Xuất khẩu vải thiều Việt Nam vào thị trường Liên minh Châu Âu

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp vietnamese lychee exports in the european union market, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ thể cho vấn đề .

• Tác giả: Doan Thi Ngoc Anh
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Thi Huong Lan
• Trường học: Vietnam National University University of Economics and Business
• Chuyên ngành: Political Economy
• Đề tài: Vietnamese Lychee Exports in the European Union Market
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: THEORETICAL AND PRACTICAL BASIS OF EXPORTING LYCHEE TO THE EUROPEAN UNION (EU) MARKET
• 1.1. General theory about export
• 1.2. Export CONCEPT and different forms of export
• 1.3. The role of export
• 1.3.1. The role of export for domestic enterprises
• 1.3.2. Role in the national economy
• 1.4. Exporting lychees and the importance of exporting lychees
• 1.4.1. Lychee fruit, lychee core
• 1.4.2. The importance of lychee export
• 1.5. Factors affecting lychee export
• 1.5.1. Exporting country factors
• 1.5.2. Factors of the importing country
• 1.6. Criteria for evaluating lychee export
• 1.7. World experience in exporting agricultural products in general and exporting lychees in particular
• 1.7.1. Experience of China
• 1.7.2. Experience of Thailand
• 1.7.3. Experience of India
• 1.7.4. Experience of Madagascar
• 1.8. Lessons learned for Vietnam in exporting lychee fruit
• 1.9. Introduction to the European Union Free Trade Agreement (EVFTA)
• 2. CHƯƠNG 2: CURRENT STATUS OF VIETNAMESE LYCHEE EXPORTS TO THE EUROPEAN UNION (EU) MARKET
• 2.1. Overview of the lychee export market to the European Union (EU)
• 2.2. Overview of the European Union (EU) lychee market
• 2.2.1. Market size
• 2.2.2. Lychee market demand in some European Union (EU) countries
• 2.2.3. The European Union market standards for lychee
• 2.2.4. Exporting lychees from the world to the European Union (EU)
• 2.3. Current status of Vietnam's lychee exports to the European Union (EU) market
• 2.3.1. Introduction to Vietnamese lychees
• 2.3.2. Production and export of Vietnamese lychees
• 2.3.3. Export activities of Vietnamese lychees to the European Union
• 2.4. Assessment of the current status of Vietnam's lychee exports to the European Union market
• 2.4.1. Evaluation through lychee export assessment index
• 2.4.2. Evaluation through trade index: Coefficient of visible comparative advantage (RCA)
• 2.5. Limitations and causes of limitations
• 2.5.1. Limitations
• 2.5.2. Causes
• 3. CHƯƠNG 3: DIRECTIONS AND SOLUTIONS TO PROMOTE VIETNAM’S LYCHEE EXPORTS TO THE EUROPEAN UNION (EU) MARKET
• 3.1. Opportunities and Challenges
• 3.1.1. Opportunities
• 3.1.2. Vietnam — The European Union cooperative relationship
• 3.1.3. Opportunity to expand consumption markets and participate in the global value chain
• 3.1.4. Save costs and shorten the time to complete export procedures
• 3.2. Improve production processes and meet the European Union regulations on quality
• 3.2.1. On the part of state management agencies
• 3.2.2. On the part of local governments and associations
• 3.2.3. On the side of export enterprises
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH ẢNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu vải thiều Việt Nam vào thị trường Liên minh Châu Âu

Xuất khẩu vải thiều Việt Nam đã trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp. Với chất lượng vượt trội, vải thiều Việt Nam đã chiếm lĩnh thị trường quốc tế, đặc biệt là tại Liên minh Châu Âu (EU). Theo thống kê, Việt Nam hiện là quốc gia đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu vải thiều, chiếm 19% thị phần toàn cầu. Thị trường EU với khoảng 430 triệu dân là một trong những thị trường tiềm năng nhất cho sản phẩm này.

1.1. Tình hình xuất khẩu vải thiều Việt Nam hiện nay

Trong những năm gần đây, xuất khẩu vải thiều Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể. Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu vải thiều đạt 47 triệu USD, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của sản phẩm này trên thị trường quốc tế.

1.2. Lợi thế cạnh tranh của vải thiều Việt Nam

Chất lượng vải thiều Việt Nam được đánh giá cao hơn so với các nước sản xuất khác như Ấn Độ và Trung Quốc. Điều này giúp sản phẩm dễ dàng chiếm lĩnh thị trường EU, nơi yêu cầu cao về tiêu chuẩn chất lượng.

II. Thách thức trong xuất khẩu vải thiều vào thị trường Liên minh Châu Âu

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng xuất khẩu vải thiều Việt Nam vào EU cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn thực phẩm của EU rất khắt khe, điều này đòi hỏi các nhà sản xuất phải nâng cao quy trình sản xuất và chế biến. Ngoài ra, vấn đề về thương hiệu và nhận diện sản phẩm cũng là một trở ngại lớn.

2.1. Tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm

EU yêu cầu các sản phẩm nông sản phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm. Điều này đặt ra áp lực lớn cho các nhà xuất khẩu Việt Nam trong việc cải thiện quy trình sản xuất.

2.2. Vấn đề thương hiệu và nhận diện sản phẩm

Nhiều sản phẩm vải thiều Việt Nam chưa có thương hiệu mạnh trên thị trường quốc tế. Việc xây dựng thương hiệu là cần thiết để tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút người tiêu dùng.

III. Phương pháp nâng cao xuất khẩu vải thiều vào thị trường EU

Để nâng cao xuất khẩu vải thiều vào thị trường EU, cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc cải thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu là những yếu tố quan trọng. Ngoài ra, việc tham gia các hội chợ thương mại quốc tế cũng giúp tăng cường sự hiện diện của vải thiều Việt Nam trên thị trường.

3.1. Cải thiện quy trình sản xuất

Cần áp dụng các công nghệ tiên tiến trong sản xuất và chế biến vải thiều để đảm bảo chất lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế.

3.2. Xây dựng thương hiệu cho vải thiều Việt Nam

Việc xây dựng thương hiệu mạnh sẽ giúp sản phẩm vải thiều Việt Nam dễ dàng tiếp cận và chiếm lĩnh thị trường EU.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về xuất khẩu vải thiều

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp cải thiện chất lượng và xây dựng thương hiệu đã mang lại kết quả tích cực cho xuất khẩu vải thiều. Các sản phẩm vải thiều Việt Nam đã dần có mặt tại nhiều siêu thị và chuỗi phân phối lớn ở EU, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải thiện chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu đã giúp tăng trưởng xuất khẩu vải thiều vào EU.

4.2. Ứng dụng các giải pháp trong thực tế

Các doanh nghiệp xuất khẩu đã áp dụng thành công các giải pháp cải thiện quy trình sản xuất và marketing, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho xuất khẩu vải thiều

Xuất khẩu vải thiều Việt Nam vào thị trường EU có nhiều triển vọng trong tương lai. Với sự hỗ trợ từ các chính sách thương mại và cải thiện chất lượng sản phẩm, vải thiều có thể trở thành một trong những sản phẩm nông sản chủ lực của Việt Nam tại thị trường quốc tế.

5.1. Triển vọng phát triển xuất khẩu vải thiều

Với sự gia tăng nhu cầu tiêu thụ vải thiều tại EU, cơ hội cho xuất khẩu sản phẩm này là rất lớn.

5.2. Các chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển xuất khẩu vải thiều.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

1. Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Trái cây Việt Nam có sự đa dạng về chủng loại, màu sắc và hương vị, đóng góp đáng kể vào cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Trong số các mặt hàng trái cây nhiệt đới, quả vải thiều (Litchi chinensis) giữ vị thế đặc biệt:

• Việt Nam là quốc gia xuất khẩu vải thiều lớn thứ hai trên thế giới, chiếm khoảng 19% thị phần xuất khẩu toàn cầu.
• Sản lượng vải thiều năm 2018 đạt 380 nghìn tấn, đứng thứ ba thế giới về sản lượng.
• Quả vải được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đưa vào danh mục 10 loại trái cây trọng điểm cần tập trung phát triển trong Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam.
• Năm 2021, theo Cục Trồng trọt, kim ngạch xuất khẩu vải thiều của Việt Nam đạt trên 47 triệu USD.

Thị trường Liên minh châu Âu (EU) là khu vực kinh tế tiềm năng với quy mô dân số khoảng 430 triệu người thuộc 27 quốc gia thành viên, có mức thu nhập bình quân đầu người cao và nhu cầu tiêu thụ nông sản ổn định. Theo Tổng cục Hải quan, trong quý II/2022, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 12,37 tỷ USD (tăng 8% so với quý I/2022 và tăng 26% so với cùng kỳ năm 2021). EU cũng là thị trường xuất khẩu nông sản lớn thứ ba của Việt Nam với doanh số khoảng 5,5 tỷ USD/năm.

Khi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) chính thức có hiệu lực từ năm 2020, 94,6% số dòng thuế nông sản được cắt giảm về 0%, mở ra lợi thế cạnh tranh về giá cho nông sản Việt Nam. Tuy nhiên, quả vải thiều Việt Nam khi tiếp cận thị trường EU vẫn đối mặt với rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt về kiểm dịch thực vật (SPS), tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, hàng rào kỹ thuật (TBT) và bảo hộ sở hữu trí tuệ. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Đoàn Thị Ngọc Anh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Xuất khẩu vải thiều Việt Nam vào thị trường Liên minh châu Âu" (Vietnamese Lychee Exports in the European Union Market).

2. Mục tiêu, câu hỏi và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu (Research objectives): Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ phía các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, hiệp hội ngành hàng và các doanh nghiệp xuất khẩu nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu quả vải thiều của Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2024 - 2030.

Câu hỏi nghiên cứu (Research questions):

1. Câu hỏi 1: Thực trạng xuất khẩu vải thiều của Việt Nam sang thị trường Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2020 - 2022 diễn ra như thế nào?
2. Câu hỏi 2: Việt Nam cần thực hiện những giải pháp cụ thể nào để thúc đẩy xuất khẩu vải thiều sang thị trường EU trong thời gian tới?

Nhiệm vụ nghiên cứu (Research missions):

• Nhiệm vụ 1: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động xuất khẩu hàng hóa và xuất khẩu vải thiều sang thị trường EU.
• Nhiệm vụ 2: Phân tích, đánh giá thực trạng xuất khẩu vải thiều của Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2020 - 2022; làm rõ những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế.
• Nhiệm vụ 3: Phân tích các cơ hội, thách thức, điểm mạnh và điểm yếu, từ đó xây dựng các giải pháp khả thi nhằm gia tăng kim ngạch xuất khẩu vải thiều sang EU.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu quả vải thiều của Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Hoạt động xuất khẩu sang 27 quốc gia thành viên thuộc thị trường Liên minh châu Âu (EU); phạm vi sản xuất tập trung tại hai vùng trồng vải trọng điểm là tỉnh Bắc Giang (vải Lục Ngạn) và tỉnh Hải Dương (vải Thanh Hà).
• Phạm vi thời gian: Đánh giá thực trạng số liệu trong giai đoạn 2020 - 2022 (từ khi EVFTA có hiệu lực); đề xuất định hướng và giải pháp áp dụng cho giai đoạn 2024 - 2030.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào chuỗi xuất khẩu quả vải tươi và chế biến thuộc nhóm mã HS 081090 và phân nhóm HS 08109020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

1. Khung lý thuyết và khái niệm vận dụng

• Khái niệm xuất khẩu: Dẫn chiếu theo Khoản 1, Điều 28, Luật Thương mại Việt Nam số 36/2005/QH11 ban hành ngày 14/06/2005: "Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật". Đồng thời kết hợp quan điểm thương mại quốc tế của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Đỗ Đức Bình & Ngô Thị Tuyết Mai (2019), Dana Anggare (2020).
• Các hình thức xuất khẩu: Phân tích ba phương thức chủ yếu:
  • Xuất khẩu trực tiếp (Direct export): Doanh nghiệp tự đàm phán, phân phối và quản lý giao dịch.
  • Xuất khẩu gián tiếp (Indirect export - Fergal McCann, 2013): Thực hiện thông qua các đại lý trung gian thương mại.
  • Tái xuất khẩu (Re-export): Gồm tạm nhập tái xuất và chuyển khẩu.
• Đặc tính nông học và nhân tố môi trường ảnh hưởng đến quả vải:
  • Quả vải (Litchi chinensis, họ Sapindaceae): Nhiệt độ phát triển tối ưu từ 21°C - 25°C.
  • Nghiên cứu của Menzel (1988): Quá trình phân hóa mầm hoa cần nhiệt độ thấp ổn định (10°C - 15°C); nhiệt độ thụ phấn tối ưu từ 19°C - 22°C.
  • Nghiên cứu của Vũ Mạnh Hải (2000), Trần Thế Tục (2004), Ngô Diệu Nguyên & Ngô Tố Phan (1991): Yêu cầu về thời lượng ánh sáng trên 1.800 giờ/năm, chế độ mưa, độ ẩm và ảnh hưởng của các hướng gió đến tỷ lệ đậu quả và chất lượng vỏ quả.
• Khung phân tích các nhân tố tác động:
  • Nhân tố nước xuất khẩu: Năng lực sản xuất, sản lượng, giá thành, công nghệ bảo quản sau thu hoạch, chất lượng giống, kênh phân phối, năng lực cạnh tranh và chính sách quản lý nhà nước.
  • Nhân tố nước nhập khẩu: Thuế quan, hàng rào kỹ thuật (SPS, TBT, kiểm dịch an toàn thực phẩm), thị hiếu và xu hướng người tiêu dùng (Babalola, 2017), quy mô dân số và thu nhập bình quân.

2. Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp phân tích - tổng hợp (General analysis method): Thu thập, hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước (Võ Thị Phương Nhung et al., 2017; Đỗ Thị Hoa Nhã, 2017; Nguyễn Ngọc Quỳnh et al., 2018; Nguyễn Tiến Hoàng & Trịnh Thúy Ngân, 2021; Vũ Thị Hương, 2020; Nguyễn Đắc Long, 2021; Trịnh Văn Thảo, 2023) và nghiên cứu quốc tế (Mahmood & Nishat, 2005; Jahiel, Andreas & Penot, 2014; Sakata & Takanashi, 2018; Ari & Sayar, 2020; Parte et al., 2023; Ahmad et al., 2021; Yong, 2021; Valenciano & Mesa, 2004; Markovic & Krstic).
• Phương pháp so sánh (Comparison method): Đối chiếu các chỉ tiêu kim ngạch, sản lượng giữa các năm 2020, 2021 và 2022; so sánh tương quan năng lực sản xuất nông nghiệp giữa Việt Nam và Thái Lan năm 2021.
• Phương pháp chỉ số thương mại - Hệ số lợi thế so sánh hiện hữu (Revealed Comparative Advantage - RCA): Sử dụng công thức chỉ số Balassa để đo lường lợi thế so sánh của nhóm hàng trái cây mã HS 081090 (bao gồm quả vải):

$$\text{RCA}i = \frac{X_i / X{\text{total}}}{M_i / M_{\text{total}}}$$

Trong đó:

• $X_i$: Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng $i$ của quốc gia nghiên cứu.
• $X_{\text{total}}$: Tổng kim ngạch xuất khẩu tất cả hàng hóa của quốc gia đó.
• $M_i$: Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng $i$ của toàn thế giới.
• $M_{\text{total}}$: Tổng kim ngạch xuất khẩu tất cả hàng hóa của thế giới. (Nếu $\text{RCA} > 1$: quốc gia có lợi thế so sánh; nếu $\text{RCA} < 1$: quốc gia không có lợi thế so sánh).

3. Nguồn dữ liệu

Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các cơ quan và tổ chức:

• Cục Trồng trọt - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam.
• Tổng cục Hải quan Việt Nam, Tổng cục Thống kê (GSO).
• Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC Trade Map).
• Ngân hàng Thế giới (World Bank), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
• Trung tâm Xúc tiến Nhập khẩu từ các nước đang phát triển (CBI), Cơ quan Quản lý Thương mại Quốc tế (ITA).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xuất khẩu vải thiều sang thị trường Liên minh châu Âu (EU)

Chương 1 thiết lập nền tảng lý thuyết về ngoại thương, vai trò của hoạt động xuất khẩu đối với nền kinh tế và doanh nghiệp, đồng thời tổng kết kinh nghiệm quốc tế:

• Lý luận thương mại: Làm rõ chức năng của xuất khẩu trong việc tạo nguồn thu ngoại tệ, mở rộng quy mô sản xuất, tăng dự trữ ngoại hối nhằm ổn định giá trị đồng nội tệ và kiềm chế lạm phát.
• Tiêu chuẩn thị trường: Phân tích các tiêu chí đánh giá hoạt động xuất khẩu như giá trị kim ngạch, tỷ lệ Xuất khẩu/GDP, tốc độ tăng trưởng kim ngạch và chỉ số RCA.
• Kinh nghiệm từ các quốc gia xuất khẩu nông sản lớn:
  • Trung Quốc: Quốc gia xuất khẩu vải hàng đầu thế giới (năm 2021 đạt giá trị 63,2 triệu USD, chủ yếu sang Hong Kong, Singapore, Mỹ, Indonesia, Philippines, Malaysia); tập trung cải tiến quy trình canh tác, đầu tư R&D giống mới và thực hiện chiến lược thương hiệu gắn liền với các hiệp định thương mại tự do.
  • Thái Lan: Chú trọng quản lý nguồn giống, kiểm soát nghiêm ngặt dư lượng hóa chất, ứng dụng công nghệ chiếu xạ và đóng gói tiên tiến; phát triển hình thức "xuất khẩu tại chỗ" thông qua lượng khách du lịch quốc tế (đạt 15 triệu lượt/năm).
  • Ấn Độ: Năm 2022 đạt kim ngạch xuất khẩu nông sản 49,6 tỷ USD; áp dụng Chương trình Quốc gia về Sản xuất Hữu cơ (NPOP), cẩm nang yêu cầu nước nhập khẩu (MICOR), số hóa hồ sơ đất đai và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm hàng rào SPS/TBT.
  • Madagascar: Quốc gia sản xuất vải thứ 5 thế giới (sản lượng 100.000 tấn/năm, năm 2019 xuất khẩu 25.000 tấn sang EU theo số liệu CBI); tận dụng lợi thế chuỗi logistics vận tải biển sức chở lớn để cung ứng tập trung cho thị trường châu Âu trong thời gian ngắn.

Tiêu chí so sánh (Năm 2021)	Thái Lan	Việt Nam
Diện tích đất nông nghiệp	21,319 triệu ha	N/A (Theo World Bank/Nation Master)
Tỷ lệ lao động nông nghiệp	30,43%	34,00%
Tỷ trọng nông nghiệp trong GDP	10,00%	13,96%
Giá trị gia tăng ngành nông nghiệp	672,35 tỷ USD	N/A (Theo World Bank/Nation Master)
Đối tác xuất khẩu chính	Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Việt Nam	Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc

Chương 2: Thực trạng xuất khẩu vải thiều của Việt Nam sang thị trường Liên minh châu Âu (EU)

Chương 2 đi sâu phân tích diễn biến thực tế của hoạt động xuất khẩu vải thiều Việt Nam sang EU trong giai đoạn 2020 - 2022:

• Quy mô vùng trồng và năng lực cung ứng: Hai trung tâm sản xuất vải thiều lớn nhất cả nước là huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) và huyện Thanh Hà (Hải Dương). Vải thiều Bắc Giang đã được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại 8 quốc gia.
• Diễn biến xuất khẩu theo mã hàng hóa:
  • Tác giả sử dụng chuỗi số liệu từ Bảng 2.2 đến Bảng 2.7 để theo dõi khối lượng và giá trị nhập khẩu trái cây mã HS 08109020 (gồm quả vải) vào EU, cũng như kim ngạch xuất khẩu mã HS 081090 của Việt Nam.
  • Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu trái cây mã HS 081090 sang EU ghi nhận chuyển biến tích cực sau khi EVFTA có hiệu lực.
• Kết quả tính toán chỉ số RCA (Bảng 2.8): Đo lường hệ số lợi thế so sánh hiện hữu của nhóm hàng trái cây mã HS 081090 của Việt Nam so với EU giai đoạn 2020 - 2022, chứng minh mặt hàng này của Việt Nam có tiềm năng thương mại nhưng chưa khai thác hết dư địa tại EU.
• Hạn chế được chỉ ra:
  • Sản lượng và kim ngạch xuất khẩu sang EU vẫn chiếm tỷ trọng khiêm tốn so với tổng sản lượng thu hoạch cả nước.
  • Thị trường tiêu thụ tại EU chủ yếu tập trung trong cộng đồng người gốc Việt, chưa thâm nhập sâu vào các hệ thống siêu thị bán lẻ bản địa quy mô lớn.
  • Mẫu mã bao bì đóng gói còn đơn giản, chưa đáp ứng hoàn toàn tiêu chuẩn thẩm mỹ và tính tiện dụng của người tiêu dùng châu Âu.
  • Công nghệ xử lý và bảo quản lạnh sau thu hoạch chưa đồng bộ, làm giảm độ tươi ngon khi vận chuyển đường dài.
• Nguyên nhân của hạn chế:
  • Thiếu vắng chiến lược xây dựng và định vị thương hiệu nông sản quốc tế bài bản.
  • Rào cản kỹ thuật của EU (SPS, TBT, kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật) rất khắt khe trong khi quy trình canh tác đạt chuẩn GlobalGAP chưa được nhân rộng đồng đều.
  • Sự liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu chưa bền vững.
  • Chi phí logistics đường hàng không cao, làm tăng giá thành sản phẩm tại thị trường nhập khẩu.

Chương 3: Phương hướng và giải pháp thúc đẩy xuất khẩu vải thiều của Việt Nam sang thị trường Liên minh châu Âu (EU)

Chương 3 tổng hợp các cơ hội, thách thức và đề xuất hệ thống giải pháp theo ba nhóm chủ thể thực hiện:

• Phân tích cơ hội và thách thức:
  • Cơ hội: Cắt giảm thuế quan sâu rộng từ EVFTA (94,6% dòng thuế); xu hướng tiêu dùng trái cây nhiệt đới gia tăng tại châu Âu; quan hệ ngoại giao và thương mại song phương Việt Nam - EU ngày càng bền chặt.
  • Thách thức: Hàng rào kỹ thuật phi thuế quan gia tăng; áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nguồn cung cấp như Madagascar, Trung Quốc, Thái Lan; chi phí vận tải quốc tế biến động.
• Nhóm giải pháp từ cơ quan quản lý nhà nước:
  • Đẩy mạnh đàm phán tháo gỡ rào cản kỹ thuật SPS và TBT với các cơ quan chuyên trách của Ủy ban châu Âu (EC).
  • Xây dựng cổng thông tin dữ liệu điện tử tích hợp tương tự cẩm nang MICOR của Ấn Độ, cung cấp chi tiết quy định kiểm dịch, dư lượng hóa chất và tiêu chuẩn kỹ thuật cho từng thị trường thành viên EU.
  • Tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu tập thể tại thị trường châu Âu.
• Nhóm giải pháp từ chính quyền địa phương và hiệp hội ngành hàng:
  • Quy hoạch và mở rộng vùng trồng chuyên canh đạt chứng nhận VietGAP, GlobalGAP tại Bắc Giang và Hải Dương.
  • Tăng cường kiểm soát chất lượng từ khâu cấp mã số vùng trồng, quản lý nguồn cây giống đến kỹ thuật thu hái.
  • Phát huy vai trò cầu nối của Hiệp hội trong việc liên kết người nông dân với doanh nghiệp chế biến, hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật canh tác sạch.
• Nhóm giải pháp từ doanh nghiệp xuất khẩu:
  • Đầu tư dây chuyền công nghệ xử lý nhiệt, chiếu xạ và hệ thống chuỗi cung ứng lạnh (cold chain) để kéo dài thời gian bảo quản.
  • Đổi mới mẫu mã bao bì, chuyển đổi sang các loại vật liệu đóng gói thân thiện với môi trường, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng EU.
  • Đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm xuất khẩu, tăng tỷ trọng vải thiều chế biến sâu (vải sấy khô, nước ép vải, vải đóng hộp) nhằm giảm bớt áp lực tiêu thụ quả tươi trong vụ thu hoạch rộ.
  • Chủ động nghiên cứu thị hiếu tiêu dùng của khách hàng bản địa tại các nước EU nhằm mở rộng mạng lưới phân phối vào các chuỗi siêu thị lớn.

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả chính kèm số liệu từ văn bản

• Hệ thống hóa toàn diện các số liệu vĩ mô và vi mô về ngành vải thiều Việt Nam: Năng lực sản xuất đứng thứ 3 thế giới (380 nghìn tấn năm 2018), thị phần xuất khẩu đứng thứ 2 thế giới (19%), kim ngạch năm 2021 đạt 47 triệu USD.
• Phân tích bức tranh nhập khẩu của EU với quy mô 430 triệu dân, ghi nhận kim ngạch xuất khẩu chung của Việt Nam sang EU trong quý II/2022 đạt 12,37 tỷ USD (tăng 26% so với quý II/2021) và kim ngạch nông sản đạt 5,5 tỷ USD/năm.
• Tính toán và phân tích biến động chỉ số lợi thế so sánh hiện hữu (RCA) của nhóm hàng trái cây mã HS 081090 trong giai đoạn 2020 - 2022, cung cấp căn cứ định lượng đánh giá sức cạnh tranh của vải thiều Việt Nam.
• Đối chiếu kinh nghiệm phát triển xuất khẩu nông sản từ các mô hình thành công trên thế giới (Trung Quốc đạt 63,2 triệu USD xuất khẩu vải năm 2021; Ấn Độ đạt 49,6 tỷ USD xuất khẩu nông sản năm 2022 với mô hình NPOP và MICOR; Madagascar xuất khẩu 25.000 tấn vải sang EU năm 2019 nhờ logistics tàu biển).

2. Hệ thống giải pháp đề xuất

Khóa luận đã xây dựng hệ thống khuyến nghị phân tầng rõ ràng:

HỆ THỐNG GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU VẢI THIỀU SANG EU

3. Đóng góp về khoảng trống nghiên cứu (Research gap)

Trước thời điểm thực hiện đề tài, các nghiên cứu trong nước chủ yếu khảo sát chung về rau quả (Võ Thị Phương Nhung et al., 2017), nông sản tổng thể theo mô hình trọng lực (Đỗ Thị Hoa Nhã, 2017; Nguyễn Ngọc Quỳnh et al., 2018), hoặc mô hình mô phỏng SMART (Nguyễn Tiến Hoàng & Trịnh Thúy Ngân, 2021). Một số nghiên cứu chuyên sâu về vải thiều lại tập trung vào thị trường Nhật Bản (Nguyễn Đắc Long, 2021) hoặc thị trường Trung Quốc (Sakata & Takanashi, 2018).

Khóa luận của tác giả Đoàn Thị Ngọc Anh đã lấp đầy khoảng trống nghiên cứu bằng việc đánh giá thực trạng xuất khẩu riêng biệt của quả vải thiều Việt Nam sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA từ năm 2020 đến 2022, kết hợp phân tích chỉ số RCA và đề xuất giải pháp có tính định hướng cho giai đoạn 2024 - 2030.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi thời gian dữ liệu: Nghiên cứu phân tích số liệu thực trạng trong giai đoạn 2020 - 2022. Đây là giai đoạn mới bắt đầu thực thi Hiệp định EVFTA và chịu ảnh hưởng gián đoạn chuỗi cung ứng từ đại dịch Covid-19, do đó chuỗi thời gian phân tích định lượng còn tương đối ngắn.
• Hạn chế về phạm vi sản phẩm và mã số hải quan: Phân tích định lượng dựa trên nhóm mã HS 081090 và HS 08109020 (nhóm trái cây tươi khác bao gồm quả vải), chưa thể tách biệt chi tiết từng phân khúc sản phẩm chế biến sâu do giới hạn dữ liệu thống kê thương mại.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Các nghiên cứu sau có thể kéo dài chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2023 - 2025, ứng dụng mô hình định lượng chuyên sâu (mô hình SMART mô phỏng thuế quan hoặc mô hình trọng lực mở rộng) để lượng hóa chính xác mức độ tác động của từng rào cản phi thuế quan (SPS, TBT) đối với giá trị xuất khẩu vải thiều Việt Nam sang từng quốc gia thành viên cụ thể trong EU.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và học viên: Tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên các ngành Kinh tế quốc tế, Kinh tế phát triển, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế chính trị và Thương mại quốc tế khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp, bài tập lớn hoặc nghiên cứu khoa học liên quan đến tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (EVFTA) lên ngành hàng nông sản.
• Đối với các nhà nghiên cứu: Cung cấp khung tổng quan tài liệu phong phú với 18 công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế, phương pháp tính toán chỉ số RCA cho nhóm hàng nông sản mã HS 081090.
• Đối với doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách: Phần kinh nghiệm quốc tế từ Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Madagascar và nhóm giải pháp tại Chương 3 là tư liệu thực tiễn có giá trị để các địa phương (Bắc Giang, Hải Dương) và doanh nghiệp tham khảo nhằm hoàn thiện chuỗi cung ứng xuất khẩu nông sản tươi sang các thị trường khó tính.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vị thế của ngành sản xuất và xuất khẩu vải thiều Việt Nam trên thị trường thế giới được xác định như thế nào trong khóa luận?

Theo số liệu được tác giả trích dẫn trong phần mở đầu, Việt Nam đứng thứ hai trên thế giới về xuất khẩu vải thiều, chiếm khoảng 19% thị phần xuất khẩu toàn cầu. Về quy mô sản lượng, năm 2018 Việt Nam đạt 380 nghìn tấn/năm, xếp vị trí thứ ba thế giới (sau Trung Quốc và Ấn Độ). Vải thiều cũng là 1 trong 10 loại quả trọng điểm thuộc Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam.

2. Công thức và ý nghĩa của chỉ số RCA được tác giả sử dụng trong nghiên cứu là gì?

Tác giả sử dụng chỉ số Lợi thế so sánh hiện hữu của Balassa (Revealed Comparative Advantage - RCA) áp dụng cho ngành trái cây mã HS 081090: $$\text{RCA}i = \frac{X_i / X{\text{total}}}{M_i / M_{\text{total}}}$$ Chỉ số này so sánh tỷ trọng xuất khẩu mặt hàng $i$ trong tổng xuất khẩu của một quốc gia với tỷ trọng xuất khẩu mặt hàng đó trong tổng xuất khẩu toàn cầu. Nếu $\text{RCA} > 1$, quốc gia có lợi thế so sánh chuyên môn hóa xuất khẩu mặt hàng đó; nếu $\text{RCA} < 1$, quốc gia có mức độ cạnh tranh thấp hơn mức trung bình thế giới.

3. Khóa luận rút ra bài học kinh nghiệm gì từ mô hình xuất khẩu vải thiều của Madagascar sang thị trường EU?

Theo số liệu của CBI (2019) được khóa luận phân tích, Madagascar sản xuất khoảng 100.000 tấn vải/năm (đứng thứ 5 thế giới) và xuất khẩu khoảng 25.000 tấn sang EU. Bài học kinh nghiệm then chốt từ Madagascar là việc tổ chức hệ thống giám sát chặt chẽ toàn bộ chuỗi giá trị và tối ưu hóa hệ thống vận tải logistics đường biển chuyên dụng với trọng tải rất lớn, cho phép cung ứng một khối lượng hàng khổng lồ sang thị trường châu Âu trong thời gian ngắn với chi phí vận chuyển tối ưu.

4. Tác giả đề xuất những giải pháp cụ thể nào từ phía các cơ quan quản lý nhà nước để hỗ trợ xuất khẩu vải thiều sang EU?

Tác giả đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm cho cơ quan quản lý nhà nước:

• Tăng cường đàm phán song phương với các cơ quan kiểm dịch của EU để tháo gỡ các rào cản kỹ thuật SPS và TBT.
• Xây dựng cổng thông tin dữ liệu điện tử tích hợp (học tập mô hình cẩm nang MICOR của Ấn Độ) để cung cấp minh bạch các quy định, tiêu chuẩn chất lượng và kiểm dịch thực vật của EU cho doanh nghiệp tra cứu.
• Hỗ trợ kinh phí và thủ tục bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu hàng hóa tại thị trường nước ngoài và đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại nông sản quốc gia.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đoàn Thị Ngọc Anh đã hệ thống hóa một cách khoa học cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động xuất khẩu vải thiều của Việt Nam sang thị trường Liên minh châu Âu (EU) trong giai đoạn 2020 - 2022. Bằng việc kết hợp phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh kinh tế và chỉ số lợi thế so sánh hiện hữu (RCA), công trình đã phản ánh chân thực những cơ hội từ Hiệp định EVFTA cũng như những rào cản kỹ thuật khắt khe mà mặt hàng vải thiều đang đối mặt. Hệ thống giải pháp đồng bộ được đề xuất cho giai đoạn 2024 - 2030 mang tính ứng dụng thiết thực cho các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp xuất khẩu nhằm nâng cao giá trị và vị thế của trái vải Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY UNIVERSITY OF ECONOMICS AND BUSINESS FACULTY OF POLITICAL ECONOMY GRADUATION THESIS VIETNAMESE LYCHEE EXPORTS IN THE EUROPEAN UNION MARKET Program: H-Q system Ha Noi, 2023 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY UNIVERSITY OF ECONOMICS AND BUSINESS FACULTY OF POLITICAL ECONOMY VIETNAMESE LYCHEE EXPORTS IN THE EUROPEAN UNION MARKET Instructor guides: Dr. Nguyen Thi Huong Lan Instructor review: Student: Doan Thi Ngoc Anh Class: QH2020E - Economic CLC 1 Student code: 20050997 Program: H-Q system Ha Noi, 2023 THANK YOU The time of researching and writing this graduation thesis has been a long and challenging journey. I want to send my sincere thanks to Dr. Nguyen Thi Huong Lan for her caring sharing and dedicated guidance.

Nguyen Thi Huong Lan is not only an excellent instructor but also a valuable source of encouragement and creativity for me. The support of Dr. Nguyen Thi Huong Lan has helped me develop my knowledge and research skills significantly. I also want to express my gratitude to my family and friends, who have always stood by my side throughout this time.

Their moral support and encouragement were a great source of encouragement during the process of researching and writing my graduation thesis. Finally, I want to thank all the teachers of the University of Economics in general and the Faculty of Political Economics in particular for sharing their knowledge, experience, and suggestions over the past time. Because my knowledge is limited, my graduation thesis will inevitably have shortcomings. Dear teachers, I would like to ask for your comments to be able to complete my written article.

Thank you very much! Ha Noi, 2023 Student Doan Thi Ngoc Anh DECLARATION OF INTEGRITY I'm Doan Thi Ngoc Anh and I would like to assure you that my graduation thesis is completely independent under the guidance of lecturer Dr. Nguyen Thi Huong Lan. The data used in the graduation thesis have clear origins and have been published in official sources. The results in the graduation thesis are completely honest, so the group researches it themselves, and the group takes responsibility if any problems occur.

Ha Noi, 2023 Student Doan Thi Ngoc Anh TABLE OF CONTENTS THANH YOU oo scesccsscsseossossesscosccscesssssssssssscssesscssscusesissssssesssosscossoscossesiessessesssosse 1 DECLARATION OF INTEGRTTY. 2 TABLE OF CONTENTS .sccscsssessessssssesseessesessessscssessseseeseesesnsasesseeseenneeneenees 3 LIST OF ACRONYMS LIST OF TABLES. : LIST OF FIGURES 1. The urgency of the Subj€C(.

Overview of research situation 2. Overview of the research situation in the country. Overview of research Situation arOdd.- - << estes 14 35:5: N€SGHTCII BAP sscszssssusessscsesessssssssescsesasessass:ssesasesessssesesssososassissssseseresess LO! 3. Research objectives and research questions .Ï RESCATCH ODJECHVES os.2 ROSCATCH QUESTIONS :4sasssessssssssnsososassssssasasasasessssosnsosasessssszesssesassszen 18 4.

Object and scope of the study 6. Methods of collecting information and dtd. Methods of processing information and data. General analysis rmefÏiOd.

CHAPTER 1: THEORETICAL AND PRACTICAL BASIS OF EXPORTING LYCHEE TO THE EUROPEAN UNION (EU) MARKET +24 General theory about export LL.D, Export CONCEPE nan. Different forms Of CXPOME. The role of export. a, The role of export for domestic enterprises:.

27 b, Role in the national CCONOMY:. Exporting lychees and the importance of exporting Iychees.1, Lychee fruit, lychee €or .:osssesssscasssssessssesasesosesessesass3ss0s0s0s006 29 DQ ADD. The importance of lychee €XpOFI.- c5 Sc5cSe+cseeesrkerree 30 1. Factors affecting lychee export.

a, Exporting country factors.ccssecsseseeseseeseeseseesessesessesessesseseenes 31 b, Factors of the importing COUnTY. Criteria for evaluating lychee €XpOFI. World experience in exporting agricultural products in general and exporting lychees in partÏCUÏAT. Experience of ChỉHd.

Experience of ThaiÏaIid. Experience Of ÏnđÌA.4 Experience of Madagascar. Lessons learned for Vietnam in exporting lychee fruit. Introduction to the European Union Free Trade Agreement (EVFTA) CHAPTER 2: CURRENTLY THE STATUS OF VIETNAMESE LYCHEE EXPORTS TO THE EUROPEAN UNION (EU) MARKET.

Overview of the lychee export market to the European Union (EU) MAKE. Overview of the European Union (EU) lychee market.1 Market Size cecsesssessessesssessesseessesssssseseeseeseeseesiessessssseessesesnees 54 2.2 Lychee market demand in some the European Union (EU) COUNETICS .3 The Europe Union market standards for lychee’. Exporting lychees from the world to the European Union (EU) 2.2 Current status of Vietnam's lychee exports to the European Union (EU) market.1 Introduction to Vietnamese lyCh@eS .2 Production and export of Vietnamese lychees.3 Export activities of Vietnamese lychees to the European Union /20/Ẽ. Assess the current status of Vietnam's lychee exports to the European Union market 2.

Evaluation through lychee export assessment index .2 Evaluation through trade index: Coefficient of visible comparative advantage (RCA) .- cc-5cc5ccc+ccererrerrtrrerrerrerrerrrrrrrrr 81 2.3 Limitations and causes of limitations .1 LÌHHIGH[OHŠ ssssscssssesssssessssessesesssssssssssssseossasessnsessssossszsssssessoaes 83 3,5.2 CAUSES sssssrsossassssassssessssessossasossassasossssosssseosossasossonsssonsssenessaese OD CHAPTER 3: DIRECTIONS AND SOLUTIONS TO PROMOTE VIETNAM’S LYCHEE EXPORTS TO THE EUROPEAN UNION (EU) MARKET 3.1 Opportunities and Challenges .----¿- ¿5-5552 5+5 sscesrxerex 88 SLD Opportunities ae. Vietnam — The European Union cooperative relationship 88 3. Opportunity to expand consumption markets and participate in the global value CRAIN. Save costs and shorten the time to complete export DTOCẨÏLFS.

HH HH nhà 89 3. Improve production processes and meet the European Union TEQUIATIONS ON QUALILY .2 CHAM CN OS 1a.1 On the part of state MaNAgeMENt AENCICS w. On the part of local governments and associafions. On the side of export enterprises.

100 LIST OF ACRONYMS Abbreviation Original CBI Center for the Promotion of Imports from developing countries EU The European Union EVFTA European-Vietnam Free Trade Agreement GDP Gross Domestic Product GlobalGAP Global Good Agricultural Practice IMF International Monetary Fund RCA Comparative advantage revealed SPS Sanitary and Phytosanitary TBT Technical Barriers to Trade VietGAP Vietnamese Good Agricultural Practices WTO World Trade Organization LIST OF TABLES Table 1.1: Comparison of agricultural production situation of Vietnam and Thailand 2021. Fruit import volume with HS code 08109020 including the European Union lychees in the period 2020-2022. Import value of fruits with HS code 08109020 including Vietnamese lychees Vietnam entered the market European Union period 2020-2022.4: The export value of fruits with HS code 081090 including lychees of Vietnam in the period 2020 - 2022.5: Export ratio of fruits with HS code 081090 including lychees/GDP of Vietnam.6: Growth rate of fruit export value with HS code 081090 including Vietnam's lychees in the period 2020 - 2022.7: Value export goods and value Fruit export HS code 081090 including grow lychee of the world, the European Union, Vietnam in the period of 2020 - 2022.8: RCA of the fruit industry HS code 081090 of Vietnam and the European Union in the period of 2020 — 2022 80 LIST OF FIGURES Figure 1.1: Import-export chart (a) and growth rate (b) of China in the period 2001-2020.2: Global Lychee Market: Export Value in USD Million, China, 2018- 2021.1: Consumption of lychee output in the world in 2019.2: Bac Giang lychee planting area and output in the period 2020-2022.3: Planted area and output of Hai Duong lychees in the period 2020- 2022.4 : Vietnam's lychee export situation in the period 2020-2022 (including Bac Giang lychee and Thanh Ha lychee). Bac Giang lychees are trademarked in 8 countries.

The urgeney of the subject Vietnamese fruits are famous for their diversity and richness in types, colors, and flavors. Vietnamese fruits contribute significantly to the economy. Not only meeting domestic consumption needs, it has been exported to many countries around the world such as the US, European Union countries. In recent times, the appearance of lychees has attracted considerable attention.

Vietnam stands out as the second country in the world to export lychees, accounting for 19% of the global lychee export market share. In 2018, Vietnam's lychee output reached 380 thousand tons per year, ranking third in output. The quality of Vietnamese lychees is highly appreciated, superior to other countries that produce a lot of lychees such as India and China. Lychee has become one of 10 fruits focused on development in Vietnam's agricultural restructuring program.

Demand for fresh and processed fruits is growing strongly in the international market, creating great prospects for the production of lychees and some other tree species of the soapberry family in Vietnam. According to information from the Department of Crop Production under the Ministry of Agriculture and Rural Development, in 2021, Vietnam's lychee export turnover reached 47. The EU market is one of the largest and potential markets with about 430 million people, including 27 member countries. This is the world's second- largest consumer market, with the world's largest per capita income.

According to statistics from the General Department of Customs, in the second quarter of 2022, Vietnam's export turnover to the EU market reached 12.37 billion USD, an increase of 8% compared to the first quarter of 2022 and an increase of 26. compared to the second quarter of 2021 According to the General 11 Statistics Office, the EU is the third largest export market for Vietnamese agricultural products with a turnover of about 5.5 billion USD/year. Exports will have many positive changes. Vietnamese lychee products have gradually gained a foothold in the EU market but their competitiveness is low due to standards of quality, food safety, etc.

Thanks to participating in the signing of the Vietnam-EU Free Trade Agreement (EVFTA), Vietnam's goods exports have turned a new page.6% of tariff lines have been completely eliminated. This is an extremely great opportunity for Vietnam to promote the country's economy. Although most tariff lines have been eliminated, exporting to the EU market still has quite large challenges such as inspection standards, food safety standards, intellectual property issues, etc. So, I chose the topic "Vietnamese Lychee exports in the European Union market ".

Overview of research situation 2. Overview of the research situation in the country Vo Thi Phuong Nhung, Do Thi Thuy Hang and Vo Thi Hai Hien (2017) researched the current situation and solutions for exporting Vietnamese fruits and vegetables. The authors used quantitative research methods to highlight the characteristics of fruit and vegetable products. Turnover, product group structure, and market structure were also clarified by the research team.

The authors have pointed out the advantages and disadvantages of Vietnam's fruit and vegetable export market, thereby proposing solutions to solve export problems. There are 3 groups of solutions mentioned: product solutions, market solutions, and export management solutions. Do Thi Hoa Nha (2017) with the research "Factors affecting agricultural products exported to the EU market - Approach from the gravity model". The author has provided analysis and considered factors affecting the export of 12 agricultural products to the EU market.

Factors: GDP, population, geographical distance; Technology, institutional quality and WTO participation have been quantified through gravity models on the following commodities: coffee, pepper, and fruits. From the results, the author has proposed groups of solutions to promote the positive and limit the negative to promote our country's agricultural exports to the EU market. Nguyen Ngoc Quynh, Pham Hoang Linh, and Bui Thi Thanh Hai (2018) researched factors affecting Vietnamese agricultural products in the European Union (EU) market. The author has researched that gross domestic product, average gross domestic production, and the level of trade freedom of the importing country have a positive impact on the export of Vietnamese agricultural products to the market.

On the contrary, geographical distance and sea contiguity of the importing country have negative effects. The above results are the basis for the author to propose solutions to promote the export of Vietnamese agricultural products to the EU market. Nguyen Tien Hoang and Trinh Thuy Ngan (2021) studied the impact of EVFTA on Vietnam's agricultural exports to the EU market. This study aims to evaluate the potential impact of the Vietnam - European Union Free Trade Agreement (EVFTA) on Vietnam's agricultural exports to the European Union (EU).

The authors apply the SMART model to quantitatively estimate how tariff elimination under this agreement affects the value of trade between the two sides, with a base year of 2018. By simulating a tax scenario 0% rate for 17 two-digit HS codes of agricultural products, the authors analyze overall changes in exports, trade creation and trade diversion impacts of the entire industry. SMART output results show that EVFTA positively impacts agricultural exports from Vietnam to the EU market, with the trade diversion effect dominating trade creation.