Mở đầu Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh theo chuẩn đầu ra cho sinh viên đại học Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh theo chuẩn đầu ra cho sinh viên hệ đào tạo Nhiệm vụ chiến lược, trường ĐHNN - ĐHQGHN Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh đáp ứng chuẩn đầu ra cho sinh viên hệ đào tạo Nhiệm vụ chiến lược, trường ĐHNN - ĐHQGHN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG ANH THEO CHUẨN ĐẦU RA CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC 1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu Về phương pháp dạy học, Xôcrat (469 – 339 trước CN) cho rằng để nâng cao hiệu quả dạy học cần có phương pháp giúp thế hệ trẻ từng bước tự khẳng định, tự phát hiện tri thức mới mẻ, phù hợp với chân lý. Khổng Tử (551 - 479 trước CN) quan niệm phương pháp dạy học là cách gợi mở, đi từ gần đến xa, từ đơn giản đến phức tạp, nhưng vẫn đòi hỏi người học phải tích cực suy nghĩ, phải hình thành nề nếp, thói quen trong học tập. Cuốn tài liệu“Teaching English Cambridge University Press, 1995” của Adrian Doff là một trong những nghiên cứu về kinh nghiệm dạy học ngoại ngữ được ứng dụng nhiều trong thực tiễn. Về quản lý hoạt động dạy học, P.Saxerđôtôp đi sâu nghiên cứu lãnh đạo công tác giảng dạy, giáo dục trong nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong hoạt động quản lý nhà trường.Xukhomlinxki đặc biệt coi trọng sự trao đổi giữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng để tìm ra cách quản lý tốt nhất.
Vấn đề kinh nghiệm dạy học ngoại ngữ ở một số nước trên thế giới và trong khu vực trong đó có công tác quản lý đã được đề cập đến khá chi tiết trong “Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020”, Hà Nội, 2008. Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như “Teaching English Cambridge University Press. 1995” của Adrian Doff, “Những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ”, NXB ĐHQGHN, 2005. Ở Việt Nam có nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của công tác QL nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại các cơ sở giáo dục đại học.
Có thể đề cập đến các công trình nghiên cứu sau: Lưu Xuân Mới, Đào tạo bồi dưỡng CBQL GD trong xu thế đổi mới và hội nhập; Trần Khánh Đức, Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO và TQM; Đặng Quốc Bảo, Những vấn đề về lãnh đạo-quản lý và sự vận dụng vào điều hành nhà trường; … 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhiều đề tài luận văn cao học đã nghiên cứu về các biện pháp QL hoạt động DH tại các cơ sở giáo dục đại học. Liên quan trực tiếp đến đề tài tác giả đang nghiên cứu có một số công trình sau đây: Tuyển tập các bài báo khoa học Những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ 1995-2005; Trần An Nhã, Biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh tại trường ĐH Trà Vinh, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, 2013; Nguyễn Thị Ân, Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp giảng dạy Tiếng Anh tại trường ĐHSP Nghệ thuật TW, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, 2010; Trương Thị Thu Thủy, Các biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn ngoại ngữ cho SV hệ chính quy tại Học viện Hành chính Quốc gia, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, 2007; … Các công trình nghiên cứu trên đây đều đã đạt được những đóng góp nhất định về lý luận cũng như thực tiễn. Tuy nhiên, việc áp dụng kết quả nghiên cứu phụ thuộc vào điều kiện thực tế của các nhà trường. Cho đến nay việc nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh đáp ứng chuẩn đầu ra cho SV hệ đào tạo NVCL tại trường ĐHNN-ĐHQGHN chưa có tác giả, công trình nào đề cập tới.
Thực hiện luận văn này, tác giả sẽ kế thừa các kết quả các công trình nghiên cứu đã đề cập tới và nghiên cứu, đề xuất một số biện pháp QL hoạt động DH môn Tiếng Anh cho SV hệ đào tạo NVCL tại trường ĐHNN-ĐHQGHN đạt hiệu quả cao hơn và có tính khả thi. Một số khái niệm cơ bản 1. Hoạt động dạy học tiếng Anh 1. Hoạt động dạy học Dạy học bao gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng: hoạt động DH của giáo viên và hoạt động học tập, nghiên cứu của học sinh, sinh viên.
Trong đó dưới sự điều khiển của giáo viên, người học tự giác tích cực tự tổ chức điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực hiện những hoạt động DH. Trong hoạt động DH, người học có vai trò tự giác, chủ động, tích cực, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học tập của bản thân. Để hoạt động học tập của người học đạt được hiệu quả và tránh những sai lầm thì HĐ học phải có sự hướng dẫn, tổ chức, chỉ đạo của thầy. Hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học tập của HS có liên hệ tác động lẫn nhau.
Nếu thiếu một trong hai hoạt động đó, việc DH sẽ không diễn ra. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạt động GD khác trong nhà trường. Đó là con đường trực tiếp và thuận lợi nhất để giúp cho người học lĩnh hội được tri thức của xã hội loài người. Hoạt động DH giúp trò: + Nắm vững tri thức khoa học; + Phát triển tư duy và năng lực hoạt động; + Hình thành thái độ, đạo đức, nhân cách và lí tưởng sống.
Hoạt động dạy học là một hệ thống toàn vẹn bao gồm các thành tố cơ bản: Mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức, người dạy-người học và diễn ra trong những điều kiện xác định: Sơ đồ 1. Cấu trúc của hoạt động dạy học Tất cả các thành tố trên tồn tại và tác động qua lại lẫn nhau trong một mối liên hệ hữu cơ chặt chẽ và toàn bộ quá trình hay hệ thống DH lại được đặt trong một môi trường kinh tế xã hội ở cả bình diện vĩ mô lẫn vi mô. Nói tóm lại, hoạt động dạy học là quá trình mà trong đó dưới sự tổ chức, điều khiển, lãnh đạo của người giáo viên làm cho người học tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức học tập của mình nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học. Hoạt động DH làm cho SV nắm vững tri thức khoa học một cách có hệ thống, cơ bản, có những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, lao động và trong 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đời sống.
Hoạt động này làm phát triển tư duy độc lập, sáng tạo, hình thành những năng lực cơ bản về nhận thức và hành động của SV, hình thành ở SV thế giới quan khoa học, lòng yêu nước, yêu CNXH. Hoạt động dạy học tiếng Anh Dạy học tiếng Anh là dạy học ngoại ngữ, nghĩa là vừa hình thành và phát triển một công cụ giao tiếp mới vừa thông qua đó để tiếp thu những giá trị văn hóa của dân tộc có ngôn ngữ đang học. Dạy học ngoại ngữ là một hoạt động đặc thù của con người, nghĩa là cũng bao gồm các thành tố có quan hệ và tác động đến nhau: động cơ, mục đích, điều kiện và hoạt động, hành động, thao tác. Trong quá trình dạy học kết quả học tập phụ thuộc chủ yếu vào người học.
Dạy ngoại ngữ nói chung và dạy Tiếng Anh nói riêng là một hoạt động truyền thụ và lĩnh hội một thứ tiếng nước ngoài một cách có mục đích, chương trình, nội dung, phương pháp, kế hoạch tổ chức rõ ràng nhằm hình thành ở người học khả năng hiểu biết, thu nhận, tái tạo và sử dụng ngôn ngữ được học. Hoạt động dạy học tiếng Anh là quá trình mà trong đó dưới sự tổ chức, điều khiển, lãnh đạo của người giáo viên làm cho người học tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức ngôn ngữ mới để hình thành và phát triển các kỹ năng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) với mục tiêu cuối cùng là có thể sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh như một công cụ giao tiếp.2 Quản lý hoạt động dạy học và biện pháp quản lý hoạt động DH tiếng Anh 1.1 Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh * Quản lý và chức năng của quản lý Quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều lĩnh vực, có nhiều định nghĩa khác nhau về khoa học quản lý, tùy thuộc theo quan điểm tiếp cận khác nhau mà các tác giả đưa ra các định nghĩa khác nhau. Xét về từ ngữ, thuật ngữ “quản lý” (tiếng Việt gốc Hán) có thể hiểu là hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình “quản” là “sự coi sóc, giữ gìn”, duy trì ở trạng thái ổn định; quá trình “lý” là “sửa sang, sắp xếp” đổi mới để đưa tổ chức vào thế phát triển. Theo Harold Koontz và Cyril O’Donnell: “QL là việc thiết lập và duy trì môi trường nơi mà cá nhân làm việc với nhau trong từng nhóm, có thể hoạt động hữu 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hiệu và có kết quả nhằm đạt được các mục tiêu của nhóm” [Harold Koontz và Cyril O’Donnell, 1959].
Harold Koontz và cộng sự: “QL là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác” [Harold Koontz - Cyril Odonnell - Heinz Weihrich , Những vấn đề cốt yếu của quản lý, NXB Khoa học-Kỹ thuật, 1994]. Còn theo tác giả Nguyễn Minh Đạo định nghĩa "Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý về mặt văn hoá, chính trị, kinh tế, xã hội bằng một hệ thống luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng" [Nguyễn Minh Đạo,1997].