phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục luận văn được trình bày trong 3 chương Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn Quốc gia Chƣơng 2. Thực trạng xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Từ Liêm Chƣơng 3. Đề xuất biện pháp xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Từ Liêm 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 1.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề Chất lượng GD là vấn đề được quan tâm hàng đầu của nhiều nước trên thế giới và ở Việt Nam. Cải cách GD và QL GD thường có khuynh hướng chuẩn hoá hoặc dựa vào chuẩn. Vấn đề cải cách GD không phải bây giờ mới được đặt ra. Trong lịch sử đã có những nhân sĩ đã từng đưa ra những cuộc cải cách GD, trong đó phải kể đến Nguyễn Trường Tộ.
Ông đã có những bản điều trần gửi lên triều đình yêu cầu cải cách GD, coi đó là điều kiện cần thiết để cứu đất nước khỏi nạn ngoại xâm. Đến đầu thế kỷ XX, một phong trào cải cách GD rầm rộ khắp cả nước do các chí sĩ duy tân tiến hành mà đỉnh cao là Đông Kinh nghĩa thục. Có thể nói đó là một cuộc cải cách tận gốc về GD từ mục đích, chương trình giảng dạy, tài liệu giảng dạy và đội ngũ GV. Tuy nhiên, thực dân Pháp đã sớm thấy nguy cơ phát triển của Đông Kinh nghĩa thục và những mầm mống cách mạng của nó nên đã thẳng tay đàn áp.
Trường học bị đóng cửa, những người sáng lập hầu hết bị đầy ra Côn Đảo. Từ sau Cách mạng Tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành sắc lệnh 146/SL ngày 10/8/1946, trong đó chỉ rõ “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” và xác định các nguyên tắc cơ bản của nền GD nước ta là “Đại chúng hoá, dân tộc hoá, khoa học hoá và tôn chỉ phụng sự lý tưởng QG và dân chủ”. Vì vậy, ngay từ khi mới giành độc lập, Đảng và Nhà nước ta đã bắt tay ngay vào cải tạo và xây dựng nền GD quốc dân. Tháng 9/1946, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Chỉ thị về nhiệm vụ công tác GD ở miền núi đã chỉ rõ: “Thầy tìm trò, trường gần dân, quy mô nhỏ, nhà nước và nhân dân cùng phối hợp quyết tâm mở rộng cánh cửa của nhà trường XHCN cho các dân tộc”.
Tháng 7 năm 1950, Hội đồng Chính phủ thông qua Đề án cải cách GD lần thứ nhất, trong đó nêu rõ:“Tính chất của nền GD mới của ta là một nền GD của dân, do dân và vì dân, được xây dựng trên nguyên tắc dân tộc, khoa học và đại chúng”. Tháng 1/1979, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TW về cải cách GD và xác định phương châm: “Phối hợp những cố gắng đầu tư của Nhà nước với sự đóng góp của nhân dân, của các ngành, các cơ sở sản xuất và sức 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lao động của thầy trò trong việc xây dựng trường sở, phòng thí nghiệm, xuởng trường, vườn trường”. Nghị quyết Hội nghị lần thứ Hai Ban chấp hành Trung ương khoá VIII đã khẳng định: “GD là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân. Mọi người đi học, học thường xuyên, học suốt đời.
Phê phán thói lười học. Mọi người chăm lo GD” [22]. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã chỉ rõ: “Tiếp tục nâng cao chất lượng GD toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống QL GD; thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, XH hoá” [20]. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X tiếp tục khẳng định: “GD&ĐT cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” đồng thời chỉ rõ: “Nâng cao chất lượng GD toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế QL, nội dung, phương pháp dạy và học; thực hiện “chuẩn hoá, hiện đại hoá, XH hoá” [21].
Hệ thống quan điểm của Đảng và các chính sách của Nhà nước ta về thực hiện “Chuẩn hoá, hiện đại hoá, XH hoá” thực chất là khẳng định tư tưởng chiến lược của Đảng trong quá trình phát triển GD&ĐT nhằm chấn hưng nền GD Việt Nam. Những năm gần đây, việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn QG đã được tiến hành và đã đạt được những kết quả khả quan. Sau giai đoạn I của trường chuẩn QG tiểu học là công tác xây dựng trường chuẩn QG ở bậc mầm non và trung học. Có rất nhiều nghiên cứu về vấn đề GD.
Tuy nhiên nghiên cứu về vấn đề xây dựng trường chuẩn QG là đề tài còn chưa được quan tâm nhiều. Có thể kể đến một số công trình như: Luận án tiến sĩ “Thực trạng và những giải pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn QG ở Tây Ninh của Nguyễn Ngọc Dũng”. - “Bồi dưỡng cán bộ QL trường mầm non - một biện pháp xây dựng trường mầm non thành thị đạt chuẩn QG ở Hải Phòng” của Phạm Thị Loan. - “Biện pháp QL của hiệu trưởng trong việc xây dựng trường THPT chuẩn QG ở Quảng Ninh”, luận văn thạc sĩ của Đặng Lộc Thọ, năm 2004.
– “Biện pháp QL việc xây dựng trường chuẩn QG của hiệu trưởng trường THPT tỉnh Tuyên Quang”, luận văn thạc sĩ khoa học GD của Đoàn Văn Ninh, năm 2006. Ngoài ra còn có một số công trình đăng rải rác trên các báo, tạp chí như: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG giai đoạn 2001-2010 của Hà Thế Truyền trên tạp chí GD. Chuẩn QG về GD phổ thông – thách thức lớn trong lý luận chương trình dạy học của thế giới ngày nay của Hồ Viết Lương. - Trường tiểu học chuẩn QG - một khái niệm mới trong GD của Trịnh Quốc Thái đăng trên tạp chí GD.
Các công trình nghiên cứu đều tập trung vào một số nội dung xây dựng trường THPT đạt chuẩn QG có ý nghĩa lý luận và thực tiễn ở từng địa phương. Như vậy, cho đến nay, vấn đề lý luận về xây dựng trường chuẩn QG vẫn còn bỏ ngỏ, chưa được quan tâm thoả đáng. Đặc biệt, trường THCS đạt chuẩn QG mới được quan tâm trong mấy năm gần đây nên vẫn chưa có nhiều công trình nghiên cứu toàn diện về QL, xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG trong giai đoạn đổi mới GD hiện nay. Một số vấn đề lý luận cơ bản về xây dựng trƣờng chuẩn Quốc gia Nghị Quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng nêu rõ “Tiếp tục nâng cao chất lượng GD toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học…, thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, XH hoá”.
Phát huy tinh thần độc lập, chủ động và sáng tạo trong học tập của học sinh, đề cao năng lực tự học tập, tự hoàn thiện học vấn và kỹ năng XH. Thực hiện phương châm “Học đi đôi với hành, GD kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với đời sống XH”. Chuẩn hoá; hiện nay nước ta đã có được một hệ thống GD tương đối hoàn chỉnh, một nền GD của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân trong bối cảnh phát triển kinh tế chính trị XH đang diễn ra, yêu cầu về chuẩn hoá nhà trường, hoạt động dạy - học, từ thầy cô giáo, nội dung chương trình, đến các điều kiện phục vụ cho hoạt động dạy - học như CSVC, trang thiết bị đồ dùng dạy học,. đều phải đạt chuẩn, lúc đầu là đạt chuẩn QG và tiến dần đến đạt chuẩn quốc tế.
Hiện đại hoá; song song với đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa thì mọi phương tiện như CSVC, trang thiết bị và đồ dùng dạy học phải được hiện đại hoá để đáp ứng phương pháp dạy - học hiện đại nhằm phát huy tối đa năng lực sáng tạo của thầy và trò trong hoạt động dạy và hoạt động học để đạt được kết quả GD toàn diện nhất. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Dân chủ hoá; là thực hiện công minh, công khai, công bằng trong GD, thực hiện dân biết, dân bàn, dân được làm và dân kiểm tra thể hiện GD thực sự là của dân, do dân và vì dân. XH hoá GD; Sự nghiệp GD không chỉ của riêng nhà nước mà là của toàn XH, mọi tổ chức, gia đình và công dân đều có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp GD, xây dựng phong trào học tập và môi trường GD lành mạnh, phối hợp với nhà trường để thực hiện mục tiêu GD. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp GD, thực hiện đa dạng hoá các loại hình nhà trường và các hình thức GD, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp GD; xây dựng XH thành XH học tập, tạo cơ hội học tập thường xuyên liên tục học tập suốt đời cho mọi người dân nhằm đạt được mục tiêu GD đề ra.
Tóm lại, Phương hướng tổng quát của GD và đạo tạo Việt Nam hiện nay là xây dựng nền GD theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, XH hoá và phát triển GD toàn diện.Các văn bản, chiến lược xây dựng trường chuẩn Quốc gia 1. Các văn bản của Đảng, Nhà nước, của Bộ GD&ĐT về xây dựng trường chuẩn Quốc gia a, Các nghị quyết của Đảng cộng sản Việt Nam Nghị quyết Hội nghị lần thứ Tư Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VII về tiếp tục đổi mới sự nghiệp GD&ĐT, đã đưa ra một số quan điểm chỉ đạo như sau: GD&ĐT là quốc sách hàng đầu. Phải coi đầu tư cho GD là đầu tư cho phát triển, tạo điều kiện cho GD phải là lĩnh vực luôn đi trước phục vụ đắc lực sự phát triển kinh tế - XH. Huy động toàn XH tham gia làm GD, động viên các tầng lớp nhân dân góp sức xây dựng nền GD quốc dân dưới sự QL của Nhà nước; Phát triển GD nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; đào tạo con người có trình độ về kiến thức văn hoá khoa học đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước; GD phải vừa gắn chặt với yêu cầu phát triển của đất nước, vừa phải phù hợp với xu thế tiến bộ của thời đại, xác định học tập suốt đời là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân; đa dạng hoá các hình thức đào tạo, thực hiện công bằng XH trong GD.