Khóa Luận Tốt Nghiệp: Bảo Tồn và Phát Huy Di Sản Văn Hóa Làng Cổ Phước Tích Nhằm Phát Triển Du Lịch

Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa làng cổ Phước Tích góp phần phát triển du lịch bền vững, thu hút du khách và gìn giữ bản sắc văn hóa.

• Tác giả: Trần Thị Ái Vy
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Phương Trung
• Trường học: Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Bảo Tồn Và Phát Huy Di Sản Văn Hóa Làng Cổ Phước Tích Để Phát Triển Du Lịch
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Quy trình nghiên cứu
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH
• 2.1.1. Lý luận chung về di sản văn hóa
• 2.1.1.1. Khái niệm về di sản văn hóa
• 2.1.2. Phân loại di sản văn hóa
• 2.2. THỰC TRẠNG BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI LÀNG PHƯỚC TÍCH
• 2.2.1. Tổng quan du lịch trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế 2014-2016
• 2.2.2. Đánh giá tiềm năng du lịch làng Phước Tích
• 2.2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.2.2. Vị trí hành chính địa lý
• 2.2.2.3. Địa hình, hệ thống ngòi, ao hồ
• 2.2.2.4. Hệ thống giao thông
• 2.2.2.5. Tài nguyên du lịch văn hóa truyền thống của làng Phước Tích
• 2.2.2.5.1. Không gian kiến trúc
• 2.2.2.5.2. Làng nghề truyền thống
• 2.2.2.5.3. Trò chơi dân gian
• 2.2.2.6. Đánh giá chung tiềm năng du lịch văn hóa tại làng Phước Tích
• 2.2.3. Thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa làng Phước Tích
• 2.2.3.1. Những thành tựu của việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa
• 2.2.3.2. Những hạn chế của việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa
• 2.2.3.3. Thực trạng khách du lịch tham gia du lịch tại làng Phước Tích
• 2.2.3.3.1. Tình hình khách tham quan - du lịch tại làng cổ Phước Tích năm 2014-2016
• 2.2.3.3.2. Doanh thu từ hoạt động du lịch tại làng cổ Phước Tích trong giai đoạn 2014-2015
• 2.2.3.4. Đánh giá giá trị cảm nhận di sản văn hóa của du khách và người dân địa phương về giá trị di sản văn hóa ở làng Phước Tích
• 2.2.3.4.1. Thông tin chung về mẫu điều tra
• 2.2.3.4.2. Phân tích giá trị của các di sản văn hóa tại làng Phước Tích
• 2.2.3.4.3. Phân tích giá trị cảm nhận di sản văn hóa
• 2.2.3.4.4. Kiểm định sự tương quan giữa các nhân tố và giá trị cảm nhận di sản văn hóa
• 2.2.3.4.5. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng giá trị cảm nhận của di sản văn hóa
• 2.2.3.4.6. Đánh giá giá trị cảm nhận di sản văn hóa theo các nhóm nhân tố
• 2.2.3.4.7. So sánh sự khác biệt đánh giá về giá trị cảm nhận di sản văn hóa tại làng cổ Phước Tích
• 2.3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA LÀNG PHƯỚC TÍCH NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH
• 2.3.1. Giải pháp giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa làng cổ Phước Tích
• 2.3.1.1. Nâng cao nhận thức cho người dân về việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa làng, văn hóa dân tộc
• 2.3.1.1.1. Đối với văn hóa truyền thống
• 2.3.1.1.2. Đối với lễ hội, trò chơi dân gian
• 2.3.1.1.3. Đối với nghề gốm truyền thống
• 2.3.1.2. Thực hiện quy chế quản lý, bảo tồn, tôn tạo và sử dụng di tích Làng cổ Phước Tích
• 2.3.2. Giải pháp phát triển du lịch làng cổ Phước Tích
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Đối với Sở Văn hóa – Thể Thao và Du lịch Thừa Thiên Huế
• 3.2. Đối với Ban quản lý làng cổ Phước Tích
• 3.3. Đối với doanh nghiệp, công ty lữ hành
• 3.4. Đối với người dân địa phương tại làng cổ Phước Tích
• 3.5. Đối với khách du lịch
• DANH MỤC VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC II

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Di Sản Làng Cổ Phước Tích Du Lịch Huế

Làng cổ Phước Tích là một viên ngọc quý của xứ Huế, nơi di sản văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ. Nằm bên dòng sông Ô Lâu thơ mộng, Phước Tích không chỉ là một ngôi làng mà còn là một bảo tàng sống động về văn hóa làng quê Việt Nam. Với lịch sử hơn 500 năm, Phước Tích mang trong mình những giá trị kiến trúc cổ, nghề truyền thống và phong tục tập quán độc đáo. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này không chỉ có ý nghĩa về mặt văn hóa mà còn tạo động lực cho phát triển du lịch bền vững, góp phần nâng cao đời sống kinh tế của người dân địa phương. Tuy nhiên, việc bảo tồn gặp nhiều thách thức, đòi hỏi sự chung tay của cộng đồng và các cấp chính quyền.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Làng Cổ Phước Tích

Làng cổ Phước Tích hình thành vào khoảng thế kỷ XV, là nơi giao thoa của nhiều dòng chảy văn hóa. Trải qua thời gian, làng vẫn giữ được những nét đặc trưng riêng biệt, từ kiến trúc nhà rường cổ kính đến những lễ hội truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc. Lịch sử làng cổ Phước Tích gắn liền với sự phát triển của Văn hóa Huế, là một phần không thể thiếu trong bức tranh di sản của vùng đất Cố đô. Việc nghiên cứu và bảo tồn lịch sử làng có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục và truyền lại cho thế hệ sau.

1.2. Giá Trị Văn Hóa Vật Thể Phi Vật Thể Tại Phước Tích

Phước Tích sở hữu một kho tàng di sản văn hóa phong phú, bao gồm cả vật thể và phi vật thể. Kiến trúc cổ Phước Tích với những ngôi nhà rường, đình làng, miếu mạo là những minh chứng sống động cho kỹ thuật xây dựng và thẩm mỹ của người xưa. Bên cạnh đó, di sản phi vật thể Phước Tích còn thể hiện ở các lễ hội làng Phước Tích, nghề gốm truyền thống Phước Tích, phong tục tập quán Phước Tích, và những câu chuyện cổ được truyền miệng từ đời này sang đời khác.

1.3. Tiềm Năng Du Lịch Văn Hóa Làng Cổ Phước Tích Điểm Đến Huế

Du lịch làng cổ Phước Tích đang dần trở thành một điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Huế. Với vẻ đẹp thanh bình, cổ kính và những giá trị văn hóa độc đáo, Phước Tích mang đến cho du khách những trải nghiệm khó quên. Địa điểm du lịch Huế này hứa hẹn sẽ thu hút ngày càng nhiều du khách trong và ngoài nước, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

II. Thách Thức Bảo Tồn Di Sản Phước Tích Để Phát Triển Du Lịch

Mặc dù có tiềm năng lớn, việc bảo tồn di sản văn hóa tại Phước Tích gặp không ít khó khăn. Sự xuống cấp của các công trình kiến trúc cổ, nguy cơ mai một của nghề truyền thống, và sự thay đổi trong lối sống của người dân đang đe dọa đến bản sắc văn hóa của làng. Đồng thời, việc phát triển du lịch Phước Tích một cách bền vững cũng đòi hỏi sự đầu tư bài bản về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và các sản phẩm du lịch đặc trưng. Việc thiếu hụt nguồn lực tài chính và sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan cũng là những thách thức không nhỏ.

2.1. Thực Trạng Xuống Cấp Của Các Công Trình Kiến Trúc Cổ

Nhiều ngôi nhà rường cổ tại Phước Tích đang đối mặt với tình trạng xuống cấp nghiêm trọng do tác động của thời gian và thời tiết. Việc thiếu kinh phí và kỹ thuật bảo tồn nhà cổ khiến cho nhiều công trình có nguy cơ sụp đổ. Tình trạng này không chỉ làm mất đi vẻ đẹp của làng mà còn ảnh hưởng đến sự an toàn của người dân.

2.2. Nguy Cơ Mai Một Nghề Truyền Thống và Di Sản Phi Vật Thể

Nghề gốm Phước Tích đang dần mai một do sự cạnh tranh của các sản phẩm công nghiệp và sự thiếu hụt nguồn nhân lực trẻ. Các lễ hội truyền thống cũng ít được tổ chức hơn, dẫn đến nguy cơ phai nhạt những giá trị văn hóa phi vật thể độc đáo của làng. Cần có những giải pháp kịp thời để vực dậy các nghề truyền thống và khôi phục các lễ hội, phong tục tập quán Phước Tích.

2.3. Phát Triển Du Lịch Tự Phát và Ảnh Hưởng Tiêu Cực Đến Văn Hóa

Sự phát triển du lịch Phước Tích còn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch đồng bộ. Điều này dẫn đến tình trạng quá tải du lịch, ô nhiễm môi trường và những ảnh hưởng tiêu cực đến văn hóa làng quê Việt Nam. Cần có sự quản lý chặt chẽ và định hướng phát triển du lịch có trách nhiệm để đảm bảo sự bền vững.

III. Giải Pháp Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Phước Tích Bền Vững

Để bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Phước Tích một cách hiệu quả, cần có những giải pháp đồng bộ từ nâng cao nhận thức cộng đồng, đầu tư kinh phí, phát triển du lịch có trách nhiệm, đến xây dựng cơ chế quản lý phù hợp. Mục tiêu là phát triển du lịch bền vững, không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của làng. Sự tham gia tích cực của cộng đồng làng Phước Tích là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Giá Trị Di Sản

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về giá trị của di sản văn hóa Phước Tích. Tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo, triển lãm để giới thiệu về lịch sử, văn hóa của làng. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo tồn và phát huy di sản.

3.2. Đầu Tư Kinh Phí Cho Bảo Tồn và Phục Dựng Di Tích

Cần huy động các nguồn lực tài chính từ nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng để đầu tư cho việc bảo tồn di tích và phục dựng các công trình kiến trúc cổ. Ưu tiên các dự án bảo tồn nhà rường cổ, đình làng, miếu mạo. Đồng thời, hỗ trợ các nghệ nhân khôi phục nghề truyền thống Phước Tích.

3.3. Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Gắn Với Trải Nghiệm Văn Hóa

Du lịch cộng đồng là một hướng đi phù hợp cho Phước Tích, giúp tạo thu nhập cho người dân và bảo tồn văn hóa. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động du lịch như homestay, hướng dẫn viên du lịch, làm nghề thủ công. Tổ chức các tour du lịch trải nghiệm để du khách có cơ hội tìm hiểu về cuộc sống và văn hóa của người dân địa phương.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch Làng Cổ Phước Tích

Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp bảo tồn di sản với phát triển du lịch tại làng cổ Phước Tích. Kết quả khảo sát cho thấy du khách đánh giá cao giá trị văn hóa và lịch sử của làng, đồng thời mong muốn có thêm nhiều trải nghiệm độc đáo và hấp dẫn. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, và tăng cường quảng bá hình ảnh của Phước Tích trên thị trường du lịch.

4.1. Đánh Giá Giá Trị Cảm Nhận Di Sản Của Du Khách

Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát du khách để đánh giá giá trị cảm nhận về các di sản văn hóa của làng. Kết quả cho thấy du khách đánh giá cao vẻ đẹp kiến trúc, sự độc đáo của nghề gốm và sự thân thiện của người dân địa phương. Tuy nhiên, du khách cũng góp ý về việc cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.

4.2. Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Đặc Trưng Dựa Trên Di Sản

Cần phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm độc đáo dựa trên di sản văn hóa của làng. Ví dụ, tổ chức các lớp học làm gốm, các buổi biểu diễn nghệ thuật truyền thống, các tour tham quan nhà cổ và tìm hiểu về lịch sử của làng. Tạo ra những sản phẩm lưu niệm mang đậm bản sắc văn hóa Phước Tích.

4.3. Xây Dựng Thương Hiệu Du Lịch Làng Cổ Phước Tích

Cần xây dựng một thương hiệu du lịch mạnh mẽ cho Phước Tích, nhấn mạnh vào những giá trị văn hóa độc đáo và vẻ đẹp thanh bình của làng. Sử dụng các kênh truyền thông hiệu quả để quảng bá hình ảnh của Phước Tích đến với du khách trong và ngoài nước. Tham gia các hội chợ du lịch để giới thiệu về sản phẩm và dịch vụ của làng.

V. Kết Luận Tương Lai Phát Triển Du Lịch Làng Cổ Phước Tích

Việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa là chìa khóa để phát triển du lịch bền vững tại làng cổ Phước Tích. Với sự chung tay của cộng đồng, sự hỗ trợ của chính quyền và sự đầu tư bài bản, Phước Tích hoàn toàn có thể trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống và nâng cao đời sống kinh tế của người dân địa phương. Tương lai của Phước Tích nằm trong sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

5.1. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Bảo Tồn và Phát Triển

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản và phát triển du lịch tại Phước Tích. Người dân cần nhận thức rõ giá trị của di sản và tích cực tham gia vào các hoạt động bảo tồn và phát huy. Đồng thời, cộng đồng cần đoàn kết, hợp tác để xây dựng một môi trường du lịch thân thiện và bền vững.

5.2. Chính Sách Hỗ Trợ Từ Nhà Nước Doanh Nghiệp Du Lịch

Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho việc bảo tồn di sản và phát triển du lịch tại Phước Tích. Doanh nghiệp du lịch cần đầu tư vào các sản phẩm du lịch đặc trưng và tạo việc làm cho người dân địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công.

5.3. Hướng Tới Phát Triển Du Lịch Xanh Bền Vững Tại Phước Tích

Phát triển du lịch xanh và bền vững là mục tiêu hàng đầu của Phước Tích. Cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, sử dụng năng lượng tái tạo và giảm thiểu tác động tiêu cực đến văn hóa và xã hội. Du lịch cần mang lại lợi ích cho cộng đồng và góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Làng cổ Phước Tích (xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế) là một quần thể di sản văn hóa làng quê đặc trưng của vùng Bắc Trung Bộ với lịch sử hình thành hơn 500 năm. Nơi đây lưu giữ hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, bao gồm quần thể nhà rường cổ truyền thống, đền miếu, cảnh quan sinh thái ven sông Ô Lâu, các lễ hội dân gian và làng nghề gốm cổ truyền từng nổi tiếng với các sản phẩm gốm sành và "om ngự" tiến vua triều Nguyễn. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và đô thị hóa, làng cổ Phước Tích đang đối mặt với nguy cơ mai một di sản: hơn 70% cư dân trong làng là người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên), lực lượng lao động trẻ ly hương tìm kiếm việc làm, nhiều ngôi nhà rường cổ không có người trông nom dẫn đến xuống cấp nghiêm trọng, làng nghề gốm truyền thống đã ngừng hoạt động sản xuất gần 20 năm, nguồn lực tài chính cho việc bảo tồn và tu bổ từ phía chính quyền lẫn người dân địa phương còn nhiều hạn chế. Nhằm tìm kiếm các giải pháp dung hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế du lịch, tác giả Trần Thị Ái Vy đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh Thương mại tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục tiêu nghiên cứu chung: Nghiên cứu hoạt động bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa làng cổ Phước Tích nhằm phát triển du lịch.
• Mục tiêu nghiên cứu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa nhằm phát triển du lịch.
  2. Đánh giá thực trạng phát triển du lịch tại Thừa Thiên Huế từ năm 2014 đến năm 2016.
  3. Đánh giá thực trạng phát triển du lịch tại làng cổ Phước Tích từ năm 2014 đến năm 2016.
  4. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa ở làng cổ Phước Tích.
  5. Đánh giá giá trị cảm nhận của khách du lịch và người dân địa phương về văn hóa làng cổ Phước Tích.
  6. Đề xuất phương hướng và giải pháp bảo tồn, phát huy di sản văn hóa nhằm phát triển kinh tế du lịch tại địa phương.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Thực trạng phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2014–2016 diễn ra như thế nào?
2. Thực trạng phát triển du lịch tại làng cổ Phước Tích đạt được kết quả ra sao trong giai đoạn 2014–2016?
3. Thực trạng công tác bảo tồn di sản văn hóa của làng cổ Phước Tích hiện nay đang đối mặt với những vấn đề gì?
4. Những tiềm năng về di sản văn hóa ở làng cổ Phước Tích có thể khai thác cho phát triển du lịch gồm những yếu tố nào?
5. Những định hướng và giải pháp nào cần được thực hiện để bảo tồn, phát huy di sản văn hóa tại làng Phước Tích nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân bản địa?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Tiềm năng, thực trạng và các giải pháp bảo tồn, phát huy di sản văn hóa làng Phước Tích phục vụ phát triển du lịch.
• Đối tượng điều tra khảo sát: Người dân địa phương, chính quyền địa phương, các doanh nghiệp lữ hành và du khách tham gia hoạt động du lịch tại làng cổ Phước Tích.
• Phạm vi nội dung: Tiếp cận dưới góc độ kinh tế học văn hóa, tập trung khai thác các giá trị di sản văn hóa của làng Phước Tích phục vụ phát triển du lịch.
• Phạm vi không gian: Làng cổ Phước Tích, xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp về hoạt động du lịch thu thập trong giai đoạn 2014–2016; thời gian thực hiện nghiên cứu và khảo sát thực địa từ tháng 2/2017 đến tháng 4/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Khóa luận tổng hợp hệ thống lý luận về văn hóa, di sản văn hóa và du lịch di sản văn hóa dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và tài liệu học thuật quốc tế:

• Khái niệm và phân loại di sản văn hóa: Trích dẫn Luật Di sản văn hóa Việt Nam (2001, sửa đổi bổ sung 2009) và Công ước về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể năm 2003 của UNESCO. Di sản được phân chia thành di sản văn hóa vật thể (tangible culture) và di sản văn hóa phi vật thể (intangible culture).
• Quan điểm bảo tồn: Phân định giữa bảo tồn nguyên vẹn dạng "tĩnh" (sưu tầm, số hóa 3D, lưu giữ bảo tàng) và bảo tồn kế thừa dạng "động" (bảo tồn ngay trong đời sống cộng đồng, tôn vinh các nghệ nhân - "báu vật nhân văn sống").
• Kinh nghiệm quốc tế: Phân tích mô hình quản lý di sản của Nhật Bản thông qua Đạo luật bảo tồn di sản văn hóa năm 1897 và Bộ luật bảo tồn các tài sản văn hóa (thập niên 1980), xác lập cơ chế xem di sản văn hóa là "tài sản văn hóa" có chủ sở hữu cụ thể (cá nhân, tổ chức) được nhà nước bảo trợ và cấp chứng nhận quyền sở hữu gắn liền với trách nhiệm bảo tồn vì lợi ích quốc gia.
• Du lịch văn hóa và du lịch di sản: Dẫn giải định nghĩa của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), Hội đồng Quốc tế về Di tích và Di chỉ (ICOMOS, 1999), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD, 2009), Pederson (2002), Leask (2012), Wei Hu (2011), Shilling (2000).
• Giá trị kinh tế của di sản: Phân loại thành giá trị sử dụng (khoản tiền tối đa sẵn sàng chi trả để trải nghiệm) và giá trị không sử dụng (bao gồm giá trị vị tha, giá trị lựa chọn, giá trị thừa kế và giá trị tồn tại).
• Mô hình nghiên cứu thực nghiệm: Tác giả vận dụng mô hình phân tích giá trị cảm nhận di sản văn hóa của John Armbrecht (2012), gồm 6 nhóm nhân tố tác động:
  1. Giá trị cảm nhận hình ảnh
  2. Giá trị cảm nhận kỹ năng kiến thức
  3. Giá trị cảm nhận sức khỏe tinh thần
  4. Giá trị cảm nhận bản sắc
  5. Giá trị cảm nhận xã hội
  6. Giá trị cảm nhận phát triển kinh tế

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Nguồn dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo thống kê của Sở Du lịch Thừa Thiên Huế giai đoạn 2014–2016; số liệu từ Ban quản lý Làng cổ Phước Tích; tài liệu các dự án hợp tác của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA); các đề tài nghiên cứu từ Trường Đại học Nghệ thuật – Đại học Huế.
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua khảo sát thực địa và điều tra bảng hỏi cấu trúc.
• Phương pháp chọn mẫu và quy mô mẫu:
  • Áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện.
  • Xác định kích thước mẫu dựa trên nguyên tắc của Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (kích thước mẫu tối thiểu gấp 4–5 lần số biến quan sát, độ tin cậy 95%, sai số 5%). Bảng hỏi gồm 27 biến quan sát định lượng, kích thước mẫu tối thiểu là $27 \times 5 = 135$ quan sát.
  • Tác giả phát ra 200 bảng hỏi, thu về 200 bảng, loại bỏ 2 bảng không hợp lệ, giữ lại 198 bảng hỏi hợp lệ để đưa vào phân tích (gồm 127 khách du lịch, chiếm 64% và 71 người dân địa phương, chiếm 36%).
• Công cụ phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel và IBM SPSS 20 để thực hiện thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson, mô hình hồi quy tuyến tính bội và kiểm định so sánh giá trị trung bình (ANOVA, Independent Samples T-Test).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa nhằm phát triển du lịch

Chương này tổng thuật toàn diện cơ sở lý luận về di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và mối quan hệ biện chứng giữa bảo tồn di sản với phát triển du lịch. Du lịch được xác định là công cụ chuyển tải giá trị văn hóa và tạo nguồn tài chính tái đầu tư cho bảo tồn, trong khi di sản đóng vai trò là tài nguyên cốt lõi tạo nên tính độc đáo cho sản phẩm du lịch. Tác giả phân tích kinh nghiệm quản trị di sản văn hóa của Nhật Bản nhằm rút ra bài học về xác lập quyền sở hữu tư nhân rõ ràng đối với di sản gắn liền với sự hỗ trợ kỹ thuật của nhà nước. Chương 1 kết thúc bằng việc chuẩn hóa mô hình đo lường 6 nhóm giá trị cảm nhận di sản của John Armbrecht (2012) để làm khung phân tích cho địa bàn nghiên cứu.

Chương 2: Thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa nhằm phát triển du lịch tại làng Phước Tích

Chương 2 trình bày bức tranh thực nghiệm chi tiết về tiềm năng, thực trạng du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế và làng cổ Phước Tích:

• Tổng quan du lịch Thừa Thiên Huế (2014–2016): Lượng khách và doanh thu toàn tỉnh duy trì đà tăng trưởng đều đặn (năm 2015 tăng 7,56% lượng khách và 10,2% doanh thu; năm 2016 tăng 4,2% lượng khách và 7,3% doanh thu).
• Tiềm năng văn hóa – kiến trúc làng Phước Tích:
  • Địa thế độc thung được bao bọc bởi sông Ô Lâu, cách Quốc lộ 1A khoảng 2 km và nằm trên Quốc lộ 49B.
  • Quỹ kiến trúc gồm 117 ngôi nhà, trong đó có 27 ngôi nhà cổ (chủ yếu là nhà rường 3 gian 2 chái), 10 nhà thờ họ cổ; 12 nhà rường được xếp loại giá trị đặc biệt với hệ thống vì kèo, tràng kỷ, chạm khắc tinh xảo. Ranh giới giữa các nhà vườn được phân định tự nhiên bằng hàng chè tàu xanh cắt tỉa, không dùng tường rào xây gạch.
  • Các công trình tâm linh: Đình làng Trung, chùa Phước Bửu, miếu Cây Thị (gắn với cây thị cổ thụ trên 600 năm tuổi), miếu Đôi (thờ Bổn Nghệ Đào Nghệ và Khai Canh Hoàng Minh Hùng), miếu Quang Tế, đền Văn Thánh, nghĩa trang Hà Cát.
  • Làng nghề gốm truyền thống: Tồn tại hơn 500 năm, nổi tiếng với sản phẩm "om ngự" tiến vua và đồ gốm sành không thấm nước (lu, ghè, thạp, thống, bùng binh, tu huýt, ông táo); gốm không tráng men từng xuất khẩu sang Nhật phục vụ tiệc trà.
  • Lễ hội và trò chơi dân gian: Lễ Tế Khai Canh (mồng 5/11 âm lịch), lễ Kỳ An (11/6 âm lịch), lễ Tảo mộ âm hồn (Rằm tháng Giêng tại nghĩa trang Hà Cát); các trò chơi đua ghe, kéo co, bịt mắt đập om, xiếc thìa lia (lia mảnh sành trên sông Ô Lâu).
  • Ẩm thực truyền thống: Bánh bột gạo nhân đậu xanh tạo hình mô phỏng chiếc thuyền chở gốm.
• Thực trạng bảo tồn và phát triển du lịch tại làng:
  • Thành tựu: Ban hành quy chế quản lý di tích; triển khai Dự án hợp tác JICA (Nhật Bản) về phát huy vai trò cộng đồng; đề tài nghiên cứu mẫu mã gốm truyền thống của Trường Đại học Nghệ thuật Huế (2009 đến nay).
  • Hạn chế: 12/27 ngôi nhà cổ xuống cấp nghiêm trọng; chi phí trùng tu lớn (400–600 triệu đồng/nhà) vượt quá khả năng tài chính của cư dân; nghề gốm ngưng hoạt động gần 20 năm do sản phẩm gia dụng truyền thống mất dần thị trường; cơ sở hạ tầng du lịch thiếu đồng bộ (thiếu nhà vệ sinh công cộng đạt chuẩn, đường sình lầy vào mùa mưa, thiếu hệ thống chiếu sáng ban đêm).
  • Biến động khách và doanh thu (2014–2016): Du lịch làng Phước Tích phụ thuộc lớn vào chu kỳ Festival Huế. Năm 2014 đạt 4.398 lượt khách và 200,4 triệu đồng doanh thu; năm 2015 (không có Festival) giảm mạnh xuống 1.240 lượt khách (-71,18%) và 116 triệu đồng (-42,11%); năm 2016 tăng trở lại đạt 2.000 lượt khách (+61,13%) và 200 triệu đồng (+72,4%).
• Đặc điểm mẫu khảo sát định lượng (n = 198):
  • Cơ cấu mẫu: 64% khách du lịch (127 người), 36% người dân địa phương (71 người).
  • Kênh thông tin tiếp cận: 64,6% qua Internet, 36,8% qua bạn bè/người thân, 4,7% qua đài/truyền hình, 3,9% qua báo chí.
  • Số lần tham quan: 55,1% đến lần đầu, 37,0% đến lần thứ 2, 7,9% đến trên 2 lần.
  • Hình thức chuyến đi: 61,4% đi theo tour lữ hành, 38,6% tự tổ chức.
  • Thời gian lưu trú: 30,0% lưu lại nửa ngày, 36,0% lưu lại 1 ngày, 34,0% lưu lại hơn 1 ngày.
  • Mức chi tiêu: 12,6% dưới 200 nghìn đồng, 33,1% từ 200–500 nghìn đồng, 33,9% từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng, 20,5% trên 1 triệu đồng.
  • Nhân khẩu học: 49% nam, 51% nữ; 12,1% dưới 18 tuổi, 43,4% từ 18–35 tuổi, 35,4% từ 35–60 tuổi, 9,1% trên 60 tuổi.

Chương 3: Giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa làng Phước Tích nhằm phát triển du lịch

Chương này đề xuất các nhóm giải pháp tương ứng với các khoảng trống thực tiễn:

1. Nâng cao nhận thức cộng đồng: Tuyên truyền giá trị bản sắc văn hóa làng, nâng cao ý thức giữ gìn di sản của người dân sở tại.
2. Bảo tồn di sản vật thể và cảnh quan: Thực hiện nghiêm túc quy chế quản lý, tôn tạo di tích; bảo tồn kiến trúc nhà rường cổ, không gian vườn chè tàu và hệ thống đền miếu, đảm bảo các công trình xây mới không phá vỡ cảnh quan cổ kính.
3. Phục hồi và phát triển nghề gốm truyền thống: Đổi mới mẫu mã quà lưu niệm, phục dựng lại lò gốm để tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tế cho du khách; liên kết đưa sản phẩm gốm không tráng men phục vụ thị trường tiệc trà và lưu niệm.
4. Bảo tồn lễ hội và trò chơi dân gian: Tái hiện định kỳ các lễ Tế Khai Canh, lễ Kỳ An, hội đua ghe, hội đập niêu đất, trò chơi xiếc thìa lia để hình thành sản phẩm du lịch trải nghiệm.
5. Phát triển sản phẩm và dịch vụ du lịch cộng đồng: Cải thiện hạ tầng vệ sinh, đường sá, ánh sáng; đa dạng hóa sản phẩm ẩm thực địa phương (bánh bột gạo); liên kết mở rộng tour tuyến du lịch.

Kết quả và đóng góp

Số liệu tổng hợp thực trạng du lịch

Chỉ tiêu	Năm 2014	Năm 2015	So sánh 2015/2014	Năm 2016	So sánh 2016/2015
Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế
- Lượng khách tham quan (lượt)	Cơ sở	+219.740	+7,56%	+131.632	+4,20%
- Khách quốc tế (lượt)	Cơ sở	+15.725	Tăng	+29.937	+2,90%
- Khách nội địa (lượt)	Cơ sở	+204.015	+10,74%	+101.695	+4,80%
- Doanh thu (triệu đồng)	2.847.000*	+277.448	+10,20%	Tăng trưởng	+7,30%
Du lịch Làng cổ Phước Tích
- Tổng lượt khách (lượt)	4.398	1.240	-71,18%	2.000	+61,13%
- Khách quốc tế (lượt)	550	770	+40,00%	500	-35,06%
- Khách nội địa (lượt)	3.848	470	-87,79%	1.500	+219,14%
- Doanh thu du lịch (triệu đồng)	200,4	116,0	-42,11%	200,0	+72,40%

*Ghi chú: Số liệu theo báo cáo của Sở Du lịch Thừa Thiên Huế và Ban quản lý Làng cổ Phước Tích.

Hệ thống kiến nghị của tác giả

Khóa luận phân định kiến nghị cụ thể cho 5 nhóm chủ thể:

• Đối với Sở Du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Thừa Thiên Huế: Tăng cường hỗ trợ kinh phí bảo tồn di tích, đưa làng cổ Phước Tích vào các chương trình xúc tiến du lịch trọng điểm của tỉnh; hỗ trợ kỹ thuật tu bổ nhà rường.
• Đối với Ban quản lý Làng cổ Phước Tích: Giám sát chặt chẽ quy chế xây dựng, chống phá vỡ cảnh quan; tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ du lịch cộng đồng cho người dân; nâng cấp hệ thống biển chỉ dẫn, nhà vệ sinh và điểm dừng chân.
• Đối với các doanh nghiệp, công ty lữ hành: Xây dựng tour chuyên đề kết nối Phước Tích vào tuyến "Con đường di sản miền Trung"; phối hợp với người dân thiết kế các gói trải nghiệm làm gốm, ẩm thực và lưu trú tại nhà rường.
• Đối với người dân địa phương: Trực tiếp tham gia bảo vệ di sản kiến trúc và vệ sinh môi trường cảnh quan; chủ động học hỏi kỹ năng đón tiếp khách, tham gia khôi phục các nghề thủ công truyền thống.
• Đối với khách du lịch: Nâng cao ý thức tôn trọng nếp sống sinh hoạt bản địa, bảo vệ hiện vật cổ và giữ gìn vệ sinh cảnh quan môi trường làng cổ.

Đóng góp của đề tài

• Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về kinh tế học văn hóa áp dụng cho một không gian di sản cụ thể tại miền Trung.
• Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng gồm 198 mẫu điều tra khảo sát chi tiết về hành vi, cơ cấu chi tiêu của du khách và đánh giá của cộng đồng địa phương về 6 khía cạnh giá trị cảm nhận di sản theo mô hình John Armbrecht (2012).
• Nhận diện các điểm nghẽn thực tế: sự phụ thuộc quá mức vào các kỳ Festival, hiện tượng già hóa dân số làm gián đoạn việc trông nom nhà cổ, và bài toán kinh phí trùng tu 400–600 triệu đồng/ngôi nhà rường.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện với quy mô 198 mẫu hợp lệ tại làng Phước Tích, do đó tính đại diện có thể bị giới hạn trong phạm vi các đối tượng tiếp cận trực tiếp tại thời điểm khảo sát.
• Chuỗi số liệu thứ cấp đánh giá hoạt động du lịch dừng lại trong giai đoạn 2014–2016, phản ánh tính thời điểm chịu ảnh hưởng trực tiếp của chu kỳ tổ chức Festival Huế.
• Nghiên cứu chưa lượng hóa chi tiết mức độ sẵn lòng chi trả (Willingness to Pay - WTP) bằng tiền tệ cụ thể của du khách cho từng dự án bảo tồn cụ thể.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng phạm vi điều tra với cỡ mẫu lớn hơn và áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng để tăng tính tổng quát hóa.
• Theo dõi chuỗi số liệu theo thời gian dài hơn để đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội lâu dài từ các dự án can thiệp cộng đồng của tổ chức JICA.
• Ứng dụng phương pháp định giá phi thị trường (phương pháp đánh giá ngẫu nhiên - CVM hoặc phương pháp chi phí du lịch - TCM) để tính toán chính xác tổng giá trị kinh tế (TEV) của quần thể di sản làng cổ Phước Tích.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Kinh tế phát triển, Văn hóa học và Quản lý di sản.
• Tài liệu hữu ích cho: Các nhà quản lý tại Sở Du lịch, Ban quản lý di tích cấp huyện/tỉnh, chính quyền địa phương trong việc hoạch định chính sách du lịch dựa vào cộng đồng và bảo tồn nhà vườn, làng cổ truyền thống.
• Phần đáng tham khảo:
  • Quy trình ứng dụng mô hình John Armbrecht (2012) để thiết kế bảng hỏi đánh giá 6 khía cạnh giá trị cảm nhận di sản văn hóa.
  • Phương pháp phân tích thực trạng bảo tồn nhà rường và làng nghề truyền thống gắn với các ràng buộc về chi phí trùng tu và cơ cấu dân số địa phương.
  • Hệ thống dữ liệu khảo sát mô tả hành vi, kênh tiếp cận thông tin và cơ cấu chi tiêu của khách du lịch tại một điểm đến văn hóa làng quê.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng mô hình lý thuyết nào để đánh giá giá trị cảm nhận di sản văn hóa tại làng Phước Tích?

Tác giả sử dụng mô hình nghiên cứu giá trị cảm nhận di sản văn hóa của John Armbrecht (2012), bao gồm 6 nhóm nhân tố: (1) Giá trị cảm nhận hình ảnh, (2) Giá trị cảm nhận kỹ năng kiến thức, (3) Giá trị cảm nhận sức khỏe tinh thần, (4) Giá trị cảm nhận bản sắc, (5) Giá trị cảm nhận xã hội, và (6) Giá trị cảm nhận phát triển kinh tế.

2. Tình hình lượng khách và doanh thu du lịch tại làng cổ Phước Tích giai đoạn 2014–2016 biến động như thế nào?

Hoạt động du lịch của làng Phước Tích biến động mạnh theo chu kỳ tổ chức Festival Huế. Năm 2014 (năm có Festival và tour "Hương xưa làng cổ"), làng đón 4.398 lượt khách và đạt 200,4 triệu đồng doanh thu. Năm 2015, lượng khách giảm 71,18% xuống còn 1.240 lượt, doanh thu giảm 42,11% xuống 116 triệu đồng. Năm 2016 (có Festival), lượng khách phục hồi lên 2.000 lượt (+61,13%) và doanh thu đạt 200 triệu đồng (+72,4%).

3. Thực trạng hệ thống nhà rường và làng nghề gốm cổ Phước Tích được văn bản ghi nhận ra sao?

Toàn làng có 117 ngôi nhà, trong đó còn 27 ngôi nhà cổ (đa số là nhà rường 3 gian 2 chái) và 10 nhà thờ họ cổ; 12 nhà rường được xếp loại giá trị đặc biệt nhưng có 12 nhà đang xuống cấp nghiêm trọng. Chi phí trùng tu mỗi căn nhà ước tính từ 400 đến 600 triệu đồng. Về làng nghề, nghề gốm cổ truyền hơn 500 năm đã ngưng hoạt động sản xuất gần 20 năm, hơn 70% dân cư trong làng từ 60 tuổi trở lên khiến kỹ nghệ làm gốm chủ yếu chỉ còn tồn tại trong ký ức của lớp người cao tuổi.

4. Quy mô và cơ cấu mẫu khảo sát thực nghiệm trong khóa luận được thiết kế như thế nào?

Từ 27 biến quan sát định lượng, tác giả xác định kích thước mẫu tối thiểu là 135 theo công thức $27 \times 5$. Tác giả đã phát ra 200 bảng hỏi và thu được 198 mẫu hợp lệ (loại 2 mẫu hỏng), gồm 127 khách du lịch (chiếm 64%) và 71 người dân địa phương (chiếm 36%). Mẫu khảo sát ghi nhận 64,6% du khách biết đến làng qua Internet, 61,4% đi theo tour lữ hành và 55,1% đến Phước Tích lần đầu tiên.

5. Bài học kinh nghiệm quốc tế nào được tác giả phân tích để liên hệ với công tác bảo tồn di sản?

Tác giả phân tích kinh nghiệm của Nhật Bản với Đạo luật bảo tồn di sản văn hóa năm 1897 và Bộ luật bảo tồn các tài sản văn hóa (thập niên 1980). Mô hình Nhật Bản chuyển đổi khái niệm di sản sang "tài sản văn hóa" có thể sở hữu, xác lập rõ quyền sở hữu của công dân, cơ quan, tổ chức gắn liền với sự bảo trợ của nhà nước, đồng thời quy định trách nhiệm của chủ sở hữu trong việc gìn giữ tài sản quốc gia.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Ái Vy đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kinh tế học văn hóa và đánh giá toàn diện thực trạng bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch tại làng cổ Phước Tích giai đoạn 2014–2016. Bằng việc kết hợp khảo sát thực địa với mô hình định lượng giá trị cảm nhận di sản của John Armbrecht trên mẫu 198 quan sát, nghiên cứu đã chỉ ra các thách thức then chốt về sự xuống cấp của 12 ngôi nhà rường cổ, sự gián đoạn của làng nghề gốm truyền thống và tính thiếu bền vững do phụ thuộc vào chu kỳ Festival. Các giải pháp và kiến nghị được tác giả đề xuất bám sát thực tiễn quản lý địa phương, cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác quản trị du lịch di sản dựa vào cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1. Lý luận chung về di sản văn hóa 1. Khái niệm về di sản văn hóa Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích luỹ qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội.

Trong quá trình sáng tạo ấy, loài người đã để lại một kho tàng văn hoá vật thể và phi vật thể. Loài người đã để lại một kho tàng văn hoá vật thể và phi vật thể: Đó là những công trình kiến trúc, những hiện vật trên và trong lòng đất (hữu thể), những kinh nghiệm, phong tục tập quán …(vô thể). Tất cả những giá trị văn hoá ấy được sàng lọc qua thời gian, đọng lại thành di sản văn hoá. Luật Di sản văn hoá của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xác định: “di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác ở nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam” Việt Nam là một trong những quốc gia tiên phong trong việc phê chuẩn Công ước về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể năm 2003 của UNESCO và là thành viên của Ủy ban Liên Chính phủ tham gia xây dựng phương hướng hoạt động và các chính sách quốc tế có liên quan đến Công ước này.

Di sản văn hóa là yếu tố cốt lõi của văn hóa, chuyển tải bản sắc văn hóa của một cộng đồng xã hội. DSVH Việt Nam là tài sản văn hóa quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của DSVH nhân loại, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta. Như vậy, bảo tồn và phát huy các giá trị DSVH là hoạt động thiết thực nhằm hướng tới xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiến tiến đậm đà bản sắc dân tộc và đóng góp vào việc giữ gìn và làm phong phú cho kho tàng DSVH nhân loại. Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương đường lối và chính sách bảo vệ và phát huy giá trị DSVH nhằm nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

DSVH SVTH: Trần Thị Ái Vy 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Phương Trung Việt Nam khi được bảo tồn, kế thừa và phát huy sẽ có tác dụng tích cực trong xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam đương đại, kết hợp với quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH, phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Phân loại di sản văn hóa Theo UNESCO, di sản văn hóa bao gồm 2 loại: - Di sản “văn hóa vật thể” (tangible culture) được hiểu là những sản phẩm văn hóa có thể “sờ thấy được”. Văn hóa vật thể là một dạng thức tồn tại của văn hóa chủ yếu dưới dạng vật thể có hình khối, có chiều cao, chiều rộng, trọng lượng, đường nét, màu sắc, kiểu dáng tồn tại trong không gian và thời gian xác định.

DSVH vật thể được tạo tác từ bàn tay khéo léo của con người, để lại dấu ấn lịch sử rõ rệt. Văn hóa vật thể được khách thể hóa và tồn tại như một thực thể ngoài bản thân con người. DSVH vật thể luôn chịu sự thách thức của quy luật bào mòn của thời gian, trong sự tác động của con người thời đại sau.