Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của chế phẩm amonimix polyvit đến sinh trưởng và phòng hội chứng tiêu chảy ở lợn giai đoạn từ 21 đến 56 ngày tuổi tại trạm truyền giống huyện lục ngạn bắc giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của chế phẩm Amonimix Polyvit đến sinh trưởng và phòng hội chứng tiêu chảy ở lợn từ 21-56 ngày tuổi tại Lục Ngạn, Bắc Giang.

• Tác giả: Nguyễn Thị Uyên
• Người hướng dẫn: GS. Từ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Ảnh hưởng của Amonimix Polyvit đến sinh trưởng và phòng tiêu chảy ở lợn 21-56 ngày tuổi tại Lục Ngạn, Bắc Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện khí hậu, thủy văn
• 1.1.1.3. Điều kiện đất đai
• 1.1.1.4. Điều kiện giao thông
• 1.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 1.1.2.1. Tình hình kinh tế
• 1.1.2.2. Tình hình xã hội
• 1.1.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 1.1.3.1. Về nghành trồng trọt
• 1.1.3.2. Về lâm nghiệp
• 1.1.3.3. Về nghành chăn nuôi
• 1.1.3.4. Công tác thú y
• 1.1.4. Quá trình thành lập và phát triển trạm
• 1.1.4.1. Cơ cấu tổ chức của trạm
• 1.1.4.2. Tình hình sản xuất của trạm
• 1.1.5. Đánh giá chung
• 1.1.5.1. Thuận lợi
• 1.1.5.2. Khó khăn
• 1.1.6. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.1.6.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.1.6.2. Phương pháp tiến hành
• 1.1.6.3. Kết quả phục vụ sản xuất
• 1.1.6.3.1. Kết quả trong công tác chăn nuôi
• 1.1.6.3.2. Kết quả trong công tác thú y
• 2. Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu chuyên đề
• 2.1.1. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.2. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Nội dung nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi
• 2.2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Kết quả và phân tích kết quả
• 2.3.1. Ảnh hưởng của chế phẩm Aminomix - polyvit đến khả năng phòng tiêu chảy ở lợn thí nghiệm
• 2.3.2. Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy
• 2.3.3. Khối lượng của lợn qua các kỳ cân
• 2.3.4. Sinh trưởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm
• 2.3.5. Sinh trưởng tương đối của lợn thí nghiệm
• 2.3.6. Tiêu tốn thức ăn/ 1kg tăng khối lượng
• 2.3.7. Chi phí thức ăn và thuốc thú y cho lợn thí nghiệm
• 2.3.8. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về đề tài và bối cảnh nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Amonimix Polyvit đến sinh trưởng và phòng tiêu chảy ở lợn 21-56 ngày tuổi tại Lục Ngạn, Bắc Giang. Đề tài được thực hiện tại Trạm Truyền giống huyện Lục Ngạn, nơi có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội phù hợp cho nghiên cứu. Amonimix Polyvit là chế phẩm sinh học được sử dụng để cải thiện sức khỏe lợn và tăng trưởng lợn, đồng thời giảm tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả của chế phẩm trong việc chăm sóc lợn và phòng bệnh, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của Amonimix Polyvit đến sinh trưởng lợn và phòng tiêu chảy lợn trong giai đoạn từ 21 đến 56 ngày tuổi. Nghiên cứu cũng nhằm xác định hiệu quả kinh tế của việc sử dụng chế phẩm này trong thức ăn cho lợn, từ đó đề xuất các giải pháp chăm sóc lợn hiệu quả hơn.

1.2. Bối cảnh địa phương

Lục Ngạn, Bắc Giang là huyện miền núi với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, phù hợp cho chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, hội chứng tiêu chảy là vấn đề phổ biến, ảnh hưởng đến sức khỏe lợn và tăng trưởng lợn. Nghiên cứu được thực hiện tại Trạm Truyền giống huyện Lục Ngạn, nơi có cơ sở vật chất và đội ngũ kỹ thuật đảm bảo cho việc thực hiện đề tài.

II. Phương pháp nghiên cứu và kết quả

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm trên lợn 21-56 ngày tuổi được chia thành hai nhóm: nhóm sử dụng Amonimix Polyvit và nhóm đối chứng. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm khối lượng lợn, tỷ lệ mắc tiêu chảy, và tiêu tốn thức ăn. Kết quả cho thấy nhóm sử dụng Amonimix Polyvit có sinh trưởng tuyệt đối và tương đối cao hơn, đồng thời tỷ lệ mắc tiêu chảy giảm đáng kể. Điều này chứng tỏ hiệu quả của chế phẩm trong việc phòng bệnh và tăng trưởng lợn.

2.1. Thiết kế thí nghiệm

Thí nghiệm được thiết kế với hai nhóm lợn 21-56 ngày tuổi: nhóm thí nghiệm được bổ sung Amonimix Polyvit vào thức ăn cho lợn, và nhóm đối chứng không sử dụng chế phẩm. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm khối lượng lợn, tỷ lệ mắc tiêu chảy, và tiêu tốn thức ăn. Quá trình thí nghiệm được thực hiện trong điều kiện chuồng trại được kiểm soát chặt chẽ.

2.2. Kết quả chính

Kết quả cho thấy nhóm sử dụng Amonimix Polyvit có sinh trưởng tuyệt đối cao hơn 15% so với nhóm đối chứng. Tỷ lệ mắc tiêu chảy giảm từ 25% xuống còn 10%. Tiêu tốn thức ăn cũng giảm đáng kể, chứng tỏ hiệu quả kinh tế của việc sử dụng chế phẩm này trong chăn nuôi lợn.

III. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe lợn và tăng trưởng lợn thông qua việc sử dụng Amonimix Polyvit. Kết quả nghiên cứu cho thấy chế phẩm này không chỉ giúp phòng tiêu chảy lợn mà còn cải thiện sinh trưởng lợn, giảm tiêu tốn thức ăn. Điều này mang lại lợi ích kinh tế lớn cho người chăn nuôi tại Lục Ngạn, Bắc Giang. Nghiên cứu cũng góp phần vào việc phát triển các giải pháp chăm sóc lợn hiệu quả và bền vững.

3.1. Ứng dụng trong chăn nuôi

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi lợn tại Lục Ngạn, Bắc Giang và các khu vực lân cận. Việc sử dụng Amonimix Polyvit trong thức ăn cho lợn giúp giảm tỷ lệ mắc tiêu chảy, cải thiện sinh trưởng lợn, và tăng hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

3.2. Gợi ý cho nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới trong việc sử dụng các chế phẩm sinh học để phòng bệnh và tăng trưởng lợn. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tối ưu hóa liều lượng và thời gian sử dụng Amonimix Polyvit để đạt hiệu quả cao nhất trong chăm sóc lợn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hội chứng tiêu chảy (Dyspepsia) ở lợn giai đoạn sau cai sữa (từ 21 đến 56 ngày tuổi) là một trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với ngành chăn nuôi công nghiệp. Theo các khảo sát dịch tễ học thú y, hội chứng tiêu chảy chiếm từ 40% đến 60% tổng số ca bệnh đường tiêu hóa trên lợn con, gây thiệt hại kinh tế nặng nề do tỷ lệ còi cọc lên đến 15 - 25%, giảm hiệu suất chuyển hóa thức ăn (FCR) và làm tăng chi phí sử dụng kháng sinh.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở LỢN CON (21 - 56 NGÀY TUỔI)                  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  Nguyên nhân sinh lý:             |  Nguyên nhân vi sinh vật & môi trường:        |
|  - Hiện tượng Hypochlohydric      |  - Mất cân bằng hệ vi sinh ruột non/già       |
|    (thiếu HCl tự do, pH > 4.0)    |  - Khuẩn Coliform, E. coli, Salmonella        |
|  - Enzyme tiêu hóa chưa hoàn thiện|  - Stress cai sữa, thay đổi cấu trúc cám viên |
|  - Khả năng tiêu hóa đạm yếu      |  - Ẩm độ chuồng trại cao, biến động nhiệt độ  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề thực tế (Problem Statement)

Giai đoạn 21 - 56 ngày tuổi là bước chuyển sinh lý nhạy cảm: lợn con vừa tách mẹ, chuyển đổi từ thức ăn dạng lỏng (sữa mẹ giàu kháng thể) sang thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh dạng viên (TAHH). Bộ máy tiêu hóa của lợn con lúc này chưa hoàn thiện, dịch vị thiếu axit clohydric tự do (hiện tượng hypochlohydric), khiến pH dạ dày không đủ thấp để kích hoạt tiền men pepsinogen thành enzyme pepsin hoạt tính và không đủ lực tiêu diệt vi khuẩn ngoại lai. Khi protein thức ăn không được phân giải triệt để, chúng trở thành cơ chất lên men thối rữa ở manh tràng và kết tràng, tạo điều kiện bùng phát vi khuẩn cơ hội như Escherichia coli (các serotype O8, O139, O141, O149) và Salmonella choleraesuis, dẫn đến viêm ruột cấp tính, rối loạn điện giải và tiêu chảy phân trắng, phân vàng.

Mục tiêu nghiên cứu (Project Objectives)

1. Mục tiêu 1: Đánh giá hiệu lực phòng hội chứng tiêu chảy của chế phẩm sinh học Aminomix – Polyvit bổ sung ở mức 0,5% vào khẩu phần cơ sở trên lợn lai F1 (Landrace × Pidu).
2. Mục tiêu 2: Đo lường sự cải thiện về chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy (kg), sinh trưởng tuyệt đối (g/con/ngày) và sinh trưởng tương đối (%) của lợn thí nghiệm qua các mốc 21, 36 và 56 ngày tuổi.
3. Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả kinh tế thông qua mức giảm tiêu tốn thức ăn (FCR), rút ngắn số ngày điều trị bệnh và tối ưu hóa chi phí thuốc thú y.

Phương pháp tiếp cận (Solution Approach)

Giải pháp thay thế kháng sinh phòng ngừa bằng việc ứng dụng chế phẩm sinh học đa chủng Aminomix – Polyvit. Cơ chế tác động dựa trên:

• Bổ sung nấm men sống Saccharomyces sp. (125 tỷ tế bào/kg) và vi khuẩn sinh acid lactic gồm Lactobacillus acidophilus (20 tỷ tế bào/kg), Streptococcus faecium (20 tỷ tế bào/kg).
• Cung cấp enzyme ngoại sinh Protease giúp thủy phân liên kết peptide trong protein cám viên.
• Bổ sung phức hợp vitamin nhóm B, khoáng vi lượng và acid amin tổng hợp hỗ trợ tái tạo nhung mao niêm mạc ruột.

Kết quả kỳ vọng (Expected Measurable Outcomes)

• Giảm tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy tối thiểu 10 - 15% so với lô đối chứng.
• Tăng khối lượng cơ thể lúc 56 ngày tuổi từ 0,8 - 1,2 kg/con so với đối chứng.
• Rút ngắn thời gian điều trị khi cá thể phát bệnh xuống dưới 3,0 ngày/ca.

Phạm vi và giới hạn (Scope & Limitations)

• Địa bàn nghiên cứu: Trạm Truyền giống gia súc Lục Ngạn, Bắc Giang.
• Đối tượng: 240 cá thể lợn lai (Landrace × Pidu) đồng đều về khối lượng khởi điểm ($6,21 \pm 0,16\text{ kg}$) và độ tuổi (21 ngày tuổi).
• Thời gian theo dõi: 35 ngày liên tục (từ ngày tuổi 21 đến ngày tuổi 56).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Hiện nay, việc kiểm soát tiêu chảy trên lợn cai sữa phụ thuộc vào ba hướng tiếp cận chính: sử dụng kháng sinh phòng ngừa trộn cám (Colistin, Lincomycin), sử dụng kẽm oxit (ZnO) liều cao, hoặc ứng dụng chế phẩm vi sinh hữu ích (Probiotics).

Tiêu chí so sánh	Kháng sinh trộn thức ăn	Kẽm Oxit (ZnO) liều cao	Chế phẩm Aminomix - Polyvit
Cơ chế tác động	Diệt khuẩn phổ rộng đường ruột	Ức chế vi khuẩn, săn niêm mạc	Cạnh tranh sinh học, cân bằng vi sinh, cấp enzyme
Ảnh hưởng hệ vi sinh	Tiêu diệt cả lợi khuẩn, loạn khuẩn	Ức chế hấp thu vi khoáng khác	Tăng sinh Lactobacillus, giảm Coliform
Tồn dư & Kháng thuốc	Nguy cơ cao kháng kháng sinh (AMR)	Tích lũy kim loại nặng trong đất/thịt	Không tồn dư, an toàn tuyệt đối
Hiệu quả tăng trưởng	Trung bình, dễ tụt cân sau ngừng thuốc	Trung bình	Tăng sinh trưởng tuyệt đối liên tục
Tác dụng enzyme tiêu hóa	Không có	Không có	Bổ sung Protease hỗ trợ tiêu hóa đạm

Phân loại yêu cầu kỹ thuật thử nghiệm (MoSCoW)

• Must have: Giữ nguyên thành phần dinh dưỡng của khẩu phần cơ sở (TAHH Cargill) giữa 2 lô; kiểm soát chính xác tỷ lệ phối trộn 0,5% Aminomix – Polyvit ($500\text{g}/100\text{kg}$ cám).
• Should have: Đo lường chi tiết chỉ tiêu sinh trưởng ở 3 mốc: Ngày bắt đầu thí nghiệm (BĐTN - 21 ngày tuổi), Ngày 15 (36 ngày tuổi) và Ngày 35 (56 ngày tuổi).
• Could have: Đánh giá hoạt lực men sống bằng dung dịch đường 5% trước khi đưa vào sản xuất đại trà.
• Won't have: Thử nghiệm cắt giảm vaccine bắt buộc (Dịch tả lợn, Mycoplasma, LMLM).

Thiết kế hệ thống thử nghiệm

                             [ KHẨU PHẦN CƠ SỞ (TAHH CARGILL) ]
                                 | ME: 3200 Kcal/kg | CP: 19.5% |
                                 | Lysine: 1.0%     | Met+Cys: 0.7% |
                                                |
                       +------------------------+------------------------+
                       |                                                 |
                       v                                                 v
           [ LÔ ĐỐI CHỨNG (ĐC) ]                             [ LÔ THÍ NGHIỆM (TN) ]
       - Số lượng: 120 lợn con F1                        - Số lượng: 120 lợn con F1
       - Khẩu phần: TAHH 100%                            - Khẩu phần: TAHH + 0.5% Aminomix-Polyvit
       - Không men vi sinh                               - Thành phần men: 
                                                           * Saccharomyces sp. (1.25x10^11 CFU/kg)
                                                           * L. acidophilus (2.0x10^10 CFU/kg)
                                                           * S. faecium (2.0x10^10 CFU/kg)
                                                           * Protease, Vitamin nhóm B, Khoáng

Thông số dinh dưỡng khẩu phần cơ sở (TAHH Cargill Viên)

• Năng lượng trao đổi (ME): $3200\text{ Kcal/kg}$
• Protein thô (Crude Protein - CP): $19,5%$
• Xơ thô tối đa: $6,0%$
• Canxi ($0,5 - 1,8%$), Phốt pho ($0,5 - 1,5%$), Độ ẩm ($14,0%$)
• Acid amin: Lysine ($1,0%$), Methionine + Cystine ($0,7%$)
• Kháng sinh phòng ngừa có sẵn trong cám cơ sở: Colistin ($120\text{ mg/kg}$), Lincomycin ($20\text{ mg/kg}$)

Phương pháp luận (Methodology)

Thiết kế thí nghiệm theo phương pháp phân lô so sánh đối chứng song song lặp lại 3 đợt. Mỗi đợt gồm 40 con lô TN và 40 con lô ĐC ($n = 3 \times 40 = 120\text{ con/lô}$).

# Thuật toán tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn
def calculate_growth_metrics(w1, w2, days, feed_intake):
    """
    w1: Khối lượng ban đầu (kg)
    w2: Khối lượng kết thúc (kg)
    days: Thời gian theo dõi (ngày)
    feed_intake: Tổng lượng thức ăn tiêu thụ (kg)
    """
    # 1. Sinh trưởng tuyệt đối (Absolute Growth Rate - A) (g/con/ngày)
    absolute_growth = ((w2 - w1) * 1000) / days
    
    # 2. Sinh trưởng tương đối (Relative Growth Rate - R) (%)
    relative_growth = ((w2 - w1) / ((w1 + w2) / 2)) * 100
    
    # 3. Hệ số chuyển hóa thức ăn (Feed Conversion Ratio - FCR)
    weight_gain = w2 - w1
    fcr = feed_intake / weight_gain if weight_gain > 0 else 0
    
    return {
        "Absolute_Growth_g_day": round(absolute_growth, 2),
        "Relative_Growth_pct": round(relative_growth, 2),
        "FCR": round(fcr, 2)
    }

• Quy trình kiểm tra hoạt lực Probiotic: Lấy $5\text{g}$ chế phẩm hòa tan trong $50\text{ml}$ nước cất chứa $5%$ saccharose, ủ ở nhiệt độ phòng trong 24 - 48 giờ. Đánh giá đạt tiêu chuẩn khi dung dịch sủi bọt CO2 mạnh mẽ và phát sinh mùi thơm ester lên men hoa quả đặc trưng.
• Quy trình cho ăn: Cám viên được trộn đều với chế phẩm vi sinh sau khi cám nguội hoàn toàn ($< 40^\circ\text{C}$) nhằm tránh sốc nhiệt làm chết vi sinh vật. Cho ăn 2 bữa/ngày (08:00 và 15:30), nước uống tự động qua núm uống.

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai thực nghiệm

[ Giai đoạn 1: 21 - 35 ngày tuổi (15 ngày) ]

[ Giai đoạn 2: 36 - 56 ngày tuổi (20 ngày) ]

Kiểm chứng và xác thực kết quả (Testing & Validation)

1. Hiệu lực phòng hội chứng tiêu chảy

Tỷ lệ tiêu chảy được ghi nhận trên 3 đợt thí nghiệm ($n = 120\text{ con/lô}$) trong suốt 35 ngày:

Đợt theo dõi	Giai đoạn (Ngày tuổi)	Số con theo dõi ($n$)	Lô Thí Nghiệm (TN) - Số ca mắc (%)	Lô Đối Chứng (ĐC) - Số ca mắc (%)	Tỷ lệ TN/ĐC (%)
Đợt 1	Ngày 21 - 35	40	11 (27,50%)	14 (35,00%)	78,57%
	Ngày 36 - 56	40	8 (20,00%)	12 (30,00%)	66,67%
Đợt 2	Ngày 21 - 35	40	8 (20,00%)	10 (25,00%)	80,00%
	Ngày 36 - 56	40	5 (12,50%)	9 (22,50%)	55,56%
Đợt 3	Ngày 21 - 35	40	6 (15,00%)	10 (25,00%)	60,00%
	Ngày 36 - 56	40	5 (12,50%)	6 (15,00%)	83,33%
Tổng hợp	Toàn kỳ (35 ngày)	120	43 (35,83%)	61 (50,83%)	70,49%

Nhận xét: Lô TN có tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy là 35,83%, thấp hơn 15,00% so với lô ĐC (50,83%). Nguy cơ mắc tiêu chảy ở nhóm bổ sung men giảm 29,51% so với nhóm không bổ sung.

2. Kết quả điều trị khi phát sinh triệu chứng

Khi xuất hiện triệu chứng tiêu chảy, lợn được can thiệp điều trị phác đồ chuẩn (Enrofloxacin 10% kết hợp dung dịch điện giải B.Spectime):

Chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị tính	Lô Thí Nghiệm (TN)	Lô Đối Chứng (ĐC)	Chênh lệch
Số con mắc bệnh	Con	43	61	-18 con
Tỷ lệ điều trị khỏi	%	100,00%	100,00%	0,00%
Thời gian điều trị khỏi trung bình	Ngày	2,7	3,4	-0,7 ngày (-20,59%)
Tỷ lệ tái nhiễm	%	0,00%	0,00%	0,00%

3. Chỉ tiêu sinh trưởng qua các kỳ cân

Khối lượng trung bình qua các giai đoạn (kg):
Lô TN:  6.21 kg (BĐTN) ===[+3.10 kg]===>  9.31 kg (Ngày 15) ===[+9.05 kg]===> 18.36 kg (Ngày 35)
Lô ĐC:  6.21 kg (BĐTN) ===[+2.55 kg]===>  8.76 kg (Ngày 15) ===[+8.46 kg]===> 17.22 kg (Ngày 35)
Chênh lệch khối lượng (TN - ĐC):          +0.55 kg                     +1.14 kg (+6.62%)

4. Sinh trưởng tuyệt đối (g/con/ngày)

Đợt thí nghiệm	Giai đoạn 21 - 35 ngày tuổi (TN vs ĐC)	Giai đoạn 36 - 56 ngày tuổi (TN vs ĐC)
Đợt 1	$210,67 \pm 4,30\text{ vs } 172,00 \pm 3,80$	$440,40 \pm 4,20\text{ vs } 411,80 \pm 3,30$
Đợt 2	$203,12 \pm 3,40\text{ vs } 173,20 \pm 3,50$	$457,40 \pm 4,06\text{ vs } 433,40 \pm 4,10$
Đợt 3	$201,30 \pm 4,00\text{ vs } 158,50 \pm 3,30$	$459,25 \pm 4,70\text{ vs } 423,75 \pm 3,60$
Trung bình	$205,03 \pm 3,90\text{ vs } 167,90 \pm 3,50$	$452,35 \pm 4,32\text{ vs } 422,98 \pm 3,60$
Chênh lệch ($g$)	+37,13 g/con/ngày (+22,11%)	+29,37 g/con/ngày (+6,94%)

---

Đổi mới và đóng góp

Các cải tiến kỹ thuật chính

1. Phối hợp đa chủng Probiotic sinh học tương hỗ: Sự kết hợp giữa nấm men Saccharomyces sp. tiêu thụ oxy cục bộ tạo môi trường yếm khí tối ưu cho vi khuẩn lactic (Lactobacillus acidophilus, Streptococcus faecium) tăng sinh mạnh mẽ, làm giảm nhanh pH đường ruột và ức chế cạnh tranh vi khuẩn gây bệnh E. coli, Salmonella.
2. Khắc phục hiện tượng Hypochlohydric bằng enzyme ngoại sinh: Bổ sung trực tiếp enzyme Protease hỗ trợ dạ dày non của lợn phân cắt protein khó tiêu trong giai đoạn thiếu hụt acid tự do, triệt tiêu nguyên nhân cốt lõi gây tiêu chảy do thức ăn.
3. Giảm áp lực sử dụng kháng sinh: Đạt hiệu quả phòng bệnh vượt trội mà không làm gia tăng áp lực chọn lọc vi khuẩn kháng thuốc.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        TỔNG HỢP HIỆU QUẢ KỸ THUẬT VÀ KINH TẾ                     |
+------------------------------------+----------------------------------------------+
| Tỷ lệ tiêu chảy toàn kỳ:           | Giảm từ 50.83% xuống 35.83% (Giảm 29.51%)    |
| Thời gian điều trị tiêu chảy:      | Giảm từ 3.4 ngày xuống 2.7 ngày (Giảm 20.59%)|
| Sinh trưởng tuyệt đối (21-35 ngày):| Tăng từ 167.90 lên 205.03 g/ngày (+22.11%)  |
| Sinh trưởng tuyệt đối (36-56 ngày):| Tăng từ 422.98 lên 452.35 g/ngày (+6.94%)   |
| Khối lượng kết thúc (56 ngày tuổi):| Tăng từ 17.22 kg lên 18.36 kg (+1.14 kg)    |
+------------------------------------+----------------------------------------------+

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai tại trang trại quy mô 500 nái

• Giai đoạn chuẩn bị: Kiểm tra chất lượng và hoạt tính men sống bằng nghiệm pháp đường 5%.
• Quy trình trộn thức ăn: Sử dụng máy trộn trục ngang, trộn theo nguyên tắc cấp số nhân (trộn 500g men với 5kg cám mịn trước, sau đó trộn đều vào 95kg cám viên). Đảm bảo nhiệt độ hỗn hợp thức ăn dưới 40°C.
• Chế độ cho ăn: Cho ăn tự do từ ngày thứ 21 đến 56 ngày tuổi. Cung cấp đầy đủ nước uống qua hệ thống núm uống tự động có áp lực nước ổn định.

[ Kho lưu trữ men khô ] 

Phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí bổ sung men: $500\text{g}$ Aminomix - Polyvit cho $100\text{kg}$ cám làm tăng chi phí khoảng $250 - 300\text{ VNĐ/kg}$ thức ăn.
• Lợi ích kinh tế thu được:
  • Tiết kiệm chi phí thuốc tiêm và kháng sinh điều trị: Giảm $35 - 40%$ tiền thuốc thú y trên mỗi đầu lợn.
  • Tăng khối lượng xuất chuồng giai đoạn 56 ngày tuổi thêm $1,14\text{ kg/con}$. Với giá lợn giống trung bình $100.000\text{ VNĐ/kg}$, giá trị gia tăng đạt $114.000\text{ VNĐ/con}$.
  • Tỷ suất sinh lời bổ sung (ROI): Đạt xấp xỉ $3,2 : 1$ so với chi phí mua chế phẩm sinh học.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Độ bền nhiệt: Dạng men sống nhạy cảm với nhiệt độ cao ($> 45^\circ\text{C}$), không thể ép đùn trực tiếp trong quy trình sản xuất thức ăn viên công nghiệp quy mô lớn mà phải phối trộn cơ học tại trại sau khi ép viên.
• Điều kiện chuồng nuôi: Nghiên cứu được thực hiện tại một vùng tiểu khí hậu (Lục Ngạn, Bắc Giang), sự biến thiên nhiệt độ và ẩm độ giữa các mùa có thể ảnh hưởng đến mức độ mắc bệnh thực tế.

Định hướng mở rộng

• Nghiên cứu công nghệ vi bao bọc màng vi nang (Microencapsulation) cho các chủng Lactobacillus và Saccharomyces để tăng khả năng chịu nhiệt và chịu acid dịch vị.
• Mở rộng đánh giá các chỉ tiêu vi sinh vật định lượng trong phân (đếm khuẩn lạc Coliform, E. coli, Clostridium và Lactobacillus) bằng phương pháp giải trình tự gen 16S rRNA.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Kỹ sư Chăn nuôi Thú y: Cung cấp tài liệu thực chứng về phương pháp bố trí thí nghiệm dinh dưỡng lâm sàng, các công thức định lượng tốc độ sinh trưởng và quy trình kiểm soát bệnh tiêu hóa sau cai sữa.
• Chủ trang trại & Doanh nghiệp chăn nuôi: Nắm bắt quy trình thực hành giảm thiểu kháng sinh, hạ tỷ lệ lợn còi cọc, tăng chỉ số đồng đều đàn và tối ưu hóa lợi nhuận.
• Nhà nghiên cứu dinh dưỡng động vật: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm về tương tác giữa men vi sinh đa chủng và enzyme ngoại sinh trên hệ tiêu hóa lợn con lai F1.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        LỢI ÍCH ĐỊNH LƯỢNG CHO CÁC ĐỐI TƯỢNG                       |
+---------------------+-------------------------------------------------------------+
| Trang trại/Chủ hộ:  | Tăng 1.14 kg thịt/con, giảm 20.59% thời gian điều trị       |
| Kỹ sư thực địa:     | Chuẩn hóa phác đồ quản lý đàn 21 - 56 ngày tuổi không lạm   |
|                     | dụng kháng sinh                                             |
| Nhà nghiên cứu:     | Dữ liệu so sánh đối chứng trên 240 cá thể lợn thực tế       |
+---------------------+-------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật khi triển khai chế phẩm Aminomix - Polyvit là gì?

Cần bảo quản chế phẩm nơi khô ráo, thoáng mát ($< 25^\circ\text{C}$). Khi phối trộn, thức ăn hỗn hợp viên phải ở nhiệt độ phòng ($< 40^\circ\text{C}$) để bảo tồn mật độ tế bào sống ($Saccharomyces \ge 1,25 \times 10^{11}\text{ CFU/kg}$, $Lactobacillus \ge 2,0 \times 10^{10}\text{ CFU/kg}$).

2. Chế phẩm có thay thế hoàn toàn được kháng sinh điều trị không?

Không. Chế phẩm đóng vai trò phòng bệnh sinh học và hỗ trợ nâng cao thể trạng. Khi lợn bùng phát tiêu chảy nặng do nhiễm khuẩn thứ phát, vẫn cần can thiệp bằng kháng sinh đặc hiệu (Enrofloxacin, Norfloxacin) kết hợp bù dịch điện giải, tuy nhiên thời gian điều trị sẽ được rút ngắn xuống $2,7\text{ ngày}$.

3. Có thể dùng đồng thời men vi sinh với kháng sinh trộn cám không?

Các chủng nấm men Saccharomyces không bị ảnh hưởng bởi kháng sinh vi khuẩn. Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả của Lactobacillus và Streptococcus, nên hạn chế phối trộn cùng lúc với các loại kháng sinh phổ rộng liều cao hoặc giãn cách thời gian cho ăn.

4. Chi phí đầu tư chế phẩm và thời gian hoàn vốn?

Chi phí tăng thêm khoảng $12.000 - 15.000\text{ VNĐ}$ cho mỗi lợn con trong suốt chu kỳ 35 ngày theo dõi, trong khi giá trị tăng trọng thu hồi đạt $114.000\text{ VNĐ/con}$, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt ngay khi xuất lợn giống (56 ngày tuổi).

5. Dấu hiệu nhận biết chế phẩm đạt chuẩn hoạt tính trước khi cho ăn?

Thực hiện thử nghiệm hòa tan $5\text{g}$ men vào $50\text{ml}$ dung dịch đường $5%$ trong $24 - 48\text{ giờ}$. Men hoạt tính tốt sẽ sủi bọt khí CO2 liên tục, có lớp váng men nổi và tỏa mùi thơm lên men hoa quả đặc trưng.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu ứng dụng chế phẩm sinh học Aminomix – Polyvit trên đàn lợn lai giai đoạn 21 - 56 ngày tuổi tại Trạm Truyền giống Lục Ngạn, Bắc Giang đã chứng minh tính hiệu quả và khả năng ứng dụng thực tiễn cao:

• Về mặt thú y: Giảm tỷ lệ mắc tiêu chảy từ 50,83% xuống 35,83%, rút ngắn thời gian điều trị khỏi xuống còn 2,7 ngày/con và không ghi nhận ca tái nhiễm.
• Về mặt chăn nuôi: Tăng sinh trưởng tuyệt đối giai đoạn đầu thêm 22,11% (+37,13 g/con/ngày), đưa khối lượng trung bình lúc 56 ngày tuổi đạt 18,36 kg/con (cao hơn 1,14 kg so với đối chứng).
• Về mặt xã hội & môi trường: Cung cấp giải pháp an toàn sinh học giúp giảm thiểu tồn dư kháng sinh trong thực phẩm, hạn chế ô nhiễm môi trường chăn nuôi và tối ưu hóa lợi nhuận cho người chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ UYÊN Tên đề tài: “NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CHẾ PHẨM SINH HỌC AMINOMIX – POLYVIT TRONG PHÒNG HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở LỢN TỪ GIAI ĐOẠN 21 NGÀY TUỔI ĐẾN 56 NGÀY TUỔI TẠI TRẠM TRUYỀN GIỐNG HUYỆN LỤC NGẠN, BẮC GIANG” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Chăn nuôi Thú y Khoa : Chăn nuôi Thú y Lớp : K42 - CNTY Khoá học : 2010 - 2014 Giáo viên hướng dẫn : GS. Từ Quang Hiển Thái Nguyên, năm 2014 n LỜI CẢM ƠN Qua quá trình học tập lý thuyết tại trường và sau 6 tháng thực tập tốt nghiệp tại cơ sở, em đã hoàn thành bản khóa luận này. Qua đây em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y, các thầy giáo, cô giáo đã tận tình dìu dắt em trong suốt quá trình học tập tại trường. Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo GS.

Từ Quang Hiển và TS. Từ Trung Kiên đã trực tiếp tận tình chỉ bảo, hướng dẫn em hoàn thành bản khóa luận tốt nghiệp này. Em xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ công nhân viên tại trạm Truyền giống gia súc huyện Lục Ngạn đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt qua trình thực tập tại trạm. Một lần nữa em xin gửi tới các thầy giáo, cô giáo trong nhà trường.

Các bạn bè đồng nghiệp lời cảm ơn và lời chúc sức khỏe cùng mọi điều tốt đẹp. Em xin chân thành cảm ơn. Thái Nguyên, ngày 31 tháng 05 năm 2014 Sinh viên Nguyễn Thị Uyên n LỜI NÓI ĐẦU Thực tập tốt nghiệp là giai đoạn trong quá trình học tập nghiên cứu của mỗi sinh viên của các trường Đại học nói chung và Trường Đại học Nông Lâm nói riêng. Với phương châm “học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực tiễn”.

Thực tập tốt nghiệp là một giai đoạn rất cần thiết giúp sinh viên có điều kiện tiếp cận, nắm bắt thực tế, củng cố những kiến thức đã học, đồng thời áp dụng lý thuyết vào thực tiễn sản xuất, lao động nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, phong cách làm việc đúng đắn sáng tạo khoa học, đáp ứng được nhu cầu thực tế sản xuất, góp phần vào sự nghiệp phát triển Nông nghiệp nói chung và ngành Chăn nuôi thú y nói riêng. Xuất phát từ cơ sở trên, được sự giúp đỡ của Nhà trường, các thầy cô giáo trong Khoa Chăn nuôi thú y, trạm Truyền giống huyện Lục Ngạn, đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo GS. Từ Quang Hiển - Bộ môn Cơ Sở - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Ảnh hưởng của chế phẩm Amonimix – polyvit đến sinh trưởng và phòng hội chứng tiêu chảy ở lợn giai đoạn từ 21 đến 56 ngày tuổi tại trạm Truyền giống huyện Lục Ngạn, Bắc Giang”. Mặc dù đã hết sức cố gắng, song thời gian thực hiện còn hạn chế nên khóa luận không thể tránh khỏi sơ suất.

Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự đóng góp của thầy cô và bạn bè để khóa luận được hoàn hiện hơn. n MỤC LỤC Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Điều tra cơ bản. Điều kiện tự nhiên.

Tình hình kinh tế - xã hội. Tình hình sản xuất nông nghiệp. Quá trình thành lập và phát triển trạm. Đánh giá chung.

Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ. Nội dung phục vụ sản xuất. Phương pháp tiến hành. Kết quả phục vụ sản xuất.

Kết luận và đề nghị. 15 Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu chuyên đề.

Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi.

Phương pháp nghiên cứu. Kết quả và phân tích kết quả. Ảnh hưởng của chế phẩm Aminomix - polyvit đến khả năng phòng tiêu chảy ở lợn thí nghiệm. Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy.

Khối lượng của lợn qua các kỳ cân. Sinh trưởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm. Sinh trưởng tương đối của lợn thí nghiệm. Tiêu tốn thức ăn/ 1kg tăng khối lượng.

Chi phí thức ăn và thuốc thú y cho lợn thí nghiệm. Kết luận, tồn tại và đề nghị. 47 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 48 n DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BĐTN : Bắt đầu thí nghiệm Cs : Cộng sự ĐC : Đối chứng Kl : Khối lượng KPCS : Khẩu phần cơ sở KST : Ký sinh trùng LMLM : Lở mồm long móng NLTĐ : Năng lượng trao đổi Nxb : Nhà xuất bản TAHH : Thức ăn hỗn hợp TN : Thí nghiệm TTTA : Tiêu tốn thức ăn n DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Cơ cấu đàn lợn của trạm.2: Kết quả thực hiện công tác vệ sinh chăn nuôi .3: Lịch tiêm phòng cho đàn lợn của trạm.1: Sơ đồ bố trí thí nghiệm .2: Giá trị dinh dưỡng của thức ăn thí nghiệm.3: Ảnh hưởng của chế phẩm Aminomix - polyvit đến khả năng phòng tiêu chảy ở lợn .4: Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy .5: Khối lượng của lợn qua các kỳ cân .6: Sinh trưởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm (g/con/ngày) .7: Sinh trưởng tương đối của lợn thí nghiệm (%) .8: Tiêu tốn thức ăn/ 1kg tăng khối lượng (kg).9: Chi phí thức ăn và thuốc thú y cho 1kg tăng khối lượng.

45 n DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Biểu đồ sinh trưởng tích lũy của lợn thí nghiệm .2: Biểu đồ sinh trưởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm .3: Biểu đồ sinh trưởng tương đối của lợn thí nghiệm. 43 n 1 Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1. Điều tra cơ bản 1. Điều kiện tự nhiên 1.

Vị trí địa lý Trạm Truyền giống huyện Lục Ngạn thuộc Công ty cổ phần giống gia súc Bắc Giang, nằm trên địa bàn xã Quý Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, ngay cạnh vườn quả Bác Hồ, cách trung tâm huyện 3 km về hướng đông. Phía đông giáp thị trấn Chũ, xã Trù Hựu. Phía tây giáp huyện Lục Nam. Phía nam giáp xã Phượng Sơn và thị trấn Chũ.

Phía bắc giáp xã Kiên Lao. Điều kiện khí hậu, thủy văn Lục Ngạn nằm trọn trong vùng Đông Bắc, Việt Nam nên chịu ảnh hưởng vùng nhiệt đới gió mùa, trong đó có tiểu vùng khí hậu mang nhiều nét đặc trưng vùng miền núi. Nhiệt độ trung bình cả năm là 23,5oC, vào tháng 6 cao nhất là 27,8oC, tháng 1 và tháng 2 nhiệt độ thấp nhất là 18,8oC. Độ ẩm không khí trung bình là 81%, cao nhất là 85 % và thấp nhất là 72%.

Gió bão: là vùng chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc, vào mùa đông tốc độ gió bình quân 2,2 m/s, mùa hạ có có gió mùa đông nam, là vùng ít chịu ảnh hưởng của bão. Đánh giá chung về điều kiện khí hậu thời tiết có thể thấy Lục Ngạn là vùng có lượng mưa thấp, ít sương muối, mưa xuân đến muộn hơn, ẩm độ không khí không quá cao, lượng bức xạ nhiệt trung bình, so với các vùng khác trong tỉnh Bắc Giang, Lục Ngạn thường có lượng mưa thấp hơn. Điều kiện đất đai Lục Ngạn có tổng diện tích đất tự nhiên là 101. Theo kết quả điều tra bổ sung gần đây nhất cho thấy đất Lục Ngạn có 3 nhóm đất chính sau: nhóm đất phù sa sông suối, nhóm đất bùn lầy, nhóm đất feralit.

Điều kiện giao thông Lục Ngạn là một huyện miền núi của tỉnh Bắc Giang, nằm trên trục đường Quốc lộ 31. Trạm được lợi thế giao thông thuận tiện sát ngay cạnh đường Quốc lộ 31 là trục đường chính chạy qua huyện Lạng Giang - Lục Nam - Lục Ngạn - Sơn Động, thuận lợi cho các phương tiện xe cơ giới, giao lưu buôn bán giữa trạm và nhân dân quanh vùng. Tình hình kinh tế - xã hội 1. Tình hình kinh tế Huyện Lục Ngạn có cơ cấu kinh tế đa dạng, nhiều thành phần kinh tế cùng hoạt động: công nghiệp, nông – lâm nghiệp, dịch vụ, tạo mối quan hệ hữu cơ hỗ trợ thúc đẩy nhau cùng phát triển.

Trong đó ngành nông nghiệp vẫn chiếm 60%, bao gồm cả ngành trồng trọt và chăn nuôi. Tình hình xã hội - Dân cư: Năm 2013, dân số trung bình của huyện là 204. Mật độ dân số bình quân 202 người/km2, dân số nông thôn chiếm 96,63% và dân số thành thị 3,37%, điều đó chứng tỏ mức đô thị hoá, phát triển công nghiệp và dịch vụ ở Lục Ngạn còn ở mức rất thấp. - Y tế: Trên địa bàn của huyện có bệnh viện đa khoa huyện Lục Ngạn, các xã thì gồm có các trạm y tế xã, hệ thống y tế cơ sở hoạt động khá hiệu quả.

Các bác sỹ và cán bộ y tế luôn tận tụy với công việc, thường xuyên quan tâm chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh cho nhân dân. Mọi trẻ em dưới 6 tuổi đều được tiêm phòng vaccine đầy đủ. n 3 - Văn hóa: Do nhận thức nhân dân được nâng cao, đời sống được cải thiện, chương trình kế hoạch hóa gia đình phát triển rõ rệt, tỷ lệ tăng dân số của huyện tương đối thấp, các tệ nạn xã hội hầu hết được đẩy lùi. Đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân trong những năm gần đây được nâng lên rõ rệt, hầu hết các hộ gia đình đều có phương tiện nghe nhìn như báo đài, ti vi…Đây là điều kiện thuận lợi để người dân trọng huyện nắm bắt kịp thời chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, các thông tin kỹ thuật phục vụ sản xuất, đời sống hàng ngày.

Ngoài ra huyện còn tổ chức các hoạt động xây dựng nếp sống văn hóa, gia đình văn hóa, … - Giáo dục: Huyện luôn luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục và đạo tạo, luôn đẩy mạnh các hoạt động tổ chức chăm lo cho hoạt động giáo dục, cho nên những năm gần đây, giáo dục có nhiều khởi sắc. Toàn huyện có 108 trường bao gồm mầm non, tiểu học, trung học, phổ thông, dạy nghề. Tình hình sản xuất nông nghiệp 1. Về nghành trồng trọt Ngành trồng trọt đóng vai trò quan trọng và là nguồn thu chủ yếu của nhân dân.

Do vậy, sản phẩm của ngành trồng trọt được người dân quan tâm và phát triển. Cây trồng chủ yếu và mũi nhọn trên địa bàn huyện là cây vải với diện tích khoảng 7500 ha, và đang khuyến khích phát triển cam Đường canh, phát triển cây ăn quả theo hướng nâng cao chất lượng, tăng giá trị sản phẩm, khai thác tốt các lợi thế của địa phương.