phần mở đầu, nội dung luận văn gồm ba chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của quản lý công tác huấn luyện thực hành trong các trường quân đội. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý công tác huấn luyện thực hành ở trường Trung cấp kỹ thuật Quân khí. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý công tác huấn luyện thực hành ở trường Trung cấp kỹ thuật Quân khí. Cuối cùng có phần kết luận.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC HUẤN LUYỆN THỰC HÀNH TRONG CÁC TRƢỜNG QUÂN ĐỘI. Một số khái niệm công cụ 1. Quản lý Có nhiều tài liệu đề cập đến khái niệm quản lý với các cách diễn đạt khác nhau nhưng nội dung cơ bản là thống nhất. - Theo từ điển Tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học - NXB Đà Nẵng- 1996: “Quản lý là tổ chức điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”.
- Theo Các Mác: “Quản lý là lao động để điều khiển lao động”. - Theo các nhà quản lý: + Quản lý là quá trình hoàn thành công việc thông qua con người và làm việc với con người. + Quản lý là hoạch định, tổ chức, bố trí nhân sự, lãnh đạo và kiểm soát công việc và những nỗ lực của con người nhằm đạt được những mục tiêu đặt ra. - Theo GS Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”.
Từ những cơ sở lý luận trên, chúng tôi xin đưa ra khái nhiệm về quản lý như sau: 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm thực hiện được các mục tiêu đã định trước. Một chu trình quản lý gồm các giai đoạn cụ thể sau: Sơ đồ 1.1: Chu trình quản lý Chuẩn bị Lập kế Tổ chức Chỉ đạo Kiểm tra kế hoạch hoạch thực hiện lãnh đạo đánh giá Tuy vậy, quá trình quản lý là một thể thống nhất, hoàn chỉnh, sự phân chia thành các giai đoạn chỉ có tính chất tương đối để giúp cho người lãnh đạo, quản lý định hướng thao tác trong hoạt động của mình. Trong thực tế các giai đoạn diễn ra không tách bạch rõ ràng, thậm chí có những chức năng diễn ra cả ở một số giai đoạn khác nhau. Quá trình giáo dục- đào tạo Quá trình GD-ĐT là bộ phận cấu thành chủ yếu nhất trong toàn bộ hoạt động của một nhà trường.
Sự phân hoá của một quá trình GD-ĐT trong nhà trường là cơ sở để phân hoá chức năng, xác định cơ chế quản lý và tổ chức chỉ đạo hoạt động GD-ĐT trong nhà trường. Quá trình GD-ĐT ở một nhà trường lại có quan hệ tác động qua lại với các tổ chức GD-ĐT khác hoặc các tổ chức khoa học kỹ thuật, văn hoá thể dục thể thao mà người học viên (HV) có điều kiện tham gia hoạt động. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tóm lại: Quá trình GD-ĐT là quá trình kết hợp hoạt động của cán bộ, giáo viên, học viên nhằm cải biến nhân cách của HV do nhà trường tổ chức và chỉ đạo. Đối tượng của quá trình GD-ĐT là các hoạt động nhằm hoàn thiện nhân cách của HV nói chung và nhân cách của cá nhân từng HV nói riêng.
Nhân cách của một con người bao gồm hai bộ phận chủ yếu là phẩm chất và năng lực. Nhân cách của người HV chỉ có thể biểu hiện ra cũng như chỉ hình thành và phát triển trong hoạt động thực tiễn của người đó. Quá trình GD-ĐT phải thực hiện đồng thời ba chức năng là giáo dục, giáo dưỡng và phát triển trong mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau nhằm cải biến nhân cách của HV. Trong thực tế, ba chức năng đó được thực hiện với mức độ nhiều ít khác nhau tuỳ theo nội dung và tính chất của từng giai đoạn trong quá trình GD- ĐT nhưng bao giờ cũng phải có và cần được quản lý, tổ chức thực hiện để đảm bảo nâng cao chất lượng của quá trình GD-ĐT.
Nội dung của quá trình giáo dục - đào tạo Nội dung của quá trình GD-ĐT là nội dung của các quá trình bộ phận hợp thành quá trình GD-ĐT; các quá trình bộ phận này có những mục tiêu, nhiệm vụ riêng nhưng tất cả đều phải đóng góp vào việc thực hiện mục tiêu quản lý chung cũng như mục tiêu chung của nhà trường. Về mặt nội dung, quá trình GD-ĐT có thể được phân chia thành hai quá trình bộ phận là: - Quá trình giáo dục - đào tạo trong nhà trường - Quá trình giáo dục - đào tạo ngoài nhà trường. Quá trình giáo dục - đào tạo trong nhà trường bao gồm các quá trình dạy học và các quá trình giáo dục được tiến hành trong nhà trường theo các mục tiêu GD-ĐT, khung kế hoạch giảng dạy và chương trình các môn học đã được các cơ quan quản lý giáo dục - đào tạo quy định. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quá trình dạy học diễn ra trong những khoảng thời gian (tiết, buổi, ngày) theo lớp HS, SV ở những địa bàn nhất định (lớp học, phòng thí nghiệm, xưởng, trạm, trại thực tập, kho bãi,.) tuỳ theo nội dung dạy học.
Quá trình giáo dục được tiến hành chủ yếu gắn liền với quá trình dạy học. Quá trình giáo dục - đào tạo ngoài nhà trường bao gồm các quá trình dạy học và các quá trình giáo dục được thực hiện ngoài giờ lên lớp ở bên ngoài nhà trường. Các hoạt động GD-ĐT ngoài nhà trường bao gồm các hoạt động chính trị - xã hội, hoạt động đoàn thể, tham quan, thực tập. Các yếu tố của quá trình giáo dục - đào tạo Quá trình GD-ĐT là sự vận động của một hệ thống do nhiều yếu tố của cấu thành, chúng được gọi là các yếu tố của quá trình GD-ĐT.
Mỗi yếu tố của quá trình GD-ĐT có những tính chất, đặc điểm riêng và có những tác động khác nhau đến kết quả của quá trình GD-ĐT. Giữa các yếu tố có những mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau. Người ta chia các yếu tố của quá trình GD-ĐT thành hai nhóm: - Nhóm các yếu tố GD-ĐT - Nhóm các yếu tố điều kiện đảm bảo. a) Nhóm các yếu tố GD-ĐT Các yếu tố GD-ĐT là các yếu tố có quan hệ trực tiếp đến hoạt động hoàn thiện nhân cách học sinh, sinh viên bao gồm: Mục tiêu GD-ĐT, nội dung GD- ĐT, hình thức tổ chức GD-ĐT, phương tiện GD-ĐT, phương pháp GD-ĐT, giáo viên và học sinh, sinh viên trong đó giáo viên là yếu tố chủ đạo và học sinh sinh viên là yếu tố trung tâm của quá trình GD-ĐT và cuối cùng là kết quả GD- ĐT.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1) Mục tiêu GD-ĐT là kết quả mong muốn đạt được sau khi kết thúc quá trình GD-ĐT, thể hiện ở những yêu cầu về cải biến nhân cách của người học sinh, sinh viên mà quá trình GD-ĐT phải đạt được. Mục tiêu GD- ĐT quy định nội dung và phương pháp GD-ĐT, đồng thời là căn cứ để kiểm tra, đánh giá kết quả và chất lượng của quá trình GD-ĐT. Nếu mục tiêu GD-ĐT phản ánh sát hợp các yêu cầu của xã hội thì người HS, SV được GD-ĐT có chất lượng sau khi ra trường sẽ có khả năng phục vụ với hiệu suất và chất lượng cao, tức là hiệu quả GD-ĐT sẽ cao. Ngược lại, mặc dù người HS, SV được đào tạo có chất lượng nhưng khả năng phục vụ xã hội của họ vẫn bị hạn chế, tức là hiệu quả GD-ĐT sẽ thấp.
2) Nội dung GD-ĐT là nội dung của sự chuyển biến về phẩm chất và năng lực của HS, SV nhằm thực hiện các yêu cầu của mục tiêu GD-ĐT trên các mặt chính trị - đạo đức, văn hoá - khoa học kỹ thuật, tay nghề thực hành, thể chất. Để thực hiện các yêu cầu của mục tiêu GD-ĐT có thể có những hệ thống nội dung GD-ĐT khác nhau. Vấn đề đặt ra là cần lựa chọn được hệ thống nội dung GD-ĐT phù hợp nhất. 3) Hình thức tổ chức GD-ĐT là hình thức tổ chức sự kết hợp các hoạt động của GV và HS, SV nhằm thực hiện các nội dung GD-ĐT.
Có các hình thức tổ chức như trên lớp, tự học, thí nghiệm, thực hành, thực tập, tham quan, làm luận văn tốt nghiệp,… 4) Phương pháp GD-ĐT là cách thức các nhà trường nói chung, giáo viên và HS, SV nói riêng tác động lẫn nhau để làm chuyển biến nhân cách của HS,SV theo mục tiêu và nội dung đã xác định. Phương pháp GD-ĐT bao gồm các phương pháp giảng dạy - học tập ở các môn học cụ thể và các phương pháp giáo dục, rèn luyện HS, SV về mặt phẩm chất đạo đức. 5) Phương tiện GD-ĐT cùng với phương pháp GD-ĐT là những yếu tố quan trọng nhất mà GV và HS, SV sử dụng để tác động lên quá trình cải biến nhân cách của HS, SV. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6) Giáo viên là yếu tố chủ đạo trong quá trình GD-ĐT.
Thông qua việc sử dụng các phương pháp, phương tiện GD-ĐT thích hợp và thông qua chính nhân cách của mình, giáo viên chỉ đạo và trực tiếp tác động lên quá trình cải biến nhân cách của HS, SV. 7) HS, SV là yếu tố trung tâm của quá trình GD-ĐT. Thực chất chính nhân cách và sự cải biến nhân cách của HS, SV mới là yếu tố trung tâm, là đối tượng của quá trình GD-ĐT. 8) Kết quả dạy học- giáo dục thể hiện ở HS, SV không chỉ phụ thuộc chính vào hoạt động của giáo viên mà còn phụ thuộc vào trách nhiệm của từng học sinh, sinh viên nữa.
b) Nhóm các yếu tố đảm bảo Đó là các yếu tố tuy không có quan hệ trực tiếp đến hoạt động hoàn thiện nhân cách HS, SV nhưng không thể thiếu được do chúng tạo điều kiện cho hoạt động của cán bộ, GV, HS, SV bao gồm: - Các yếu tố đảm bảo về chính trị - tinh thần - Các yếu tố đảm bảo về tổ chức - quản lý - Các yếu tố về điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật 1) Các yếu tố đảm bảo về chính trị - tinh thần có nhiệm vụ chung là làm cho mọi người trong nhà trường quán triệt và chấp hành nghiêm chỉnh các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, xây dựng khối đoàn kết, động viên tinh thần hăng say, nhiệt tình công tác của tất cả mọi người ở các vị trí công tác khác nhau.