Đồ án định lượng các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên kinh tế HUTECH

Khởi nghiệp là một xu hướng ngày càng phổ biến trong giới trẻ, đặc biệt là sinh viên khối… 60 trang · Trường Đại Học Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh · 2022.

• Tác giả: Hồ Nguyễn Thanh Châu
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Tùng
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Thương Mại
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Khối Ngành Kinh Tế Tại HUTECH
• Loại tài liệu: Đồ Án Định Lượng
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT
• 1.2. Các nhân tố tác động đến khả năng khởi nghiệp của sinh viên
• 1.3. Đặc điểm hoạt động của trường đại học Công nghệ TPHCM ảnh hưởng đến khả năng khởi nghiệp của sinh viên
• 1.4. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Quy trình nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Thống kê mẫu nghiên cứu
• 3.2. Kết quả kiểm định mô hình
• 3.3. Bàn luận về kết quả nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Khởi Nghiệp

Khởi nghiệp là một xu hướng ngày càng phổ biến trong giới trẻ, đặc biệt là sinh viên khối ngành kinh tế tại HUTECH. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên, từ đó đưa ra những giải pháp thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp. Các yếu tố này bao gồm động lực cá nhân, môi trường học tập và sự hỗ trợ từ nhà trường.

1.1. Động Lực Khởi Nghiệp Của Sinh Viên

Động lực khởi nghiệp là yếu tố quan trọng quyết định đến ý định khởi nghiệp của sinh viên. Nhiều sinh viên có khát vọng lớn và mong muốn tạo ra giá trị cho xã hội thông qua việc khởi nghiệp.

1.2. Môi Trường Học Tập Tại HUTECH

Môi trường học tập tại HUTECH đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành ý định khởi nghiệp. Các chương trình đào tạo và hoạt động ngoại khóa giúp sinh viên tiếp cận với thực tiễn và phát triển kỹ năng cần thiết.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Khởi Nghiệp Của Sinh Viên

Mặc dù có nhiều ý tưởng khởi nghiệp, sinh viên vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc hiện thực hóa chúng. Các vấn đề như thiếu kiến thức, kỹ năng và sự tự tin là những rào cản lớn. Nghiên cứu chỉ ra rằng, 66,6% sinh viên chưa biết đến các hoạt động khởi nghiệp, cho thấy sự thiếu hụt thông tin và hỗ trợ.

2.1. Thiếu Kiến Thức Về Khởi Nghiệp

Nhiều sinh viên không có đủ kiến thức về quy trình khởi nghiệp, dẫn đến việc không dám thực hiện ý tưởng của mình. Việc thiếu thông tin về các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp cũng là một vấn đề lớn.

2.2. Sự Thiếu Tự Tin Trong Khởi Nghiệp

Sự thiếu tự tin là một trong những nguyên nhân chính khiến sinh viên không dám thực hiện ý định khởi nghiệp. Nhiều sinh viên lo ngại về khả năng thành công và sợ thất bại.

III. Phương Pháp Nâng Cao Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên

Để nâng cao ý định khởi nghiệp của sinh viên, cần có những phương pháp cụ thể. Việc tổ chức các buổi workshop, cuộc thi khởi nghiệp và kết nối với doanh nghiệp là những giải pháp hiệu quả. Những hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo cơ hội thực hành cho sinh viên.

3.1. Tổ Chức Workshop Về Khởi Nghiệp

Các buổi workshop giúp sinh viên tiếp cận với kiến thức thực tiễn và học hỏi từ những người đã thành công trong lĩnh vực khởi nghiệp. Đây là cơ hội để sinh viên trao đổi ý tưởng và nhận phản hồi.

3.2. Cuộc Thi Khởi Nghiệp Tại HUTECH

Cuộc thi khởi nghiệp không chỉ khuyến khích sinh viên phát triển ý tưởng mà còn tạo ra một sân chơi để họ thể hiện khả năng sáng tạo và kỹ năng kinh doanh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao ý định khởi nghiệp của sinh viên không chỉ phụ thuộc vào động lực cá nhân mà còn vào sự hỗ trợ từ môi trường học tập. Các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tại HUTECH đã giúp nhiều sinh viên tự tin hơn trong việc thực hiện ý tưởng của mình.

4.1. Kết Quả Từ Các Chương Trình Hỗ Trợ

Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên tham gia các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp có tỷ lệ thành công cao hơn trong việc hiện thực hóa ý tưởng của mình.

4.2. Tác Động Đến Tinh Thần Khởi Nghiệp

Sự hỗ trợ từ nhà trường và các tổ chức bên ngoài đã tạo ra một môi trường thuận lợi cho sinh viên, giúp họ phát triển tinh thần khởi nghiệp và tự tin hơn trong việc thực hiện ý tưởng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Khởi Nghiệp Tại HUTECH

Khởi nghiệp là một xu hướng quan trọng trong thời đại hiện nay. Để nâng cao ý định khởi nghiệp của sinh viên, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ. Tương lai của khởi nghiệp tại HUTECH sẽ phụ thuộc vào việc tạo ra một hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Hệ Sinh Thái Khởi Nghiệp

Hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho sinh viên, giúp họ phát triển ý tưởng và thực hiện ước mơ khởi nghiệp.

5.2. Định Hướng Phát Triển Khởi Nghiệp Tại HUTECH

HUTECH cần tiếp tục phát triển các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận với kiến thức và thực tiễn, từ đó nâng cao tỷ lệ khởi nghiệp thành công.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khởi nghiệp được xem là một định hướng chiến lược quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giải quyết vấn đề việc làm tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo Báo cáo Nghiên cứu Khởi nghiệp Toàn cầu (GEM) do Hiệp hội Nghiên cứu Kinh doanh Toàn cầu (GERA) điều phối, chỉ số tài chính cho kinh doanh của Việt Nam năm 2017 chỉ đạt 2,27/5 điểm (xếp thứ 4 từ dưới lên trong số 12 chỉ số của hệ sinh thái khởi nghiệp). Khảo sát của Bộ Giáo dục và Đào tạo trên 750 sinh viên tại 3 khu vực cũng chỉ ra rằng có đến 66,6% sinh viên chưa biết đến các hoạt động khởi nghiệp, 33,4% sinh viên biết đến các chương trình khởi nghiệp và tỷ lệ sinh viên tham gia các chương trình do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) khởi xướng chỉ đạt 0,016%. Mặc dù các sân chơi như Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia học sinh, sinh viên (SV-STARTUP) ghi nhận sự gia tăng số lượng dự án tham dự (từ hơn 200 dự án năm 2018 lên gần 400 năm 2019 và hơn 600 năm 2020), phần lớn sinh viên khối ngành kinh tế vẫn gặp trở ngại về việc thiếu tự tin, thiếu phương pháp triển khai ý tưởng thực tế hoặc e ngại rủi ro.

Từ bối cảnh thực tiễn trên, đề tài "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH)" được nhóm tác giả lựa chọn thực hiện nhằm làm rõ động lực thúc đẩy hành vi khởi nghiệp của người học.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu nghiên cứu:

   • Mục tiêu tổng quát: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế tại Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH), từ đó đề xuất hệ thống hàm ý quản trị và giải pháp thực tiễn.
   • Mục tiêu cụ thể 1: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên kinh tế HUTECH.
   • Mục tiêu cụ thể 2: Đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến ý định khởi nghiệp của nhóm đối tượng này.
   • Mục tiêu cụ thể 3: Đề xuất các hàm ý quản trị nhằm nâng cao tinh thần và khả năng khởi sự kinh doanh cho sinh viên.

2. Câu hỏi nghiên cứu:

   • Câu hỏi 1: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế Trường Đại học Công nghệ TP.HCM?
   • Câu hỏi 2: Mức độ tác động của các yếu tố này đến ý định khởi nghiệp của sinh viên diễn ra như thế nào?
   • Câu hỏi 3: Cần thực hiện những giải pháp nào để thúc đẩy tinh thần và ý định khởi nghiệp cho sinh viên khối ngành kinh tế tại trường?

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

   • Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp kinh doanh của sinh viên.
   • Đối tượng khảo sát: Sinh viên đang theo học khối ngành kinh tế tại Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH).
   • Phạm vi không gian: Trường Đại học Công nghệ TP.HCM.
   • Phạm vi thời gian: Dữ liệu sơ cấp được thu thập và xử lý trong giai đoạn từ tháng 02/2022 đến tháng 05/2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình tham chiếu

Nghiên cứu kế thừa và tổng hợp các khái niệm học thuật cùng các mô hình thực nghiệm trong và ngoài nước:

• Khái niệm khởi nghiệp và tinh thần doanh nhân: Tác giả trích dẫn định nghĩa của Giáo sư Howard Stevenson (Trường Kinh doanh Harvard - HBS) về tinh thần khởi nghiệp (Entrepreneurship) là sự dấn thân theo đuổi các cơ hội vượt quá nguồn lực hiện có; kết hợp quan điểm của Peter F. Drucker (2011) coi tinh thần doanh nhân là hành động biến sự nhạy bén kinh doanh, tài chính và đổi mới thành sản phẩm kinh tế.
• Quy trình và giai đoạn khởi nghiệp: Áp dụng mô hình quy trình khởi nghiệp của TS. Patrick Khor (nhà sáng lập iBosses Singapore) và lý thuyết 4 giai đoạn phát triển của doanh nghiệp khởi nghiệp (Định hướng, Thử thách, Hòa nhập, Phát triển).
• Các nghiên cứu thực nghiệm nền tảng:
  • Nghiên cứu của Huỳnh Tuấn Duy và cộng sự (2011) tại Trường Đại học Bách khoa - ĐHQG TP.HCM dựa trên mô hình Entrepreneur Scan của Driessen và Zwart (1999) với 7 yếu tố tác động (Nhu cầu thành đạt, Nhu cầu tự chủ, Hướng xã hội, Sự tự tin, Am hiểu thị trường, Sáng tạo, Thích ứng).
  • Nghiên cứu của Nguyễn Doãn Chí Luân (2012) dựa trên Thuyết sự kiện khởi nghiệp của Shapero và Sokol (1982) với 4 yếu tố (Cảm nhận sự khát khao, Điều kiện thị trường và tài chính, Cảm nhận tính khả thi, Môi trường giáo dục đại học).
  • Nghiên cứu của Lüthje và Franke (2004) tại Canada dựa trên Thuyết hành vi dự định (TPB) của Ajzen (1991), chia thành nhóm yếu tố nội tại cá nhân và nhóm yếu tố môi trường bên ngoài.

Mô hình nghiên cứu sơ bộ đề xuất ban đầu gồm 5 biến độc lập với 22 biến quan sát và 1 biến phụ thuộc:

• Biến độc lập: Tính cách (TC - 4 biến), Nhận thức (NT - 4 biến), Giáo dục và đào tạo (GD - 5 biến), Động lực (DL - 5 biến), Nguồn vốn (NV - 4 biến).
• Biến phụ thuộc: Ý định khởi nghiệp (YD - 3 biến).

Phương pháp nghiên cứu và quy trình phân tích

Đề tài kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng theo quy trình của GS. Nguyễn Đình Thọ:

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện thông qua thảo luận nhóm tập trung (5 thành viên) nhằm đánh giá câu chữ, điều chỉnh thuật ngữ và hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát sơ bộ.
• Phương pháp thu thập dữ liệu định lượng: Áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện (phi xác suất) qua biểu mẫu khảo sát trực tuyến. Công thức xác định cỡ mẫu theo Green (1991) cùng Tabachnick và Fidell (2007) đối với mô hình hồi quy bội là $n \ge 50 + 8k$ (với $k=5$ biến độc lập, quy mô mẫu tối thiểu là 90). Nhóm tác giả đã thu về 230 phiếu khảo sát, làm sạch và giữ lại 200 mẫu hợp lệ (đạt tỷ lệ 87%). Thang đo sử dụng là thang đo khoảng Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
• Công cụ và kỹ thuật xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS với các kiểm định: Thống kê mô tả; Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (tiêu chuẩn $\alpha \ge 0,6$ và hệ số tương quan biến - tổng $\ge 0,3$); Phân tích nhân tố khám phá (EFA) với phép trích Principal Components, phép quay Varimax, kiểm định KMO, kiểm định Bartlett, tiêu chuẩn Eigenvalue $\ge 1$, tổng phương sai trích $\ge 50%$ và hệ số tải Factor Loading $\ge 0,5$; Phân tích tương quan Pearson; Phân tích hồi quy tuyến tính bội theo phương pháp Enter.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Chương 1 hệ thống hóa các định nghĩa, đặc điểm và cơ sở lý luận về khởi nghiệp. Nhóm tác giả phân tích 4 đặc tính cốt lõi của hoạt động khởi nghiệp gồm: Tính đột phá, Tiềm năng tăng trưởng, Vốn ban đầu (nội bộ và huy động bên ngoài từ gia đình, nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm) và Ứng dụng công nghệ. Nội dung chương trình bày chi tiết quy trình khởi nghiệp của TS. Patrick Khor cùng 4 giai đoạn phát triển của doanh nghiệp khởi nghiệp:

• Giai đoạn 1 - Định hướng: Hình thành ý tưởng và xây dựng kế hoạch kinh doanh.
• Giai đoạn 2 - Thử thách: Giai đoạn biến động mạnh, tỷ lệ thất bại cao và hao hụt nhân sự.
• Giai đoạn 3 - Hòa nhập: Phục hồi, đạt doanh thu ngắn hạn và củng cố bộ máy.
• Giai đoạn 4 - Phát triển: Mở rộng thị phần, chuẩn hóa quản trị và tăng trưởng dài hạn.

Chương này cũng phân tích các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp tại HUTECH (nâng cao nhận thức qua tọa đàm, truyền cảm hứng, thiết lập fanpage tư vấn pháp lý, đào tạo kỹ năng công nghệ thời kỳ CMCN 4.0, thành lập câu lạc bộ khởi nghiệp và xây dựng Quỹ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp từ nguồn kinh phí xã hội hóa). Đồng thời, tác giả tổng hợp các mô hình nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước để làm căn cứ thiết lập giả thuyết.

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 trình bày chi tiết thiết kế nghiên cứu, quy trình xây dựng thang đo và bảng câu hỏi khảo sát:

Nhóm biến	Mã hóa	Số lượng biến quan sát	Nội dung đo lường chính
Tính cách	TC1 - TC4	4	Kiên trì, nhẫn nại, dám nghĩ dám làm, nhạy bén và sáng tạo.
Nhận thức	NT1 - NT4	4	Hiểu rõ năng lực cá nhân, nhận thức nhu cầu xã hội, định hướng kế hoạch và tận dụng tri thức.
Giáo dục và đào tạo	GD1 - GD5	5	Vai trò của nhà trường, hoạt động hội thảo/cuộc thi, kiến thức trang bị, sự ghi nhận đề tài và môn học thực tế.
Động lực	DL1 - DL5	5	Sự ủng hộ của gia đình/bạn bè, chính sách nhà nước, mong muốn vị thế xã hội và khát vọng thành doanh nhân.
Nguồn vốn	NV1 - NV4	4	Vay mượn người thân, vốn tích lũy, gói vay ưu đãi cho sinh viên và huy động vốn ngân hàng/quỹ tín dụng.
Ý định khởi nghiệp	YD1 - YD3	3	Dự định lập công ty trong tương lai, tự tin về năng lực/kinh nghiệm và việc đã bắt đầu khởi nghiệp khi đi học.

Chương này cũng xác định rõ các tiêu chuẩn thống kê dùng để nghiệm thu kết quả phân tích định lượng trên mẫu 200 sinh viên.

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

Chương 3 trình bày các kết quả phân tích thống kê định lượng thu được từ 200 mẫu khảo sát hợp lệ:

1. Thống kê mô tả: Điểm trung bình các nhóm yếu tố được ghi nhận gồm: Tính cách (Mean = 14,243), Nhận thức (Mean = 14,100), Nguồn vốn (Mean = 13,235), Giáo dục và đào tạo (Mean = 18,060), Động lực (Mean = 18,200).
2. Kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha):
   • Biến Tính cách (TC): $\alpha = 0,881$ (4 biến quan sát đều có tương quan biến - tổng từ 0,703 đến 0,776 $\rightarrow$ Đạt yêu cầu).
   • Biến Nhận thức (NT): $\alpha = 0,835$ (4 biến quan sát có tương quan biến - tổng từ 0,607 đến 0,723 $\rightarrow$ Đạt yêu cầu).
   • Biến Giáo dục và đào tạo (GD): $\alpha = 0,863$ (5 biến quan sát có tương quan biến - tổng từ 0,616 đến 0,742 $\rightarrow$ Đạt yêu cầu).
   • Biến Động lực (DL): $\alpha = 0,776$ (5 biến quan sát có tương quan biến - tổng từ 0,470 đến 0,642 $\rightarrow$ Đạt yêu cầu).
   • Biến Nguồn vốn (NV): $\alpha = 0,624$, tuy nhiên biến NV1 có hệ số tương quan biến - tổng là $0,290 < 0,3 \rightarrow$ Thang đo Nguồn vốn không đạt độ tin cậy và bị loại khỏi các bước phân tích tiếp theo.
   • Biến Ý định khởi nghiệp (YD): $\alpha = 0,815$ (3 biến quan sát có tương quan biến - tổng từ 0,631 đến 0,711 $\rightarrow$ Đạt yêu cầu).
3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA):
   • Biến độc lập: Sau khi loại thang đo Nguồn vốn và xoay ma trận 10 lần, 9 biến quan sát còn lại hội tụ vào 2 nhân tố mới với $\text{KMO} = 0,848$; kiểm định Bartlett có $\text{Sig.} = 0,000$; Tổng phương sai trích $= 61,357% > 50%$; Eigenvalue $= 1,174 > 1$; các hệ số tải đều lớn hơn 0,5:
     • Nhân tố 1: "Giáo dục và đào tạo" (gồm GD1, GD2, GD3, GD4, GD5).
     • Nhân tố 2: "Động lực và nhận thức" (gồm DL1, DL2, DL3, NT1).
   • Biến phụ thuộc (Ý định khởi nghiệp): $\text{KMO} = 0,712$; kiểm định Bartlett có $\text{Sig.} = 0,000$; Phương sai trích $= 73,092%$; Eigenvalue $= 2,193$.
4. Phân tích tương quan và Hồi quy:
   • Hệ số tương quan Pearson giữa biến phụ thuộc YD với biến Giáo dục và đào tạo là $r = 0,553$ (mức trung bình) và với biến Động lực & Nhận thức là $r = 0,672$ (mức cao), đều có ý nghĩa thống kê ở mức $p < 0,01$.
   • Mô hình hồi quy đạt hệ số $R^2$ hiệu chỉnh $= 0,492$ (giải thích được 49,2% sự biến thiên của ý định khởi nghiệp, 50,8% còn lại do các yếu tố ngoài mô hình và sai số ngẫu nhiên). Kiểm định ANOVA có giá trị $F$ đạt mức ý nghĩa $\text{Sig.} = 0,000$. Hệ số Durbin - Watson $= 1,749$ (nằm trong khoảng chấp nhận, không vi phạm tự tương quan). Hệ số VIF $< 2$ (không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến).
   • Thứ tự tác động chuẩn hóa: Yếu tố "Động lực và nhận thức" tác động mạnh nhất ($\beta = 0,528$), tiếp theo là yếu tố "Giáo dục và đào tạo".

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Chương 4 tổng hợp các kết luận rút ra từ mô hình và đưa ra hệ thống kiến nghị nhằm nâng cao ý định khởi nghiệp cho sinh viên kinh tế HUTECH theo 5 nhóm nhân tố lý thuyết:

• Về tính cách: Khuyến khích sinh viên nâng cao tinh thần tự học, tính kiên trì, rèn luyện bản lĩnh dám nghĩ dám làm và khả năng sáng tạo cải tiến sản phẩm.
• Về giáo dục và đào tạo: Đưa nội dung khởi nghiệp vào giảng dạy chính khóa; bổ sung chuyên đề về kỹ năng huy động vốn và dự báo thị trường; tăng cường liên kết doanh nghiệp để tổ chức hội thảo, workshop thực tế; thành lập các câu lạc bộ khởi nghiệp chuyên sâu.
• Về nhận thức: Tạo điều kiện cho sinh viên cọ xát thực tế nhằm đánh giá đúng năng lực cá nhân; tổ chức giao lưu với các doanh nhân tiêu biểu giúp sinh viên xây dựng lộ trình khởi sự rõ ràng.
• Về động lực: Xây dựng môi trường khuyến khích tinh thần làm chủ; tăng cường truyền thông tôn vinh các tấm gương cựu sinh viên khởi nghiệp thành công; phát huy sự đồng hành của gia đình và tổ chức xã hội.
• Về nguồn vốn: Nhà trường hỗ trợ xây dựng vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm tư vấn hỗ trợ khởi nghiệp; thiết lập quỹ hỗ trợ khởi nghiệp từ nguồn xã hội hóa; kết nối sinh viên với các gói vay vốn ưu đãi và quỹ đầu tư mạo hiểm.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã lượng hóa mối quan hệ giữa các nhân tố môi trường đào tạo, động lực tâm lý với ý định khởi nghiệp của sinh viên kinh tế HUTECH.

Chỉ số thống kê	Giá trị ghi nhận trong nghiên cứu	Ý nghĩa thống kê / Đánh giá mô hình
Quy mô mẫu hợp lệ	$N = 200$ (từ 230 phiếu thu về)	Đạt tỷ lệ hợp lệ 87%; đáp ứng điều kiện cỡ mẫu hồi quy bội ($n \ge 90$).
Cronbach's Alpha (GD)	0,863	Thang đo Giáo dục và đào tạo đạt độ tin cậy cao (5 biến).
Cronbach's Alpha (DL)	0,776	Thang đo Động lực đạt độ tin cậy tốt (5 biến).
Cronbach's Alpha (NV)	0,624 (tương quan biến-tổng NV1 = 0,290)	Thang đo Nguồn vốn không đạt điều kiện kiểm định ($< 0,3$), bị loại.
KMO biến độc lập	0,848 ($\text{Sig. Bartlett} = 0,000$)	Mẫu dữ liệu rất thích hợp cho phân tích EFA.
Phương sai trích EFA	61,357%	2 nhóm nhân tố mới giải thích 61,357% biến thiên dữ liệu.
Hệ số tương quan Pearson	$r_{\text{GD}} = 0,553$; $r_{\text{DL&NT}} = 0,672$	Cả 2 nhân tố đều tương quan thuận chiều có ý nghĩa với biến phụ thuộc.
$R^2$ hiệu chỉnh	0,492 (49,2%)	Giải thích được 49,2% sự thay đổi của biến Ý định khởi nghiệp.
Durbin - Watson	1,749	Không xảy ra hiện tượng tự tương quan chuỗi bậc nhất.
Hệ số VIF	$< 2$	Không có hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến độc lập.
Hệ số Beta chuẩn hóa	$\beta_{\text{ĐL&NT}} = 0,528$	"Động lực và nhận thức" là yếu tố tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp.

Kiến nghị và đóng góp thực tiễn

• Đóng góp về mặt nhận thức: Khẳng định vai trò quyết định của việc kết hợp giữa động lực nội tại (nhận thức năng lực, khát vọng làm chủ) và sự tác động từ môi trường giáo dục thực tế đối với sinh viên kinh tế.
• Hệ thống giải pháp quản trị cho nhà trường: Đề xuất cụ thể việc đưa giáo dục khởi nghiệp vào chương trình chính khóa, xây dựng quỹ khởi nghiệp xã hội hóa, hình thành vườn ươm doanh nghiệp và tăng cường kết nối mạng lưới cựu sinh viên - doanh nhân.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên dữ liệu thực tế và các phân tích của tác giả, nghiên cứu tồn tại một số hạn chế:

1. Về thang đo và mô hình hồi quy: Thang đo "Nguồn vốn" bị loại do không đạt hệ số tương quan biến - tổng ($0,290 < 0,3$). Hệ số $R^2$ hiệu chỉnh đạt $49,2% < 50%$, cho thấy mô hình chưa bao quát hết các yếu tố tác động và còn tới 50,8% biến thiên phụ thuộc vào các biến ngoài mô hình cùng sai số ngẫu nhiên.
2. Về phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện (phi xác suất) với quy mô $N = 200$ tập trung tại một cơ sở đào tạo (HUTECH), do đó khả năng tổng quát hóa kết quả cho toàn bộ sinh viên khối ngành kinh tế tại TP.HCM hoặc trên cả nước còn hạn chế.
3. Hướng nghiên cứu tiếp theo: Cần mở rộng quy mô mẫu khảo sát ngẫu nhiên trên nhiều trường đại học khác nhau, bổ sung các biến quan sát mới (chính sách hỗ trợ cụ thể, áp lực cạnh tranh thị trường, nền tảng gia đình) và điều chỉnh lại thang đo nguồn vốn để nâng cao năng lực giải thích của mô hình.

---

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo chuyên khảo dành cho:

• Sinh viên khối ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, kinh doanh thương mại: Tham khảo cấu trúc trình bày một đồ án định lượng trong kinh tế, quy trình xây dựng bảng hỏi Likert và phương pháp xử lý dữ liệu SPSS.
• Người thực hiện đề tài về khởi nghiệp sinh viên: Tham khảo bộ thang đo gồm 22 biến quan sát về tính cách, nhận thức, giáo dục đào tạo, động lực và nguồn vốn; đồng thời nắm bắt các lưu ý khi xử lý biến rác và tái cấu trúc nhân tố qua phân tích EFA.
• Cán bộ quản lý giáo dục và cố vấn khởi nghiệp tại các trường đại học: Tham khảo cơ sở dữ liệu thực chứng để thiết kế các chương trình ngoại khóa, câu lạc bộ và chính sách vườn ươm khởi nghiệp phù hợp với tâm lý người học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Thang đo ban đầu của đồ án gồm bao nhiêu yếu tố và yếu tố nào bị loại bỏ khi kiểm định độ tin cậy?

Mô hình ban đầu gồm 5 yếu tố độc lập với 22 biến quan sát (Tính cách, Nhận thức, Giáo dục & đào tạo, Động lực, Nguồn vốn) và 1 biến phụ thuộc (Ý định khởi nghiệp - 3 biến quan sát). Khi chạy kiểm định Cronbach's Alpha, thang đo "Nguồn vốn" bị loại do có hệ số tương quan biến - tổng của biến quan sát NV1 chỉ đạt $0,290 < 0,3$.

2. Sau khi phân tích nhân tố khám phá (EFA), cấu trúc các biến độc lập thay đổi như thế nào?

Sau khi xoay ma trận 10 lần, 9 biến quan sát còn lại của các biến độc lập đã hội tụ thành 2 nhóm nhân tố mới:

• Nhân tố 1: "Giáo dục và đào tạo" (gồm các biến GD1, GD2, GD3, GD4, GD5).
• Nhân tố 2: "Động lực và nhận thức" (gồm các biến DL1, DL2, DL3 và NT1).

3. Yếu tố nào có tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp của sinh viên kinh tế HUTECH?

Theo kết quả hồi quy bội, yếu tố "Động lực và nhận thức" có tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp của sinh viên với hệ số hồi quy chuẩn hóa $\beta = 0,528$, tiếp theo là yếu tố "Giáo dục và đào tạo".

4. Hệ số xác định $R^2$ hiệu chỉnh của mô hình đạt bao nhiêu và nói lên điều gì?

Hệ số $R^2$ hiệu chỉnh đạt $0,492$, nghĩa là 2 nhóm nhân tố trong mô hình hồi quy giải thích được 49,2% sự biến thiên trong ý định khởi nghiệp của sinh viên khảo sát; 50,8% còn lại phụ thuộc vào các yếu tố ngoài mô hình và sai số ngẫu nhiên.

5. Dữ liệu khảo sát thực tế của đề tài được thu thập với quy mô và tỷ lệ hợp lệ như thế nào?

Nhóm tác giả đã thu thập tổng cộng 230 bảng khảo sát trực tuyến trong giai đoạn từ tháng 02/2022 đến tháng 05/2022. Sau khi làm sạch, có 200 bảng khảo sát hợp lệ (đạt tỷ lệ 87%) và 30 bảng không hợp lệ (chiếm 13%) được đưa vào phân tích thống kê.

---

Kết luận

Đồ án "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH)" của nhóm sinh viên Lớp 20DKDA1 đã hoàn thành việc xây dựng và kiểm định mô hình định lượng về ý định khởi nghiệp trên mẫu 200 sinh viên. Kết quả phân tích chỉ ra rằng "Động lực và nhận thức" cùng "Giáo dục và đào tạo" là hai nhân tố có tác động tích cực và rõ nét nhất đến ý định khởi sự kinh doanh của người học. Mặc dù còn hạn chế về tỷ lệ giải thích của mô hình ($R^2$ hiệu chỉnh $= 49,2%$) và thang đo nguồn vốn chưa đạt độ tin cậy, đề tài đã cung cấp các căn cứ thực chứng hữu ích để nhà trường hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT 1.1 Khái niệm khởi nghiệp Cụm từ “khởi nghiệp” hiện tại đã không còn quá xa lạ với nhiều người qua nhiều chương trình truyền hình được phát sóng trong những năm gần đây. “Khởi nghiệp” là một từ Hán Việt đã có từ lâu nay, “khởi” trong khởi đầu, khởi nguồn, có nghĩa là bắt đầu xây dựng nên một thứ gì đó. “Nghiệp” là sự nghiệp, công việc. Ông cha ta đã nói về cụm từ “khởi nghiệp” hàng trăm năm nay qua cụm từ “an cư lập nghiệp”… Như vậy, khởi nghiệp hay lập nghiệp là một động từ chỉ việc bắt đầu sự một sự nghiệp của riêng mình.

Theo quan niệm của xã hội, khởi nghiệp là khi bạn có ý tưởng kinh doanh riêng và bắt tay vào thành lập cho mình một doanh nghiệp. Bạn chính là người trực tiếp quản lý việc điều phối và kinh doanh của doanh nghiệp hoặc cũng có thể quản lý với tư cách là Co-Founder (người đồng sáng lập) từ đó bạn tạo ra giá trị có lợi cho người cho xã hội hoặc nhóm khởi nghiệp, cho các cổ đông của công ty, cho người lao động, cho cộng đồng và nhà nước, và ở một góc độ nào đó bạn sẽ tham gia vào việc phát triển kinh tế và xã hội 1.2 Tinh thần khởi nghiệp Tinh thần khởi nghiệp (Entrepreneurship) Harvard Stevenson – Giáo sư đầu ngành kinh tế của Harvard Business School- HBS là sự dấn thân theo đuổi các cơ hội mới vượt quá các nguồn lực bị kiểm soát hay đơn giản hơn là là tinh thần doanh nhân khởi nghiệp hay tinh thần kinh doanh – một thuật ngữ xuất hiện khá lâu đời. Trong tác phẩm “Tinh thần doanh nhân khởi nghiệp và sự đổi mới, 2011”, Nhà kinh tế học Mỹ Peter F. Drucker cho rằng tinh thần doanh nhân khởi nghiệp được hiểu là hành động của doanh nhân khởi nghiệp – người tiến hành việc biến những cảm nhận nhạy bén về kinh doanh, tài chính và sự đổi mới thành những sản phẩm hàng hóa mang tính kinh tế.

Như vậy hầu hết các tác giả đều thống nhất khái niệm “tinh thần khởi nghiệp – tinh thần kinh doanh” (entrepreneurship) gắn với khái niệm “doanh nhân” (entrepreneur).3 Sinh viên khối ngành kinh tế trường đại học Công nghệ TPHCM Sinh viên khối ngành kinh tế trường đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh là lực lượng đông đảo các sinh viên theo học các nhóm ngành thương mại quốc tế, quản lý chuỗi cung ứng, điều phối dự án. Trường đại học Công nghệ TPHCM là một cơ sở giáo dục bậc cao, về tuyển sinh, đào tạo thì tuân theo quy chế của Bộ GD&ĐT, văn bằng có giá trị tương đương như văn bằng công lập.4 Đặc điểm khởi nghiệp Tại Việt Nam, quan điểm phổ biến nhất cho rằng, khởi nghiệp là sự bắt đầu của một nghề nghiệp và tạo nền tảng cho một sự nghiệp. Các hoạt động khởi nghiệp đều tiềm ẩn rủi ro và thực tế chỉ ra rằng, không phải tất cả các hoạt động khởi nghiệp đều thành công. Do đó, trước khi tập trung vào việc làm cách nào để khởi nghiệp, cần chắc chắn rằng, đã nắm bắt được tất cả các đặc điểm của hoạt động khởi nghiệp (Hình 1.

Những đặc điểm này bao gồm: Hình 1.1 Đặc điểm của hoạt động khởi nghiệp (Nguồn: Tạp chí tài chính online) SỰ ĐỘT PHÁ CÔNG NGHỆ SỰ TĂNG SỬ DỤNG TRƯỞNG VỐN BAN ĐẦU - Sự đột phá: Bản chất của quá trình khởi nghiệp là quá trình hiện thực hoá ý tưởng kinh doanh giữa những người đam mê sáng tạo. Vì vậy, khởi nghiệp hướng tới việc gia tăng giá trị cạnh tranh thông qua việc tạo ra một sản phẩm chưa hề có trên thị trường hoặc tạo ra một sản phẩm với giá trị tốt hơn so với những thứ sẵn có. - Sự tăng trưởng: Một doanh nghiệp khởi nghiệp sẽ không đưa ra giới hạn cho sự tăng trưởng mà hướng tới việc tăng trưởng ở mức lớn nhất có thể. Do đó, các doanh nghiệp khởi nghiệp được đánh giá là người mở đường, người khai phá thị trường và thường tạo ra ảnh hưởng lớn, định hình cho các doanh nghiệp khác cho quá trình đầu tư.

- Vốn ban đầu: Cũng giống như các hoạt động đầu tư khác, vốn ban đầu là đặc điểm rất cần thiết để tiến hành khởi nghiệp. Nguồn vốn cho hoạt động khởi nghiệp khá đa dạng và được chia thành 2 nguồn chính: Nguồn vốn đến từ chính nội bộ vốn góp của những người sáng lập và nguồn vốn đến từ đóng góp từ bên ngoài. - Vốn ban đầu: Cũng giống như các hoạt động đầu tư khác, vốn ban đầu là đặc điểm rất cần thiết để tiến hành khởi nghiệp. Nguồn vốn cho hoạt động khởi nghiệp khá đa dạng và được chia thành 2 nguồn 12 chính: Nguồn vốn đến từ chính nội bộ vốn góp của những người sáng lập và nguồn vốn đến từ đóng góp từ bên ngoài.

Đối với trường hợp các doanh nghiệp khởi nghiệp, nguồn vốn đến từ đóng góp từ bên ngoài có thể đến từ gia đình, bạn bè, hoặc cũng có thể đến từ hình thức gọi vốn từ cộng đồng. Tuy nhiên, gần như tất cả các doanh nghiệp khởi nghiệp đều cần huy động vốn từ các nhà đầu tư thiên thần và các quỹ đầu tư mạo hiểm. - Công nghệ: Đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp, công nghệ được ứng dụng trong việc đạt được mục tiêu kinh doanh, tham vọng tăng trưởng. Đặc biệt, với các doanh nghiệp khởi nghiệp về sản xuất, công nghệ thường được nhấn mạnh như là một đặc tính tiêu biểu, một giá trị cạnh tranh của các sản phẩm.5 Nội dung khởi nghiệp Hiện nay có nhiều ngành nghề trong xã hội, tuy nhiên không phải bất kỳ ngành nghề nào bạn cũng có thể lựa chọn để khởi nghiệp.

Làm thế nào để lựa chọn một ngành nghề, một linh vực đúng và phù hợp với bản thân là câu hỏi của không biết bao nhiêu người, không chỉ riêng những người làm chủ doanh nghiệp mà còn của những người đang đi tìm việc làm vì nó phụ thuộc vào các vấn đề phù hợp với điều kiện tài chính, kiến thức và kỹ năng của bản thân phù hợp với ước mơ và năng lực của mình là một việc cực kì quan trọng và khó khăn. Tiến sĩ Patrick Khor là nhà sáng lập lên iBosses Singapore và cũng là vị CEO của công ty này đã đưa ra quy trình khởi nghiệp như sau: Hình 1.2 Quy trình khởi nghiệp của TS.Patrick Khor Lập DN sản xuất Trang bị thêm sau đó sẽ phân phối Truyền lửa những kiến thức về sản phẩm trên thị khởi nghiệp trường DN thực hiện niêm Phát triển mô hình yết cổ phiếu trên thị KD của bạn trên trường chứng toàn cầu khoán Tuy nhiên, mô hình về quy trình này không phải ai cũng đi đầy đủ theo đó. Vì vậy mà với những người khởi nghiệp. Tuy theo khả năng, sự sáng tạo mà sẽ có những bước đi khác nhau.

Sau khởi nghiệp, ta sẽ có 4 giai đoạn phát triển, đó là: 13 • Giai đoạn 1 - Định hướng: Đây là giai đoạn khởi đầu của tất cả các công ty khi startups. Tại giai đoạn này, việc triển khai các ý tưởng đầu tiên và lên kế hoạch thực hiện là cực kỳ quan trọng. Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, cẩn thận, startups sẽ rất dễ lạc lối ngay từ bước chân khởi đầu. Khi đã xác định được ý tưởng và xây dựng kế hoạch chỉnh chu, sẽ là thời điểm các thành viên trong nhóm bắt tay vào thực hiện.

• Giai đoạn 2 -Thử thách: Sau khi kết thúc giai đoạn 1, đây sẽ là quãng thời gian khó khăn nhất đối với các startups. Đa phần hầu hết công ty startup tại Việt Nam không thể vượt qua giai đoạn này và nhanh chóng đi đến thất bại hoặc phải thay đổi mô hình. Thời điểm này, các thành viên thường sẽ bị "vỡ mộng", do kết quả đặt ra không cách nào đạt được như mong muốn, kể cả các yếu tố khách quan và chủ quan tác động đến khiến cho số lượng nhân sự giảm phi mã so với lúc khởi đầu. • Giai đoạn 3 - Hòa nhập: Đây được xem như là giai đoạn phục hồi sau khó khăn của các startups.

Năng suất lao động tăng, các thành viên bắt đầu làm việc ăn ý và hiểu nhau hơn. Công ty bước đầu xuất hiện các dấu hiệu hy vọng như đạt được doanh thu, tăng trưởng dương hoặc không bị thua lỗ quá nhiều như trước. Các mục tiêu trong ngắn hạn dần dần đạt được, công ty sẽ hướng đến việc xây dựng kiên cố hơn cơ sở hạ tầng và tạo nền móng phát triển kiến trúc thượng tầng, đội ngũ nhân sự để phục vụ cho các kế hoạch "dài hơi". • Giai đoạn 4: - Phát triển: Là giai đoạn lý tưởng nhất, là mục tiêu hướng đến của các startups.

Ở giai đoạn này, các co-founders sẽ đề ra những kế hoạch, nhưng mục tiêu dài hạn. Bộ máy doanh nghiệp bắt đầu đi vào "guồng", trở nên hệ thống hơn, chặt chẽ hơn. Kinh nghiệm, kỹ năng chuyên môn của đội ngũ nhân sự sẽ giúp công ty đạt được những bước phát triển thần tốc.2 CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN - Giáo dục và đào tạo: Nhà trường hỗ trợ trong việc cung cấp các kiến thức cơ bản và rõ ràng về khởi nghiệp để sinh viên có cái nhìn tổng thể, bao quát về hoạt động khởi nghiệp. Khởi nghiệp cần được đưa vào nội dung giảng dạy chính khoá cần xác định khởi nghiệp là một phần không thể thiếu của nhà trường và rất quan trọng đối với sinh viên.

Nội dung đào tạo xoay quanh các vấn đề về: sự cần thiết của Khởi nghiệp, kỹ năng khởi nghiệp, cách huy động các nguồn lực, lựa chọn ngành nghề khởi nghiệp, dự báo xu hướng khởi nghiệp… Thông qua các bài học giúp cho sinh viên được tiếp thu lý thuyết và tạo môi trường trải nghiệm thực tiễn sinh động giúp sinh viên có được động lực, niềm tin mạnh mẽ vào chính bản thân mình. - Động lực: 14 Bên cạnh sinh viên luôn có những người bạn đồng hành, sẵn sàng hỗ trợ khi bạn cần. Gia đình cần động viên khích lệ tinh thần cho các bạn sinh viên có ý định khởi nghiệp, sự khích lệ từ gia đình sẽ tiếp thêm nguồn sức mạnh để họ tăng thêm phần tự tin. Bên cạnh đó, nhà nước và các nhà làm chính sách cần đưa ra nhiều chính sách khuyến khích sinh viên khởi nghiệp hơn.

Về phần bản thân, sinh viên có ý định khởi nghiệp cần nhận thức bản thân chính là nguồn trí thức trẻ, năng động, có khả năng đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.