Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Chương 2: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh xây dựng đội ngũ công nhân từ năm 1996 đến năm 2005 Chương 3: Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng đội ngũ công nhân từ năm 2006 đến năm 2011 Chương 4: Nhận xét và kinh nghiệm 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình khoa học nghiên cứu chung về xây dựng giai cấp công nhân. Các công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước có liên quan đến luận án Viện Công nhân và Công đoàn có cuốn “Xu hướng biến động của giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI” [144].
Trong công trình nghiên cứu này, các tác giả đã phân tích tương đối khái quát và toàn diện những nhân tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành, phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam. Trên cơ ở đó các tác giả đã đưa ra những dự báo khoa học về xu hướng biến động của giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI. Bằng việc chỉ ra đặc điểm cơ bản của thế kỷ XXI là toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, các tác giả đã khẳng định về sự hình thành nền kinh tế tri thức ở các quốc gia phát triển và đang phát triển trong đó có Việt Nam, từ đó luận chứng về khả năng hình thành một đội ngũ công nhân trí thức trong nền kinh tế tri thức và nhấn mạnh sự hình thành ngày càng đông đảo của đội ngũ công nhân này sẽ tạo ra điều kiện thuận lợi cho tiến trình đấu tranh vì sự tiến bộ của nhân loại mà giai cấp công nhân hiện đang đảm trách. Về cơ bản, đây là công trình khoa học với nhiều bài viết đề cập đến giai cấp công nhân và vai trò của đội ngũ công nhân tri thức trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Hoạt động công đoàn trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Viện Công nhân và Công đoàn có cuốn sách “Nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài” [145]. Các tác giả phân tích thực trạng đội ngũ công nhân; thực trạng hoạt động của tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp này và đưa ra hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn. Tuy nhiên, do phạm vi, đối tượng nghiên cứu công trình, các tác giả mới chỉ 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dừng ở việc nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp này, chưa gắn nội dung nghiên cứu với việc xây dựng giai cấp công nhân trong loại hình doanh nghiệp đặc biệt này, chưa làm rõ sự cần thiết hình thành tổ chức đảng trong doanh nghiệp để lãnh đạo công đoàn, các tổ chức chính trị khác trong doanh nghiệp đối với việc xây dựng đội ngũ công nhân ở doanh nghiệp giỏi chuyên môn, nghiệp vụ, có tinh thần yêu quê hương, đất nước, có tư tưởng, lập trường chính trị vững vàng, tin tưởng vào đường lối đổi mới của Đảng, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
Cuốn “Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” của PGS. TS Dương Xuân Ngọc [84], là một công trình nghiên cứu khá toàn diện về giai cấp công nhân Việt Nam. Từ lý luận đến thực tiễn, tác giả đã đề cập đến giai cấp công nhân, thực trạng và xu hướng biến đổi của giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp CNH, HĐH, từ đó đề ra phương hướng, mục tiêu, giải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam. Tác giả làm rõ nhiệm vụ lịch sử của giai cấp công nhân trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước.
Từ khi đổi mới, giai cấp công nhân đã có những chuyển biến quan trọng, đang tiếp tục phát huy vai trò là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng CNXH, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế, lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển của đất nước. Tác giả Cù Thị Hậu có bài “Xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh, xứng đáng là giai cấp tiên phong, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [53]. Tác giả chỉ rõ những thách thức đối với giai cấp công nhân Việt Nam trong tình hình hiện nay đồng thời chỉ rõ những hạn chế, yếu kém của giai cấp công nhân hiện nay. Qua đó, tác giả nêu kiến nghị về cần xây dựng chiến lược tổng thể, toàn diện xây dựng, phát huy vai trò giai cấp công nhân trong giai đoạn mới.
Đảng cần đẩy mạnh công tác xây dựng tổ chức đảng và các tổ chức chính trị - xã hội trong giai cấp công nhân. Đồng thời, tăng cường lãnh đạo các cơ quan nghiên cứu của Đảng, Nhà nước, của các đoàn thể 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chính trị - xã hội, tập hợp trí tuệ của các nhà khoa học để nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tế về giai cấp công nhân. “Vận dụng quan điểm lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin để xác định giai cấp công nhân Việt Nam” của PGS. TS Nguyễn Thanh Tuấn [134 ].
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là phạm trù cơ bản nhất của chủ nghĩa xã hội khoa học. Phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một trong những cống hiến vĩ đại nhất của chủ nghĩa Mác - Lênin. Trong bài viết tác giả đã khái quát lại quan điểm của các nhà kinh điển về giai cấp công nhân đồng thời luận chứng, so sánh với một số quan niệm của các nhà khoa học đương đại về giai cấp công nhân để từ đó đưa ra quan niệm riêng của bản thân về giai cấp công nhân. Chỉ khi giai cấp công nhân đạt tới trình độ tự giác bằng việc tiếp thu lý luận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin thì phong trào cách mạng của nó mới thật sự là một phong trào chính trị.
Phải có chủ nghĩa Mác soi sáng, giai cấp công nhân mới đạt tới trình độ nhận thức lý luận về vai trò lịch sử của mình. Sự thâm nhập của chủ nghĩa Mác vào phong trào công nhân dẫn đến sự hình thành chính đảng của giai cấp công nhân. Cuốn sách “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo xây dựng giai cấp công nhân trong thời kỳ đổi mới” của Lê Thanh Hà [51]. Tác giả đã hệ thống hóa các quan điểm của Đảng về giai cấp công nhân và xây dựng giai cấp công nhân thời kỳ đổi mới.
Trong đề tài, tác giả đã đánh giá về thực trạng xây dựng giai cấp công nhân và quá trình Đảng lãnh đạo giai cấp công nhân trong 20 năm đổi mới (1986 - 2006). Trên cơ sở đó, tác giả cũng đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh trong thời kỳ đổi mới. Đề tài đã cung cấp những dữ liệu quan trọng để tác giả luận án lựa chọn tham khảo nhằm làm sáng tỏ hơn nữa quan điểm của Đảng về xây dựng giai cấp công nhân. Trong công trình “ Bác Hồ với giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn” của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam [130], đã tập hợp các bài viết của một số tác giả đề cập đến những quan điểm của Hồ Chí Minh về giai cấp công nhân và công đoàn Việt Nam.
Đó chính là sự vận dụng sáng tạo quan điểm của Hồ Chí Minh về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam vào thực tiễn hiện nay. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đề tài, “Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020”, do TS Đặng Ngọc Tùng chủ nhiệm đề tài [135]. Đây là một đề tài có quy mô lớn luận giải những vấn đề cơ bản về giai cấp công nhân Việt Nam. Trong đề tài, tác giả đã đi sâu vào phân tích khái niệm giai cấp công nhân: đặc điểm, vai trò của giai cấp công nhân nói chung và công nhân Việt Nam nói riêng; làm rõ sự biến chuyển của giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm vừa qua nhất là về vấn đề tri thức hóa giai cấp công nhân; dự đoán xu hướng biến đổi trong cơ cấu giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạn từ 2010 - 2020.
Qua đó tác giả đề xuất những kiến nghị và giải pháp cơ bản để xây dựng và phát huy vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạn tới. Các tác giả Hoàng Chí Bảo, Nguyễn Viết Thông, Bùi Đình Bôn trong cuốn sách, “Một số vấn đề phát triển lý luận về giai cấp công nhân Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” [10]. Nội dung cuốn sách bước đầu giải đáp một số vấn đề về giai cấp công nhân Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế. Qua đó tạo sự thống nhất về nhận thức trong Đảng và trong xã hội về vị trí, vai trò của giai cấp công nhân.
Đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng nghiên cứu, phát triển lý luận về giai cấp công nhân Việt Nam. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có công trình, “Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam với giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn” [129]. Công trình tổng thuật đường lối lãnh đạo của Đảng với phong trào công nhân và hoạt động Công đoàn qua các thời kỳ lịch sử.