tài

• Đóng góp học thuật: Kiểm chứng thực nghiệm mô hình tích hợp TPB và SEE trong bối cảnh sinh viên đại học khối ngành kinh tế tại Việt Nam; phân tách độc lập giữa yếu tố lý thuyết học thuật ("Giáo dục khởi nghiệp") và yếu tố hỗ trợ thực tiễn ("Vai trò của Nhà trường"), bổ sung bằng chứng về sự tác động trực tiếp của vai trò nhà trường đối với ý định khởi nghiệp.
• Đóng góp thực tiễn: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm năm 2023 cho Ban giám hiệu và các đơn vị quản lý tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM trong việc cải tiến chương trình đào tạo, hoạch định chính sách hỗ trợ và xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp phù hợp với sinh viên.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số giới hạn trong quá trình thực hiện:

• Phương pháp lấy mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện (phi xác suất) với quy mô 324 mẫu, làm hạn chế mức độ đại diện tổng thể cho toàn bộ sinh viên.
• Phạm vi đối tượng: Đề tài chỉ tập trung khảo sát sinh viên năm 3 và năm 4 tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, chưa mở rộng sang sinh viên năm 1, năm 2 hoặc các trường đại học khác trên địa bàn.
• Khung thời gian: Dữ liệu khảo sát được thu thập trong khoảng thời gian ngắn (từ tháng 02/2023 đến tháng 03/2023).

Hướng nghiên cứu tiếp theo: Các nghiên cứu tương lai có thể áp dụng phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên xác suất, mở rộng phạm vi khảo sát liên trường hoặc khảo sát đa dạng các khối năm học; đồng thời có thể bổ sung các biến trung gian hoặc biến điều tiết (như rủi ro cảm nhận, nền tảng gia đình) để tăng độ bao quát của mô hình.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản lý giáo dục và Kinh tế học đang thực hiện khóa luận, luận văn về hành vi khởi nghiệp và tâm lý kinh doanh của giới trẻ.
• Cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên và các trung tâm hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp tại các trường đại học khối kinh tế.

Các nội dung có giá trị tham khảo chuyên sâu:

1. Bộ thang đo 29 biến quan sát đã qua hiệu chỉnh định tính chuyên gia và thảo luận nhóm sinh viên.
2. Bảng tổng hợp và so sánh hệ thống 10 nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước về ý định khởi nghiệp.
3. Quy trình thực nghiệm phân tách giữa yếu tố "Giáo dục khởi nghiệp" và "Vai trò của Nhà trường" trong phân tích hồi quy OLS trên SPSS 20.0.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Nghiên cứu sử dụng những lý thuyết nền tảng nào để xây dựng mô hình các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp?
Nghiên cứu kết hợp hai lý thuyết nền tảng chính: Lý thuyết Ý định hành vi (Theory of Planned Behavior - TPB) của Ajzen (1991) và Lý thuyết Sự kiện khởi nghiệp (The Entrepreneurial Event - SEE) của Shapero và Sokol (1982), đồng thời kế thừa các biến số thực nghiệm từ các nghiên cứu trong và ngoài nước.

2. Quá trình nghiên cứu định tính đã được tác giả tiến hành với những đối tượng nào và nhằm mục đích gì?
Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua phỏng vấn sâu 02 chuyên gia (giảng viên am hiểu khởi nghiệp) và thảo luận nhóm với 08 sinh viên (06 sinh viên năm 4 ngành Quản trị kinh doanh từng thực hiện dự án khởi nghiệp và 02 cựu sinh viên khởi nghiệp thành công). Mục đích là đánh giá tính rõ ràng, mạch lạc của bảng câu hỏi và điều chỉnh ngữ nghĩa của 8 biến quan sát trong thang đo sơ bộ.

3. Cỡ mẫu khảo sát thực tế của đề tài là bao nhiêu và có đáp ứng tiêu chuẩn phân tích thống kê không?
Cỡ mẫu khảo sát thực tế thu về hợp lệ là 324 phiếu (trên tổng số 330 phiếu phát ra). Quy mô này đáp ứng tiêu chuẩn phân tích EFA cho 29 biến quan sát ($29 \times 10 = 290$ quan sát) theo Hair và cộng sự (2009) và vượt mức tối thiểu yêu cầu cho phân tích hồi quy 6 biến độc lập ($N \ge 50 + 8 \times 6 = 98$) theo Nguyễn Đình Thọ (2014).

4. Những yếu tố nào trong mô hình đề xuất thực sự tác động cùng chiều đến ý định khởi nghiệp của sinh viên HUB?
Kết quả phân tích hồi quy xác định 4 yếu tố có tác động cùng chiều có ý nghĩa thống kê đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, xếp theo thứ tự mức độ tác động giảm dần là: Thái độ, Tính cách, Nguồn vốn và Vai trò của Nhà trường. Hai yếu tố Chuẩn chủ quan và Giáo dục khởi nghiệp không có ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy cuối cùng.

5. Vì sao tác giả phân tách yếu tố "Vai trò của Nhà trường" thành một biến độc lập riêng biệt với "Giáo dục khởi nghiệp"?
Tác giả phân biệt "Giáo dục khởi nghiệp" là yếu tố mang tính học thuật (kiến thức, kỹ năng được giảng dạy qua môn học, chương trình đào tạo), trong khi "Vai trò của Nhà trường" thể hiện khía cạnh thực tiễn (các chính sách hỗ trợ vốn, cơ sở vật chất, câu lạc bộ, vườn ươm và sân chơi khởi nghiệp do nhà trường tổ chức).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Mai Thị Kim Anh đã hoàn thiện việc phân tích và đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM thông qua mẫu khảo sát thực nghiệm 324 sinh viên. Kết quả chỉ ra 4 yếu tố tác động cùng chiều có ý nghĩa thống kê gồm Thái độ, Tính cách, Nguồn vốn và Vai trò của Nhà trường, trong đó Thái độ là nhân tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất. Đề tài cung cấp hệ thống thang đo đã qua kiểm định cùng các hàm ý quản trị cụ thể, đóng góp cơ sở thực tiễn cho công tác hỗ trợ khởi nghiệp tại HUB.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 đã trình bày rõ về tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, nêu ra các m c tiêu của đề tài và các câu hỏi để làm rõ vấn đề nghiên cứu. Đồng thời, tác giả trình bày phương pháp nghiên cứu (PPNC) là sự kết hợp giữa phương pháp đ nh tính và phương pháp đ nh lượng. Nêu bật được ý ngh a của đề tài về mặt lý thuyết và cả thực tiễn. Sau đó, tác giả trình bày sơ lược về kết cấu nội dung của 5 chương trong bài nghiên cứu.

TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 2. LÝ THUYẾT VỀ KHỞI NGHIỆP 2. Khái niệm về Khởi nghiệp Đ nh ngh a Khởi nghiệp theo từ điển Tiếng Việt được giải ngh a là bắt đầu sự nghiệp. MacMillan 1993 đ nh ngh a "khởi nghiệp là việc cá nhân chấp nhận mọi rủi ro để tạo lập doanh nghiệp mới hoặc mở cửa hàng kinh doanh vì m c đích lợi nhuận và làm giàu".

Còn theo Austin và cộng sự 2006 thì "khởi nghiệp là việc tận d ng cơ hội kinh doanh để làm giàu b ng cách khởi xướng các phương thức hoạt động sáng tạo trong điều kiện môi trường hạn chế về nguồn lực". Theo Shapero và Sokol (1982), "Khởi nghiệp là quá trình bắt đầu từ việc nhận ra cơ hội, từ đó phát triển các ý tưởng nh m tạo ra một doanh nghiệp mới. Tuy vậy, không phải ai cũng có thể nắm bắt được cơ hội để khởi nghiệp. Một người có năng lực khởi nghiệp phải có k vọng và nhận ra tính khả thi của ý tưởng khởi nghiệp".

Ngoài ra, còn có một quan điểm mở rộng thêm của khởi nghiệp là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nhấn mạnh đến yếu tố đổi mới sáng tạo khi tạo lập doanh nghiệp. Theo Gupta và Bhawe (2007), "các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là một cộng đồng đặc biệt vì tính chất tạo ra những sản phẩm mới, phân khúc khách hàng mới, b ng những công nghệ mới và ý tưởng mới, chưa từng có, cách tiếp cận th trường mới". Từ các quan điểm trên cho thấy việc khởi nghiệp kinh doanh và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đều là một phần của khởi nghiệp, nói chung là đều đề cập đến việc khởi sự một doanh nghiệp mới. Khái niệm về Ý định khởi nghiệp Theo Krueger (2003), "ý đ nh là trạng thái nhận thức ngay trước khi thực hiện một hành vi", từ đó đ nh ngh a ý đ nh khởi nghiệp cũng được Krueger (2003) cho r ng là "sự nhận thức, mong muốn thành lập và làm chủ một doanh nghiệp mới".

Theo Bird (1988), "ý đ nh khởi nghiệp kinh doanh là trạng thái tâm lý cá nhân hướng đến việc hình thành, thiết lập hình thức hoạt động kinh doanh". Hay theo Gupta và 9 Bhawe 2007 , thì cho r ng "ý đ nh khởi nghiệp là một quá trình đ nh hướng việc lập kế hoạch và triển khai thực hiện một kế hoạch tạo lập doanh nghiệp". Còn theo Begley và Tan (2001) phát biểu r ng "những cá nhân có ý đ nh khởi nghiệp kinh doanh là những người chưa thực hiện hành vi nào để khởi nghiệp kinh doanh họ chưa tìm kiếm cơ hội, chưa huy động vốn hay làm bất cứ hoạt động xúc tiến cơ hội kinh doanh. nhưng họ khao khát và có niềm tin tích cực vào khả năng thành công khi khởi nghiệp kinh doanh".

Còn trong nghiên cứu của Schwarz và cộng sự 2009 , "ý đ nh khởi nghiệp của sinh viên xuất phát từ các ý tưởng của sinh viên và được đ nh hướng đúng đắn từ chương trình giáo d c và những người đào tạo". Từ các khái niệm nêu trên, tác giả tổng hợp và đúc kết được r ng ý đ nh khởi nghiệp của sinh viên là những ý tưởng và dự đ nh của sinh viên, thể hiện sự khao khát, mong muốn được tạo lập cho mình một doanh nghiệp trong tương lai. Khái niệm về Doanh nh n khởi nghiệp Bắt đầu từ khái niệm doanh nhân, theo từ điển Việt Nam thì doanh nhân được đ nh ngh a là ―Người làm nghề kinh doanh‖. Theo Ngọc Thúy 2022 , "doanh nhân là những người tham gia hoạt động trong l nh vực kinh doanh, cung cấp các sản phẩm/d ch v , m c đích chính của họ là tìm kiếm lợi nhuận".

Kết hợp khái niệm ―Doanh nhân‖ và ―Khởi nghiệp‖ ta được khái niệm về ―Doanh nhân khởi nghiệp‖. Trong từ điển, doanh nhân khởi nghiệp là người đứng ra sáng lập một doanh nghiệp mới để cung ứng một sản phẩm hay d ch v cho một th trường. Đỗ Minh Cương 2009 có đề cập về khái niệm doanh nhân khởi nghiệp là "những người chèo lái con thuyền doanh nghiệp mà điểm khác biệt của họ so với những người khác ở chỗ là họ dám chấp nhận mạo hiểm, rủi ro khi dấn thân vào con đường khởi nghiệp kinh doanh". Còn theo Bird 1988 giải thích "doanh nhân khởi nghiệp là người tạo dựng một công việc kinh doanh mới nên vai trò của họ là vô cùng quan trọng được xem như người đầu tàu, họ cũng là người luôn tìm đến sự thay đổi, thích ứng với nó và khai thác cơ hội để tìm ra các hướng đi đúng đắn cho con tàu kinh doanh của mình".

Theo Trần Hoàng Bảo Hân 2021 , "doanh nhân khởi nghiệp là những người biết 10 nắm bắt các cơ hội kinh doanh mà họ nhìn nhận được, họ còn là những người thích thách thức, chấp nhận sự rủi ro và mạo hiểm". Tóm lại, doanh nhân khởi nghiệp là người dám ngh dám làm, họ sẵn sàng bắt tay vào hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh của mình mặc cho những rủi ro trong quá trình thực hiện, nh m m c tiêu chèo lái con tàu sự nghiệp kinh doanh của mình hướng đến bến bờ của sự phát triển trong tương lai. Vai trò của các hoạt động Khởi nghiệp Theo Shapero và Sokol (1982), "trong giai đoạn kinh tế toàn cầu phát triển như hiện nay, khởi nghiệp chính là chìa khóa quan trọng để tăng trưởng kinh tế. Khởi nghiệp còn đóng vai trò quan trọng đối với sự nghiệp phát triển kinh tế và tạo công ăn việc làm cho người lao động".

Còn theo Võ Văn Hiền và Lê Hoàng Vân Trang 2021), "xu hướng khởi nghiệp là một trong những động lực thúc đẩy sự phát triển các sản phẩm công nghệ sáng tạo đáp ứng yêu cầu của đời sống xã hội". Đồng thời, theo Trần Hoàng Bảo Hân 2021 , "khởi nghiệp cũng đóng một vai trò quan trọng góp phần giúp thúc đẩy tinh thần sáng tạo, phát huy nguồn lực của xã hội, phong trào này cũng được đẩy mạnh tại nhiều quốc gia Đông Nam , trong đó có Việt Nam. Với bối cảnh nền kinh tế hội nhập, người dân có điều kiện tiếp cận các cơ hội kinh doanh đa dạng và liên t c, khởi nghiệp được coi là một cách thức hiệu quả để xử lý các vấn đề xã hội và đồng thời tạo ra các giá tr mới cho nền kinh tế". NỀN TẢNG LÝ THUYẾT CỦA NGHIÊN CỨU 2.

Lý thuyết về ý định hành vi (Theory of Planned Behavior - TPB) "Lý thuyết về ý đ nh hành vi TPB được thực hiện nh m m c đích dự báo và làm sáng tỏ hành vi con người trong một bối cảnh c thể" (Ajzen, 1991). Có 3 yếu tố chính tác động đến ý đ nh hành vi là ―Thái độ cá nhân‖, ―Chuẩn chủ quan‖ và ―Nhận thức kiểm soát hành vi‖. Trong đó, "―Thái độ cá nhân‖ được đo lường b ng 11 niềm tin và giá tr mong đợi của cá nhân đó thông qua việc tự đánh giá xem hành vi sắp thực hiện có lợi hay không có lợi, dẫn đến việc bản thân có mong muốn và hứng thú để thực hiện hành vi đó hay không; Yếu tố ―Chuẩn chủ quan‖ có thể được đo lường thông qua mức độ ủng hộ hoặc phản đối của những người có ảnh hưởng đến cá nhân đó như gia đình, bạn bè, người thân, đồng nghiệp) đối với việc tiến hành thực hiện hành vi; Yếu tố thứ ba là ―Nhận thức kiểm soát hành vi‖, yếu tố này phản ánh mức độ dễ dàng hay khó khăn khi thực hiện hành vi, việc thực hiện hành vi đó có b kiểm soát hay hạn chế không" (Ajzen, 1991). Mô hình nghiên cứu về hành vi ý đ nh - TPB.

(Nguồn: Ajzen, 1991) Từ lý thuyết ý đ nh hành vi TPB có thể suy rộng ra r ng để hình thành ý đ nh khởi nghiệp thì sinh viên phải trải qua một quá trình phân tích, suy xét, đánh giá nhiều yếu tố, khía cạnh có liên quan đến ý đ nh đó của mình. Bắt nguồn từ một niềm tin tích cực và tốt đẹp với việc khởi nghiệp, khát khao được làm giàu, sinh viên sẽ có thái độ hào hứng và thích thú với việc khởi nghiệp và khao khát trở thành doanh nhân khởi nghiệp thành công trong tương lai, cộng với những tác động từ mọi người xung quanh như gia đình, bạn bè, những tác động này sẽ gián tiếp truyền những niềm tin hay quan điểm của họ lên chủ thể tiếp nhận là sinh viên, cộng với niềm tin và khát khao, hứng thú được hình thành từ trước, sinh viên sẽ hình thành nên ý đ nh khởi nghiệp với mong đợi sẽ đạt được lợi ích cao nhất. Đồng thời, ngoài việc phải chiến thắng hai yếu tố tác động trên, sinh viên còn phải chiến thắng cả những ý chí thúc đẩy và nhận thức nội tại bên trong mình về khả năng thực hiện việc khởi nghiệp. Lý thuyết sự kiện khởi nghiệp (The Entrepreneurial Event - SEE) 12 Shapero và Sokol đã xây dựng Mô hình sự kiện khởi nghiệp SEE vào năm 1982.

Đây là một trong số những mô hình khá cổ điển, tuy nhiên lại thường xuyên được trích dẫn và áp d ng khá nhiều trong các nghiên cứu về khởi nghiệp sau này bởi sự hữu ích của nó. Trong mô hình này, Shapero và Sokol (1982) chỉ ra r ng "các ―Yếu tố hoàn cảnh cá nhân‖ được thể hiện qua ba khía cạnh, xét về thay đổi tích cực gồm các yếu tố kéo như có được nguồn hỗ trợ tài chính, tìm được đối tác chiến lược; xét về thay đổi tiêu cực gồm các yếu tố đẩy là b đuổi việc, bất mãn công việc hiện tại; và các yếu tố trung gian ví d như tốt nghiệp ra trường) và ―Thái độ đối với việc khởi nghiệp‖ (thể hiện b ng hai khía cạnh là ―Cảm nhận tính khả thi‖ và ―Cảm nhận sự khao khát‖) sẽ ảnh hưởng đến quyết đ nh lựa chọn để thành lập một doanh nghiệp của họ". ―Cảm nhận sự khát khao‖ và ―Cảm nhận tính khả thi‖ được hình thành từ môi trường văn hóa và xã hội nơi cá nhân có ý đ nh khởi nghiệp đang sinh sống.