Biện Pháp Trả Đũa Trong Thương Mại Quốc Tế: Lý Thuyết và Thực Tiễn

Khóa luận biện pháp trả đũa trong thương mại quốc tế - Trường Đại học Luật Hà Nội 2024

• Tác giả: Nguyen Thi Thu My
• Người hướng dẫn: Nguyen Ngoc Hong Duong
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Thương Mại Quốc Tế
• Đề tài: Biện Pháp Trả Đũa Trong Thương Mại Quốc Tế: Lý Thuyết và Thực Tiễn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ BIỆN PHÁP TRẢ ĐŨA THƯƠNG MẠI TRONG CÁC ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT QUỐC GIA
• 1.1. Pháp trả đũa thương mại
• 1.2. Đặc điểm của biện pháp trả đũa thương mại
• 1.3. Cách hiện pháp trả đũa thương mại được áp dụng
• 1.4. Quy định pháp luật về biện pháp trả đũa
• 1.4.1. Quy định về biện pháp trả đũa thương mại trong WTO
• 1.4.2. Quy định về biện pháp trả đũa thương mại trong pháp luật EU
• 1.4.3. Trả đũa thương mại trong pháp luật Hoa Kỳ
• 1.4.4. Trả đũa thương mại trong pháp luật Trung Quốc
• 1.5. Quy định về trả đũa thương mại trong các hiệp định thương mại khác
• 1.5.1. Hiệp định Mua sắm Chính phủ (GPA) trong khuôn khổ WTO
• 1.5.2. Hiệp định các biện pháp vệ sinh (SG) trong khuôn khổ WTO
• 1.5.3. Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam
• 1.6. Kết luận chương một
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG BIỆN PHÁP TRẢ ĐŨA TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 2.1. Thực trạng áp dụng biện pháp trả đũa trong các vụ kiện theo cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO
• 2.1.1. Tranh chấp DS381 - Hoa Kỳ: Các biện pháp liên quan đến nhập khẩu, tập thể và bán cổng và các sản phẩm có giá trị
• 2.1.2. Tranh chấp DS27: Công đồng Châu Âu - Chế độ nhập khẩu, bán và phân phối chuẩn
• 2.1.3. Tình huống DIDS: Biện pháp cung cấp dịch vụ cờ bạc và cá cược xuyên giới
• 2.2. Biện pháp trả đũa trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung
• 2.2.1. Lĩnh vực năng lượng - Đánh giá tác động của biện pháp trả đũa thương mại Mỹ - Trung
• 2.2.2. Doanh nghiệp
• 2.2.3. Các quốc gia đang phát triển
• 2.3. Kết luận chương hai
• 3. CHƯƠNG 3: BÌNH LUẬN VỀ BIỆN PHÁP TRẢ ĐŨA TRONG THƯƠNG MẠI
• 3.1. Bình luận về các vấn đề liên quan đến biện pháp trả đũa
• 3.2. Bình luận về biện pháp trả đũa trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung
• 3.2.1. Đánh giá mức độ hiệu quả của biện pháp trả đũa trên thực tiễn thương mại
• 3.2.2. Nhược điểm
• 3.2.3. Những giải pháp thay thế cho biện pháp trả đũa
• 3.2.4. Kinh nghiệm áp dụng và đối phó với biện pháp trả đũa cho các quốc gia
• 3.2.5. Những hành động trả đũa mà các nước đang phát triển có thể thực hiện
• 3.2.6. Những thách thức mà các nước đang phát triển phải đối mặt khi áp dụng biện pháp trả đũa
• 3.2.7. Giải pháp giúp cho các nước đang phát triển đối phó với biện pháp trả đũa
• 3.3. Kết luận chương ba
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3
• PHỤ LỤC A
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Biện Pháp Trả Đũa Trong Thương Mại Quốc Tế

Biện pháp trả đũa trong thương mại quốc tế là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Các quốc gia thường áp dụng những biện pháp này để bảo vệ lợi ích kinh tế của mình khi đối mặt với các hành vi thương mại không công bằng từ các quốc gia khác. Theo định nghĩa, biện pháp trả đũa có thể được hiểu là các hành động nhằm đáp trả lại những hành vi vi phạm quy định thương mại quốc tế. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ thương mại giữa các quốc gia mà còn tác động đến nền kinh tế toàn cầu.

1.1. Khái Niệm Biện Pháp Trả Đũa Thương Mại

Biện pháp trả đũa thương mại được định nghĩa là các hành động nhằm đáp trả lại những hành vi không công bằng trong thương mại quốc tế. Theo Kelsen, biện pháp này có thể được thực hiện dưới hình thức thuế quan, hạn chế nhập khẩu hoặc các biện pháp khác nhằm gây thiệt hại cho bên vi phạm.

1.2. Đặc Điểm Của Biện Pháp Trả Đũa Thương Mại

Biện pháp trả đũa thường mang tính chất tạm thời và được áp dụng trong các vụ tranh chấp thương mại quốc tế. Chúng có thể được thực hiện bởi các quốc gia hoặc các thực thể công khác nhằm bảo vệ lợi ích của mình trong bối cảnh thương mại toàn cầu.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Việc Áp Dụng Biện Pháp Trả Đũa

Việc áp dụng biện pháp trả đũa trong thương mại quốc tế không phải lúc nào cũng đơn giản. Các quốc gia thường phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc xác định tính hợp pháp của các biện pháp này và khả năng gây ra xung đột thương mại. Hơn nữa, việc áp dụng các biện pháp này có thể dẫn đến phản ứng từ các quốc gia khác, tạo ra một vòng xoáy leo thang trong các tranh chấp thương mại.

2.1. Tác Động Của Biện Pháp Trả Đũa Đến Quan Hệ Thương Mại

Biện pháp trả đũa có thể gây ra những tác động tiêu cực đến quan hệ thương mại giữa các quốc gia. Chúng có thể dẫn đến việc các quốc gia khác cũng áp dụng các biện pháp tương tự, tạo ra một cuộc chiến thương mại không mong muốn.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Tính Hợp Pháp

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc áp dụng biện pháp trả đũa là xác định tính hợp pháp của chúng. Các quy định của WTO quy định rõ ràng về việc áp dụng các biện pháp này, nhưng việc thực thi chúng trong thực tế thường gặp nhiều khó khăn.

III. Phương Pháp Áp Dụng Biện Pháp Trả Đũa Hiệu Quả

Để áp dụng biện pháp trả đũa một cách hiệu quả, các quốc gia cần có một chiến lược rõ ràng và tuân thủ các quy định quốc tế. Việc này không chỉ giúp bảo vệ lợi ích kinh tế mà còn duy trì quan hệ thương mại ổn định với các quốc gia khác. Các phương pháp này bao gồm việc sử dụng các biện pháp thương mại công bằng và hợp pháp, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế.

3.1. Sử Dụng Các Biện Pháp Thương Mại Hợp Pháp

Các quốc gia nên áp dụng các biện pháp thương mại hợp pháp như thuế quan hoặc hạn chế nhập khẩu để bảo vệ lợi ích của mình. Điều này không chỉ giúp duy trì tính hợp pháp mà còn tạo ra một môi trường thương mại công bằng.

3.2. Tìm Kiếm Sự Hỗ Trợ Từ Tổ Chức Quốc Tế

Việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế như WTO có thể giúp các quốc gia giải quyết các tranh chấp thương mại một cách hiệu quả hơn. Sự hỗ trợ này có thể bao gồm việc cung cấp thông tin, tư vấn và hỗ trợ pháp lý.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Biện Pháp Trả Đũa Trong Thương Mại Quốc Tế

Trong thực tiễn, biện pháp trả đũa đã được áp dụng trong nhiều vụ tranh chấp thương mại quốc tế. Các quốc gia như Hoa Kỳ và Trung Quốc đã sử dụng các biện pháp này trong cuộc chiến thương mại của họ, dẫn đến những tác động lớn đến nền kinh tế toàn cầu. Việc phân tích các vụ tranh chấp này giúp rút ra bài học quý giá cho các quốc gia khác trong việc áp dụng biện pháp trả đũa.

4.1. Các Vụ Tranh Chấp Nổi Bật Trong Lịch Sử

Nhiều vụ tranh chấp thương mại nổi bật đã xảy ra trong lịch sử, trong đó có cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Các biện pháp trả đũa đã được áp dụng và gây ra những tác động lớn đến cả hai nền kinh tế.

4.2. Bài Học Rút Ra Từ Các Vụ Tranh Chấp

Các vụ tranh chấp thương mại cung cấp nhiều bài học quý giá cho các quốc gia trong việc áp dụng biện pháp trả đũa. Việc hiểu rõ các quy định và thực tiễn quốc tế là rất quan trọng để tránh những sai lầm trong tương lai.

V. Kết Luận Về Biện Pháp Trả Đũa Trong Thương Mại Quốc Tế

Biện pháp trả đũa trong thương mại quốc tế là một công cụ quan trọng để bảo vệ lợi ích kinh tế của các quốc gia. Tuy nhiên, việc áp dụng chúng cần phải được thực hiện một cách cẩn thận và hợp pháp để tránh gây ra những xung đột không cần thiết. Tương lai của biện pháp này sẽ phụ thuộc vào cách mà các quốc gia quản lý và điều chỉnh các hành động của mình trong bối cảnh thương mại toàn cầu.

5.1. Tương Lai Của Biện Pháp Trả Đũa

Tương lai của biện pháp trả đũa trong thương mại quốc tế sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của các quy định quốc tế và cách mà các quốc gia tương tác với nhau. Việc duy trì một môi trường thương mại công bằng và hợp pháp là rất quan trọng.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Quốc Gia

Các quốc gia nên xem xét kỹ lưỡng các biện pháp trả đũa trước khi áp dụng. Việc tìm kiếm giải pháp hòa bình và hợp tác sẽ mang lại lợi ích lâu dài hơn cho tất cả các bên liên quan.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại, hệ thống thương mại đa phương đóng vai trò thiết lập khung khổ pháp lý điều chỉnh quan hệ kinh tế quốc tế. Trong đó, cơ chế giải quyết tranh chấp của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) được xem là một trong những cơ chế thành công nhất nhờ khả năng bảo đảm thi hành phán quyết. Điểm đặc thù mang tính cưỡng chế cao nhất của cơ chế này là cho phép áp dụng biện pháp trả đũa thương mại (đình chỉ các nhượng bộ hoặc nghĩa vụ đã cam kết) đối với các quốc gia thành viên không tuân thủ phán quyết của Cơ quan Giải quyết Tranh chấp (DSB).

Tuy nhiên, thực tiễn thương mại quốc tế những năm gần đây ghi nhận sự gia tăng của các xung đột thương mại quy mô lớn. Bên cạnh những vướng mắc trong việc giải thích và áp dụng các nguyên tắc trả đũa theo Điều 22 Thỏa thuận về Quy tắc và Thủ tục Giải quyết Tranh chấp (DSU) của WTO, nhiều nền kinh tế lớn đã lựa chọn bỏ qua cơ chế đa phương để áp dụng các biện pháp trả đũa đơn phương theo pháp luật nội địa, điển hình là cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu toàn diện bản chất pháp lý và hệ quả thực tiễn của biện pháp trả đũa thương mại.

Khóa luận xác định bốn mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Phân tích các vấn đề lý luận cơ bản, bản chất pháp lý, nguyên tắc, thủ tục và điều kiện áp dụng biện pháp trả đũa thương mại trong khuôn khổ WTO; đối chiếu với quy định trong pháp luật của một số chủ thể lớn (Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, Trung Quốc) và các hiệp định thương mại liên quan (GPA, Hiệp định Tự vệ - SG, EVFTA).
2. Phân tích thực tiễn các vụ tranh chấp tiêu biểu tại WTO để làm rõ cách thức Trọng tài viên xác định mức độ thiệt hại tương đương và trình tự ưu tiên áp dụng biện pháp trả đũa (song hành, chéo lĩnh vực, chéo hiệp định).
3. Đánh giá cách thức tiến hành và tác động kinh tế - pháp lý của các biện pháp trả đũa đơn phương trong cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc ngoài khuôn khổ Hội đồng Trọng tài WTO.
4. Bình luận về tính hiệu quả, chỉ ra các ưu điểm, hạn chế và đề xuất giải pháp, bài học kinh nghiệm cho các quốc gia đang phát triển (bao gồm Việt Nam) nhằm đối phó với biện pháp trả đũa thương mại.

• Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp trả đũa thương mại trong khuôn khổ WTO (trọng tâm là Điều 22 DSU) và ngoài khuôn khổ WTO (trọng tâm là cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung).
• Phạm vi nghiên cứu: Khóa luận tập trung vào các quy định pháp lý của Thỏa thuận DSU, pháp luật của Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, các hiệp định GPA, SG, EVFTA; các phán quyết trọng tài quốc tế tại WTO và dữ liệu thực tế từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung từ năm 2018 đến giai đoạn thực thi Thỏa thuận Giai đoạn 1 (2020 - 2021).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận về chế tài và giải quyết tranh chấp trong công pháp quốc tế:

• Khung khái niệm và lý thuyết: Phân định khái niệm "trả đũa" (retaliation) và "trả thù" (reprisal) theo lý thuyết luật quốc tế của Hans Kelsen (1952), trong đó trả đũa là biện pháp đáp trả hành vi không thân thiện hoặc vi phạm nghĩa vụ nhằm khôi phục sự cân bằng lợi ích; khái niệm hoạt động thương mại theo Luật mẫu UNCITRAL và Luật Thương mại Việt Nam 2005.
• Hệ thống văn bản pháp lý làm căn cứ:
  • Điều ước quốc tế đa phương và khu vực: GATT 1947 (Điều XXIII:2), GATT 1994, Thỏa thuận DSU (đặc biệt Điều 21, 22, 23), Hiệp định TRIPS, Hiệp định GATS, Hiệp định về Mua sắm Chính phủ (GPA 2012 - Điều XXII), Hiệp định về Biện pháp Tự vệ (SG - Điều 8) và Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA - Chương 15).
  • Pháp luật quốc gia: Mục 201, 232 và 301 Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974; Quy định (EU) số 654/2014 (sửa đổi năm 2020) của Nghị viện và Hội đồng Châu Âu; Điều 43 Luật Ngoại thương Trung Quốc 2016 và Luật Chống trừng phạt của nước ngoài năm 2021.
• Phương pháp nghiên cứu thực tế:
  • Phương pháp suy diễn: Đi từ các nguyên tắc pháp lý quốc tế tổng quát để phân tích việc áp dụng vào từng vụ việc tranh chấp cụ thể.
  • Phương pháp quy nạp: Khảo sát các vụ việc thực tế và án lệ của WTO để rút ra các kết luận, nguyên tắc chung về xác định mức độ tương đương và thứ tự ưu tiên.
  • Phương pháp phân tích án lệ, thống kê, hệ thống hóa và so sánh: Phân tích hồ sơ các vụ tranh chấp quốc tế, so sánh cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các hệ thống pháp luật và tổng hợp dữ liệu định lượng.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo giải quyết tranh chấp của DSB (án lệ DS27, DS285, DS26, DS48); văn kiện pháp lý của WTO; dữ liệu kinh tế và thương mại từ Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Hoa Kỳ (NBER), Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), Tập đoàn Năng lượng BP và các công trình học thuật chuyên ngành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Khái quát về biện pháp trả đũa thương mại trong các điều ước quốc tế và pháp luật quốc gia

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các khía cạnh pháp lý của biện pháp trả đũa thương mại:

• Bản chất và đặc điểm: Trả đũa thương mại là việc tạm hoãn hoặc đình chỉ việc thực hiện các nghĩa vụ, nhượng bộ thương mại mà một bên dành cho bên kia nhằm gây áp lực buộc bên vi phạm phải tuân thủ phán quyết hoặc bù đắp thiệt hại. Chủ thể áp dụng là các thực thể công (quốc gia hoặc vùng lãnh thổ độc lập thành viên WTO); bối cảnh áp dụng là tranh chấp thương mại công; điều kiện áp dụng là biện pháp cuối cùng khi các biện pháp thương lượng, hòa giải hoặc bồi thường không đạt kết quả.
• 10 biện pháp trả đũa phổ biến trong thương mại quốc tế: Áp đặt thuế quan bổ sung, hạn ngạch nhập khẩu, điều tra phòng vệ thương mại, đình chỉ hiệp định thương mại, dựng rào cản phi thuế quan, kiểm soát xuất khẩu, điều chỉnh trợ cấp, đình chỉ quyền sở hữu trí tuệ, hạn chế đầu tư trực tiếp và khởi kiện tại các tổ chức quốc tế.
• Các nguyên tắc áp dụng trong WTO (Thỏa thuận DSU):
  1. Cấm đơn phương trả đũa (Điều 23 DSU): Mọi hành vi đình chỉ nhượng bộ phải được DSB phê chuẩn; nghiêm cấm các quốc gia tự ý áp dụng chế tài đơn phương khi chưa thông qua thủ tục DSU.
  2. Thứ tự ưu tiên áp dụng (Điều 22.3 DSU): Trả đũa song hành (cùng lĩnh vực tranh chấp) $\rightarrow$ Trả đũa chéo lĩnh vực (khác lĩnh vực trong cùng hiệp định) $\rightarrow$ Trả đũa chéo hiệp định (áp dụng sang hiệp định khác như TRIPS, GATS khi việc trả đũa trong cùng hiệp định không khả thi, không hiệu quả và tình huống đủ nghiêm trọng).
  3. Tính tương đương (Điều 22.4 DSU): Mức độ đình chỉ nhượng bộ phải tương đương với mức độ vô hiệu hóa hoặc làm suy giảm lợi ích kinh tế do biện pháp vi phạm gây ra, do Trọng tài viên xác định độc lập.
  4. Nguyên tắc chủ thể: Quyền yêu cầu của bên thắng kiện, quyền phản đối mức độ trả đũa của bên bị kiện và quyền quyết định cho phép bên thứ ba tham gia tố tụng trọng tài của Trọng tài viên (ví dụ vụ DS26, DS48).
• Quy định trả đũa trong pháp luật quốc gia và các hiệp định khác:

Khung pháp lý	Cơ sở / Điều khoản chính	Cơ chế và đặc điểm thực thi
WTO (DSU)	Điều 22, Điều 23 DSU	Cơ chế đa phương; yêu cầu phê chuẩn của DSB; tuân thủ thứ tự ưu tiên và tính tương đương nghiêm ngặt.
Hoa Kỳ	Mục 301 Đạo luật Thương mại 1974	Cho phép Đại diện Thương mại (USTR) điều tra và Tổng thống áp dụng trả đũa đơn phương; công bố danh sách trả đũa trước 30 ngày.
Liên minh Châu Âu (EU)	Quy định 654/2014 (sửa đổi 2020)	Cho phép áp dụng trả đũa thương mại, dịch vụ, SHTT ngay khi phán quyết của bên thứ ba bị bế tắc do Cơ quan Phúc thẩm WTO tê liệt.
Trung Quốc	Điều 43 Luật Ngoại thương 2016; Luật Chống trừng phạt 2021	Quy định áp dụng các biện pháp đối kháng, thuế quan trả đũa trước các hành vi trừng phạt đơn phương của nước ngoài.
Hiệp định GPA 2012	Khoản 7 Điều XXII	Nghiêm cấm trả đũa chéo: Tranh chấp GPA không được trả đũa sang hiệp định khác và ngược lại.
Hiệp định Tự vệ (SG)	Điều 8 Hiệp định SG	Cho phép đình chỉ nhượng bộ tương đương sau 30 ngày không thỏa thuận được bồi thường; miễn trả đũa trong 3 năm đầu nếu tự vệ đúng luật.
Hiệp định EVFTA	Điều 15.15 Chương 15	Cơ chế giải quyết tranh chấp Nhà nước - Nhà nước; ưu tiên tham vấn/hòa giải; tranh chấp lao động/môi trường không áp dụng trả đũa thương mại.

Chương 2: Thực tiễn áp dụng biện pháp trả đũa trong thương mại quốc tế

Chương 2 tập trung phân tích thực tiễn áp dụng thông qua các số liệu và án lệ điển hình:

• Thực tiễn tại WTO: Trong 47 năm tồn tại của GATT 1947 (1948 - 1995), trong số 316 vụ tranh chấp chỉ có duy nhất 01 vụ được cho phép trả đũa (Vụ Hà Lan - Hoa Kỳ năm 1952 về hạn chế nhập khẩu sản phẩm sữa). Dưới cơ chế GATT 1994/WTO, tính đến thời điểm nghiên cứu đã có 597 vụ kiện được đưa ra DSB.
• Phân tích hai án lệ trọng tài tiêu biểu:
  • Vụ DS27 (EC - Chế độ nhập khẩu, bán và phân phối chuối):
    • Hoa Kỳ yêu cầu đình chỉ nhượng bộ và được Trọng tài xác định mức thiệt hại tương đương tối đa là 191,4 triệu USD/năm (dựa trên tác động ròng của các nhà cung cấp dịch vụ bán buôn chuối).
    • Ecuador (nước đang phát triển) được xác định mức thiệt hại 201,6 triệu USD/năm. Trọng tài chấp thuận cho Ecuador áp dụng trả đũa chéo sang Hiệp định TRIPS (quyền tác giả, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng công nghiệp) do việc đình chỉ nhập khẩu hàng hóa công nghiệp/tiêu dùng thiết yếu từ EC sẽ gây tổn hại lớn hơn cho chính nền kinh tế Ecuador. Cơ cấu phân bổ trả đũa của Ecuador: 20% hàng hóa tiêu dùng, 10% dịch vụ bán buôn và 70% thuộc lĩnh vực quyền sở hữu trí tuệ.
  • Vụ DS285 (Hoa Kỳ - Các biện pháp ảnh hưởng đến việc cung cấp dịch vụ cờ bạc và cá cược xuyên biên giới):
    • Nguyên đơn là Antigua và Barbuda; Trọng tài xác định mức độ suy giảm lợi ích hàng năm của Antigua là 21 triệu USD.
    • Dù việc đình chỉ nhượng bộ theo GATS là khả thi (nhập khẩu dịch vụ từ Mỹ đạt 101,77 triệu USD/năm), nhưng Trọng tài kết luận biện pháp này "không hiệu quả" do sự chênh lệch quy mô kinh tế quá lớn. Trọng tài cho phép Antigua trả đũa chéo theo Hiệp định TRIPS nhằm tạo ra sức ép thực tế buộc Hoa Kỳ tuân thủ.
• Thực tiễn cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc (2018 - 2020):
  • Diễn biến: Hoa Kỳ khởi xướng áp thuế theo Mục 201 (pin mặt trời, máy giặt), Mục 232 (thép, nhôm) và 5 đợt áp thuế quy mô lớn theo Mục 301 (tháng 7/2018, 8/2018, 9/2018, 6/2019 và 9/2019). Trung Quốc đáp trả bằng việc áp thuế bổ sung theo Điều 43 Luật Ngoại thương 2016. Thỏa thuận Giai đoạn 1 ký tháng 1/2020 yêu cầu Trung Quốc tăng nhập khẩu 200 tỷ USD hàng hóa Mỹ trong 2 năm, nhưng năm đầu tiên Trung Quốc chỉ hoàn thành khoảng 60% chỉ tiêu.
  • Tác động định lượng theo ngành:
    • Nông nghiệp Mỹ: Xuất khẩu đậu nành của Mỹ sang Trung Quốc giảm từ 62% tổng lượng xuất khẩu (năm 2016) xuống còn 18% (năm 2018), buộc Trung Quốc chuyển hướng nhập khẩu từ Brazil. Thuế trả đũa của Trung Quốc lên thịt lợn Mỹ tăng lên 62%, làm giảm giá bán lẻ nội địa Mỹ 0,8%, khiến sản lượng công nghiệp thịt lợn Mỹ giảm hơn 200 triệu USD, mất 157 triệu USD giá trị gia tăng, thiệt hại 110 triệu USD thu nhập lao động và mất 2.182 việc làm. Diện tích và giá cả lúa mì, ngô biến động tiêu cực (giá ngô giảm 4%, giá lúa mì giảm 4 - 5%).
    • Năng lượng: Trung Quốc ngừng nhập khẩu dầu thô từ Hoa Kỳ và chuyển sang nguồn cung từ Iran; các dự án đường ống dẫn dầu Mỹ chịu chi phí vốn cao do giá thép tăng.
    • Công nghiệp ô tô và công nghệ: Trung Quốc tăng thuế nhập khẩu ô tô sản xuất tại Mỹ từ 15% lên 40% (ảnh hưởng nghiêm trọng đến Tesla); các doanh nghiệp công nghệ như Apple (Trung Quốc đóng góp 20% doanh thu) và các nhà sản xuất bán dẫn bị gián đoạn chuỗi cung ứng. Ngành du lịch Mỹ sụt giảm gần 2 triệu lượt khách Trung Quốc.
    • Tác động kinh tế tổng thể: Xuất khẩu của Hoa Kỳ ước tính giảm 32 tỷ USD; các ngành công nghiệp Mỹ thiệt hại khoảng 24 tỷ USD mỗi tháng. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc tìm cách lách thuế bằng cách chuyển dịch chuỗi cung ứng sang các nước thứ ba như Mexico, Serbia và Việt Nam để tránh xuất xứ "Made in China".

Chương 3: Bình luận về biện pháp trả đũa trong thương mại

Chương 3 tổng kết các đánh giá lý luận và thực tiễn:

• Đánh giá cơ chế của DSB: Quy định DSU bảo đảm tính pháp lý khách quan, công bằng thông qua quy trình trọng tài bắt buộc để định lượng mức độ thiệt hại. Tuy nhiên, quy trình tố tụng kéo dài và việc thực thi phán quyết vẫn phụ thuộc vào năng lực kinh tế của từng thành viên.
• Bình luận về các biện pháp đơn phương: Biện pháp trả đũa đơn phương của Hoa Kỳ và Trung Quốc vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc đa phương của WTO, làm suy yếu trật tự thương mại dựa trên luật lệ và đẩy chi phí thuế quan sang người tiêu dùng và doanh nghiệp nội địa.
• Tính hai mặt của biện pháp trả đũa:
  • Ưu điểm: Là công cụ cưỡng chế duy nhất có hiệu lực thực tế để khôi phục cân bằng lợi ích thương mại và tạo đòn bẩy buộc bên vi phạm sửa đổi chính sách.
  • Nhược điểm: Bản chất là gia tăng rào cản thương mại, làm giảm phúc lợi xã hội toàn cầu, bóp méo chuỗi cung ứng và gây bất lợi lớn cho các nước nhỏ khi đối đầu với các cường quốc.
• Kinh nghiệm cho các quốc gia đang phát triển:
  • Thách thức: Năng lực thị trường nhỏ bé khiến việc đình chỉ nhập khẩu hàng hóa từ nước phát triển gây thiệt hại cho chính mình nhiều hơn là cho đối tác.
  • Hành động khả thi: Vận dụng linh hoạt quyền trả đũa chéo sang lĩnh vực quyền sở hữu trí tuệ (TRIPS) hoặc thương mại dịch vụ (GATS) như bài học của Ecuador (DS27) và Antigua (DS285).
  • Giải pháp ứng phó dài hạn: Tận dụng cơ chế tham vấn và giải quyết tranh chấp trong các FTA thế hệ mới (như EVFTA), nâng cao năng lực pháp lý quốc tế của đội ngũ chuyên gia, đa dạng hóa đối tác thương mại để giảm thiểu mức độ phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Hệ thống hóa toàn bộ khung pháp lý quốc tế và quốc gia về biện pháp trả đũa thương mại, làm rõ ranh giới pháp lý giữa trả đũa đa phương có sự giám sát của DSB (Điều 22, 23 DSU) và các biện pháp trả đũa đơn phương mang tính bảo hộ (Mục 301 Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ 1974).
  • Phân tích chi tiết quy trình định lượng thiệt hại và điều kiện cho phép trả đũa chéo trong án lệ DS27 (Ecuador được phân bổ 70% giá trị trả đũa vào TRIPS) và DS285 (Antigua được trả đũa TRIPS mức 21 triệu USD/năm).
  • Cung cấp số liệu cụ thể về thiệt hại kinh tế từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đối với ngành nông nghiệp Mỹ (xuất khẩu đậu nành giảm từ 62% xuống 18%, thuế thịt lợn 62%, mất 2.182 việc làm, thiệt hại 24 tỷ USD/tháng cho các ngành công nghiệp Mỹ).
• Giải pháp và kiến nghị của tác giả:
  • Đề xuất các nước đang phát triển cần nắm vững thủ tục tố tụng trọng tài theo Điều 22.6 DSU để bảo vệ quyền lợi khi bị khiếu kiện hoặc khi yêu cầu bồi thường.
  • Khuyến nghị ưu tiên sử dụng cơ chế trả đũa chéo sang TRIPS/GATS nhằm tạo sức ép thực thi hiệu quả mà không làm tổn hại đến nguồn cung hàng hóa thiết yếu trong nước.
  • Đề xuất tăng cường sử dụng các điều khoản tham vấn, hòa giải minh bạch trong các FTA thế hệ mới (tiêu biểu là EVFTA) để phòng ngừa xung đột thương mại leo thang.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Khóa luận kết hợp đồng thời giữa phân tích lý luận pháp lý chuyên sâu về cơ chế DSU của WTO với việc phân tích dữ liệu thực chứng từ cuộc chiến thương mại đơn phương Mỹ - Trung, qua đó xây dựng khung tham chiếu toàn diện về cả hai hình thức trả đũa đa phương và đơn phương trong bối cảnh thương mại quốc tế hiện đại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu chủ yếu tập trung vào cơ chế WTO và xung đột thương mại song phương giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc; đối với các hiệp định FTA song phương, nghiên cứu mới chỉ phân tích điển hình tại Hiệp định EVFTA mà chưa mở rộng sang toàn bộ các FTA thế hệ mới khác mà Việt Nam tham gia (như CPTPP, RCEP).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Nghiên cứu cơ chế thay thế tạm thời trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế khi Cơ quan Phúc thẩm WTO (AB) tiếp tục bị tê liệt.
  • Đánh giá sâu hơn tác động chuyển dịch chuỗi cung ứng và rủi ro bị điều tra phòng vệ thương mại/trả đũa gián tiếp đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên, giảng viên: Thuộc các chuyên ngành Luật Thương mại quốc tế, Luật Quốc tế, Kinh tế đối ngoại và Quan hệ quốc tế; đặc biệt có giá trị tham khảo chuyên sâu tại mục phân tích các án lệ DS27, DS285 và cơ chế pháp lý của Điều 22 DSU.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Các đơn vị phụ trách đàm phán và giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế (Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp) trong việc xây dựng chiến lược ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại và trừng phạt kinh tế từ đối tác.
• Hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Tham khảo để nhận diện sớm các rủi ro từ tranh chấp thương mại quốc tế, biện pháp phòng vệ và các thủ thuật chuyển dịch xuất xứ hàng hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. Sự khác biệt căn bản giữa biện pháp trả đũa thương mại trong WTO và biện pháp trả đũa theo Mục 301 Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974 là gì? Trả đũa trong WTO là biện pháp đa phương mang tính tạm thời, bắt buộc phải thông qua thủ tục tố tụng DSU, được DSB cho phép và Trọng tài viên kiểm soát tính tương đương theo Điều 22 DSU nhằm khuyến khích tuân thủ phán quyết. Ngược lại, Mục 301 của Hoa Kỳ là cơ chế đơn phương, cho phép Tổng thống và USTR tự quyết định điều tra, đe dọa và áp đặt các biện pháp trừng phạt thương mại mà không phụ thuộc vào kết luận của WTO, phục vụ chủ yếu cho lợi ích kinh tế quốc gia của Hoa Kỳ.

2. Trình tự ưu tiên áp dụng các biện pháp trả đũa thương mại theo Điều 22.3 Thỏa thuận DSU được quy định như thế nào? Theo Điều 22.3 DSU, thứ tự ưu tiên gồm 3 cấp độ:

1. Trả đũa song hành: Tạm hoãn nhượng bộ trong cùng lĩnh vực/ngành hàng có biện pháp vi phạm.
2. Trả đũa chéo lĩnh vực: Nếu trả đũa cùng lĩnh vực không khả thi hoặc không hiệu quả, bên thắng kiện được yêu cầu tạm hoãn nhượng bộ trong các lĩnh vực khác thuộc cùng một hiệp định.
3. Trả đũa chéo hiệp định: Nếu hai hình thức trên không khả thi hoặc không hiệu quả và tình huống đủ nghiêm trọng, bên thắng kiện được yêu cầu đình chỉ nhượng bộ theo một hiệp định có liên quan khác (ví dụ từ GATT sang TRIPS hoặc GATS).

3. Tại sao trong các vụ kiện DS27 và DS285, Trọng tài viên WTO lại cho phép Ecuador và Antigua & Barbuda áp dụng trả đũa chéo sang Hiệp định TRIPS? Vì Ecuador và Antigua & Barbuda là các nền kinh tế nhỏ, phụ thuộc nhiều vào hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác lớn (EC và Hoa Kỳ). Nếu trả đũa bằng cách tăng thuế lên hàng hóa nhập khẩu thiết yếu (theo GATT) hoặc dịch vụ (theo GATS), chính người tiêu dùng và nền kinh tế của hai nước này sẽ chịu tổn hại nặng nề mà không gây được sức ép kinh tế đáng kể lên đối tác. Do đó, Trọng tài viên xác định tình huống là "đủ nghiêm trọng" và việc trả đũa cùng hiệp định là "không hiệu quả", từ đó cho phép đình chỉ nghĩa vụ sở hữu trí tuệ theo Hiệp định TRIPS.

4. Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung năm 2018 đã gây ra những thiệt hại cụ thể nào đối với ngành nông nghiệp Hoa Kỳ theo số liệu trong khóa luận? Xuất khẩu đậu nành của Mỹ sang Trung Quốc giảm mạnh từ 62% tổng xuất khẩu (2016) xuống còn 18% (2018), khiến Trung Quốc chuyển sang mua hàng từ Brazil. Đối với ngành thịt lợn, mức thuế 62% từ Trung Quốc đã làm giảm sản lượng công nghiệp thịt lợn Mỹ hơn 200 triệu USD, giảm 157 triệu USD giá trị gia tăng, làm mất 110 triệu USD thu nhập của người lao động và khiến hơn 2.182 người mất việc làm.

5. Hiệp định Mua sắm Chính phủ (GPA 2012) quy định như thế nào về việc áp dụng biện pháp trả đũa thương mại chéo? Khoản 7 Điều XXII của Hiệp định GPA 2012 quy định cấm tuyệt đối việc trả đũa chéo. Theo đó, bất kỳ tranh chấp nào phát sinh từ các hiệp định khác của WTO đều không được dẫn đến việc đình chỉ các nhượng bộ hay nghĩa vụ theo GPA; ngược lại, tranh chấp phát sinh từ GPA cũng không được làm căn cứ để đình chỉ nhượng bộ trong bất kỳ hiệp định nào khác của WTO.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Thu My đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của biện pháp trả đũa thương mại trong quan hệ quốc tế đương đại. Công trình khẳng định bản chất của trả đũa thương mại trong cơ chế WTO là công cụ pháp lý tạm thời nhằm tái lập cân bằng lợi ích và thúc đẩy thực thi phán quyết, hoàn toàn khác biệt với các hành vi trừng phạt thương mại đơn phương. Kết quả nghiên cứu và các bài học rút ra từ án lệ quốc tế có giá trị thiết thực đối với các quốc gia đang phát triển, bao gồm Việt Nam, trong việc củng cố năng lực pháp lý và chủ động phòng ngừa, ứng phó với các xung đột thương mại toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Khai quát về biện pháp rẻ diia thương mai trong các điều óc quốc tế và Pháp hột qhốc gin_ Chương 2: Thực tién áp dung biện pháp tã đứa hong thương mei quốc tế Chương 3: Bình luận về biên pháp td dia trong thương mai quốc tý 5 NOI DUNG CHUONG I: KHÁI QUAT VE BIEN PHÁP TRA DUA THƯƠNG MẠI TRONG CÁC ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUAT QUỐC GIA LL KháiguấtchungvÈbiệnpháp tr dia trong ương mại quốt tẾ 111. Khái niệm biện pháp trả đũa thương mại một động từ chi hành đông chống tr lại một cách đích đồng cho hi nỗi túc giên khi người khác lâm điều không hay với mình? "Trong ngôn ngữ quốc tế, td dia được thé hiện dưới hai thuật ngữ 'tetiliation” (nghĩa là rã a) và “reprisal” (nghĩa là bã thủ). Trong cuốn Nguyễn tắc cia lật quốc tế (Principles of Intemational Law), tá giã Kelsen đã định nghia reprisal (td thủ là “ling hành đông, ắc di thing thường bất hợp pháp, được đặc biệt cho ghép như một phần ứng cũa một quốc gia ching lại hành vi vi phạm quyền cia quốc gia đó bối một quốc gia khác”! chia cạnh ái pháp luật là một yếu tổ thất yêu cũa rã thi (reprisal), trong khí rã đũa (Gotliation) có thể được sit dụng rông tối hơn, bao gồm hã thủ (reprise) hoặc các hành động trả thù khác không thân thiện hoặc thủ địch nhưng hợp pháp "Từ những nhận định rên tác giả rit ra khái niệm: “Tha đa” là việc áp dụng biện pháp mang tính chất đáp bã, đồi lại những gì mà bên kia đã đành cho mình, nồi cách Xhác là gây cho bên kia những tin thất mắt mát, it hại mà mình đã phải gánh chin từ bbén đó, Nguyễn nhân cia việc tr đũa xuất phát từ sự không hai long, không thông nhất giữa các bên để có thể đưa ra một giải pháp hai hòa, một thôa thuận thích hợp cho cã ai bên Tác giã nhân định ring tr đũa là biện pháp được áp dung khi mốt bản gây ra ˆ Viên Ngànngthec (2005). Ti dn 7iug Hệ 1 Hằng Đức, He NB 1009.

Cater Somes (2003), Tie Conpact Ofer Bughsk Denonay, Oưrd tasty rss, Oded yp. arg ps Getaaon:the act of arting someone or icine centre inine dong something harm to somevne Bese hey have done o sai something har ou) “Ss Helen (1952), Pipes of Bteratoal lu, Hol, Rated Wen New atk, pp 23 6 tổn tit cho bên in và bên bị tht hạ không có git pháp mào tích hop hơn để bão về lời zh oda minh ngoài việc gây ra thiệt ai (bã In tht ha) tương ứng cho bên in > Khái niệm “Thương mai” Theo Luật mẫu về Trong ti thương mai quốc tf của Ủyben cia Liên Hiệp Quốc về Luätthương mai quốc tý, thuật ngũ thương mai" được hid theo ngiữa rộng bao gồm. tited các vẫn để phát inh ừ ác quan hệ mang tin chất thương ma, đã có hay không có hợp đồng; bao gồm cả các giao dịch xuyên biển giới. Đối với pháp lật Việt Nam, Lit Thuong mai nim 2005 đã đưa ra định nghin về hoạt đông thương mail hoạt đồng rang tinh chất giao thương, to đối, buôn bán giữa các thương nhân nhằm mục đích sinh li với các host động cụ hể là mon bán hàng hóa, cung ứng dich vụ đầu tr, xúc tổn thương mai và hoạt đồng nhằm mục dich sinh lợi thác “Thương mại quốc t là các giao dich thương mai được thực hiện giữa các quốc gia bao gồm thương mai hing hỏa, thương mai dich va, đầu tr quốc t, mun sắm chin nhà > Khái nm biện pháp tr đũa thương mai Đại học Luit Conell dam dinh ngiễn và biên pháp hả dia tong thương mai quốc tỉ như mu.

“Ci bin pháp trổ đĩa, còn được got là rã hủ, để cập tẫ các hành đồng được th hin bãi nột qude ga nhim dip trổ các hành đồng hương fe cũa một aude gia khác. Những iện php này cả thi mang nh ngoat gao hoặc lên quan din it mg vĩ le và được ct là họp pháp theo các nguyen te uãtgháp quốc tế. Các bun pháp trí đĩa à không thin tiện nhưng hợp pháp theo nguyen tắc ht pháp quắc tổ: ching khôngw pham bat ngiề vụ qude nào cia Nhà nước. Ching được Nhà ước thực lưện đỗ đáp la hành w không tiên iưn, cũo dic hành ví ban đẫu cổ hợp pháp hy không Bin pháp trả đĩa cổ ngiữalà mat qude ga áp chong một biện php về bin chat ao pháp và phi hp vt tháp gute“ Nhân vào khái niềm này có thể thấy biện pháp tala la một công cụ hợp phần bao gm từ bình đồng ngoai gieo đến sử dụng vi lnc và được áp dung như một hình thức đấp bã hành vỉ không thân thiện ca một quốc gia khác.

“hông giống như các hành đồng don phương có thể vi phạm các chuẩn mục hoặc nghĩa vu gu t,o biện pháp ——— men “hơn mene or pra ba ered rational ow describe he ne of plac meusresor force adopted bìa Satin reponse slr ase force exercised by anche State Bethatoy measres rewind ut ghd wader tert ipricipes, they dono oat oxy ‘ntemanonal bligtion of the Sate They ee then by a Stem response to anfendly Behar, whether the ‘nial behavior not Aretbutoy measie mens thata Ste adopts a measre nu! logo Td nd confor with sượnngdoallme” 7 trĩ dia được coi là phn ứng chính đáng tong khuôn khổ Int pháp quốc t. Mie da hái niém này nhấn manh tinh hợp pháp cia cc bin pháp bế đố nhưng nó không để cấp tổ răng đến nguyên te tương xứng. Tuy nhiên biện pháp bả dia được kỳ vọng có ane đồ nghiêm trong trơng tr bur hành động không thin thién ban đều (Qua các phản tích rên, tác giá mitre hi niệm bã đến thương mai là một biện pháp thương mi iên quan đến host dng thương mai mà mộtbên ching để áp dụng lì cho mộtbên khác, nhằm mang li (tu lộ cho bản đã gy re tht hi, in hết cho mình ới mot mức đồ nào do. Tei đốn thương mui thường được thể hiện dưới inh thức tan hon hoặc dinh chỉ việc thi ành các nghia va hoặc nhương bộ trong nh vục thương mai mà các bên ta thuân với nhau trước đỏ, ví dụ hư hành đồng do một nước Bên ảnh để hạn chế nhấp khẩu của mot nước để tăng thuế hoặc áp dt những biện pháp có ảnh hưởng tiêu cục tới hoại đồng xuất khẩn cia nước này Có những quy đnh và thi tuc chất chế yêu cầu vận dung cơ chế giải quyết tranh chấp cia Tổ chức Thương mai Thể 112.

Đặcđiểm cia biện pháp trả đa ương mại (Chi thể áp dumg: Biện phép ta đũa thương mại thường được áp dụng trong các ‘vu tanh chấp thương mai quốc tế công, ức 1a tranh chấp thương mại quốc tế giữa các thục thể công (quốc gia, vùng lãnh thổ. * Chắc gia ham gia vào giả quyết banh chip ương mai quc tế công với vị thể bình đẳng với các thue thể công khác và tiên theo các nguyên tic giã quyết tanh chấp, thương mai quốc tế công được quy định trong từng khuôn khổ cam kết (điễu tóc quốc tẾ song phương, da phương, tổ chức quốc té khu vực hay toàn câu.) giữa quốc gia với các thực thé công khác. Nhiéu ving lãnh thổ như Hồng Eông, Maceo tuy không có chủ quyền quốc gia tho quy dinh cin uit quốc tế nhưng vẫn được thừa nhân như những chủ thể độc lập và có hư cách ương tự quốc gia trong các quan hệ thương mai chốc tế ii các ving lãnh thổ này đền là thánh viên cia WTO. Các vũng lãnh tổ này có thể một tong các bên tranh chấp thương mại quốc tế công như trường hợp quốc gia “Bi cônh dp dung: Biện pháp tả in thương ma thường được đp dang trong các vn tranh chấp thương mai chốc tổ công, túc là tranh chấp thương mai chốc tổ gia các thự thể công về việc xây dụng và thực thi ác chính sách thương nư—i như thuế xuất ship khẩu, chống bán phí gi, trợ cấp, trv.

Tranh chấp thương mai quốc t công phát "hưởng Đạhọc Luật Hi Nột Gio nhà Ghd ry nh chấp thương mọi gốc tế No Tapp, Bá NGL 1D 8 sinh khi một hoặc nhiều thục thể công cho ring một thực thé cing nào đó ben hank hoặc thục hiện chính sách thương mai không phủ hợp hoặc không thụ thi các ngiữa vụ đã cam kết với thực thể công! các thực thé công khác 7 Ta đũa thương mại hiểm khí xiy Ta trong các ranh chấp thương mại quốc tổ tr gia các thương nhân, hoặc giữa thương hân và quốc gia - idu liên áp dung: Do tính chất trừng phat cũa biện pháp này, tin thực tidn, seu Xhi đã áp dụng nhiều biện pháp (dim phán, thương lượng, hoa gii, tong tài.) không thành công, các bên tranh chap mới quyết định áp dụng biện pháp trẻ đa. ‘Thang thường khi xấy ra tranh chip, các bén đều mong muốn có thé thương lượng, hòa giải thd tim re một giải pháp hai ho, tích cục, giảm thiệt hại đến mức ti thiểu cho tt of các bên Trên thục tế, khi các quốc gia vướng vào các tranh chấp thương mại thắc về các vấn đÌ tiền Hà cóc tụ cấu: td xuỗi nhện Mhắt hay các biệt Hiếp tr vẻ; phương pháp đầu tiên trong quá tình giải quyết tranh chấp cia các bên luôn là dam phân, thương lượng để xóa bd hành vĩ vị phạm (đố bỗ thuế quan, ngừng áp đặt thuế chống bán phá giá, xóa bỗ tre cấp. Trong tường hợp thương lượng không thành công, các bên sẽ yêu cầu cơ quan giãi quyết tranh chấp cia WTO (DSB) áp dụng quy định trong các hiệp định có liên quan để gidi quyết vụ việc.