CHƯƠNG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Nghiên cứu trong nước Nguyễn Minh Kha (2020) nghiên cứu về các yếu tố tác động đến ý định sử dụng và ý định giới thiệu dịch vụ ví điện tử trên điện thoại di động của khách hàng tại TP. Hồ Chí Minh.
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích xác định va đo lường mức độ tác động của các yếu tô đến ý định sử dụng và ý định giới thiệu đối với dịch vụ ví điện tử trên điện thoại di động (ĐTDĐ) của khách hàng tại khu vực TP. Hồ Chí Minh. Phương pháp nghiên cứu gồm 2 giai đoạn: nghiên cứu định tinh thông qua thảo luận nhóm với 10 khách hàng (1); nghiên cứu định lượng sơ bộ 50 mẫu và nghiên cứu định lượng chính thức 334 mẫu (2). Kết quả có 4 yếu tố tác động đến ý định sử dụng dịch vụ ví điện tử trên DTDD của khách hang tại khu vực TP.
Hồ Chí Minh bao gồm: cảm nhận dễ sử dụng, cảm nhận sự hữu ích, cảm nhận rủi ro và thái độ. Trong đó yếu tố cảm nhận sự hữu ích có tác động mạnh nhất. Ngoài ra, nghiên cứu cũng xem xét tác động điều tiết của các biến phản ứng với các ý tưởng sáng tạo, đổi mới, căng thang khi sử dụng công nghệ đối với sự hài lòng, và ảnh hưởng của xã hội đối với ý định giới thiệu dịch vụ ví điện tử trên DTDD. Nghiên cứu hy vọng đóng góp cho các đơn vị cung ứng dịch vụ ví điện tử trên DTDD những kiến nghị nhằm bắt kịp xu hướng thanh toán, đáp ứng tốt hơn những mong đợi của khách hàng, gia tăng sự hài lòng và thúc đây việc sử dụng, giới thiệu dịch vụ ví điện tử trên DTDD.
Bùi Thị Hà Trang (2021) nghiên cứu tác động điều tiết của các yêu tố nhân khẩu học đến ý định sử dụng ví điện tử của khách hàng cá nhân tại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện nham tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử của khách hàng cá nhân Việt Nam, trong đó tập trung xem xét tác động điêu tiét của các yêu tô nhân khâu học, từ đó đê xuât khuyên nghị, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của ví điện tử tại Việt Nam. Trên cơ sở lý thuyết về chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) được xây dựng bởi Venkatesh & cộng sự (2003), bài nghiên cứu đã xây dung mô hình định lượng dựa trên dữ liệu thu thập được từ 349 phiếu khảo sát khách hàng cá nhân tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy bốn nhân tố ảnh hưởng tới ý định lựa chọn sử dụng ví điện tử của người dùng bao gồm: Hiệu quả kỳ vọng, Nỗ lực kỳ vọng, Ảnh hưởng xã hội, Điều kiện thuận lợi.
Bài nghiên cứu cũng chứng minh được hai yếu tổ nhân khẩu học là Giới tính và Độ tuổi có tác động điều tiết trong các mối quan hệ giữa các nhân tổ với Ý định sử dụng ví điện tử. Trong đó, Giới tính có tác động điều tiết trong tất cả các mối quan hệ, còn Độ tuôi điều tiết mối quan hệ giữa Ảnh hưởng xã hội và Ý định sử dụng ví điện tử. Bùi Nhất Vương (2021) nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử của người dân tại thành phố Cần Tho: Ứng dụng mô hình cau trúc tuyến tính PLS — SEM. Mục tiêu của nghiên cứu này là khám phá ra những yếu tô ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử thông qua vai trò trung gian của thái độ đối với sử dụng sản phẩm.
Dữ liệu được thu thập là 201 đáp viên có hiểu biết về ví điện tử Momo, ZaloPay, AirPay, ViettelPay tại thành phố Cần Thơ, đã được phân tích để cung cấp bằng chứng. Kết quả từ mô hình phương trình cấu trúc bình phương nhỏ nhất một phần (PLS-SEM) chỉ ra rằng nhận thức uy tín, điều kiện thuận lợi, hiệu quả kỳ vọng và ảnh hưởng xã hội có ảnh hưởng tích cực đến ý định sử dụng ví điện tử. Bên cạnh đó, nghiên cứu này đã đề xuất cách tiếp cận mới dé dự đoán biến ý định sử dụng ví điện tử thông qua vai trò trung gian của thái độ của khách hàng dé dự đoán ý định sử dung vi điện tử của người tiêu dùng. Cụ thể, biến hiệu quả mong đợi và ảnh hưởng xã hội chỉ tác động gián tiếp đến ý định sử dụng ví điện tử; nhận thức uy tín đã tác động trực tiếp và gián tiếp đến ý định sử dụng ví điện tử, và điều kiện thuận lợi chỉ tác động trực tiếp đến ý định sử dụng ví điện tử.
Cuối cùng, nghiên cứu cũng đã đề xuất một số hàm ý quản trị để nâng cao ý định sử dụng ví điện tử của người dân tại thành phố Cần Thơ. Tô Phúc Vĩnh Nghi (2021) nghiên cứu tác động của nhận thức rủi ro đến ý định sử dụng ví điện tử của nhân viên văn phòng tại thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu được thực hiện nhằm kiểm định mối quan hệ giữa nhận thức rủi ro, các yêu tô trong mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ hợp nhất mở rộng (UTAUT2) và ý định sử dụng ví điện tử của nhân viên văn phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả phân tích một mẫu gồm 275 quan sát chỉ ra rằng: (1) Biến ảnh hưởng xã hội bị loại trong quá trình phân tích EFA; (2) Nhận thức rủi ro có ảnh hưởng đến 6 biến trong mô hình UTAUT2 (hiệu quả mong đợi, nỗ lực mong đợi, điều kiện thuận lợi, động lực hưởng thụ, cảm nhận về giá, thói quen) và ý định sử dụng ví điện tử; (3) Không như kỳ vọng ban đầu, chỉ có 4 biến trong mô hình UTAUT2 có tác động đến ý định hành vi; chưa đủ ý nghĩa thống kê dé kết luận rằng điều kiện thuận lợi và động lực hưởng thụ có tác động đến ý định sử dụng ví điện tử của nhân viên văn phòng tại thành phố HCM.
Nguyễn Văn Sơn và cộng sự (2021) nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Momo khi mua săm trực tuyến của sinh viên Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu này tập trung nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Momo khi mua sắm trực tuyến của sinh viên đại học Công nghiệp thành phố HCM. Kế thừa từ các mô hình nghiên cứu trước đó, nhóm tác giả đã đề xuất mô hình nghiên cứu ảnh hưởng đến ý định sử dụng ví điện tử Momo bao gồm: nhận thức hữu ích, nhận thức dễ sử dụng, nhận thức riêng tư/ bảo mật, ảnh hưởng xã hội và niềm tin vào ví điện tử Momo. Sử dụng thang do Likert, và phương pháp hồi quy, kết quả cho thấy chỉ ba yếu tố nhận thức hữu ích, ảnh hưởng từ xã hội và niềm tin vào ví điện tử Momo có tác động đên biên phụ thuộc.
Từ đó, nhóm tác giả đê xuât một số hàm ý quản trị giúp các doanh nghiệp có những chính sách nhằm nâng cao ý định sử dụng ví Momo của sinh viên. Hoàng Thị Hồng Lê (2022) nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ trên ví điện tử: trường hợp khách hàng tại thành phố Hà Nội. Nghiên cứu phân tích tác động của các yêu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ trên ví điện tử: trường hợp khách hàng tại thành phố Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu sử dụng điều tra qua bảng hỏi khách hàng tại thành phố Hà Nội, kết quả khảo sát thu về 390 bản câu hỏi, sau khi loại các bản câu hỏi không hợp lệ do có nhiều ô trống, tác giả chọn dé sử dụng là 356 ban câu hỏi.
Nghiên cứu định lượng được thực hiện với phần mềm SPSS 25. Kết quả nghiên cứu cho thấy 4 yếu tố đều ảnh hưởng tích cực đến ý định sử dụng dịch vụ trên ví điện tử gồm: nhận thức sự hữu ích, nhận thức tính dễ sử dụng, nhận thức tín nhiệm, ảnh hưởng xã hội; yếu tố nhận thức chi phí và nhận thức rủi ro có tác động tiêu cực đến ý định sử dụng dịch vụ trên ví điện tử. Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả đã đề xuất các khuyến nghị nhằm nâng cao ý định sử dụng dịch vụ trên ví điện tử của người tiêu dùng. Nghiên cứu nước ngoài Hartini Azman (2012): “Các yêu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng sản phẩm của người tiêu dùng: Hệ thống thanh toán điện tử ở Malaysia”.
Nghiên cứu này nhằm mục đích nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán điện tử của người tiêu dùng hệ thống. Văn học chứng minh rang các yếu tố như thái độ, chuẩn mực chủ quan, tính dễ sử dụng được cảm nhận, tính hữu ích được cảm nhận và cảm nhận về bảo mật có ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ thống thanh toán điện tử của khách hàng. Các phân tích định lượng đã được sử dụng bởi 394 người trả lời từ khắp Malaysia. Kết quả nghiên cứu cho thấy thái độ, chủ quan tiêu chuẩn, tính hữu dụng được cảm nhận và tính bảo mật được cảm nhận có môi quan hệ đáng kê với ý định của khách hàng trong việc sử dụng hệ thống thanh toán điện tử nhưng cảm nhận dé sử dung không có mối quan hệ đáng kể với ý định của người tiêu dùng dé sử dụng hệ thống thanh toán điện tử.
Kết quả cũng cho thấy sự hữu ích cảm nhận có ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định của người tiêu dùng dé sử dụng hệ thống thanh toán điện tử ở Malaysia. Wanida Suwunniponth (2016) nghiên cứu ý định sử dụng hệ thống thanh toán điện tử để mua hàng của khách hàng. Mục đích của nghiên cứu này là nghiên cứu các yêu tô về đặc điểm kinh doanh, chất lượng trang web và độ tin cậy ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ thống thanh toán điện tử dé mua hàng trực tuyến. Nghiên cứu khảo sát này sử dụng bảng câu hỏi làm công cụ để thu thập dữ liệu của 300 khách hàng đã mua sản phẩm trực tuyến và sử dụng hệ thống thanh toán điện tử.
Thống kê mô tả và phân tích hồi quy bội được sử dụng dé phân tích dữ liệu. Kết qua cho thấy khách hàng có đánh giá tốt về đặc điểm của doanh nghiệp và chất lượng website. Tuy nhiên, họ có quan điểm trung bình đối với niềm tin và ý định mua lại. Ngoài ra, đặc điểm của doanh nghiệp ảnh hưởng nhiều nhất đến ý định mua hàng, tiếp đến là chất lượng website và sự tin tưởng với ý nghĩa thống kê ở mức 0,05.