Chương 1 bao gồm một số gợi ý về cách nâng cao hiểu biết về tài chính của sinh viên, bao gồm nâng cao chất lượng giảng dạy và đào tạo, cung cấp các nguồn lực và tài liệu hỗ trợ, đồng thời khuyến khích hiểu biết về tài chính của sinh viên. viên thông tin tài chính. Sau phần kết luận này, Cơ sở lý thuyết của Chương 2 sẽ đưa ra cơ sở lý thuyết và khung công nghệ để tìm hiểu và phân tích các biến số ảnh hưởng đến kiến thức tài chính của sinh viên trường Đại học Ngân hàng TP. 22 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC 2.
Cơ sở lý thuyết về Hiểu biết tài chính và các yếu tố ảnh hƣởng đến Hiểu biết tài chính 2.1 Hiểu biết tài chính 2. Khái niệm Có nhiều định nghĩa về hiểu biết tài chính, trong đó sớm nhất là Noctor và ctg (1992) cho rằng đây là khả năng đưa ra những phán đoán sáng suốt và những quyết định hiệu quả liên quan đến việc sử dụng và quản lý tiền. Tiếp đó, Schagen và Lines (1996) cho rằng một cá nhân có hiểu biết tài chính sẽ được hưởng lợi ích về thái độ và khả năng như hiểu biết về khái niệm quản lý tiền, kiến thức về các tổ chức tài chính và thái độ cho phép quản lý các vấn đề tài chính hiệu quả và có trách nhiệm. Vitt và ctg (2000), Mason và Wilson (2000), Lusardi và Mitchell (2011) định nghĩa hiểu biết tài chính gồm khả năng nhận thức các lựa chọn tài chính, thảo luận vấn đề về tiền và tài chính mà không có gặp trở ngại, dự định trong tương lai và phản ứng thành thạo đối với biến cố trong đời thực ảnh hưởng đến quyết định tài chính hàng ngày, trong đó có sự kiện trong nền kinh tế tổng quát.
Mặt khác, OECD (2016), định nghĩa hiểu biết tài chính là kết hợp của nhận thức, kiến thức, kỹ năng, thái độ, và hành vi cần để ra quyết định tài chính và cuối cùng đạt được sự giàu có tài chính cá nhân. Tổng kết lại, tác giả định nghĩa hiểu biết tài chính là sự kết hợp giữa kiến thức, thái độ và hành vi tài chính để đưa ra quyết định tài chính đúng đắn và cải thiện sự giàu có về tài chính của một cá nhân. Hiểu biết tài chính bao gồm 3 khía cạnh: kiến thức tài chính, hành vi tài chính và thái độ tài chính để làm cơ sở đo lường và đánh giá. Bộ nhân tố này được đề xuất bởi OECD (2016), có tính kế thừa và phát triển từ các nghiên cứu trước đây và đã được sử dụng rộng rãi trong các nghiên cứu về hiểu biết tài chính tại Việt Nam và trên thế giới.
Tổng hợp các định nghĩa về Hiểu biết tài chính Tổ chức Định nghĩa Nguồn AU Là sự hiểu biết của một cá nhân về khái Bản phác thảo đo lường (Australian Unity) niệm tài chính và các sự lựa chọn tài chất lượng cuộc sống và chính trong bối cảnh tình hình kinh tế hiểu biết tài chính của cá nhân của họ, kết hợp với hành vi và AU (2014) khả năng sử dụng kiến thức tài chính để đạt được mức độ phúc lợi tài chính mong muốn. ANZ Là khả năng đánh giá và đưa ra quyết ANZ (2011) định đúng đắn về việc sử dụng và quản lý tiền bạc. Bên cạnh đó cũng chính là. sự kết hợp giữa kỹ năng, kiến thức, thái độ và cuối cùng là hành vi của họ đối với tiền bạc.
OECD Là sự kết hợp của nhận thức, kiến thức, OECD (2012) kỹ năng, thái độ và hành vi thiết yếu để đưa ra quyết định tài chính hiệu quả; cuối cùng đạt được mức độ cao về hiểu biết tài chính cá nhân. Văn phòng quàn Là khả năng đưa ra những đánh giá Văn phòng quàn lý chi lý chi tiêu Chính đúng đắn và việc sử dụng có hiệu quả tiêu Chính phủ Hoa Kỳ phủ Hoa Kỳ nguồn lực tài chính trong hiện tại và (2012) tương lai để quản lý tiền bạc. (GAO) FINRA Là những hiểu biết căn bản của các nhà FINRA (2003) đầu tư về các nguyên lý, công cụ, tổ chức và điều luật của thị trường. Jump$tart Là khả năng sử dụng kiến thức và kỹ Hội liên hiệp Jump$tart năng để điều khiển nguồn lực tài chính về hiểu biết tài chính cá một cách hiệu quả cho nhân sự đảm bảo về tài chính trong cuộc đời.
24 Chính phủ Úc Là sự hiểu biết về tiền bạc và các khái Chính phủ Úc(2014) (ASIC) niệm tài chính; và khả năng sử dụng kiến thức đó để đưa ra quyết định tài chính một cách hiệu quả. Đo lƣờng hiểu biết tài chính Việc đo lường hiểu biết tài chính thường sử dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan được áp dụng bởi Lusardi và Mitchell (2006) khi họ đã thiết kế năm 2004 ở Hoa Kỳ. Trong đó khảo sát sự hiểu biết của người trả lời về các khái niệm tài chính đã được kiểm tra thông qua ba câu hỏi về đa dạng hóa rủi ro, lạm phát và lãi suất kép. Bên cạnh đó, một số tác giả dựa trên các bài kiểm tra khác để đo lường hiểu biết về tài chính.
Năm 2007, Guiso và Jappelli (2009) đã sử dụng các câu hỏi liên quan đến đa dạng hóa danh mục đầu tư và rủi ro, lãi suất và lạm phát. Trong các tài liệu, hiểu biết về tài chính chủ yếu được đo lường bằng phương pháp dựa trên các bài kiểm tra tính điểm. Bên cạnh đó, một số câu hỏi về các yếu tố vĩ mô và thị trường tài chính (lạm phát, lãi suất, đa dạng hóa rủi ro, trái phiếu, cổ phiếu, v. Các câu hỏi có thể khác nhau theo cách tiếp cận đã được áp dụng trong mỗi nghiên cứu.
Trong số nhiều phương pháp đo lường hiểu biết về tài chính, có hai phương pháp chính, bao gồm trắc nghiệm khách quan và tự đánh giá. Cách tiếp cận đầu tiên là kiểm tra sự hiểu biết của người trả lời về các khái niệm tài chính và khả năng áp dụng kiến thức tài chính và kỹ năng số trong các tình huống tài chính đặc biệt. Theo cách tiếp cận thứ hai, người trả lời được yêu cầu tự đánh giá hiểu biết của họ về tài chính. Ngoài ra, họ được yêu cầu trình bày thái độ của họ đối với thông tin tài chính và khả năng của họ trong việc đưa ra các quyết định tài chính.
Phương pháp này đã được Jappelli (2010) sử dụng khi so sánh mức độ hiểu biết về tài chính của 55 quốc gia trên thế giới. Các thước đo khách quan được đánh giá là tốt hơn so với phương pháp tự đánh giá khi đánh giá kiến thức tài chính của người trả lời (OECD, 2016). 25 Do đó, nó đã được sử dụng rộng rãi bởi các nhà nghiên cứu toàn cầu trong khi họ có những cách riêng biệt để đánh giá sự hiểu biết về tài chính.2 Các yếu tố ảnh hƣởng đến hiểu biết tài chính 2. Giới tính Trong số nhiều nhân tố nhân khẩu học, giới tính đã được tiết lộ có ảnh hưởng đến mức độ hiểu biết về tài chính trong các nghiên cứu của Luksander và ctg (2014); Ergun (2018); Nguyen Dang Tue (2017); Nguyen Thi Hai Yen (2017); Lê Hoàng Anh và ctg (2018); Phạm Thị Hoàng Anh và ctg (2021).
Trong đó, kết quả cho thấy nam giới có hiểu biết tài chính tốt hơn so với nữ giới được tìm thấy trong nghiên cứu của Luksander và ctg (2014); Ergun (2018); Nguyen Dang Tue (2017); Nguyen Thi Hai Yen (2017); Lê Hoàng Anh và ctg (2018). Ngược lại, kết quả cho thấy nam giới có hiểu biết tài chính tốt hơn so với nữ giới được tìm thấy trong nghiên cứu của Phạm Thị Hoàng Anh và ctg (2021). Các nghiên cứu của Thapa và Raj (2015); Noor Azizah Shaari và ctg (2013); Đinh Thị Thanh Vân và Nguyễn Thị Huệ (2016) cho kết quả giới tính không có ảnh hưởng đến hiểu biết tài chính của sinh viên. Độ tuổi Độ tuổi cũng là một yếu tố có ảnh hưởng đến mức độ hiểu biết tài chính.
Hiểu biết tài chính của sinh viên sẽ càng được nâng cao khi họ trưởng thành. Kết quả này được tìm thấy trong nghiên cứu của Luksander và ctg (2014); Thapa và Raj (2015); Noor Azizah Shaari và ctg (2013); Nguyen Dang Tue (2017). Ngành học Một yếu tố quan trọng khác đối với sự hiểu biết về tài chính của sinh viên là ngành học của họ. Tác động mạnh mẽ của chuyên ngành của sinh viên đối với trình độ hiểu biết tài chính của họ đã được trình bày rõ trong các nghiên cứu như Luksander và ctg (2014); Thapa và Raj (2015); Ergun (2018); Noor Azizah Shaari và ctg (2013); Nguyễn Thị Ngân Hà và Nguyễn Đỗ Quyên (2021); Đinh Thị Thanh Vân và Nguyễn Thị Huệ (2016); Phạm Thị Hoàng Anh và ctg (2021); Nguyen Thi 26 Hai Yen (2015).
Các nghiên cứu này đều cho kết quả thống nhất rằng sinh viên chuyên ngành kinh doanh hoặc kinh tế - tài chính có khả năng hiểu biết về tài chính hơn sinh viên có chuyên ngành không liên quan đến kinh tế, kinh doanh, tài chính. Năm học đại học Năm học trên đại học cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến trình độ tài chính của sinh viên đại học và cao đẳng. Tác động đáng kể của nó đã được chỉ ra trong nghiên cứu của Nguyen Thi Hai Yen (2015); Noor Azizah Shaari và ctg (2013); Nguyễn Thị Ngân Hà và Nguyễn Đỗ Quyên (2021); Đinh Thị Thanh Vân và Nguyễn Thị Huệ (2016); Phạm Thị Hoàng Anh và ctg (2021). Bên cạnh đó, một yếu tố cũng gần giống như số năm học học đại là số học kỳ hoàn thành các môn học về tài chính cũng được tác giả Luksander và ctg (2014) chỉ ra có tác động đến hiểu biết tài chính của sinh viên trong nghiên cứu của mình.
Thu nhập Thu nhập cũng là một yếu tố có ảnh hưởng đến hiểu biết tài chính của một cá nhân. Luksander và ctg (2014) đã chỉ ra rằng thu nhập có tác động mạnh mẽ đến kiến thức tài chính, sinh viên càng có nhiều thu nhập kiến thức tài chính của họ càng nâng cao. Nghiên cứu của Thapa và Raj (2015) và Ergun (2018) cũng cho thấy kết quả tương tự, khi thu nhập có ảnh hưởng đến hiểu biết tài chính. Nghiên cứu của Nguyen Dang Tue (2017) cũng cho thấy thu nhập có tác động đến hiểu biết tài chính nhưng lại có tác động ngược chiều, nghĩa là người có thu nhập thấp hơn sẽ có hiểu biết tài chính cao hơn.
Chuyên môn của cha mẹ Dựa trên ảnh hưởng của kinh nghiệm làm việc đối với kiến thức tài chính, cha mẹ có chuyên môn trong các lĩnh vực kinh tế có thể hiểu biết nhiều hơn về các vấn đề kinh tế và tài chính.