Hoàn Thiện Công Tác Xúc Tiến Đầu Tư Nước Ngoài Tại Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích hoàn thiện công tác xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài vào thành phố đà nẵng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Võ Thị Kiều Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Quang Bình
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Xúc Tiến Đầu Tư Nước Ngoài Tại Đà Nẵng: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Những đóng góp của đề tài
• 0.6. Kết cấu của luận văn
• 0.7. Tổng quan các nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÚC TIẾN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG XÚC TIẾN ĐẦU TƯ
• 1.1.1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xúc Tiến Đầu Tư Nước Ngoài Tại Đà Nẵng

Xúc tiến đầu tư nước ngoài tại Đà Nẵng đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Thành phố này đã có những bước tiến đáng kể trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tuy nhiên, thực trạng hiện tại vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Việc hiểu rõ về tình hình xúc tiến đầu tư sẽ giúp các nhà đầu tư và chính quyền địa phương có những quyết định đúng đắn hơn.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò Của Xúc Tiến Đầu Tư

Xúc tiến đầu tư là hoạt động nhằm thu hút vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Xúc Tiến Đầu Tư Tại Đà Nẵng

Từ khi Luật Đầu tư trực tiếp nước ngoài được ban hành, Đà Nẵng đã có những bước tiến mạnh mẽ trong việc thu hút FDI. Số lượng dự án và vốn đầu tư đã tăng lên đáng kể qua các năm.

II. Thực Trạng Xúc Tiến Đầu Tư Nước Ngoài Tại Đà Nẵng Hiện Nay

Mặc dù Đà Nẵng đã có nhiều nỗ lực trong việc xúc tiến đầu tư, nhưng thực trạng hiện tại vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục. Các hoạt động xúc tiến đầu tư chưa thực sự hiệu quả và chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư lớn.

2.1. Các Dự Án Đầu Tư Nước Ngoài Đang Hoạt Động

Hiện tại, Đà Nẵng có nhiều dự án FDI đang hoạt động, nhưng phần lớn là các dự án nhỏ lẻ. Điều này cho thấy cần có những chính sách khuyến khích đầu tư lớn hơn.

2.2. Những Thách Thức Trong Công Tác Xúc Tiến Đầu Tư

Các thách thức như thiếu thông tin, môi trường đầu tư chưa thực sự hấp dẫn và sự cạnh tranh từ các địa phương khác đang gây khó khăn cho Đà Nẵng trong việc thu hút FDI.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Xúc Tiến Đầu Tư Nước Ngoài Tại Đà Nẵng

Để nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư, Đà Nẵng cần có những giải pháp cụ thể và đồng bộ. Việc cải thiện môi trường đầu tư và tăng cường quảng bá hình ảnh thành phố là rất cần thiết.

3.1. Cải Thiện Môi Trường Đầu Tư

Cần có những chính sách hỗ trợ và cải cách hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài. Điều này sẽ giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư vào Đà Nẵng.

3.2. Tăng Cường Quảng Bá Hình Ảnh Đà Nẵng

Việc tổ chức các hội nghị, hội thảo và sự kiện xúc tiến đầu tư sẽ giúp quảng bá hình ảnh Đà Nẵng đến với các nhà đầu tư quốc tế, từ đó thu hút nhiều dự án lớn hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Xúc Tiến Đầu Tư

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc xúc tiến đầu tư có thể mang lại nhiều lợi ích cho Đà Nẵng. Những kết quả tích cực từ các dự án FDI đã chứng minh được vai trò quan trọng của hoạt động này trong phát triển kinh tế.

4.1. Lợi Ích Kinh Tế Từ Đầu Tư Nước Ngoài

Đầu tư nước ngoài không chỉ tạo ra việc làm mà còn đóng góp vào ngân sách địa phương, giúp cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.2. Các Mô Hình Thành Công Từ Các Nước Khác

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các nước thành công trong xúc tiến đầu tư sẽ giúp Đà Nẵng có thêm những bài học quý giá để áp dụng vào thực tiễn.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Xúc Tiến Đầu Tư Tại Đà Nẵng

Xúc tiến đầu tư nước ngoài tại Đà Nẵng có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự đồng lòng từ các cấp chính quyền và sự tham gia tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp.

5.1. Tầm Nhìn Tương Lai Về Đầu Tư Nước Ngoài

Đà Nẵng cần xây dựng một chiến lược dài hạn để thu hút FDI, từ đó phát triển bền vững và nâng cao vị thế của thành phố trên bản đồ đầu tư quốc tế.

5.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Cộng Đồng

Cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong việc xúc tiến đầu tư, tạo ra một môi trường đầu tư thân thiện và hấp dẫn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2006-2013, kinh tế thành phố Đà Nẵng đã đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 11%, cao hơn nhiều so với mức 5,4% của cả nước. Đóng góp quan trọng vào sự phát triển này là nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chiếm bình quân 7,77% tổng vốn đầu tư xã hội giai đoạn 2000-2010, và tăng lên 11,13% năm 2012, tương đương khoảng 43 triệu USD. Đến năm 2013, thu ngân sách từ khu vực FDI đạt 53,8 triệu USD, và 9 tháng đầu năm 2014 đạt 70,16 triệu USD, tăng 221,3% so với cùng kỳ năm trước. Đà Nẵng hiện có 305 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 3,374 tỷ USD, trong đó vốn giải ngân đạt 1,63 tỷ USD, chiếm 48% tổng vốn đăng ký, với quy mô vốn bình quân 11,06 triệu USD/dự án.

Mặc dù có nhiều thành tựu, công tác xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Đà Nẵng vẫn còn nhiều hạn chế như thiếu kế hoạch xúc tiến cụ thể, hoạt động xúc tiến tại nước ngoài chưa chuyên nghiệp, nguồn lực phân tán và chưa tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm. Do đó, nghiên cứu nhằm hoàn thiện công tác xúc tiến đầu tư FDI vào Đà Nẵng là cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về xúc tiến đầu tư, đánh giá thực trạng xúc tiến FDI giai đoạn 2010-2014 và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác này trong thời gian tới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Đà Nẵng trong giai đoạn 2009-2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và xúc tiến đầu tư. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), FDI là hoạt động đầu tư lâu dài nhằm quản lý hiệu quả doanh nghiệp tại nước ngoài. OECD nhấn mạnh FDI là đầu tư tạo ảnh hưởng quản lý với tỷ lệ sở hữu từ 10% cổ phần trở lên. Luật Đầu tư Việt Nam định nghĩa FDI là vốn do nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn và tham gia quản lý tại Việt Nam.

Về xúc tiến đầu tư, Philip Kotler (2003) định nghĩa xúc tiến là hoạt động marketing thông tin tới khách hàng tiềm năng. Wells và Wint (2000) xem xúc tiến đầu tư là hoạt động chính phủ nhằm thu hút dòng vốn FDI thông qua quảng cáo, hội thảo, marketing trực tiếp, kết nối nhà đầu tư với doanh nghiệp địa phương và hỗ trợ nhà đầu tư. Ngân hàng Thế giới chỉ ra rằng tăng 10% ngân sách xúc tiến đầu tư sẽ làm tăng 2,5% lượng vốn FDI, với hiệu quả kinh tế gấp gần 4 lần chi phí bỏ ra.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: (1) Đầu tư trực tiếp nước ngoài, (2) Xúc tiến đầu tư, (3) Môi trường đầu tư địa phương. Ngoài ra, mô hình xây dựng kế hoạch xúc tiến đầu tư gồm ba bước: đánh giá tiềm năng và nhu cầu đầu tư, xác định ngành và khu vực ưu tiên, xây dựng phương pháp xúc tiến phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp biện chứng duy vật kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên sâu. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu từ Trung tâm Xúc tiến Đầu tư Đà Nẵng, Ban quản lý các Khu công nghiệp và chế xuất, Ban quản lý Khu công nghệ cao, các báo cáo chính thức của UBND thành phố, tài liệu khoa học và internet.

Phương pháp phân tích bao gồm: hồi cứu tài liệu, tổng hợp so sánh, phân tích thống kê và tham vấn chuyên gia. Cỡ mẫu khảo sát gồm các chuyên gia, cán bộ quản lý và doanh nghiệp FDI tại Đà Nẵng. Phương pháp chọn mẫu là phi xác suất, tập trung vào các đối tượng có kinh nghiệm và liên quan trực tiếp đến hoạt động xúc tiến đầu tư. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2009-2014, với đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình xây dựng kế hoạch xúc tiến đầu tư còn hạn chế: Đà Nẵng chưa có chương trình xúc tiến đầu tư cụ thể cho từng giai đoạn, kế hoạch triển khai hoạt động chưa rõ ràng. Hoạt động xúc tiến tại nước ngoài chưa chuyên nghiệp, thường kết hợp với đoàn công tác lãnh đạo, thiếu phối hợp với Bộ, ngành và doanh nghiệp FDI. Ngân sách dành cho xúc tiến đầu tư còn hạn hẹp, chưa phân bổ cụ thể hàng năm, dẫn đến hoạt động không thường xuyên và mang tính cục bộ.

2. Môi trường đầu tư thuận lợi: Đà Nẵng có vị trí địa lý chiến lược, hạ tầng phát triển đồng bộ với cảng biển hiện đại, sân bay quốc tế, khu công nghiệp và công nghệ thông tin tiên tiến. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2006-2010 đạt 11%, năm 2013 đạt 8,1%, cao hơn mức bình quân cả nước. Thành phố dẫn đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) trong nhiều năm liên tiếp.

3. Nguồn nhân lực chất lượng cao: Lực lượng lao động chiếm gần 50% dân số, năng động và có trình độ chuyên môn kỹ thuật ngày càng được cải thiện. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực theo hướng tăng lao động ngành dịch vụ từ 37,76% năm 2001 lên 57,25% năm 2010.

4. Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội rõ ràng: Đà Nẵng được xác định là trung tâm kinh tế lớn của miền Trung với định hướng phát triển du lịch, công nghiệp, thương mại, dịch vụ tài chính ngân hàng, giáo dục đào tạo và công nghệ cao. Các ngành ưu tiên xúc tiến đầu tư gồm bất động sản – du lịch (chiếm 53,79% tổng vốn FDI), công nghiệp chế biến – chế tạo (32,91%) và giáo dục đào tạo (5,09%).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mặc dù Đà Nẵng có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng và nguồn nhân lực, công tác xúc tiến đầu tư vẫn chưa phát huy hết tiềm năng do thiếu kế hoạch bài bản và nguồn lực hạn chế. Việc chưa có chương trình xúc tiến cụ thể dẫn đến hoạt động xúc tiến đầu tư thiếu trọng tâm, chưa tập trung vào các ngành và đối tác chiến lược. So với các nước như Thái Lan, Singapore hay Malaysia, Đà Nẵng còn thiếu sự chuyên nghiệp và phối hợp đồng bộ trong xúc tiến đầu tư.

Biểu đồ so sánh ngân sách xúc tiến đầu tư giữa Đà Nẵng và các tỉnh thành khác cho thấy Đà Nẵng chi ngân sách thấp hơn, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Bảng đánh giá mức độ hài lòng của nhà đầu tư FDI cũng phản ánh sự cần thiết cải thiện dịch vụ hỗ trợ và thủ tục hành chính.

Việc quy hoạch phát triển kinh tế xã hội rõ ràng là cơ sở quan trọng để xác định ngành trọng điểm xúc tiến đầu tư, tuy nhiên cần có sự liên kết chặt chẽ giữa quy hoạch và hoạt động xúc tiến để thu hút hiệu quả hơn. Nguồn nhân lực chất lượng cao là lợi thế cạnh tranh, nhưng cần tăng cường đào tạo chuyên sâu về xúc tiến đầu tư để nâng cao năng lực cán bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chương trình và kế hoạch xúc tiến đầu tư cụ thể: Thiết lập kế hoạch xúc tiến đầu tư theo từng giai đoạn với mục tiêu rõ ràng, tập trung vào các ngành trọng điểm như bất động sản – du lịch, công nghiệp chế biến và giáo dục đào tạo. Thời gian thực hiện trong 1-3 năm, do UBND thành phố phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Đầu tư chủ trì.

2. Tăng cường nguồn lực tài chính và nhân lực cho xúc tiến đầu tư: Đề xuất tăng ngân sách xúc tiến đầu tư hàng năm ít nhất 20% để tổ chức các hoạt động hội thảo, hội nghị, quảng bá tại nước ngoài. Đồng thời, đào tạo chuyên sâu kỹ năng xúc tiến đầu tư cho cán bộ, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng giao tiếp. Thời gian triển khai trong 2 năm, do Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các trường đại học thực hiện.

3. Phát triển dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư toàn diện: Cải thiện quy trình thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa liên thông”, rút ngắn thời gian cấp phép, cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ sau đầu tư nhằm tăng sự hài lòng và giữ chân nhà đầu tư. Thời gian thực hiện 1-2 năm, do Trung tâm Xúc tiến Đầu tư phối hợp với các sở ngành liên quan.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan xúc tiến đầu tư, Bộ, ngành Trung ương và doanh nghiệp FDI để tạo tiếng nói chung, nâng cao hiệu quả vận động đầu tư. Mở rộng quan hệ hợp tác với các tổ chức xúc tiến đầu tư quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư. Thời gian thực hiện liên tục, do UBND thành phố chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư và phát triển kinh tế: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng chính sách, kế hoạch xúc tiến đầu tư hiệu quả, giúp nâng cao năng lực quản lý và thu hút FDI.

2. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư và các tổ chức xúc tiến đầu tư: Tài liệu tham khảo quan trọng để cải tiến hoạt động xúc tiến, xây dựng chương trình xúc tiến phù hợp với đặc thù địa phương, nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư.

3. Doanh nghiệp FDI và nhà đầu tư nước ngoài: Hiểu rõ môi trường đầu tư, chính sách ưu đãi, quy trình thủ tục tại Đà Nẵng, từ đó có quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả hơn.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế phát triển, quản lý đầu tư: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về xúc tiến đầu tư, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng, góp phần phát triển học thuật và thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Xúc tiến đầu tư là gì và tại sao quan trọng?
   Xúc tiến đầu tư là hoạt động truyền tải thông tin, quảng bá môi trường đầu tư và hỗ trợ nhà đầu tư nhằm thu hút vốn FDI. Nó giúp giảm bất cân xứng thông tin, nâng cao hình ảnh địa phương và cải thiện môi trường đầu tư, từ đó tăng lượng vốn đầu tư vào.

2. Đà Nẵng có những lợi thế gì để thu hút FDI?
   Đà Nẵng có vị trí địa lý chiến lược, hạ tầng cảng biển, sân bay quốc tế hiện đại, khu công nghiệp và công nghệ thông tin phát triển. Ngoài ra, thành phố có nguồn nhân lực chất lượng cao và môi trường kinh doanh thuận lợi với chỉ số PCI dẫn đầu cả nước.

3. Những hạn chế chính trong công tác xúc tiến đầu tư tại Đà Nẵng là gì?
   Chưa có kế hoạch xúc tiến đầu tư cụ thể, hoạt động xúc tiến tại nước ngoài chưa chuyên nghiệp, nguồn lực phân tán, ngân sách hạn hẹp và thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan liên quan.

4. Các giải pháp đề xuất để hoàn thiện công tác xúc tiến đầu tư là gì?
   Xây dựng kế hoạch xúc tiến cụ thể, tăng cường nguồn lực tài chính và nhân lực, cải thiện dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư, tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp FDI được hỗ trợ tốt hơn tại Đà Nẵng?
   Cải tiến thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa liên thông”, cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ sau đầu tư, tổ chức các chương trình đào tạo và kết nối doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và mở rộng đầu tư.

Kết luận

• Đà Nẵng có nhiều lợi thế về vị trí, hạ tầng và nguồn nhân lực để thu hút FDI, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế.
• Công tác xúc tiến đầu tư hiện còn nhiều hạn chế về kế hoạch, nguồn lực và sự phối hợp, ảnh hưởng đến hiệu quả thu hút vốn.
• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng xúc tiến đầu tư giai đoạn 2010-2014 và đề xuất các giải pháp thiết thực.
• Các giải pháp tập trung vào xây dựng kế hoạch xúc tiến cụ thể, tăng cường nguồn lực, cải thiện dịch vụ và phối hợp liên ngành.
• Giai đoạn tiếp theo cần triển khai đồng bộ các giải pháp, giám sát hiệu quả và điều chỉnh kịp thời để nâng cao năng lực thu hút FDI, góp phần phát triển kinh tế bền vững của Đà Nẵng.

Để tiếp tục phát huy tiềm năng, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ, đồng hành cùng nhà đầu tư, tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và hấp dẫn hơn nữa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài Chương 2. Thực trạng xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài vào thành phố Đà Nẵng Chương 3. Một số giải pháp hoàn thiện công tác xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài vào thành phố Đà Nẵng 7.

Tổng quan các nghiên cứu - Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF): “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một hoạt động đầu tư có lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của một nước khác (nước nhận đầu tư), không phải tại nước mà doanh nghiệp đang hoạt động (nước đi đầu tư) với mục đích quản lý một cách có hiệu quả doanh nghiệp”. - Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD): Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một doanh nghiệp đặc biệt là những khoản đầu tư mang lại khả năng tạo ảnh hưởng đối với việc quản lý doanh nghiệp. Luan van 5 - Theo Luật Đầu tư số 59/2005/QH11 mà Quốc hội Khoá XI Việt Nam đã thông qua có các khái niệm về “đầu tư”, “đầu tư trực tiếp”, “đầu tư nước ngoài”, nhưng không có khái niệm “đầu tư trực tiếp nước ngoài”. Tuy nhiên, có thể hiểu FDI là hình thức đầu tư do nhà đầu nước ngoài bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư ở Việt Nam theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

- Philip Kotler, 2003: Xúc tiến là hoạt động thông tin marketing tới khách hàng tiềm năng. Wint (1992): Xúc tiến đầu tư “là những nỗ lực của một chính phủ nhằm truyền đạt thông tin về môi trường đầu tư của đất nước mình tới các nhà đầu tư nước ngoài, thuyết phục và trợ giúp họ đầu tư hoặc tái đầu tư vào đất nước mình”. Moran (1998) đã xem xét xúc tiến đầu tư dưới góc độ là một vấn đề của việc phân phối thị trường và đưa ra kết luận có tính 2 chiều. Ông cho rằng trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo, xúc tiến đầu tư không có ý nghĩa gì hơn là sự can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế, làm méo mó sự phân phối nguồn lực, hạn chế những ngành công nghiệp không được khuyến khích.

Còn ở thị trường cạnh tranh không hoàn hảo, xúc tiến đầu tư lại được giải thích như những nỗ lực của chính phủ trong việc thu hút FDI, tuy nhiên cái giá phải trả cho sự can thiệp này là nền kinh tế có thể bị bóp méo. - Wells and Wint (2000) thì “xúc tiến đầu tư là hoạt động thông qua chính phủ hướng đến thu hút dòng vốn FDI”. Các hoạt động này bao gồm quảng cáo, tổ chức hội nghị, hội thảo đầu tư, tham gia hội chợ, triển lãm, các buổi thuyết trình, các nổ lực marketing trực tiếp (one-to-one), các buổi làm việc cụ thể với các nhà đầu tư tiềm năng, xuất bản các ấn phẩm, kết nối nhà đầu tư tiềm năng với doanh nghiệp địa phương, chuẩn bị những đề xuất dự án Luan van 6 (project proposals), tiến hành các nghiên cứu khả thi và hỗ trợ nhà đầu tư đang triển khai hoạt động tại địa phương. - PriceWaterhouseCoopers (2003) và JICA.

Chiến lược xúc tiến FDI tại nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, khái niệm về “xúc tiến đầu tư” được hiểu là các biện pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài thông qua một biện pháp tiếp thị tổng hợp của các chiến lược sản phẩm, xúc tiến và giá. - Ngân hàng Thế giới: xúc tiến đầu tư có thể tác động lớn đến mức độ thu hút FDI của một địa phương. Cụ thể là, gia tăng 10% trong ngân sách xúc tiến đầu tư sẽ làm tăng 2,5% lượng vốn FDI; và với mỗi 1$ chi phí cho các hoạt động xúc tiến đầu tư ban đầu sẽ thu về được một giá trị ròng tương ứng gấp gần 4 lần. - Morriset (2003), thống kê cho thấy các tổ chức xúc tiến đầu tư tập trung nhiều nguồn lực vào vận động chính sách thường hoạt động hiệu quả hơn và đem lại lợi ích không những cho nhà đầu tư nước ngoài mà còn cho cả những nhà đầu tư trong nước Luan van 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÚC TIẾN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI 1.

CÁC KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG XÚC TIẾN ĐẦU TƢ 1. Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài Hiện nay, có nhiều định nghĩa khác nhau về FDI. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF): “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một hoạt động đầu tư có lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của một nước khác khác (nước nhận đầu tư), không phải tại nước mà doanh nghiệp đang hoạt động (nước đi đầu tư) với mục đích quản lý một cách có hiệu quả doanh nghiệp”. Khái niệm này nhấn mạnh đến tính lâu dài trong hoạt động đầu tư và động cơ của các nhà đầu tư là tìm kiếm lợi nhuận, kiểm soát hoạt động của các doanh nghiệp và mở rộng thị trường.

- Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD): Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một doanh nghiệp đặc biệt là những khoản đầu tư mang lại khả năng tạo ảnh hưởng đối với việc quản lý doanh nghiệp nói trên bằng cách: + Thành lập hoặc mở rộng một doanh nghiệp hoặc một chi nhánh thuộc toàn quyền quản lý của chủ đầu tư. + Mua lại toàn bộ doanh nghiệp đã có. + Tham gia vào một doanh nghiệp mới. + Cấp tín dụng dài hạn (> 5 năm) + Quyền kiểm soát: nắm từ 10% cổ phiếu thường hoặc quyền biểu quyết trở lên.

Khái niệm của OECD cũng nhấn mạnh đến tính lâu dài của hoạt động đầu tư, tạo ảnh hưởng đến việc quản lý doanh nghiệp tương tự như khái niệm Luan van 8 của IMF nhưng khái niệm này chỉ ra cách thức cụ thể để nhà đầu tư tạo lập sự ảnh hưởng này. - Theo Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), luồng vốn FDI bao gồm vốn được cung cấp (trực tiếp hoặc thông qua các công ty liên quan khác) bởi nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài cho các doanh nghiệp FDI, hoặc vốn mà nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài nhận được từ doanh nghiệp FDI. FDI gồm có ba bộ phận: vốn cổ phần, thu nhập tái đầu tư và các khoản vay trong nội bộ công ty. - Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đưa ra định nghĩa như sau: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở một nước khác (nước tiếp nhận đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó.

Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác. Trong phần lớn các trường hợp, cả nhà đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh. Trong những trường hợp đó, nhà đầu tư thường hay được gọi là "công ty mẹ" và các tài sản được gọi là "công ty con" hay "chi nhánh công ty". - Theo Luật Đầu tư số 59/2005/QH11 mà Quốc hội Khoá XI Việt Nam đã thông qua có các khái niệm về “đầu tư”, “đầu tư trực tiếp”, “đầu tư nước ngoài”, nhưng không có khái niệm “đầu tư trực tiếp nước ngoài”.

Tuy nhiên, có thể hiểu Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là hình thức đầu tư do nhà đầu nước ngoài bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư ở Việt Nam theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Tóm lại, đầu tư trực tiếp nước ngoài là một khoản đầu tư đòi hỏi một mối quan tâm lâu dài và phản ánh lợi ích dài hạn và quyền kiểm soát của một chủ thể cư trú ở một nền kinh tế trong một doanh nghiệp cư trú ở một nền kinh tế khác nền kinh tế của chủ đầu tư nước ngoài. Chủ đầu tư phải có một mức độ ảnh hưởng đáng kể đối với việc quản lý doanh nghiệp cư trú ở một Luan van 9 nền kinh tế khác. Tiếng nói hiệu quả trong quản lý phải đi kèm với một mức sở hữu cổ phần nhất định.

Hiện nay, trên thế giới dòng vốn FDI được biểu hiện dưới nhiều hình thức, cụ thể: - Phân theo bản chất đầu tư: (1) Đầu tư phương tiện hoạt động: Đầu tư phương tiện hoạt động là hình thức FDI trong đó công ty mẹ đầu tư mua sắm và thiết lập các phương tiện kinh doanh mới ở nước nhận đầu tư. Hình thức này làm tăng khối lượng đầu tư vào. (2) Mua lại và sáp nhập (M&A): Mua lại và sáp nhập là hình thức FDI trong đó hai hay nhiều doanh nghiệp có vốn FDI đang hoạt động sáp nhập vào nhau hoặc một doanh nghiệp này (có thể đang hoạt động ở nước nhận đầu tư hay ở nước ngoài) mua lại một doanh nghiệp có vốn FDI ở nước nhận đầu tư. Hình thức này không nhất thiết dẫn tới tăng khối lượng đầu tư vào.

- Phân theo tính chất dòng vốn: (1) Vốn chứng khoán: Nhà đầu tư nước ngoài có thể mua cổ phần hoặc trái phiếu doanh nghiệp do một công ty trong nước phát hành ở một mức đủ lớn để có quyền tham gia vào các quyết định quản lý của công ty. (2) Vốn tái đầu tư: Doanh nghiệp có vốn FDI có thể dùng lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh trong quá khứ để đầu tư thêm. (3) Vốn vay nội bộ hay giao dịch nợ nội bộ: Giữa các chi nhánh hay công ty con trong cùng một công ty đa quốc gia có thể cho nhau vay để đầu tư hay mua cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp của nhau. - Phân theo động cơ của nhà đầu tư: (1) Vốn tìm kiếm tài nguyên: Đây là các dòng vốn nhằm khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên rẻ và dồi dào ở nước tiếp nhận, khai thác nguồn lao động có thể kém về kỹ năng nhưng giá thấp hoặc khai thác nguồn lao động kỹ Luan van 10 năng dồi dào.

Nguồn vốn loại này còn nhằm mục đích khai thác các tài sản sẵn có thương hiệu ở nước tiếp nhận (như các điểm du lịch nổi tiếng). Nó cũng còn nhằm khai thác các tài sản trí tuệ của nước tiếp nhận. Ngoài ra, hình thức vốn này còn nhằm tranh giành các nguồn tài nguyên chiến lược để khỏi lọt vào tay đối thủ cạnh tranh.