UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT ĐOÀN THỊ THANH NGA TĂNG CƯỜNG TÍNH HỮU HIỆU CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ THEO HƯỚNG QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH NGHIỆP FDI TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 8340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN BÌNH DƯƠNG – NĂM 2020 UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT ĐOÀN THỊ THANH NGA TĂNG CƯỜNG TÍNH HỮU HIỆU CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ THEO HƯỚNG QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH NGHIỆP FDI TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 8340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS TRẦN VĂN TÙNG BÌNH DƯƠNG – NĂM 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài “Tăng cường tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro của các Doanh nghiệp FDI tại tỉnh Bình Dương” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Những số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn Đoàn Thị Thanh Nga ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi đến quý Thầy Cô ở Khoa Kinh tế; Viện đào tạo Sau đại học - Trường Đại học Thủ Dầu Một; tất cả quý Thầy Cô đã truyền đạt vốn kiến thức quý báu và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Trần Văn Tùng đã rất tận tâm hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài luận văn để tôi có thể hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu của bản thân. Tôi cũng không quên cảm ơn quý anh chị đồng nghiệp; quý anh chị là cán bộ, công nhân viên của các công ty FDI trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã ủng hộ và trả lời câu hỏi khảo sát để tôi có dữ liệu phục vụ thực hiện đề tài. Mặc dù, tôi đã cố gắng rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn. Nhưng do hạn chế về mặt thời gian cùng với việc thiếu kinh nghiệm trong nghiên cứu nên đề tài luận văn chắc chắn còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô để luận văn của tôi được hoàn thiện hơn nữa. Bình Dương, ngày 30 tháng 09 năm 2020 Tác giả ĐOÀN THỊ THANH NGA iii TÓM TẮT Đề tài: “Tăng cường tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro các doanh nghiệp FDI tại Bình Dương” được tác giả thực hiện nhằm phân tích, tìm hiểu các nhân tố tác động đến tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro các doanh nghiệp FDI tại Bình Dương và góp phần đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ của các doanh nghiệp này. Thông qua việc lược khảo một số đề tài nghiên cứu trước đây, các cơ sở lý thuyết về các nhân tố tác động đến tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro các doanh nghiệp FDI tại Bình Dương, cũng như tính cấp thiết khoa học thực tiễn của đề tài. Tác giả đã đưa ra mô hình giả thiết gồm 08 nhân tố ảnh hưởng đến nhân tố tác động đến tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro các doanh nghiệp FDI tại Bình Dương. Kết quả nghiên cứu đã xác định mô hình nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cao, mô hình hồi qui có mức độ giải thích cao đến 64,7%, còn lại 35,3% là do tác nhân bên ngoài mô hình và sai số tự nhiên tác động. Kết quả hồi quy tuyến tính theo hệ số Beta chuẩn hóa đã xác định được có 8 nhân tố gồm: Môi trường kiểm soát; Thiết lập mục tiêu; Nhận diện sự kiện tiềm tàng; Đánh giá rủi ro; Phản ứng rủi ro; Hoạt động kiểm soát; Thông tin và truyền thông; Giám sát đều có tác động cùng chiều đến tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro các doanh nghiệp FDI tại Bình Dương. Ngoài ra, tác giả dựa trên các kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu đề xuất những kiến nghị để các DN FDI tại Bình Dương có thể tham khảo nhằm từng bước nâng cao tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro cho đơn vị, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý cho đơn vị. iv MỤC LỤC Lời cam đoan . iii Mục lục . iv Danh mục các từ viết tắt . vii Danh mục các bảng. viii Danh mục các hình . viii PHẦN MỞ ĐẦU . Mục tiêu nghiên cứu đề tài . Câu hỏi nghiên cứu đề tài . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu: . Phương pháp nghiên cứu đề tài . Ý nghĩa của đề tài . Kết cấu luận văn .4 CHƯƠNG 1: TỔNG QUÁT CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC .1 Các nghiên cứu ở nước ngoài .2 Nghiên cứu khoa học công bố ở trong nước.2 Nhận xét các công trình và xác định khoảng trống nghiên cứu .20 Kết luận chương 1 .22 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT .1 Tổng quan về hệ thống KSNB .1 Khái niệm về KSNB .2 Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống KSNB .2 Các yếu tố cấu thành nên hệ thống KSNB theo hướng QTRR theo COSO- 2004…….1 Môi trường kiểm soát .2 Thiết lập các mục tiêu.3 Nhận diện sự kiện tiềm tàng .4 Đánh giá rủi ro .5 Phản ứng rủi ro .6 Hoạt động kiểm soát .7 Thông tin và truyền thông .3 Lợi ích và hạn chế của kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro.1 Rủi ro và quản trị rủi ro trong doanh nghiệp .2 Lợi ích kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro .3 Hạn chế kiểm soát nội bộ theo hướng quản trị rủi ro .4 Đặc điểm hoạt động của các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ảnh hưởng đến hệ thống KSNB theo hướng QTRR .1 Khái niệm về DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.2 Đặc điểm của doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ảnh hưởng đến hệ thống KSNB theo hướng QTRR.43 Kết luận chương 2 .45 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp nghiên cứu .2 Quy trình nghiên cứu …….1 Nội dung thực hiện nghiên cứu định tính .2 Nội dung thực hiện nghiên cứu định lượng .3 Mô hình nghiên cứu chính thức vá các giả thuyết nghiên cứu…….1 Nội dung thực hiện nghiên cứu định tính .2 Các giả thuyết nghiên cứu .56 Kết luận chương 3 .59 CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Giới thiệu tổng quan về các DN FDI tỉnh Bình Dương .2 Thống kê mẫu khảo sát .3 Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu .1 Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Crnbach’s Alpha .2 Phân tích khám phá EFA .3 Phân tích tương quan .4 Phân tích hồi quy .5 Kiểm định mô hình hồi quy .4 Bàn luận kết quả nghiên cứu .75 Kết luận chương 4 .79 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ .2 Một số hàm ý quản trị .1 Đối với hoạt động nhận diện sự kiện tiềm tàng .2 Đối với hoạt động kiểm soát.3 Đối với công tác phản ứng rủi ro và đánh giá rủi ro .4 Đối với công tác thông tin và truyền thông .5 Đối với hoạt động giám sát.6 Đối với việc cải thiện môi trường kiểm soát .7 Đối với hoạt động thiết lập mục tiêu .3 Giới hạn nghiên cứu và hướng nghiên cứu trong tương lai .85 Kết luận chung .89 Danh mục tài liệu tham khảo .90 Các Phụ lục vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Ký hiệu Giải thích I. Tiếng việt BCTC Báo cáo tài chính BCQT Báo cáo quản trị DN Doanh nghiệp HTKSNB Hệ thống kiểm soát nội bộ KSNB Kiểm soát nội bộ KTTC Kiểm toán tài chính QTRR Quản trị rủi ro TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh I. Tiếng Anh COSO Committee of Sponsoring Organization (Ủy ban thuộc Hội đồng quốc gia Hoa Kỳ về chống gian lận khi lập báo cáo tài chính – Gọi tắt là Ủy ban Treedway). ERM Enterprise Risk Management (Quản trị rủi ro doanh nghiệp). FDI Foreign direct investment (Đầu tư trực tiếp nước ngoài). viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1 Thống kê các công trình nghiên cứu nước ngoài…………….2 Thống kê các công trình nghiên cứu trong nước…………………….1 Thang đo các yếu tố trong mô hình nghiên cứu .1 Số lượng DN FDI tại tỉnh Bình Dương giai đoạn 2017 - 2019 .2 Thống kê theo giới tính của đối tượng được khảo sát .3 Thống kê theo độ tuổi của đối tượng được khảo sát .4 Thống kê theo trình độ chuyên môn của đối tượng được khảo sát .5 Thống kê theo chức vụ của đối tượng được khảo sát .6 Thống kê ý kiến khảo sát của các thang đo trong nghiên cứu .64 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 Các thành phần của hệ thống quản trị rủi ro .1 Quy trình nghiên cứu .2 Mô hình nghiên cứu chính thức .56 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam ở nhiều lĩnh vực khác nhau là một chủ trương lớn, đúng đắn của Đảng và Nhà nước, sẽ góp phần thực hiện nhiều mục tiêu phát triển Kinh tế - Xã hội quan trọng của đất nước nói chung và tỉnh Bình Dương nói riêng. Cùng với quá trình đổi mới và mở cửa nền kinh tế, Luật Đầu tư nước ngoài đã được Quốc hội thông qua và ban hành vào ngày 29/12/1987, đánh dấu bước ngoặt cho việc chính thức hóa dòng vốn ngoại đầu tư vào Việt Nam. Từ chủ trương đúng đắn đó, trải qua chặng đường hơn 30 năm đến nay, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã ngày càng thể hiện được vai trò quan trọng và đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Hiện nay, tỉnh Bình Dương ngày càng thu hút nhiều DN đến đầu tư từ nhiều quốc gia khác nhau với nhiều quy mô và loại hình khác nhau, và trong thời gian gần đây khi cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc xảy ra, thì có rất nhiều DN từ các nước Mỹ- Châu Âu đến Việt Nam để đầu tư, Bình Dương là nơi có nhiều tiềm năng nhất để thu hút các nhà đầu tư. Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Dương, lũy kế đến hết quý 1 năm 2019, Bình Dương đứng thứ 3 cả nước (sau thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội) về thu hút vốn đầu tư nước ngoài với 3.
