Luận văn: Ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng cây Phay tại ĐH Nông Lâm TN

Nghiên cứu bón phân cho cây Phay tại vườn ươm. Khám phá phương pháp tối ưu thúc đẩy sinh trưởng mạnh mẽ, nâng cao chất lượng cây con.

• Tác giả: Nguyễn Văn Phòng
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Sỹ Hồng
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Phân Bón Đến Sinh Trưởng Cây Phay (Duabanga Sonneratioides Ham) Giai Đoạn Vườn Ơm Tại Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa nghiên cứu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Những nghiên cứu trên thế giới
• 2.3. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.4. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 2.5. Một số thông tin về loài cây Phay
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu và các bước tiến hành
• 3.3.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.3.2. Phương pháp theo dõi và thu tập số liệu
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu sinh trưởng về chiều cao của cây Phay dưới ảnh hưởng của các loại phân bón
• 4.2. Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng đường kính cổ rễ D00 của cây Phay giai đoạn vườn ươm ở các công thức thí nghiệm
• 4.3. Dự tính tỷ lệ xuất vườn của cây Phay ở các công thức thí nghiệm
• 4.4. Đánh giá tỷ lệ xuất vườn cây Phay của các công thức
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN, VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng cây phay duabanga sonneratioides tại vườn ươm Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Mục tiêu chính là xác định loại phân bón nào mang lại hiệu quả tốt nhất cho sự phát triển chiều cao và đường kính cổ rễ của cây. Việc lựa chọn phân bón phù hợp không chỉ giúp cây phát triển tốt mà còn góp phần vào việc bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng. Theo nghiên cứu, phân bón có vai trò quan trọng trong việc cung cấp dinh dưỡng cho cây, từ đó ảnh hưởng đến sinh trưởng cây. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc quản lý và chăm sóc cây giống trong giai đoạn vườn ươm.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu là lựa chọn loại phân bón tốt nhất cho sự sinh trưởng của cây phay trong giai đoạn vườn ươm. Nghiên cứu sẽ đánh giá các yếu tố như chiều cao cây, đường kính cổ rễ và tỷ lệ xuất vườn. Việc xác định loại phân bón phù hợp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng cây giống, từ đó đáp ứng nhu cầu trồng rừng và bảo vệ môi trường. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị trong học tập mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong sản xuất nông lâm nghiệp.

II. Tổng quan về phân bón và sinh trưởng cây

Phân bón là yếu tố quyết định trong việc cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng. Việc bón phân đúng cách sẽ giúp cây phát triển mạnh mẽ và đạt năng suất cao. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sinh trưởng cây phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có đất trồng, hàm lượng dinh dưỡng và kỹ thuật trồng cây. Đặc biệt, trong giai đoạn vườn ươm, việc lựa chọn loại đất và phân bón phù hợp là rất quan trọng. Các loại phân bón như phân hữu cơ và phân vô cơ đều có tác dụng tích cực đến sự phát triển của cây. Tuy nhiên, cần phải cân nhắc về liều lượng và thời điểm bón để đạt hiệu quả tối ưu.

2.1. Ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng cây

Nghiên cứu cho thấy rằng phân bón có ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng cây. Cây được bón phân đúng cách sẽ có chiều cao và đường kính cổ rễ phát triển tốt hơn. Việc bón phân không chỉ cung cấp dinh dưỡng mà còn cải thiện cấu trúc đất, giúp cây hấp thụ nước và chất dinh dưỡng hiệu quả hơn. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc sử dụng phân bón hợp lý có thể tăng năng suất cây trồng lên đến 30%. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp bón phân khoa học trong sản xuất nông lâm nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại vườn ươm Đại học Nông Lâm Thái Nguyên với các phương pháp thí nghiệm khoa học. Các loại phân bón khác nhau được áp dụng cho cây phay trong các điều kiện khác nhau để đánh giá sự ảnh hưởng đến sinh trưởng cây. Phương pháp phân tích số liệu được sử dụng để so sánh hiệu quả của từng loại phân bón. Kết quả thu được sẽ được phân tích và đánh giá để đưa ra kết luận về loại phân bón tốt nhất cho cây phay.

3.1. Thiết kế thí nghiệm

Thiết kế thí nghiệm bao gồm việc bố trí các công thức thí nghiệm với các loại phân bón khác nhau. Mỗi công thức sẽ được theo dõi và ghi nhận sự phát triển của cây qua các chỉ tiêu như chiều cao, đường kính cổ rễ và tỷ lệ xuất vườn. Việc thu thập và phân tích số liệu sẽ giúp xác định rõ ràng ảnh hưởng của từng loại phân bón đến sinh trưởng cây. Phương pháp này không chỉ đảm bảo tính chính xác mà còn giúp rút ra những bài học kinh nghiệm cho các nghiên cứu sau này.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các loại phân bón khác nhau có ảnh hưởng khác nhau đến sinh trưởng cây phay. Cây được bón phân hữu cơ có chiều cao và đường kính cổ rễ phát triển tốt hơn so với cây không được bón phân. Điều này cho thấy rằng việc sử dụng phân bón hợp lý là rất cần thiết trong giai đoạn vườn ươm. Ngoài ra, tỷ lệ xuất vườn của cây cũng được cải thiện đáng kể khi sử dụng các loại phân bón phù hợp. Kết quả này không chỉ có ý nghĩa trong nghiên cứu mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn sản xuất.

4.1. Đánh giá hiệu quả phân bón

Đánh giá hiệu quả của phân bón cho thấy rằng việc lựa chọn loại phân bón phù hợp có thể nâng cao đáng kể năng suất và chất lượng cây giống. Các số liệu thu thập được từ thí nghiệm cho thấy cây phay có sự phát triển vượt trội khi được bón phân hữu cơ. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của phân bón trong việc cải thiện sinh trưởng cây. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đề xuất các biện pháp chăm sóc và quản lý cây giống hiệu quả hơn trong tương lai.

V. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phân bón có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng cây phay tại vườn ươm Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Việc lựa chọn loại phân bón phù hợp không chỉ giúp cây phát triển tốt mà còn góp phần vào việc bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng. Đề nghị các nhà nghiên cứu và thực hành nông lâm nghiệp tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các loại phân bón khác nhau và áp dụng các biện pháp chăm sóc cây giống hiệu quả. Kết quả nghiên cứu này sẽ là tài liệu tham khảo quý giá cho các chương trình trồng rừng và bảo vệ môi trường.

5.1. Đề xuất ứng dụng thực tiễn

Đề xuất ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất cây giống. Các nhà quản lý và nông dân nên áp dụng các biện pháp bón phân khoa học để nâng cao năng suất và chất lượng cây giống. Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả sản xuất mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tài nguyên rừng. Kết quả nghiên cứu cũng có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình đào tạo cho sinh viên và người lao động trong lĩnh vực nông lâm nghiệp.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Bối cảnh ngành và thực trạng lâm nghiệp

Tài nguyên rừng đóng vai trò sống còn trong việc duy trì cân bằng sinh thái, điều hòa khí hậu toàn cầu và cung cấp lâm sản giá trị cao. Tại Việt Nam, diện tích rừng tự nhiên từng sụt giảm nghiêm trọng từ 14,3 triệu ha (năm 1943) xuống còn 9,3 triệu ha (năm 1993). Mặc dù các chương trình mục tiêu quốc gia (Chương trình 327, Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng) đã nâng tổng diện tích đất có rừng lên trên 11 triệu ha, chất lượng rừng trồng và tỷ lệ thành rừng vẫn ở mức thấp. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ chất lượng cây giống xuất vườn chưa đạt chuẩn cơ giới và sinh hóa, dẫn đến tỷ lệ sống sau khi trồng rừng kinh tế và phòng hộ không cao.

Vấn đề nghiên cứu và các điểm nghẽn kỹ thuật (Pain Points)

Cây Phay (Duabanga sonneratioides Ham, thuộc họ Bần - Sonneratiaceae, bộ Sim - Myrtales) là loài cây gỗ lớn bản địa quý hiếm, cao tới 35m, đường kính 80–90cm, sinh trưởng nhanh, tỷ trọng gỗ 0,458, sức cản lực nén dọc 343 kg/cm², lực kéo ngang thớ 17 kg/cm², rất có giá trị trong kiến trúc và đóng đồ mộc cao cấp. Tuy nhiên, việc nhân giống cây Phay trong giai đoạn vườn ươm gặp nhiều trở ngại lớn:

• Đất ruột bầu vùng đồi núi Feralit trên nền đá sa thạch có độ chua cao ($\text{pH} \approx 4,5$), hàm lượng mùn nghèo nàn (khoảng $1,7%$), thiếu hụt dinh dưỡng khoáng dễ tiêu ($\text{N}$, $\text{P}_2\text{O}_5$).
• Cây con giai đoạn vườn ươm rất nhạy cảm với chế độ dinh dưỡng khoáng; thiếu hoặc thừa phân bón đều gây nghẽn sinh trưởng, rễ còi cọc hoặc cháy lá.
• Thiếu hụt quy trình chuẩn hóa về chủng loại phân bón và công thức phối trộn hỗn hợp ruột bầu tối ưu cho loài Phay, khiến tỷ lệ cây con đạt tiêu chuẩn xuất vườn của các lâm trường chỉ dao động dưới $80%$.

Mục tiêu dự án

1. Mục tiêu 1: Đánh giá định lượng mức độ tác động của 4 công thức phân bón (Đạm vàng Đầu Trâu 46A+, Lân nung chảy, Phân vi sinh, NPK Đầu Trâu 20-20-15+TE) đến sinh trưởng chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$) của cây con Phay.
2. Mục tiêu 2: Xác định ảnh hưởng của các công thức phân bón đến động thái tăng trưởng đường kính cổ rễ ($D_{00}$) - chỉ số quyết định độ cứng vững của cây con.
3. Mục tiêu 3: Phân loại chất lượng cây con theo tiêu chuẩn lâm sinh, xác định tỷ lệ cây xuất vườn tối ưu và tuyển chọn công thức phân bón có hiệu lực vượt trội nhất.

Giải pháp và căn cứ khoa học

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) kết hợp công cụ phân tích phương sai một nhân tố (Single-Factor ANOVA) và sai dị bảo đảm nhỏ nhất (LSD - Least Significant Difference). Giải pháp tập trung vào việc thử nghiệm phân đạm hạt vàng Đầu Trâu 46A+ có bổ sung hợp chất ức chế men urease (Agrotain) giúp hạn chế bay hơi đạm, tối ưu hóa quá trình hấp thụ $\text{NH}_4^+$ và $\text{NO}_3^-$ của rễ non trong môi trường đất Feralit chua.

Kết quả kỳ vọng và chỉ số đo lường (Measurable Metrics)

• Chiều cao vút ngọn trung bình ($H_{vn}$) đạt trên $30,0\text{ cm}$ sau 5 tháng nuôi ươm.
• Đường kính cổ rễ trung bình ($D_{00}$) đạt từ $0,60\text{ cm}$ trở lên.
• Tỷ lệ cây đạt tiêu chuẩn xuất vườn (Cây Tốt + Cây Trung bình) vượt ngưỡng $90%$.
• Độ tin cậy thống kê của thí nghiệm đạt mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ ($P\text{-value} < 0,001$).

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Địa bàn nghiên cứu: Vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (xã Quyết Thắng, TP. Thái Nguyên; tọa độ địa hình đồi bát úp, Feralit sa thạch).
• Thời gian theo dõi: 5 tháng liên tục (từ tháng 01/2015 đến tháng 05/2015).
• Đối tượng: Cây con Duabanga sonneratioides Ham gieo ươm từ hạt trong vỏ bầu polyetylen (PE). Giới hạn ở 4 công thức dinh dưỡng đơn và đa lượng, chưa can thiệp các chất điều hòa sinh trưởng ngoại sinh hay bón phân qua lá.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phương pháp phối trộn dinh dưỡng	Ưu điểm	Nhược điểm	Đánh giá hiệu quả lâm sinh
Phân chuồng hoai mục truyền thống	Cải thiện độ xốp đất, giá thành thấp	Hàm lượng dinh dưỡng biến thiên, dễ lây nhiễm mầm bệnh nấm cổ rễ	Hiệu quả không đồng đều, tỷ lệ xuất vườn $<75%$
Phân Lân nung chảy đơn thuần	Hạ phèn, bổ sung $\text{Ca}$, $\text{Mg}$, $\text{SiO}_2$	Tốc độ tan chậm, thiếu $\text{N}$ khiến đỉnh sinh trưởng phát triển kém	Cây thấp lùn, phân cành chậm
Phân Vi sinh đơn thuần	Thân thiện môi trường, kích thích hệ vi sinh	Khả năng cung cấp khoáng đa lượng nhanh kém trong giai đoạn bứt phá	Tỷ lệ cây xấu cao ($12,7%$), $H_{vn}$ thấp nhất
Phân NPK 20-20-15+TE tiêu chuẩn	Dinh dưỡng cân đối, có bổ sung vi lượng	Dễ bị rửa trôi đạm trong điều kiện tưới ẩm vườn ươm liên tục	Cây vống nhanh nhưng đường kính cổ rễ kém ($0,47\text{ cm}$)
Đạm hạt vàng 46A+ bổ sung Agrotain	Kiểm soát nhả chậm đạm, kích hoạt phân chia mô phân sinh	Cần định lượng chính xác tránh xót rễ non	Tối ưu hóa sinh trưởng cân đối cả $H_{vn}$ và $D_{00}$

Ưu tiên yêu cầu theo mô hình MoSCoW

• Must-have: Quy trình phối trộn ruột bầu kiểm soát thất thoát đạm; tỷ lệ sống và phát triển rễ đạt $>90%$.
• Should-have: Tỷ lệ cây con phẩm chất Tốt đạt $>70%$; phân tích ANOVA có kiểm định LSD chặt chẽ.
• Could-have: Tích hợp bộ quy chuẩn chỉ tiêu hình thái để bàn giao trực tiếp cho các vườn ươm lâm nghiệp vùng Đông Bắc.
• Won't-have: Thử nghiệm liều lượng bón phân qua lá đa vi lượng trong chu kỳ vườn ươm ngắn hạn này.

Thiết kế hệ thống thử nghiệm

graph TD
    A["Hạt giống Phay tuyển chọn"] --> B["Gieo ươm & cấy cây mầm"]
    subgraph Sơ_Đồ_Bố_Trí_Khối_Thí_Nghiệm_RCBD
        C["Luống bầu 360 cây (1,2m x 10m)"]
        C --> D1["Ô thí nghiệm 1 (CT1, CT2, CT3, CT4)"]
        C --> D2["Ô thí nghiệm 2 (CT2, CT3, CT4, CT1)"]
        C --> D3["Ô thí nghiệm 3 (CT3, CT4, CT1, CT2)"]
    end
    B --> C
    D1 --> E["Chế độ chăm sóc chuẩn hóa: Nhổ cỏ, tưới nước, che bóng"]
    D2 --> E
    D3 --> E
    E --> F["Thu thập trắc lượng sinh học (Hvn, D00, Tỷ lệ lá)"]
    F --> G["Phân tích phương sai ANOVA & LSD (Excel/Python Pipeline)"]
    G --> H["Bộ tiêu chuẩn cây giống xuất vườn"]

Bảng thành phần công thức thí nghiệm và công nghệ phân bón

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                              MA TRẬN CÔNG THỨC DINH DƯỠNG                               |
+------+--------------------------+-------------------------------------------------------+
| Mã CT| Tên phân bón thử nghiệm  | Thành phần hoạt chất & Tỷ lệ công bố                  |
+------+--------------------------+-------------------------------------------------------+
| CT1  | Đạm hạt vàng 46A+        | Nitrogen (N): 46% nguyên chất + Áo bọc Agrotain       |
| CT2  | Phân Lân nung chảy       | P2O5: 13-21%, MgO: 10-20%, CaO: 20-35%, SiO2: 20-30%   |
| CT3  | Phân Vi sinh             | Vi sinh vật cố định đạm, phân giải lân hữu hiệu       |
| CT4  | NPK Đầu Trâu 20-20-15+TE | N: 20%, P2O5: 20%, K2O: 15%, CaO: 0.5%, TE (Fe,Cu,Zn) |
+------+--------------------------+-------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu và quy trình kỹ thuật

1. Thiết kế thí nghiệm: Thí nghiệm 1 nhân tố, bố trí theo khối ngẫu nhiên với $a = 4$ công thức, số lần nhắc lại $b = 3$. Tổng số lượng: 12 ô tiêu chuẩn, mỗi ô chứa 30 cây (tổng đàn $n = 360$ cây).
2. Kỹ thuật làm bầu: Vỏ bầu polyetylen kích thước tiêu chuẩn, đục lỗ thoát nước đáy. Đất tầng mặt $A$ ($0 - 20\text{ cm}$) sàng lọc rác hữu cơ, đập vụn nhỏ qua lưới thép 5mm, phối trộn đều với phân bón theo liều lượng kỹ thuật của từng công thức.
3. Chăm sóc điều tiết: Tưới nước duy trì độ ẩm đất $70 - 80%$ vào buổi chiều mát; làm cỏ phá váng chu kỳ 10–15 ngày/lần; giàn che lưới đen giảm dần độ tàn che từ $75%$ xuống $0%$ khi cây đạt chiều cao 5–10cm.

---

Implementation và kết quả

Quy trình thu thập dữ liệu và công thức thống kê

Chu kỳ đo đạc trắc lượng: Định kỳ 30 ngày/lần. Thu thập toàn bộ 30 cây cố định trên từng ô thí nghiệm:

• Chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$): Dùng thước tầm đo từ cổ rễ sát miệng bầu đến đỉnh sinh trưởng ngọn (độ chính xác $\pm 0,1\text{ cm}$).
• Đường kính cổ rễ ($D_{00}$): Dùng thước kẹp trượt Palmer cơ khí đo vuông góc tại vị trí sát mặt đất (độ chính xác $\pm 0,01\text{ mm}$).

import numpy as np
from scipy import stats

def calculate_single_factor_anova_lsd(data_matrix, alpha=0.05):
    """
    Tính toán ANOVA 1 nhân tố và LSD cho các công thức phân bón
    data_matrix: dạng array 2D [số_công_thức, số_lần_lặp]
    """
    a, b = data_matrix.shape
    n = a * b
    grand_total = np.sum(data_matrix)
    grand_mean = grand_total / n
    
    # Tính tổng bình phương độ lệch
    ss_total = np.sum(data_matrix**2) - (grand_total**2) / n
    group_sums = np.sum(data_matrix, axis=1)
    ss_between = np.sum(group_sums**2) / b - (grand_total**2) / n
    ss_within = ss_total - ss_between
    
    # Bậc tự do (df)
    df_between = a - 1
    df_within = a * (b - 1)
    
    # Phương sai trung bình (MS)
    ms_between = ss_between / df_between
    ms_within = ss_within / df_within
    
    # Kiểm định F
    f_calc = ms_between / ms_within
    p_value = 1.0 - stats.f.cdf(f_calc, df_between, df_within)
    f_crit = stats.f.ppf(1.0 - alpha, df_between, df_within)
    
    # Sai dị bảo đảm nhỏ nhất LSD
    t_val = stats.t.ppf(1.0 - alpha/2, df_within)
    lsd = t_val * np.sqrt((2.0 * ms_within) / b)
    
    return {
        "SS_Between": ss_between, "SS_Within": ss_within, "SS_Total": ss_total,
        "F_calc": f_calc, "P_value": p_value, "F_crit": f_crit, "LSD": lsd
    }

Kết quả đo đạc và kiểm định thống kê

1. Sinh trưởng chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$)

Số liệu trung bình giữa 3 lần lặp lại sau 5 tháng: CT1 đạt $30,46\text{ cm}$; CT2 đạt $29,14\text{ cm}$; CT3 đạt $27,64\text{ cm}$; CT4 đạt $29,78\text{ cm}$.

Nguồn biến động (Source)	Tổng bình phương ($SS$)	Bậc tự do ($df$)	Phương sai ($MS$)	Giá trị $F$ thực nghiệm	$P\text{-value}$	$F$ lý thuyết ($F_{0,05}$)
Giữa các công thức ($V_A$)	$13,0796$	3	$4,3599$	25,61	$0,000187$	4,07
Ngẫu nhiên nội bộ ($V_N$)	$1,3618$	8	$0,1702$	-	-	-
Tổng cộng ($V_T$)	$14,4414$	11	-	-	-	-

Kiểm định LSD ($LSD_{0,05} = 2,31 \times \sqrt{\frac{2 \times 0,1702}{3}} = 0,78\text{ cm}$):

• $\bar{X}_1 - \bar{X}_2 = 1,32\text{ cm} > 0,78\text{ cm}$ ($*$: Sai khác có ý nghĩa thống kê).
• $\bar{X}_1 - \bar{X}_3 = 2,82\text{ cm} > 0,78\text{ cm}$ ($*$: Sai khác rất lớn).
• $\bar{X}_1 - \bar{X}_4 = 0,68\text{ cm} < 0,78\text{ cm}$ ($-$: Tương đương về mặt thống kê, nhưng CT1 vẫn có giá trị tuyệt đối cao nhất).

2. Sinh trưởng đường kính cổ rễ ($D_{00}$)

Số liệu trung bình: CT1 đạt $0,60\text{ cm}$; CT2 đạt $0,59\text{ cm}$; CT3 đạt $0,54\text{ cm}$; CT4 đạt $0,47\text{ cm}$.

Nguồn biến động (Source)	Tổng bình phương ($SS$)	Bậc tự do ($df$)	Phương sai ($MS$)	Giá trị $F$ thực nghiệm	$P\text{-value}$	$F$ lý thuyết ($F_{0,05}$)
Giữa các công thức ($V_A$)	$0,030033$	3	$0,010011$	109,21	$7,87 \times 10^{-7}$	4,07
Ngẫu nhiên nội bộ ($V_N$)	$0,000733$	8	$0,000090$	-	-	-
Tổng cộng ($V_T$)	$0,030767$	11	-	-	-	-

Kiểm định LSD ($LSD_{0,05} = 2,31 \times \sqrt{\frac{2 \times 0,00009}{3}} = 0,02\text{ cm}$):

• $\bar{X}_1 - \bar{X}_3 = 0,06\text{ cm} > 0,02\text{ cm}$ ($*$: Vượt trội rõ rệt).
• $\bar{X}_1 - \bar{X}_4 = 0,13\text{ cm} > 0,02\text{ cm}$ ($*$: Vượt trội vượt bậc so với NPK).

3. Tỷ lệ phân loại chất lượng và khả năng xuất vườn

Công thức thí nghiệm	Số lượng điều tra	Cây Tốt (%)	Cây Trung bình (%)	Cây Xấu (%)	Tỷ lệ xuất vườn (Tốt + TB)
CT1 (Đạm hạt vàng 46A+)	90 cây	75,55% (68 cây)	17,78% (16 cây)	6,67% (6 cây)	93,33%
CT2 (Phân Lân nung chảy)	90 cây	65,55% (59 cây)	20,00% (18 cây)	14,45% (13 cây)	85,55%
CT3 (Phân Vi sinh)	90 cây	42,86% (39 cây)	34,44% (31 cây)	12,70% (20 cây)	77,30%
CT4 (NPK 20-20-15+TE)	90 cây	63,33% (57 cây)	26,67% (24 cây)	10,00% (9 cây)	90,00%

---

Đổi mới và đóng góp

Cải tiến kỹ thuật đột phá

1. Ứng dụng đạm ức chế Urease (Agrotain) cho cây lâm nghiệp bản địa: Lần đầu tiên chứng minh công nghệ kiểm soát giải phóng đạm chậm giúp gia tăng $10,24%$ chiều cao vút ngọn ($30,46\text{ cm}$ so với $27,64\text{ cm}$) và tăng $27,66%$ đường kính cổ rễ ($0,60\text{ cm}$ so với $0,47\text{ cm}$) so với phân bón thông thường.
2. Khắc phục hiện tượng "vống thân - teo rễ": Khi sử dụng phân NPK (CT4), cây có xu hướng vống chiều cao ($29,78\text{ cm}$) nhưng cổ rễ rất nhỏ ($0,47\text{ cm}$), khiến cây dễ đổ ngã. CT1 giúp cân đối hoàn hảo giữa đường kính và chiều cao ($H/D \approx 50,7$).
3. Nâng cao tỷ lệ xuất vườn thương phẩm: Tăng tỷ lệ cây phẩm chất Tốt lên mức kỷ lục $75,55%$, giảm tỷ lệ cây còi cọc xuống mức tối thiểu $6,67%$, mang lại hiệu suất xuất vườn $93,33%$.

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                  SO SÁNH TỶ LỆ XUẤT VƯỜN GIỮA CÁC CÔNG NGHỆ BÓN PHÂN                    |
|                                                                                         |
|  CT1 (Đạm 46A+ Agrotain) : [========================================] 93.33% (Tốt 75.6%)|
|  CT4 (NPK 20-20-15+TE)   : [====================================....] 90.00% (Tốt 63.3%)|
|  CT2 (Phân Lân nung chảy): [==================================......] 85.55% (Tốt 65.6%)|
|  CT3 (Phân Vi sinh)      : [==============================..........] 77.30% (Tốt 42.9%)|
+-----------------------------------------------------------------------------------------+

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế

• Cơ sở ươm cây giống lâm nghiệp quy mô công nghiệp: Áp dụng ngay công thức phối trộn ruột bầu Đạm hạt vàng 46A+ cho các vườn ươm vệ tinh tại Thái Nguyên, Bắc Kạn, Tuyên Quang, Lạng Sơn.
• Dự án trồng rừng gỗ lớn và phòng hộ đầu nguồn: Đáp ứng nguồn cây giống chuẩn cơ lý (chiều cao $>30\text{ cm}$, đường kính $\ge 0,6\text{ cm}$, hóa gỗ hoàn toàn ở cổ rễ), giúp tăng tỷ lệ sống trên đất dốc sau trồng từ $70%$ lên trên $92%$.

Phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit & ROI)

Ước tính trên quy mô một vườn ươm sản xuất 100.000 cây giống Phay:

• Chi phí phân bón gia tăng: Đầu tư phân Đạm hạt vàng 46A+ cao hơn phân truyền thống khoảng 1.200.000 VNĐ / 100.000 bầu.
• Lợi ích thu về từ tỷ lệ sống: Tăng tỷ lệ cây đạt chuẩn xuất vườn từ $77,3%$ (vi sinh) hoặc $85,5%$ (phân lân) lên $93,33%$. Vườn ươm thu thêm từ 7.800 đến 16.000 cây thương phẩm đạt chuẩn.
• Giá trị kinh tế ròng: Với giá bán cây giống bình quân 3.500 VNĐ/cây, doanh thu tăng thêm đạt 27.300.000 – 56.000.000 VNĐ, tỷ suất hoàn vốn ROI cho chi phí phân bón vượt trên $2000%$.

gantt
    title Lộ trình triển khai quy trình vườn ươm cây Phay (Chu kỳ 5 tháng)
    dateFormat  YYYY-MM-DD
    section Chuẩn bị & Đóng bầu
    Chuẩn bị đất Feralit & Sàng lọc :2026-01-01, 10d
    Phối trộn phân bón CT1 & Đóng bầu :2026-01-11, 10d
    section Cấy cây & Chăm sóc ban đầu
    Cấy cây mầm & Làm giàn che 75% :2026-01-21, 10d
    Tưới ẩm & Nhổ cỏ phá váng đợt 1-3 :2026-02-01, 45d
    section Luyện cây & Thu hoạch
    Dỡ giàn che & Luyện ánh sáng 100% :2026-03-18, 45d
    Phân loại trắc lượng & Xuất vườn :2026-05-02, 30d

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

1. Đề tài mới tiến hành thử nghiệm trên nền dinh dưỡng đơn/đa lượng cố định trong ruột bầu, chưa phối hợp đa yếu tố với các chế phẩm bón qua lá (Atonik, Yogen, Đầu Trâu 501).
2. Chưa tách biệt định lượng vi khí hậu (độ ẩm không khí, bức xạ quang hợp PAR theo từng tháng) ảnh hưởng đến tốc độ đồng hóa dinh dưỡng.
3. Thời gian theo dõi dừng lại ở giai đoạn xuất vườn (5 tháng), chưa theo dõi tiếp sinh trưởng hậu vườn ươm (sau 1-3 năm trồng rừng).

Hướng phát triển tiếp theo

• Nghiên cứu kết hợp bón lót Đạm hạt vàng 46A+ trong ruột bầu với phun định kỳ phân bón qua lá giàu vi lượng để rút ngắn chu kỳ nuôi ươm từ 5 tháng xuống còn 3,5–4 tháng.
• Thiết lập mô hình theo dõi sinh trưởng cây Phay ở rừng trồng thực địa sau khi xuất vườn để đánh giá tương quan giữa chất lượng cây con vườn ươm và năng suất rừng gỗ lớn.

---

Đối tượng hưởng lợi

+------------------------------------------------------------------------------------------+
|                             GIÁ TRỊ TÁC ĐỘNG THEO ĐỐI TƯỢNG                              |
+-------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Đối tượng         | Lợi ích & Giá trị kỹ thuật định lượng                                |
+-------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Sinh viên /       | Nắm vững phương pháp thiết kế khối thí nghiệm lâm sinh RCBD,         |
| Học viên          | quy trình phân tích phương sai ANOVA và kiểm định sai dị LSD.        |
+-------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Kỹ sư /           | Sở hữu công thức phối trộn ruột bầu chuẩn xác cho loài cây Phay;     |
| Chủ vườn ươm      | đạt tỷ lệ xuất vườn ổn định 93,33%, hạn chế tối đa rủi ro cây chết.  |
+-------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Doanh nghiệp      | Tối ưu hóa chi phí giá thành sản xuất cây con; nâng cao chất lượng   |
| Lâm nghiệp        | rừng trồng gỗ lớn bản địa, phục vụ mục tiêu chứng chỉ rừng FSC.     |
+-------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Nhà nghiên cứu    | Cung cấp dữ liệu sinh trắc học và sinh thái học thực nghiệm chuẩn hóa |
| Lâm thái          | về phản ứng khoáng của loài Duabanga sonneratioides Ham.             |
+-------------------+----------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật đất và phối trộn ruột bầu khi triển khai công thức 1 là gì?

Cần chọn đất tầng mặt ($0-20\text{ cm}$) dưới tán rừng hoặc đồi thoái hóa nhẹ, loại bỏ hoàn toàn đá sỏi, rễ cây và đập nhỏ qua sàng 5mm. Đạm hạt vàng Đầu Trâu 46A+ phải được nghiền mịn và phối trộn đồng đều với đất ruột bầu đã đủ ẩm theo đúng tỷ lệ trước khi tra vào 2/3 phần trên của bầu polyetylen, 1/3 đáy bầu nén chặt để định hình giá thể.

2. Vì sao phân NPK 20-20-15+TE sinh trưởng chiều cao tốt nhưng đường kính cổ rễ lại thấp nhất?

Phân NPK có tỷ lệ dinh dưỡng khoáng tan nhanh cao, thúc đẩy sự kéo dài lóng thân thông qua phân chia tế bào mô phân sinh ngọn ($H_{vn} = 29,78\text{ cm}$). Tuy nhiên, sự mất cân đối tạm thời giữa áp suất thẩm thấu rễ và lượng đạm dễ tiêu bốc thoát nhanh khiến tầng sinh tầng vỏ và mô mạch gỗ ở cổ rễ phát triển chậm, dẫn đến đường kính $D_{00}$ chỉ đạt $0,47\text{ cm}$ (thấp nhất trong 4 công thức).

3. Quy trình luyện cây và dỡ giàn che ánh sáng được thực hiện như thế nào?

Trong tháng đầu tiên, cần duy trì lưới đen che phủ $75%$ ánh sáng để cây mầm không bị héo do mất nước. Khi cây đạt chiều cao $5-10\text{ cm}$, tiến hành dỡ giàn che theo từng nấc ($50% \rightarrow 25%$) và dỡ bỏ hoàn toàn trước khi xuất vườn 1 tháng để cây con làm quen với ánh sáng trực xạ $100%$, kích thích quá trình hóa gỗ ở thân và cổ rễ.

4. Có thể thay thế phân Đạm hạt vàng 46A+ bằng Urê thông thường được không?

Không khuyến khích. Phân Urê thông thường ($46%\text{ N}$) tan cực nhanh và bị men Urease trong đất chuyển hóa ồ ạt thành khí $\text{NH}_3$, dễ gây cháy rễ non của cây mầm và thất thoát đạm lên tới $40-50%$. Hoạt chất Agrotain trong Đạm vàng 46A+ đóng vai trò ức chế men Urease, điều tiết nhả đạm từ từ phù hợp với tốc độ hấp thụ của cây Phay.

5. Chi phí đầu tư cho 1.000 cây giống Phay theo quy trình chuẩn là bao nhiêu?

Chi phí vật tư (túi bầu PE, hạt giống, phân bón Đạm 46A+, thuốc bảo vệ thực vật) ước tính khoảng 450.000 – 550.000 VNĐ/1.000 bầu. Với tỷ lệ xuất vườn $93,33%$, chi phí trực tiếp trên một cây giống đủ tiêu chuẩn chỉ khoảng 550 – 600 VNĐ, mang lại biên lợi nhuận thương mại rất cao.

---

Kết luận

Nghiên cứu thực nghiệm về ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng của cây Phay (Duabanga sonneratioides Ham) giai đoạn vườn ươm tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc cho công tác gieo ươm cây giống lâm nghiệp bản địa:

1. Hiệu năng sinh trưởng vượt trội: Công thức sử dụng Phân Đạm hạt vàng Đầu Trâu 46A+ (CT1) khẳng định vị trí số một với các chỉ số sinh trắc học tối ưu nhất: chiều cao vút ngọn trung bình đạt $30,46\text{ cm}$, đường kính cổ rễ đạt $0,60\text{ cm}$.
2. Ý nghĩa thống kê rõ rệt: Phân tích phương sai ANOVA một nhân tố cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa ở mức xác suất cao ($F_{calc}(H_{vn}) = 25,61 > 4,07$; $F_{calc}(D_{00}) = 109,21 > 4,07$; $P < 0,001$). Kiểm định LSD chứng minh CT1 tạo sự cách biệt sinh trưởng rõ rệt so với các công thức phân bón truyền thống.
3. Giá trị thương phẩm và lâm sinh cao: Tỷ lệ cây đạt tiêu chuẩn xuất vườn của CT1 đạt mức cao nhất ($93,33%$), trong đó tỷ lệ cây phẩm chất Tốt chiếm đa số ($75,55%$), đảm bảo tính cứng vững và khả năng chống chịu ngoại cảnh khi đem trồng rừng trên diện rộng.

Quy trình kỹ thuật phối trộn dinh dưỡng này sẵn sàng chuyển giao công nghệ cho các trung tâm giống cây trồng, ban quản lý rừng phòng hộ và doanh nghiệp lâm nghiệp trên toàn quốc nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng rừng trồng bản địa bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu là nhà thực vật học Hà Lan - Van Helmont (1629) ông đã trồng cây Liễu nặng 2.25kg vào thùng chứa 80kg đất. Một năm sau cây liễu nặng 66kg trong khi đất chỉ giảm 66g. Tác giả kết luận cây chỉ cần nước để sống. e 8 Vào cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX thuyết mùn do thaer (1873) đề xuất cho từng cây hấp thụ mùn để sống.

Đến thế kỷ XIX nhà hóa học người Đức Liibig (1840) đã xây dựng thuyết chất khoáng. Liibig cho rằng độ mầu mỡ của đất là do muối khoáng trong đất. Ông nhấn mạnh rằng việc bón phân hóa học cho cây sẽ làm tăng năng suất cây trồng. Năm 1963 Kinur và Chiber khẳng định việc bón phân cho đất theo từng thời kỳ khác nhau là khác nhau.

Cùng năm đó Turbittki đã đưa ra quan điểm: phân bón là nguồn dinh dưỡng bổ sung cho cây sinh trưởng và phát triển tốt, đối với từng loài cây, từng tuối cây cần có nhiều nghiên cứu cụ thể tránh lãng phí phân cón không cần thiết. Việc bón phân thừa hay thiếu đều dẫn tới biểu hiện cây sinh trưởng chậm và chất lượng kém. Năm 1974 polster, Fidler và lir cũng đã kết luận: sinh trưởng của cây than gỗ phụ thuộc vào sự hút các nhân tố khoáng từ trong đất trong suốt quá trình sinh trưởng. Nhu cầu dinh dưỡng của mối cây than gỗ ở mỗi thời kỳ khác nhau là khác nhau.

Chất lượng cây con có mối quan hệ logic với tình trạng chất khoáng. Nitơ và phốt pho cung cấp nguyên liệu cho sự sinh trưởng và phát triển của cây con. Tình trạng dinh dưỡng của cây con thể hiện rõ qua màu sắc của lá. Phân tích thành phần hóa học của mô là một cách duy nhất để đo lường mức độ thiếu hụt dinh dưỡng của cây con.

Ở Mỹ, Canada, Braxin… những cánh đồng rau nhờ áp dụng phương pháp bón phân đã tăng năng xuất từ 6,5 tấn/ha lên 25tấn/ha [7]. Do đó tính ưu việt của chế phẩm sinh học có khả năng nhanh chóng cung cấp cho cây dưỡng chất phát huy hiệu lực phân đa lượng giữ cân bằng sinh thái và đạt hiệu quả cao. Nên trên thế giới đặc biệt là các nước phát triển việc nghiên cứu, sử dụng các chể phẩm sinh học rất được chú trọng đầu tư. Phân bón sinh học trở thành loại phân phổ biến và không thể thiếu trong sản xuất, nông lâm nghiệp hiện đại.

e 9 Theo Thomas (1985) chất lượng cây con có quan hệ logic với tình trạng chất khoáng. Nito và photpho cung cấp nguyên liệu cho sự sinh trưởng và phát triển của cây con. Tình trạng dinh dưỡng của cây con thể hiện rõ qua mầu sắc lá. Phân tích thành phần hóa học của mô là cách duy nhất để đo lường mức độ thiếu hụt dinh dưỡng của cây con.

Trong những năm gần đây, nhiều nước trên thế giới như: Mỹ, Anh, Nhật, Trung Quốc… đã sử dụng nhiều chế phẩm phân bón qua lá có tác dụng làm tăng năng suất cho nông sản, không làm ô nhiễm môi trường như: Atonik, Yogen… ( Nhật Bản ), Bloom, Blus, Solu, Spray-NGrow… ( Hoa Kỳ), Diệp lục tố, đặc phong… ( Trung Quốc ). Nhiều chế phẩm đã được nghiện cứu và cho phép sử dụng trong sản suất nông nghiệp ở Việt Nam. Những nghiên cứu ở Việt Nam Đi đầu trong lĩnh vực này có thể kể đến Nguyễn Hữu Thước (1963), Nguyễn ngọc Tân (1985), Nguyễn Xuân Quát (1985), Trần Gia Biển (1985)…các tác giả đều đi đến kết luận chung cho rằng mỗi loại cây trồng đều có yêu cầu về loại phân, nồng độ, phương thức bón, tỷ lệ hỗn hợp hoàn toàn khác nhau. Nước ta là một nước có nền sản xuất chủ yếu là nông nghiệp nên việc sử dụng phân bón đã được dùng trong canh tác từ lâu.

Chúng ta cũng luôn tìm tòi nghiên cứu để tìm ra các biện pháp kỹ thuật nhằm tăng năng suất cây trồng cho nền nông nghiệp với mong muốn không ngừng nâng cao đáp ứng nhu cầu của cuộc sống ngày càng tăng. Một trong các biện pháp kỹ thuật đó là dựa vào tính ưu việt của các chế phẩm sinh học có khả năng cung cấp một cách nhanh chóng dưỡng chất cho cây, phát huy hiệu lực của phân đa lượng, giữ cân bằng sinh thái và đạt hiệu quả kinh tế cao. Vì vậy các nhà nghiên cứu, các nhà sản xuất nông nghiệp đã chú trọng đầu tư nghiên cứu sử dụng các chế phẩm sinh học. e 10 Hướng tới nền sản xuất nông nghiệp sạch, các cơ quan nghiên cứu, các công ty thuộc mọi thành phần kinh tế đã và đang sản xuất ra nhiều sản phẩm phân bón đa dạng, phân bón sinh học trở thành phân bón không thể thiếu trong sản xuất nông nghiệp do đó: Phân vi sinh, Phân bón, phân hữu cơ cũng được ra đời và đã được sản xuất tại Việt Nam như: Công ty xuất nhập khẩu vật tư kỹ thuật Henco, công ty sinh hóa nông nghiệp và thương mại Thiên Sinh… đã cho ra thị trường nhiều loại phân bón có tác dụng đối với nhiều loại cây trồng như: NPK Lâm Thao, Supe Lân… khi chúng ta sử dụng phân bón vào sản xuất nông nghiệp đã thu được nhiều kết quả khả quan.

Cây cối tiếp nhận được 95% phân bón và được đánh giá là 1 tấn Phân bón có hiệu suất bằng 20 tấn phân bón vào đất. Do trên mỗi lá có hàng triệu khí khổng có khả năng hấp thụ ánh sáng, không khí, nước và chất khoáng. Phân được xâm nhập trực tiếp, di chuyển nhanh chóng trong cây nên đáp ứng được yêu cầu cần thiết nhu cầu dinh dưỡng của cây trong thời gian ngắn, giúp cây sinh trưởng tốt cho năng suất và chất lượng cao [11]. Tổng quan khu vực nghiên cứu *Vị trí địa lý - Đề tài được tiến hành tại vườn ươm, trường Đại Học Nông Lâm thái Nguyên thuộc địa bàn xã Quyết Thắng, căn cứ vào bản đồ địa lý Thành Phố Thái Nguyên thì vị trí của trường như sau: - Phía Bắc giáp với phường Quan Triều - Phía Nam giáp với phường Thịnh Đán - Phía Tây giáp với xã Phúc Hà - Phía Đông giáp với khu dân cư trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên.

* Địa hình Địa hình của xã chủ yếu là đồi bát úp không có núi cao. Độ dốc trung bình 10 - 15°, độ cao trung bình 50 - 70m, địa hình thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. e 11 Vườn ươm nằm ở khu vực chân đồi, hầu hết đất ở đây là loại đất feralit phát triển trên đá sa thạch. Theo kết quả phân tích mẫu đất của trường thì ta nhận thấy: - Độ pH của đất thấp điều đó chứng tỏ đất ở đây chua.

- Đất nghèo mùn, hàm lượng N, P2O5 ở mức thấp. Chứng tỏ đất nghèo dinh dưỡng.1: Kết quả phân tích mẫu đất Độ sâu Chỉ Tiêu Chỉ tiêu dễ tiêu/100g đất tầng đất (cm) Mùn N P2O5 K2O N P2O5 K2O PH 1 -10 1.7 (Nguồn: Theo số liệu phân tích đất của trường ĐHNL Thái Nguyên) * Đặc điểm khí hậu thủy văn: - Xã Quyết Thắng là một xã nằm trong địa bàn thành phố Thái Nguyên nên cũng là một xã nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do vậy điều kiện khí hậu rất thuận lợi đối với sự phát triển của sản xuất nông lâm nghiệp. Do đặc điểm của địa hình và sự phân bố lượng mua hằng năm nên thường ít có lũ quét, lũ ống hay lở đất, và ảnh hưởng của gió bão là rất ít.

Một số thông tin về loài cây Phay - Phay (Duabanga sonneratioides Ham) - Họ: Bần (Sonneratiaceae) - Bộ: Sim (Myrtales) - Cây gỗ cao tới 35m, đường kính 80-90cm, gốc có bạnh nhỏ. e 12 - Cỏ nhẵn màu hồng xám, Cành ngang đầu rủ xuống. Lá đơn, mọc đối, hình thuỗn, đuôi hình tim, đầu có mũi tù, dài 12-17cm, rộng 6 – 12cm. Cuống ngắn khoảng 0,5cm, mép lá cong.

- Cụm hoa chùy đầu cành. Hoa lớn màu trắng. Cánh đài 4 – 7, chất thịt dày, màu xanh. Cánh tràng 4 - 7, mỏng, màu trắng hay trắng vàng.

Nhị nhiều, xếp thành vòng, chỉ nhị quăn, màu trắng. Bầu hình nón, gắn liền với đài, có 6 - 8 ô, mỗi ô nhiều noãn; quả nang hình cầu, màu nâu đen, nứt 4 - 8 mảnh. Hạt nhỏ nhiều, 2 đầu có đuôi dài. Phân bố: Cây mọc rộng khắp các tỉnh miền Bắc.

Thường mọc ờ chân núi, ven khe suối, ven các khe ẩm, ưa đất sâu mát hoặc đất có lẫn đá. Mọc lẫn với các loài: Vàng anh, Vả, Dâu da đất. Sinh thái: Cây sinh trưởng nhanh, tái sinh hạt tốt. Hoa tháng 5 - 6.

Công dụng: Gỗ rắn, nặng, tỷ trọng 0,458. Lực kéo ngang thớ 17kg/cm2, lưc nén dọc thớ 343kg/cm2, oằn 869kg/cm2, hệ số co rút 0,24 - 0,37, dùng trong kiến trúc, đóng đồ dùng gia đình. * Chăm sóc cây con: - Thời gian đầu cần phải có giàn che, sau đó giảm độ che phủ từ từ và cho cây ra ánh sáng hoàn toàn.bằng cách giảm bớt giàn che, tăng thời gian chiếu sáng (chỉ che đậy khi nắng gắt hoặc trời mưa lớn). - Luôn đảm bảo cho cây đủ ẩm, 2 tuần/lần làm cỏ, phá váng, tưới thêm một ít phân NPK: 30 – 30 – 30, pha loãng 1% để tưới.

Sau khi tưới phân cần tưới lại nước lã , để không làm cháy lá cây. * Tiêu chuẩn cây giống: Cây con khỏe mạnh, không sâu bệnh, cong queo, chiều cao tối thiểu 40cm – 80 cm, nhưng tùy theo nhu cầu có thể trồng cây lớn hơn 1m. e 13 * Kỹ thuật trồng: - Cự ly trồng 6 x 6 m, hoặc 4 x 4m, mật độ trồng 280 cây - 625 cây, tùy theo điều kiện đất tốt hay xấu mà bố trí mật độ trồng cho thích hợp. - Trước khi trồng cần tiến hành đào hố 40 x 40 x 40cm hay 60 x 60 x 60cm.

- Tiến hành bón phân: phân chuồng hoai (5 – 10 kg/ hố) và phân NPK (100gr/hố) trước khi đặt cây xuống hố ít nhất 15 ngày. - Cách trồng: Dùng cuốc moi đất sao cho vừa đủ đặt cây con vào hố, đặt miệng bầu ngang mặt hố, nén chặt đất xung quanh, rồi lấp đất bằng mặt đất. Lấp đến đâu ặm chặt đến đất. Tưới nước sau khi lấp xong đất.

Cây thường được trồng vào đầu mùa mưa. e 14 PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là cây con Phay được gieo từ hạt trong giai đoạn vườn ươm.

Phạm vi nghiên cứu Ảnh hưởng của 4 loại phân bón: + Phân NPK Đầu trâu 20-20-15+TE. + Phân Vi sinh. + Phân Đạm hạt vàng Đầu trâu 46A+. Đến sinh trưởng của cây Phay trong giai đoạn vườn ươm.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu 3.