Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về ứng dụng website trong hoạt động thông tin – thư viện. Chương 2: Thực trạng ứng dụng website trong hoạt động thông tin – thư viện tại Đại học Huế. Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng website trong hoạt động thông tin – thư viện tại Đại học Huế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ƢƠN 1 Ơ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ỨNG DỤNG WEBSITE TRONG HO T NG THÔNG TIN – T Ƣ V ỆN 1.
Khái niệm và xu hƣớng ứng dụng website trong hoạt động thông tin – thƣ viện 1. Khái niệm website Hiện nay website đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của Internet cũng như trong cuộc sống của con người. Khái niệm website được Tim Berners-Lee (người Anh) giới thiệu từ tháng 3/1989. Vào cuối năm 1990, Berners-Lee đã tạo ra liên kết thành công giữa một HTTP client và một server.
Sau đó, ông đã thiết kế và xây dựng trình duyệt web. Website đầu tiên chính thức ra đời vào ngày 6/8/1991. [46] Theo Quy chế cấp phép và cung cấp thông tin, thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet: Website hay trang tin điện tử là loại hình bản tin thực hiện trên mạng Internet.[45] Bách khoa về tin học định nghĩa website là một bộ sưu tập các trang web được viết bằng ngôn ngữ HTML, được liên kết với nhau với các trang web của các website khác, được cài đặt trên máy chủ hoạt động 24 giờ một ngày trên Internet.[46] Từ điển Tin học Anh Anh Việt đã định nghĩa: World Wide Web (mạng thông tin toàn cầu) là bộ sưu tập thông tin trực tuyến lớn nhất thế giới. Web là một tiện ích lớn nhất của Internet, đã trở thành đồng nghĩa với Internet.
Nền tảng của nó là các tài liệu ở dạng HTML, trong đó có chứa nhiều lien kết siêu văn bản (URL) hướng tới những tài liệu khác trên cùng một web server nào trên thế giới. Mạng này sử dụng giao thức HTTP để tải xuống các trang web vào một trình duyệt như Netscape Navigator hoặc Internet Explorer. Sử dụng nhiều công cụ và kiến trúc lập trình mới như Java, JavarScipt, Jscript, VB Script, JavaBeans và ActiveX, Web đang trở thành hệ thống thông tin toàn cầu nhằm mục đích giáo dục, nghiên cứu, giải trí và thương mại.[6] Trong từ điển trực tuyến về khoa học thư viện và thông tin định nghĩa website là một nhóm các trang web có mối liên hệ và được liên kết với nhau, được cài đặt trên một máy chủ web và cho phép người sử dụng internet truy cập 24 giờ một ngày qua phần mềm duyệt web. [39] LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Có thể thấy rằng, website là một cuộc cách mạng trong ngành công nghiệp máy tính.
Website được xem là một văn phòng ảo của các cơ quan trên mạng Internet mà ở đó bao gồm toàn bộ thông tin, dữ liệu, hình ảnh về các sản phẩm, dịch vụ và hoạt động mà cơ quan muốn truyền đạt tới người truy cập Internet. Với vai trò quan trọng như vậy có thể coi website chính là bộ mặt của cơ quan, là nơi để đón tiếp và giao dịch với người sử dụng trên mạng Internet. Đối với ngành TT-TV việc ứng dụng website giúp các thư viện hướng tới việc cung cấp dịch vụ thân thiện, tăng khả năng tương tác với NDT và thư viện.2 Khái niệm website trong hoạt động Thông tin – Thư viện Internet đã tạo cơ hội cho các CQTT-TV phổ biến dịch vụ thông tin và thư viện cho nhiều đối tượng khác nhau và giúp cung cấp việc truy cập tới các CSDL điện tử. Việc này có thể được triển khai thông qua việc thiết kế và xây dựng website cho thư viện, tạo ra một kênh trực tuyến đề NDT truy cập đến các nguồn thông tin và dịch vụ của thư viện thông qua Internet.
Mục tiêu chính của việc tạo ra website là cung cấp thêm điểm tiếp cận các SP/DV, vì vậy các cơ quan TT-TV xem website là một cách mở rộng marketing cho đơn vị mình, đồng thời tạo ra một kênh tương tác thân thiện, thuân lợi giữa NDT và thư viện. Trong một vài năm gần đây, với sự phát triển của công nghệ web, bên cạnh khái niệm website, xuất hiện khái niệm mới cổng thông tin (portal). Về căn bản, cổng thông tin vẫn được dựa trên nền tảng web, là điểm truy cập tập trung, tích hợp các kênh thông tin, các dịch vụ và ứng dụng, phân phối tới người sử dụng thông qua một phương thức thống nhất và đơn giản. Hệ thống cổng thông tin thư viện thường bao gồm các thành phần như: quản lý thư viện, quản lý tài nguyên dạng số, quản lý hành chính, dịch vụ thư điện tử, trao đổi thông tin trực tuyến, và thảo luận diễn đàn [30].
Ngày nay, các thư viện đại học không những chỉ sử dụng website như một công cụ để giúp người sử dụng truy cập đến các nguồn lực của thư viện mà còn là cổng thông tin, nơi thực hiện các tương tác giữa thư viện với NDT, giữa NDT với NDT một cách hữu ích. Ứng dụng website trong hoạt động TT-TV là một xu hướng phổ biến ở các thư viện nói chung và thư viện đại học nói riêng trên thế giới và cả ở Việt Nam. Sự hiện diện của website đã có một vai trò to lớn trong việc thay đổi các hình thức phục vụ, đa dạng hóa các SP/DV TT-TV, làm cho hình ảnh thư viện trở nên “sống động” hơn. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng website của các thư viện Việt Nam nhìn chung chưa thực sự hấp dẫn, lượng NDT truy cập sử dụng còn khiêm tốn, chưa đáp ứng được nhu cầu tin của LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Vì vậy việc xây dựng và thiết kế một website phù hợp với từng thư viện và đặc thù của NDT là một nhiệm vụ quan trọng, cần được thực hiện một cách chuyên nghiệp và bài bản.3 Xu hướng ứng dụng website trong hoạt động thông tin – thư viện 1.1 Sử dụng website và các công cụ hỗ trợ để nghiên cứu nhu cầu tin và người dùng tin Có thể thấy rằng hiện nay ở các trường đại học, xu thế sinh viên, giảng viên truy cập và khai thác thông tin qua website thư viện đã trở nên khá phổ biến. Đây chính là điều kiện thuận lợi để các CQTT-TV đại học phát triển các công cụ trực tuyến để nghiên cứu nhu cầu tin và người dùng tin. Để thu thập số liệu, thông tin có liên quan đến nhu cầu của NDT nhiều thư viện đại học đã tích hợp bảng khảo sát NDT vào website thư viện (như Yale University Library hay Mälardalen University Library,…) hoặc trực tiếp thu nhận ý kiến của NDT bằng các mẫu thu thập ý kiến trên website (như Send us feedback của Cornell University Library, Website user feedback của National Taiwan University 15 Library,…) để trao đổi, nhận ý kiến phản hồi và tìm hiểu nhu cầu tin, xây dựng quan hệ giữa CBTV và NDT. Ở Việt Nam, một số thư viện đại học cũng đã đặt các mẫu thu thập ý kiến trên website thư viện để tiếp nhận góp ý của NDT như Trung tâm Thông tin - Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, Thư viện Trung tâm Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh… Ba CQTT-TV được nghiên cứu tại luận văn này đều đã sử dụng việc khảo sát NDT trên website của mình.
Thông qua website, CBTV có thể tạo nên những cuộc điều tra khảo sát nhỏ về các hoạt động của thư viện như: Nghiên cứu thái độ và thói quen sử dụng, đo lường mức độ hài lòng, thăm dò ý kiến của NDT, tình hình sử dụng các sản phẩm và dịch vụ của thư viện… Hoạt động này sẽ tạo lập được sự chủ động, có sự phản hồi nhanh chóng từ NDT bằng cách trả lời vào vào bảng hỏi được tạo sẵn. Dựa vào kết quả khảo sát, các CQTT- TV sẽ đưa ra những chiến lược phát triển sản phẩm, dịch vụ phù hợp nhằm thõa mãn nhu cầu thông tin của NDT. Ngoài ra, trên website có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ tương tác với NDT như Online Chat (trò chuyện trực tuyến). Việc hỗ trợ NDT bằng hình thức trực tuyến qua hệ thống Online Chat đang được nhiều thư viện áp dụng, triển khai nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, đa dạng hóa SP/DV, khẳng định thương hiệu để đáp ứng nhu cầu của bạn đọc trong giai đoạn công nghệ phát triển cao.
Thư viện có thể sử dụng tin nhắn nhanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com (các công cụ như: yahoo, subiz, zopim…) trên website để trực tiếp trao đổi với NDT, thu nhận ý kiến phản hồi và tìm hiểu về nhu cầu tin, xây dựng quan hệ giữa CBTV và NDT. Qua những cuộc trò chuyện trực tuyến này giúp thư viện nắm rõ quan điểm và phản hồi của NDT ở các nhóm khác nhau để có những điều chỉnh kịp thời nhằm nâng cao chất lượng SP/DV TT-TV. Với việc duy trì hoạt động này thường xuyên và liên tục, các CQTT-TV có cơ sở để hiểu sâu hơn về nhu cầu của NDT trên cơ sở đó có những chính sách phù hợp để đáp ứng nhu cầu của họ. Quan trọng là qua các kênh này, website thư viện có thể tạo thêm sức hấp dẫn của việc sử dụng thư viện và cho thấy vai trò ngày càng cao của thư viện trong môi trường giáo dục đại học.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Cải tiến và phát triển các SP/DV mới phù hợp với môi trường trực tuyến Một tổ chức luôn phải lưu tâm đến việc không ngừng hoàn thiện các SP/DV đã có và tạo ra những SP/DV mới để thõa mãn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Các CQTT-TV cũng không nằm ngoài xu thế đó. Website thư viện vừa là sản phẩm vừa là kênh cung cấp các sản phẩm dưới dạng điện tử và thực tế cho thấy các CQTT-TV đại học đang ngày càng chú trọng phát triển và đa dạng hóa các SP/DV của mình phù hợp với môi trường trực tuyến. Mục tiêu chính của việc tạo ra website là cung cấp thêm điểm tiếp cận dịch vụ và tài liệu thư viện cho NDT.
Internet tạo cho thư viện cơ hội không chỉ nâng cao các dịch vụ truyền thống mà cả những dịch vụ khác không có trong thư viện truyền thống. Với website của mình các CQTT-TV có thể cải tiến và phát triển các SP/DV: - Cung cấp thông tin về các nguồn lực, sản phẩm của bản thân thư viện, trong đó quan trọng nhất là giới thiệu về các tài nguyên và các SP/DV của thư viện.