Mục lục Lêi më ®Çu. 1 Ch−¬ng I mét sè vÊn ®Ò vÒ th−¬ng hiÖu trong giao dÞch th−¬ng m¹i quèc tÕ .Kh¸i niÖm vÒ th−¬ng hiÖu .Giíi thiÖu chung vÒ Së h÷u trÝ tuÖ. Th−¬ng hiÖu. X©y dùng vµ b¶o vÖ th−¬ng hiÖu.
Lîi Ých do th−¬ng hiÖu ®em l¹i.X©y dùng th−¬ng hiÖu. B¶o vÖ th−¬ng hiÖu .T¹i sao ph¶i b¶o vÖ th−¬ng hiÖu. C¸c nguån luËt ®iÒu chØnh th−¬ng hiÖu. Thñ tôc ®¨ng ký th−¬ng hiÖu.
Th−¬ng hiÖu trong th−¬ng m¹i ®iÖn tö. Mèi quan hÖ gi÷a tªn miÒn th−¬ng hiÖu. B¶o b¶o vÖ th−¬ng hiÖu trªn internet. 34 Ch−¬ng II Thùc tr¹ng X©y dùng vµ b¶o vÖ th−¬ng hiÖu hµng ViÖt Nam xuÊt khÈu.
NhËn thøc vÒ th−¬ng hiÖu ë ViÖt Nam. Th−¬ng hiÖu hµng ViÖt Nam trªn thÞ tr−êng quèc tÕ. §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña hµng xuÊt khÈu ViÖt Nam. Nh÷ng c¶n trî vÒ mÆt th−¬ng hiÖu ¶nh h−ëng tíi môc tiªu xuÊt khÈu cña ViÖt Nam.
Nhãm mÆt hµng n«ng s¶n. Hµng may mÆc vµ giµy dÐp. Hµng thñ c«ng mü nghÖ. MÆt hµng thñy s¶n.
§¸nh gi¸ chung .Nh÷ng tån t¹i trong vÊn ®Ò x©y dùng vµ b¶o vÖ th−¬ng hiÖu. Ch−a nhËn thøc ®Çy ®ñ vÒ së h÷u trÝ tuÖ. Ch−a x©y dùng chiÕn l−îc th−¬ng hiÖu. Ch−a chó träng ®Çu t− kü thuËt c«ng nghÖ hiÖn ®¹i-¸p dông c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý chÊt l−îng ®¹t tiªu chuÈn quèc tÕ.
Ch−a chó träng ®Çu t− ph¸t triÓn nguån nh©n lùc-n©ng cao ý thøc vµ cam kÕt cña tÊt c¶ c¸c thµnh viªn trong c«ng ty vÒ viÖc x©y dùng th−¬ng hiÖu. Ch−a chó träng c«ng t¸c thÞ tr−êng. Môc tiªu ®Æt ra. 54 Ch−¬ng III KiÕn nghÞ c¸c gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh x©y dùng th−¬ng hiÖu hµng ViÖt Nam xuÊt khÈu .Giíi thiÖu ch−¬ng tr×nh “ViÖt Nam value inside” cña Côc xóc tiÕn th−¬ng m¹i-bé th−¬ng m¹i.
Gi¶i ph¸p tõ phÝa chÝnh phñ. X©y dùng hÖ thèng ph¸p luËt vÒ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ thèng nhÊt víi TRIPS, c¬ së cho viÖc thùc thi ®Çy ®ñ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ. LuËt th−¬ng hiÖu riªng. Ph¸t triÓn ®ång bé c¸c ngµnh s¶n xuÊt.
T¨ng c−êng ho¹t ®éng ph¸t triÓn th−¬ng m¹i nãi chung vµ x©y dùng- qu¶ng b¸ th−¬ng hiÖu nãi riªng. MÆt hµng cô thÓ vµ thÞ tr−êng träng t©m. Trung t©m th«ng tin t− vÊn vÒ th−¬ng hiÖu .§iÒu chØnh qui ®Þnh vÒ h¹n chÕ chi phÝ qu¶ng c¸o. Gi¶i ph¸p ®èi víi c¸c doanh nghiÖp c¸c héi ngµnh.
N©ng cao ý thøc cña tÊt c¶ thµnh viªn trong c«ng ty vÒ th−¬ng hiÖu. X©y dùng chiÕn l−îc th−¬ng hiÖu dµi h¹n phï hîp víi kh¶ n¨ng cña doanh nghiÖp. M¹nh d¹n ®Çu t− cho ph¸t triÓn th−¬ng hiÖu. Tham gia th−¬ng m¹i ®iÖn tö.
Liªn kÕt ®Ó x©y dùng th−¬ng hiÖu. Yªu cÇu ®èi víi c¸c doanh nghiÖp cô thÓ. 72 Tµi liÖu tham kh¶o. 73 Lêi më ®Çu NÒn kinh tÕ ViÖt Nam gÊp rót chuÈn bÞ c¸c b−íc cho héi nhËp, mµ tr−íc m¾t khu vùc kinh tÕ tù do ASEAN-AFTA ngay tõ ®Çu n¨m 2003 vµ ®ang tham gia c¸c vßng ®µm ph¸n gia nhËp WTO.
Tr−íc thÒm héi nhËp, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam liÖu ®· s½n sµng, coi ®©y c¬ héi tèt ®Ó më réng thÞ tr−êng tiªu thô, c¹nh tranh víi c¸c doanh nghiÖp n−íc ngoµi lín m¹nh, häc hái kinh nghiÖm. MÆc dï c¸c th¸ch thøc cã thÓ ph¸t sinh trong qua tr×nh héi nhËp ®· ®−îc nhËn diÖn tõ tr−íc nh−ng cã thÓ nhËn ®Þnh r»ng giíi doanh nghiÖp còng nh− c¸c bé ngµnh chøc n¨ng cña ViÖt Nam ch−a chuÈn bÞ ®Ó héi nhËp mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ ®ång bé. HiÖp ®Þnh th−¬ng m¹i ViÖt Mü cã hiÖu lùc lµ lÇn thö löa thùc sù ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam, c¸c doanh nghiÖp còng nh− c¸c bé ngµnh ph¶i ®èi diÖn víi mét lo¹t c¸c vÊn ®Ò vÒ tranh chÊp th−¬ng m¹i nh− b¸n ph¸ gi¸, vi ph¹m quyÒn së h÷u trÝ tuÖ…trong ®ã th−¬ng hiÖu lµ vÊn ®Ò næi cém. Cïng víi sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña khoa häc c«ng nghÖ th× tÝnh v« h×nh trong c¸c ho¹t ®éng cña con ng−êi ngµy cµng cao, th−¬ng m¹i còng kh«ng n»m ngoµi xu h−íng ®ã.
Danh tiÕng, uy tÝn cña mét doanh nghiÖp ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh ®èi víi sù ph¸t triÓn cña mçi doanh nghiÖp vµ sù næi tiÕng cña th−¬ng hiÖu chÝnh lµ th−íc ®o ®Ó ®¸nh gi¸, th−¬ng hiÖu trë thµnh tµi s¶n v« gi¸ cña mçi doanh nghiÖp. V× vËy, muèn ®Þnh vÞ trªn thÞ tr−êng thÕ giíi c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam kh«ng thÓ kh«ng tÝnh ®Õn vÊn ®Ò th−¬ng hiÖu. Tuy nhiªn hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ®Òu trong t×nh tr¹ng khã kh¨n vÒ c¶ x©y dùng vµ b¶o vÖ th−¬ng hiÖu do thiÕu kinh nghiÖp thùc tÕ, nh÷ng h¹n chÕ vÒ nguån lùc ®Çu t− cho th−¬ng hiÖu, ch−a ®−îc trang bÞ c¸c kiÕn thøc vÒ luËt ph¸p quèc tÕ còng nh− tËp qu¸n th−¬ng m¹i, ngoµi ra th× lý do chÝnh lµ chñ quan c¸c doanh nghiÖp ch−a chñ ®éng ®Ó chuÈn bÞ s½n sµng cho héi nhËp. C¸c c¬ chÕ chÝnh s¸ch cña nhµ n−íc ch−a t¹o ra ®éng lùc, khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp chñ ®éng trong kinh doanh, cßn nh÷ng yÕu tè g©y c¶n trë ®èi víi th−¬ng hiÖu.
ChÝnh v× vËy, em ®· lùa chän ®Ò tµi “X©y dùng vµ b¶o vÖ th−¬ng hiÖu hµng xuÊt khÈu ViÖt Nam” ®Ó lµm ®Ò tµi nghiªn cøu cho kho¸ luËn tèt nghiÖp víi môc ®Ých sÏ vËn dông nh÷ng kiÕn thøc ®· ®−îc c¸c thÇy c« truyÒn ®¹t, tham kh¶o tõ tµi liÖu vµ t×m hiÓu c¸c tr−êng hîp thùc tÕ ®Ó lý gi¶i ®−îc phÇn nµo t×nh tr¹ng khã kh¨n cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÖn nay vµ t×m ra ®−îc gi¶i ph¸p t×m ra h−íng ph¸t triÓn phï hîp cho th−¬ng hiÖu hµng ho¸ ViÖt Nam trªn thÞ tr−êng thÕ giíi. 1 2 Ch¬ng I Vai trß cña th¬ng hiÖu trong giao dÞch th¬ng m¹i quèc tÕ I.Kh¸i niÖm vÒ th¬ng hiÖu 1.Giíi thiÖu chung vÒ Së h÷u trÝ tuÖ Ngµy nay cïng víi sù tiÕn bé kh«ng ngõng cña khoa häc kü thuËt, tû träng trÝ tuÖ trong s¶n phÈm c«ng nghiÖp, dÞch vô vµ th−¬ng m¹i ngµy cµng t¨ng th× së h÷u trÝ tuÖ ®ãng vai trß ngµy cµng quan träng. Së h÷u trÝ tuÖ trë thµnh mét ®èi t−îng tho¶ thuËn chÝnh trong c¸c quan hÖ hîp t¸c trªn b×nh diÖn quèc gia, khu vùc vµ toµn cÇu, vËy së h÷u trÝ tuÖ lµ g×? Së h÷u trÝ tuÖ (intellectual property) cã thÓ ®−îc ®Þnh nghÜa nh− c¸c ý t−ëng s¸ng t¹o vµ c¸nh diÔn t¶ suy nghÜ cña con ng−êi cã gi¸ trÞ th−¬ng m¹i vµ ®−îc b¶o hé ph¸p lý vÒ quyÒn së h÷u trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh. QuyÒn së h÷u trÝ tuÖ cho phÐp chñ së h÷u quyÒn lùa trän ai cã thÓ tiÕp cËn, chuyÓn nh−îng quyÒn sö dông cña m×nh vµ b¶o vÖ nã tr−íc viÖc sö dông kh«ng ®−îc phÐp.
Së h÷u trÝ tuÖ cã nhiÒu ®Æc ®iÓm cña bÊt ®éng s¶n vµ tµi s¶n c¸ nh©n, së h÷u trÝ tuÖ lµ mét tµi s¶n cã thÓ mua, b¸n, cho phÐp sö dông hoÆc trao ®æi hoÆc biÕu tÆng gièng nh− bÊt k× lo¹i h×nh tµi s¶n nµo kh¸c. Tuy nhiªn, sù kh¸c biÖt ®¸ng chó ý nhÊt gi÷a së h÷u trÝ tuÖ vµ c¸c lo¹i së h÷u kh¸c (tµi s¶n h÷u h×nh) lµ tÝnh v« h×nh cña nã, tøc lµ së h÷u trÝ tuÖ kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®−îc b»ng c¸c ®Æc ®iÓm vËt chÊt cña chÝnh nã. V× vËy, nã ph¶i thùc hiÖn b»ng mét c¸ch thøc cô thÓ nµo ®ã ®Ó cã thÓ b¶o vÖ ®−îc. NhËn thøc ®−îc vÊn ®Ò nµy, mét sè n−íc T©y ¢u ®· tiÕn hµnh c¸c h×nh thøc c«ng nhËn quyÒn së h÷u trÝ tuÖ nh− cÊp b»ng ®éc quyÒn tõ rÊt sím, viÖc nhµ n−íc trao ®éc quyÒn vÒ s¸ng chÕ cho c¸c t¸c gi¶ d−íi mét sè h×nh thøc ®· cã tõ thÕ kû 15 t¹i Venice.
QuyÒn cña c¸c chñ së h÷u trÝ tuÖ ®−îc b¶o vÖ theo c¸c luËt ®iÒu chØnh bèn tµi s¶n v« h×nh: quyÒn t¸c gi¶, b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ, th−¬ng hiÖu vµ c¸c bÝ mËt th−¬ng m¹i (gi¶i ph¸p h÷u Ých). QuyÒn t¸c gi¶ lµ quyÒn cña c¸c t¸c gi¶ ®èi víi t¸c phÈm vµ c¸c c«ng tr×nh khoa häc. Ba tµi s¶n cßn l¹i lµ c¸c ®èi t−îng s¸ng t¹o cho tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt nªn ®−îc gäi chung lµ quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp. §iÓm kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp gi÷a vµ quyÒn t¸c gi¶ lµ quyÒn t¸c gi¶ th−êng tù x¸c lËp khi t¸c phÈm ®−îc t¹o ra, cßn quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp chØ ®−îc x¸c lËp sau khi ®−îc cÊp v¨n b»ng b¶o hé.
QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp cã thÓ hiÓu lµ kh¶ n¨ng cña chñ së h÷u tù m×nh thùc hiÖn nh÷ng hµnh vi nhÊt ®Þnh ®Ó tho¶ m·n lîi Ých cña b¶n th©n vµ 3 kh¶ n¨ng ®ã ®−îc b¶o ®¶m bëi nhµ n−íc, thÓ hiÖn ë quyÒn lµm chñ vµ chi phèi ®èi t−îng. Th−¬ng hiÖu Th−¬ng hiÖu ngµy cµng ®−îc nh¾c nhiÒu h¬n, bëi viÖc ®¸nh gi¸ vÞ trÝ cña doanh nghiÖp trªn th−¬ng tr−êng phô thuéc rÊt nhiÒu vµo danh tiÕng cña th−¬ng hiÖu, ®−îc coi nh− lµ uy tÝn cña doanh nghiÖp, cam kÕt ®èi víi kh¸ch hµng cña c«ng ty vÒ chÊt l−îng s¶n phÈm. Sè l−îng ng−êi tiªu dïng ®−a ra quyÕt ®Þnh cuèi cïng vÒ lùa chän cã mua hµng ho¸ ®ã hay kh«ng chØ dùa vµo th−¬ng hiÖu ngµy cµng t¨ng, cã nghÜa lµ khi nh×n thÊy th−¬ng hiÖu ®ã ng−êi tiªu dïng cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc hµng ho¸ do h·ng nµo s¶n xuÊt vµ chÊt l−îng nh− thÕ nµo. Nh− vËy th−¬ng hiÖu chÝnh lµ biÓu t−îng cña chÊt l−îng, c¨n cø ®Ó ph©n biÖt hµng ho¸, dÞch vô cña nhµ s¶n xuÊt nµy víi nhµ s¶n xuÊt kh¸c, ®¸nh gi¸ chÊt l−îng cña s¶n phÈm, lµ c¨n cø ®Ó ng−êi tiªu dïng ®−a ra quyÕt ®Þnh cuèi cïng, cã mua s¶n phÈm ®ã hay kh«ng.
Kh¸i niÖm HiÖn nay ë ViÖt Nam ch−a cã mét v¨n b¶n ph¸p luËt chÝnh thøc nµo ®Þnh nghÜa vÒ th−¬ng hiÖu. Sau ®©y lµ mét sè ®Þnh nghÜa vÒ th−¬ng hiÖu theo luËt th−¬ng hiÖu cña mét sè n−íc. -Th−¬ng hiÖu (luËt Th−¬ng hiÖu NhËt): ®Æc ®iÓm, h×nh vÏ, h×nh kh«ng gian ba chiÒu hoÆc lµ sù kÕt hîp cña c¸c yÕu tè trªn hoÆc lµ sù kÕt hîp cña chóng víi mµu s¾c ®−îc nhµ s¶n xuÊt dïng ®Ó chøng nhËn, Ên ®Þnh ®©y lµ hµng ho¸ cña m×nh trong giao dÞch, mua b¸n -Th−¬ng hiÖu (luËt Th−¬ng hiÖu cña Th¸i Lan): biÓu t−îng ®−îc sö dông g¾n trªn hµng ho¸ víi môc ®Ých biÓu thÞ r»ng ®©y lµ hµng ho¸ cña ng−êi së h÷u th−¬ng hiÖu. Th−¬ng hiÖu ph¶i riªng biÖt, kh«ng gièng hÖt hay t−¬ng tù víi nh÷ng th−¬ng hiÖu ®· ®−îc ®¨ng ký.
-Th−¬ng hiÖu (luËt th−¬ng hiÖu 1994 Mü): mét tõ, côm tõ, biÓu t−îng, c¸ch s¾p xÕp-trang trÝ hoÆc lµ sù kÕt gi÷a c¸c tõ, côm tõ, biÓu t−îng, c¸ch s¾p xÕp-trang trÝ ®Ó nhËn d¹ng vµ ph©n biÖt nguån gèc cña hµng ho¸ cña mét c«ng ty nµy víi mét c«ng ty kh¸c.