Chương 1. Thành phần, nội dung và giá trị tài liệu hình thành trong hoạt động của Bộ Y tế Giới thiệu khái quát về sự thành lập, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế; thành phần, nội dung và giá trị tài liệu lưu trữ của cơ quan Bộ Y tế - Chương 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn để xác định thành phần và nội dung tài liệu hình thành trong hoạt động của Bộ Y tế cần nộp vào Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong chương này chúng tôi đề cập tới việc vận dụng một số căn cứ để xác định thành phần, nội dung tài liệu lưu trữ của cơ quan Bộ Y tế và những cơ sở pháp lý, thực tiễn. Từ đó xây dựng Danh mục hồ sơ, tài liệu Phông lưu trữ Bộ Y tế cần nộp vào Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3.
Danh mục tài liệu lưu trữ hình thành trong hoạt động của Bộ Y tế cần nộp vào Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3 Đây là chương chính của đề tài. Kết quả nghiên cứu sẽ được cụ thể hóa trong chương, đặc biệt là thông qua Danh mục tài liệu Phông lưu trữ Bộ Y tế cần nộp vào Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3. Vấn đề được đề cập ở trên là những nội dung mà chúng tôi đã trực tiếp nghiên cứu trên cơ sở định hướng, hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Liên Hương.
Quá trình thực hiện luận văn không tránh khỏi những sai sót nhất định, chúng tôi rất mong nhận được sự góp ý, bổ sung của các thầy cô và đồng nghiệp. Nhân đây chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới cán bộ Trung tâm Nghiên cứu khoa học lưu trữ, Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3, Bộ Y tế, Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng, các thầy cô giáo đặc biệt là TS. Nguyễn Thị Liên Hương - người đã hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn thạc sĩ khoa học này. Tôi xin trân trọng cảm ơn! 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1.
THÀNH PHẦN, NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ TÀI LIỆU HÌNH THÀNH TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA BỘ Y TẾ 1.1 CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN, CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA BỘ Y TẾ Ngày 16 - 8 - 1945, Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào (Tuyên Quang) đã thông qua mười chính sách lớn của Việt Minh, thông qua lệnh Tổng khởi nghĩa, quyết định Quốc kỳ, Quốc ca và bầu ra Uỷ ban Dân tộc giải phóng Trung ương do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Ngày 28 - 8 - 1945, theo đề nghị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Uỷ ban Dân tộc giải phóng được cải tổ thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gồm 15 Bộ trong đó có Bộ Y tế. Bộ Y tế nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được hình thành trên cơ sở bộ máy và nhân viên của Tổng Thanh tra Y tế Đông Dương cũ với chức năng nhiệm vụ là chỉ đạo, quản lý công tác y tế trong phạm vi cả nước. Trụ sở của Bộ đóng tại số 7 phố Résident Morel - Nay là phố Bà Huyện Thanh Quan.
Sau đó trụ sở Bộ Y tế được chuyển về một khu nhà hai tầng ở cạnh Bệnh viện Đồn Thủy (nay là Viện Quân Y 108), đầu phố Trần Hưng Đạo ngày nay. Tầng trên là cơ quan Bộ Y tế, tầng dưới là cơ quan Nha Y tế Bắc Việt. Ngày 06 - 01 - 1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên diễn ra trên đất nước ta Ngày 02 - 3 - 1946, Quốc hội khoá I đã tiến hành kỳ họp thứ nhất tại Hà Nội và quyết định thành lập Chính phủ liên hiệp kháng chiến thay thế Chính phủ liên hiệp lâm thời, do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Chính phủ lúc đó gồm 10 Bộ trong đó có Bộ Xã hội - Y tế - Cứu tế và Lao động.
Ngày 19 - 12 - 1946, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Bộ Y tế được lệnh rời khỏi Hà Nội, sơ tán về Hà Đông. Chiến tranh lan rộng, Bộ Y tế di chuyển lên Phú Thọ và chia thành hai bộ phận. Một bộ phận lên An toàn khu ở Tuyên Quang, một bộ phận ở lại Phú Thọ rồi di chuyển sang Vĩnh Yên. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đến năm 1949 cả hai bộ phận nhập lại thành một mối và đóng trụ sở ở Sơn Dương, Chiêm Hoá (xã Yên Nguyên).
Sau đó chuyển về xã Tân Long (huyện Yên Sơn) cho đến ngày thủ đô được giải phóng. Sau khi miền Bắc được giải phóng, năm 1955 Bộ Y tế được Ủy ban Quân ủy Thành phố giao cho ngôi nhà số 15 Trần Hưng Đạo và 13 Phan Huy Chú để làm trụ sở. Năm 1964 đế quốc Mỹ leo thang ném bom miền Bắc, cơ quan Bộ được sơ tán về làng Long Khám, huyện Tiên Sơn, tỉnh Hà Bắc (gần làng Lim hiện nay). Từ năm 1971 đến nay để đáp ứng yêu cầu phát triển cơ quan Bộ và yêu cầu cấp bách về giải quyết đủ nơi làm việc, Bộ Y tế được chuyển về 138 A đường Giảng Võ - quận Đống Đa - Hà Nội.
Quá trình hình thành và phát triển của Bộ Y tế từ năm 1970 đến nay đƣợc làm hai giai đoạn: Giai đoạn từ năm 1970 đến năm 1992 và từ năm 1993 đến nay. Chúng ta đều biết sau khi Hiến pháp năm 1992 ra đời, tổ chức bộ máy của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nói chung, cơ cấu tổ chức của nhiều cơ quan đã có những thay đổi cơ bản. Bộ Y tế cũng không nằm ngoài phạm vi này. Hơn nữa giai đoạn từ năm 1970 đến năm 1992 là giai đoạn nền kinh tế Việt Nam chuyển dần từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa dưới sự quản lý của Nhà nước.
Đây cũng là thời kỳ ở Bộ Y tế hình thành nhiều văn bản về tổ chức. Bởi vì sau khi miền Nam được giải phóng, tình hình thực tế đòi hỏi phải có sự ổn định về tổ chức, phải sắp xếp, bố trí lại cán bộ cho phù hợp với nhiệm vụ, hoàn cảnh mới. Với lý do cơ bản trên, chúng tôi quyết định lấy năm 1992 làm mốc để phân chia và đi sâu nghiên cứu chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế. Giai đoạn 1970 - 1993 Theo Nghị định số 3 - CP ngày 04/01/1971 của Hội đồng Chính phủ về việc sửa đổi tổ chức bộ máy của Bộ Y tế, các đơn vị tổ chức của Bộ bao gồm: 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 - Văn phòng 14 - Cục Vật tư và xây dựng cơ bản 2 - Vụ Tổ chức cán bộ 15 - Viện Vệ sinh dịch tễ học 3 - Vụ Công tác chính trị 16 - Viện Chống lao 4 - Vụ Kế hoạch 17 - Viện Mắt 5 - Vụ Tài vụ 18 - Viện Tai Mũi Họng 6 - Vụ Quản lý khoa học kỹ thuật 19 - Viện Sốt rét- Ký sinh trùng - Côn trùng 7 - Vụ I () 20 - Viện Đông y 8 - Vụ Vệ sinh phòng dịch 21 - Viện Bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh 9 - Vụ Dược chính 22 - Viện Bảo vệ sức khỏe trẻ em 10 - Vụ Quản lý dược 23 - Viện Dược liệu 11 - Cục Phòng bệnh và Chữa bệnh 24 - Viện Kiểm nghiệm 12 - Cục Đào tạo 25 - Tổng Công ty dược 13 - Ban Thanh tra y tế 26 - Một số đơn vị trực thuộc v.
Trên cơ sở Nghị định này, ngày 28/01/1971, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 04/BYT - QĐ quy định tổ chức bộ máy của các Vụ, Cục, Ban, Văn phòng Bộ và quy định tạm thời về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, biên chế của các đơn vị đó. Như vậy so với giai đoạn trước, chức năng, nhiệm vụ của Bộ vẫn ổn định không thay đổi. Về tổ chức thành lập thêm, tách hoặc đổi tên một số vụ như: tách Vụ Kế hoạch - Tài vụ thành hai vụ: Vụ Kế hoạch và Vụ Tài vụ; đổi Vụ Huấn luyện thành Cục Đào tạo; đổi Cục Dược chính và sản xuất thành Vụ Dược chính, Cục Phân phối dược phẩm thành Vụ Quản lý dược; đổi Vụ Phòng bệnh và chữa bệnh thành Cục Phòng bệnh và chữa bệnh; lập thêm Vụ I và Vụ Công tác chính trị. Sau 5 năm hoạt động theo quy định tạm thời về vị trí, chức năng, nhiệm vụ của các Vụ, Cục, Ban và Văn phòng Bộ, ngày 27/7/1976 Bộ trưởng Bộ Y tế đã ra Quyết định số 828 - BYT/QĐ quy định chính thức tổ chức của các Vụ, Cục, Ban, Văn phòng Bộ.
Theo đó, cơ cấu tổ chức của Bộ gồm: 1. Vụ Kế hoạch Theo Quyết định số 167/CP ngày 08/9/1966 của Hội đồng Chính phủ về thành lập Vụ I. Đây là Vụ có chức năng giúp Bộ Y tế trong việc tổ chức quản lý và chỉ đạo thực hiện công tác chi viện cho B, C nhằm phục vụ yêu cầu sản xuất, chiến đấu, đời sống của nhân dân, cán bộ ta và nước bạn Lào theo đường lối, chủ trương của Đảng, Chính phủ, Bộ Y tế. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Vụ Tài vụ 4. Vụ Tổ chức cán bộ 5. Cục Đào tạo 6. Vụ Công tác chính trị 7.
Cục Phòng bệnh, chữa bệnh 8. Vụ Vệ sinh phòng dịch 9. Vụ Dược chính 10. Vụ Quản lý khoa học kỹ thuật 11.
Ban Thanh tra 12. Ban Quân sự 13. Phòng Đông y 14. Phòng Bảo vệ 15.
Phòng Dự trữ vật tư Nhà nước. Những năm tiếp theo, cơ cấu chung của Bộ không có thay đổi, tổ chức của các Vụ có một vài thay đổi mặc dù nhiệm vụ của Vụ không có gì mới. Để củng cố tổ chức, năm 1985 Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 232/QĐ - BYT ngày 19/3/1985 về việc thành lập Ban Hợp tác chuyên gia y tế. Ban này có nhiệm vụ: lập kế hoạch, quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng chuyên gia đi từng nước, từng đợt, tổ chức nắm tình hình hoạt động của chuyên gia trong từng thời gian làm việc ở nước ngoài, báo cáo kế hoạch thu, chi hàng năm của Ban.
Tiếp đó ngày 27 tháng 3 năm 1985 Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị định số 140/HĐBT về việc sắp xếp lại bộ máy giúp Bộ trưởng Bộ Y tế thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Theo Nghị định này, tổ chức bộ máy của Bộ Y tế gồm có: 1. Vụ Lao động tiền lương 2. Ban Thanh tra 11.
Vụ Vệ sinh phòng dịch 3. Vụ Kế hoạch 12. Vụ Y học dân tộc 4. Vụ Tổ chức cán bộ 13.