Luận văn thạc sĩ về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở trường tiểu học quận 2, TP.HCM

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở các trường tiểu học quận 2 thành phố, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Huỳnh Thị Kim Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
• Đề tài: Quản lí Hoạt Động Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Vào Dạy Học Ở Các Trường Tiểu Học Quận 2, Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CNTT VÀO DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 1.1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.2. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.3. Những nghiên cứu trong nước
• 1.1.4. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.5. Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học
• 1.1.6. Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở tiểu học
• 1.1.7. Hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở trường tiểu học
• 1.1.8. Nội dung ứng dụng CNTT vào hoạt động dạy
• 1.1.9. Nội dung ứng dụng CNTT vào hoạt động học
• 1.1.10. Quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở tiểu học
• 1.1.11. Quản lí ứng dụng CNTT vào hoạt động dạy của giáo viên
• 1.1.12. Quản lí việc ứng dụng CNTT vào hoạt động học của học sinh
• 1.1.13. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở các trường tiểu học
• 1.1.13.1. Chủ trương, cơ chế chính sách
• 1.1.13.2. Nhận thức của cơ quan quản lí và các cơ sở giáo dục
• 1.1.13.3. Trình độ tin học của đội ngũ cán bộ, giáo viên
• 1.1.13.4. Năng lực ứng dụng công nghệ thông tin vào học tập của học sinh
• 1.1.13.5. Cơ sở vật chất hạ tầng về công nghệ thông tin
• 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 2, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội và giáo dục Tiểu học Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh có ảnh hưởng đến việc ứng dụng CNTT vào dạy học
• 2.1.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Khái quát tình hình giáo dục tiểu học
• 2.2. Tổ chức quá trình khảo sát
• 2.2.1. Mục tiêu khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Công cụ khảo sát
• 2.2.5. Xử lí kết quả khảo sát
• 2.3. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở các trường tiểu học Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3.1. Thực trạng điều kiện CSVC
• 2.3.2. Thực trạng ứng dụng CNTT vào hoạt động dạy của giáo viên
• 2.3.3. Thực trạng ứng dụng CNTT vào hoạt động học của học sinh
• 2.3.4. Thực trạng quản lí việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở các trường tiểu học Quận 2, TP.
• 2.3.5. Thực trạng QLUDCNTT vào hoạt động dạy của GV
• 2.3.6. Thực trạng QLUDCNTT vào hoạt động học của HS
• 2.3.7. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lí việc ứng dụng CNTT vào dạy học ở các trường tiểu học Quận 2, TP.
• 2.3.8. Đánh giá chung về thực trạng quản lí việc ứng dụng CNTT vào dạy học ở các trường tiểu học Quận 2, TP.
• 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÍ VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 2, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và khoa học
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu và đồng bộ
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Biện pháp quản lí việc ứng dụng CNTT vào dạy học ở các trường tiểu học Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức về vai trò, lợi ích của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học
• 3.2.2. Tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên về UDCNTT vào dạy học
• 3.2.3. Tăng cường chỉ đạo việc UDCNTT vào hoạt động dạy của GV
• 3.2.4. Đẩy mạnh quản lí việc UDCNTT vào hoạt động học tập của HS
• 3.2.5. Quản lí hạ tầng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện đại
• 3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.2.7. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.2.7.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.2.7.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.2.7.3. Đối tượng khảo nghiệm
• 3.2.7.4. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.2.7.5. Kết quả khảo nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở trường tiểu học

Trong bối cảnh hiện đại, công nghệ thông tin đã trở thành một phần không thể thiếu trong dạy học tiểu học. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh tiểu học. Theo nghiên cứu, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức và tạo điều kiện cho học sinh phát triển kỹ năng số. Các phương pháp dạy học hiện đại như học tập trực tuyến hay sáng tạo trong giáo dục đã được áp dụng rộng rãi. Điều này không chỉ giúp học sinh tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện. Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ giáo dục cũng gặp nhiều thách thức, đặc biệt là về trình độ tin học của giáo viên và cơ sở vật chất tại các trường học.

1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

Nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiểu học đã được thực hiện từ nhiều năm qua. Các nghiên cứu ở nước ngoài cho thấy rằng việc ứng dụng công nghệ có thể cải thiện đáng kể hiệu quả học tập của học sinh. Tại Việt Nam, các nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng công nghệ giáo dục đang dần được chú trọng hơn trong các trường tiểu học. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc triển khai, đặc biệt là ở quận 2, TP.HCM. Việc thiếu hụt cơ sở vật chất và kỹ năng số của giáo viên là những yếu tố cản trở sự phát triển của giáo dục hiện đại.

II. Thực trạng quản lý việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở các trường tiểu học quận 2 TP

Thực trạng quản lý việc ứng dụng công nghệ thông tin tại các trường tiểu học ở quận 2 cho thấy nhiều điểm tích cực nhưng cũng không ít thách thức. Các trường đã bắt đầu đầu tư vào cơ sở vật chất như phòng máy tính và thiết bị hỗ trợ dạy học. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ chủ yếu dừng lại ở mức độ cơ bản, như trình chiếu hình ảnh và video. Hầu hết giáo viên vẫn chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng số, dẫn đến việc chưa khai thác hết tiềm năng của công nghệ giáo dục. Theo khảo sát, chỉ một số ít giáo viên sử dụng các phần mềm hỗ trợ học tập một cách hiệu quả. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp từ phía cơ quan quản lý giáo dục để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho giáo viên.

2.1. Khái quát về điều kiện kinh tế xã hội và giáo dục tiểu học quận 2

Điều kiện kinh tế - xã hội của quận 2, TP.HCM có ảnh hưởng lớn đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiểu học. Với sự phát triển nhanh chóng của khu vực, nhu cầu về giáo dục hiện đại ngày càng cao. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường đều có đủ cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ cần thiết. Một số trường vẫn còn thiếu thiết bị như máy tính và bảng tương tác thông minh. Điều này ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng công nghệ trong dạy học. Hơn nữa, sự chênh lệch về trình độ tin học giữa các giáo viên cũng là một yếu tố cần được xem xét để cải thiện tình hình.

III. Biện pháp quản lý việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở các trường tiểu học quận 2 TP

Để nâng cao hiệu quả quản lý việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiểu học, cần có những biện pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức của giáo viên về vai trò của công nghệ giáo dục. Các chương trình bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ cho giáo viên cần được tổ chức thường xuyên. Thứ hai, cần tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện đại. Việc này không chỉ giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc giảng dạy mà còn tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận công nghệ một cách hiệu quả. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý giáo dục và các trường học để triển khai các biện pháp này một cách đồng bộ và hiệu quả.

3.1. Nâng cao nhận thức về vai trò lợi ích của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học

Nâng cao nhận thức về công nghệ thông tin trong dạy học là một trong những biện pháp quan trọng. Cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để giáo viên hiểu rõ hơn về lợi ích của việc ứng dụng công nghệ. Việc này không chỉ giúp giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của công nghệ giáo dục mà còn khuyến khích họ áp dụng vào thực tiễn giảng dạy. Hơn nữa, việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên cũng là một cách hiệu quả để nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ trong dạy học tiểu học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 lan rộng, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào giáo dục trở thành xu thế tất yếu nhằm nâng cao chất lượng dạy học. Tại Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh, với 11 trường tiểu học công lập và hơn 11.600 học sinh, việc quản lí hoạt động ứng dụng CNTT vào dạy học đang được quan tâm đặc biệt. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quản lí hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học tại 6 trường tiểu học tiêu biểu của Quận 2, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lí hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học trong giai đoạn 2018-2020. Nghiên cứu tập trung vào ba nội dung chính: quản lí hoạt động ứng dụng CNTT trong chuẩn bị kế hoạch dạy học, tổ chức thực hiện và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện công tác quản lí ứng dụng CNTT, hỗ trợ giáo viên nâng cao năng lực CNTT, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh phát triển năng lực tự học và sáng tạo trong môi trường số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên quan điểm hệ thống – cấu trúc, xem quản lí ứng dụng CNTT là một bộ phận trong hệ thống quản lí nhà trường, đồng thời vận dụng quan điểm lịch sử và thực tiễn để phân tích sự phát triển và thực trạng ứng dụng CNTT trong giáo dục tiểu học. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

• Lý thuyết quản lí giáo dục: Quản lí là quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lí đến đối tượng nhằm đạt mục tiêu đề ra, bao gồm các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.

• Lý thuyết ứng dụng CNTT trong dạy học: CNTT được hiểu là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kỹ thuật hiện đại nhằm xử lí, lưu trữ và truyền tải thông tin, được ứng dụng trong các hoạt động chuẩn bị, tổ chức và đánh giá dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục.

Các khái niệm chính bao gồm: hoạt động dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học, quản lí hoạt động ứng dụng CNTT, các mức độ ứng dụng CNTT trong dạy học, và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí ứng dụng CNTT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp phân tích lý thuyết và khảo sát thực tiễn. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ 18 cán bộ quản lí, 180 giáo viên và 360 học sinh tại 6 trường tiểu học Quận 2, được chọn mẫu ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính đại diện.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 20 để xử lí số liệu khảo sát, kết hợp phân tích định tính từ phỏng vấn sâu với hiệu trưởng và cán bộ quản lí.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm học 2017-2018, bao gồm giai đoạn khảo sát thực trạng, phân tích dữ liệu và đề xuất biện pháp quản lí.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng cơ sở vật chất và trang thiết bị CNTT: Khoảng 85% trường tiểu học được trang bị phòng máy tính và thiết bị hỗ trợ như máy chiếu, bảng tương tác thông minh. Tuy nhiên, chỉ khoảng 60% thiết bị được sử dụng hiệu quả trong dạy học.

2. Ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy của giáo viên: 70% giáo viên sử dụng CNTT chủ yếu để soạn thảo giáo án và trình chiếu PowerPoint, trong khi chỉ 35% tích hợp phần mềm dạy học chuyên biệt vào giảng dạy.

3. Ứng dụng CNTT trong hoạt động học của học sinh: Khoảng 50% học sinh có khả năng sử dụng các phần mềm cơ bản như Word, PowerPoint; tuy nhiên, chỉ 30% học sinh thường xuyên sử dụng CNTT để tự học tại nhà.

4. Quản lí hoạt động ứng dụng CNTT: 80% cán bộ quản lí nhận thức rõ tầm quan trọng của CNTT trong dạy học, nhưng chỉ 55% có kế hoạch cụ thể và kiểm tra định kỳ việc ứng dụng CNTT của giáo viên và học sinh.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy cơ sở vật chất CNTT tại các trường tiểu học Quận 2 đã được đầu tư tương đối đầy đủ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng CNTT vào dạy học. Tuy nhiên, việc sử dụng thiết bị và phần mềm còn hạn chế, chủ yếu dừng lại ở mức hỗ trợ soạn thảo và trình chiếu, chưa phát huy hết tiềm năng của CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học. Nguyên nhân chính là do trình độ tin học của giáo viên chưa đồng đều, thiếu các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu và sự chỉ đạo chưa đồng bộ từ phía quản lí nhà trường.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, mức độ ứng dụng CNTT tại Quận 2 tương đối thấp so với các địa phương phát triển hơn, nhưng phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và trình độ CNTT của đội ngũ giáo viên hiện tại. Việc quản lí ứng dụng CNTT còn thiếu sự kiểm tra, đánh giá thường xuyên và chưa có cơ chế khen thưởng hiệu quả, dẫn đến động lực áp dụng CNTT của giáo viên chưa cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ sử dụng các hình thức CNTT trong dạy học của giáo viên, bảng so sánh mức độ ứng dụng CNTT giữa các trường, và biểu đồ đánh giá nhận thức của cán bộ quản lí về CNTT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường bồi dưỡng kỹ năng CNTT cho giáo viên: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về ứng dụng phần mềm dạy học hiện đại, nâng cao năng lực thiết kế giáo án điện tử và sử dụng các công cụ tương tác. Mục tiêu đạt 90% giáo viên thành thạo CNTT trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận 2 phối hợp với các trung tâm đào tạo CNTT.

2. Xây dựng kế hoạch quản lí ứng dụng CNTT đồng bộ: Hiệu trưởng các trường cần xây dựng kế hoạch cụ thể, bao gồm kiểm tra định kỳ, đánh giá hiệu quả sử dụng CNTT trong dạy học và học tập. Mục tiêu hoàn thiện kế hoạch trong năm học tiếp theo. Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu các trường tiểu học.

3. Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và phần mềm bản quyền: Bổ sung thiết bị hiện đại, nâng cấp mạng internet và mua bản quyền phần mềm dạy học chuyên biệt để phục vụ giảng dạy và học tập. Mục tiêu hoàn thành trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND Quận 2 và Phòng Giáo dục.

4. Khuyến khích và khen thưởng giáo viên ứng dụng CNTT hiệu quả: Xây dựng cơ chế khen thưởng, tạo động lực cho giáo viên tích cực đổi mới phương pháp dạy học bằng CNTT. Mục tiêu tăng tỷ lệ giáo viên ứng dụng CNTT lên 75% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu và Phòng Giáo dục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lí giáo dục: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng chính sách, kế hoạch quản lí ứng dụng CNTT trong các trường tiểu học.

2. Giáo viên tiểu học: Hỗ trợ nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng dụng CNTT trong thiết kế và tổ chức dạy học, từ đó đổi mới phương pháp giảng dạy.

3. Nhà nghiên cứu giáo dục và công nghệ: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phân tích chuyên sâu về quản lí ứng dụng CNTT trong giáo dục tiểu học tại Việt Nam.

4. Các cơ quan quản lí giáo dục địa phương: Tham khảo để xây dựng các chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và chính sách hỗ trợ ứng dụng CNTT trong giáo dục phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc ứng dụng CNTT trong dạy học tiểu học lại quan trọng?
   Ứng dụng CNTT giúp nâng cao chất lượng dạy học, phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, đồng thời hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy. Ví dụ, việc sử dụng phần mềm tương tác giúp học sinh hứng thú và tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn.

2. Những khó khăn chính trong quản lí ứng dụng CNTT ở các trường tiểu học là gì?
   Khó khăn gồm trình độ CNTT chưa đồng đều của giáo viên, thiếu kế hoạch quản lí cụ thể, cơ sở vật chất chưa đồng bộ và thiếu cơ chế khuyến khích hiệu quả. Điều này làm giảm hiệu quả ứng dụng CNTT trong dạy học.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực CNTT cho giáo viên tiểu học?
   Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu, tập huấn thường xuyên, đồng thời tạo môi trường học tập và chia sẻ kinh nghiệm giữa giáo viên. Ví dụ, các buổi sinh hoạt chuyên môn với nội dung ứng dụng CNTT giúp giáo viên cập nhật kỹ năng mới.

4. Cơ sở vật chất nào cần được ưu tiên đầu tư để hỗ trợ ứng dụng CNTT?
   Ưu tiên đầu tư phòng máy tính hiện đại, mạng internet tốc độ cao, thiết bị trình chiếu đa phương tiện và phần mềm bản quyền phục vụ giảng dạy. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh sử dụng CNTT hiệu quả.

5. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả quản lí ứng dụng CNTT trong dạy học?
   Có thể xây dựng bộ tiêu chí đánh giá dựa trên mức độ sử dụng CNTT của giáo viên và học sinh, hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học, cũng như kết quả học tập của học sinh. Việc kiểm tra định kỳ và phản hồi từ giáo viên, học sinh là minh chứng quan trọng.

Kết luận

• Quản lí hoạt động ứng dụng CNTT vào dạy học tại các trường tiểu học Quận 2 đã có những bước tiến tích cực nhưng còn nhiều hạn chế về kỹ năng và kế hoạch quản lí.
• Cơ sở vật chất CNTT được đầu tư tương đối đầy đủ, tuy nhiên việc khai thác và sử dụng chưa đạt hiệu quả tối ưu.
• Trình độ CNTT của giáo viên và nhận thức quản lí là yếu tố quyết định đến thành công của việc ứng dụng CNTT trong dạy học.
• Các biện pháp đề xuất tập trung vào nâng cao năng lực CNTT cho giáo viên, xây dựng kế hoạch quản lí đồng bộ, đầu tư cơ sở vật chất và khuyến khích đổi mới sáng tạo.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong việc hoàn thiện quản lí ứng dụng CNTT, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học tại Quận 2 và các địa phương tương tự.

Các nhà quản lí giáo dục và giáo viên tiểu học nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm thúc đẩy ứng dụng CNTT hiệu quả, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để nâng cao chất lượng giáo dục trong thời đại số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Từ những năm 1980, các nghiên cứu đã chứng minh rằng việc sử dụng công nghệ máy tính có thể thúc đẩy học sinh, tăng cường sự hướng dẫn cho các học sinh có nhu cầu đặc biệt, nâng cao thái độ của học sinh đối với việc học, hỗ trợ giáo viên trong việc thực hiện một số nhiệm vụ giảng dạy thường lệ.

Báo cáo năm 1990 của Hiệp hội các nhà xuất bản phần mềm về hiệu quả của các máy vi tính trong trường đã trình bày các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng công nghệ như một công cụ học tập có thể tạo ra sự khác biệt tích cực về thành tích, thái độ và tương tác của học sinh với giáo viên và các học sinh khác (Ellen R. Bialo and Jay Sivin- Kachala, 2018). Tài liệu Dạy và học khoa học Tiểu học với công nghệ thông tin của tác giả Paul Warwick, Elaine Wilson, Mark Winterbottom cung cấp một loạt các hiểu biết sâu sắc về học tập của học sinh liên quan đến việc sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) trong khoa học như: cung cấp các ví dụ cụ thể về sử dụng phần mềm và phần cứng trong lớp học, cân nhắc việc sử dụng công nghệ và sáng tạo cho học sinh tham gia hoạt động khoa học trong những năm đầu tiên ở tiểu học, cho biết khả năng tương lai của việc sử dụng các công nghệ thông tin vào dạy học. Ngoài ra, còn có nhiều đề tài nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học như đề tài “Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy và học ở Hồng Kông” của David M.

Kennedy, Andrew Klein và Creighton Peet. Các tác giả đã dựa trên phong cách học của học sinh và phong cách dạy của giáo viên để đưa ra hướng dẫn sử dụng CNTT như thế nào cho hiệu quả (Dr. Kennedy, Andrew Klein và Creighton Peet, 2010). Đề tài Những ảnh hưởng của việc sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học đến thành tích môn khoa học của học sinh tiểu học trường Butterworth ở Malaysia Luan van 8 đã khẳng định được tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vì nó thật sự nâng cao chất lượng dạy học (Azidah Abu Ziden, Issham Ismail, Robitah Spian and K.

Đề tài Công nghệ thông tin trong dạy học: những lợi thế và rào cản của Mohammad Javad Riasati, Negah Allahyar, Kok-Eng Tan đã đưa ra sáu lợi thế của việc ứng dụng công nghệ thông tin và năm rào cản đối với việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học (Mohammad Javad Riasati, Negah Allahyar and Kok-Eng Tan, 2012). Đề tài Sử dụng phương tiện nghe nhìn trong dạy học ở tiểu học một cách đơn giản và hiệu quả đã nghiên cứu về hiệu quả của việc sử dụng các thiết bị đa phương tiện nhằm kích hoạt các giác quan của học sinh để nâng cao chất lượng dạy học (Deepa Awasthi, 2014). Gần đây, trên trang web Scoilnet đã thông báo tất cả giáo viên, phụ huynh và học sinh ở các trường trên đất nước Ireland đều có thể đăng nhập vào Thế giới Sách trực tuyến hoàn toàn miễn phí để có thể tìm các tài liệu học thuật phù hợp với trình độ và lứa tuổi của mình (Patrick Coffey, 2017) Điều đó cho thấy ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học đang là một xu thế của xã hội hiện nay và được nghiên cứu sâu rộng ở nhiều nước trên thế giới. Những nghiên cứu trong nước Vào những năm đầu của thập niên 90, Bộ GD&ĐT đã chủ trương đưa máy tính vào nhà trường với mục đích dạy học Tin học và làm phương tiện dạy học các môn học khác.

Sau đó là chương trình quốc gia về CNTT (1996-2000), đề án tin học hoá quản lí hành chính nhà nước (2001-2005) ban hành kèm theo Quyết định số 112/2001/QĐ-TTg ngày 25/7/2001 của Thủ tướng Chính phủ về giáo dục, đề án “Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí, hoạt động dạy và học nghề đến năm 2020” được phê duyệt bởi Thủ tướng Chính phủ ngày 31 tháng 10 năm 2014. Ứng dụng CNTT vào giáo dục là một xu thế mới trong giai đoạn hiện nay và trong tương lai. Tuy nhiên quản lí hoạt động ứng dụng CNTT trong các nhà trường như thế nào cho có hiệu quả đang còn là một vấn đề đang bàn cãi. Nhận thức được vai trò to lớn Luan van 9 của CNTT nên đã có nhiều tài liệu, công trình, báo cáo viết về ứng dụng CNTT trong GD&ĐT, đặc biệt là đối với giáo dục phổ thông như: - Tổng quan về ứng dụng CNTT trong giáo dục của Trần Khánh Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên cho thấy cái nhìn khái quát về những thuận lợi khó khăn khi ứng dụng CNTT trong giáo dục ở Việt Nam giai đoạn 2001-2005 (Trần Khánh, 2007).

- Đề án dạy học tin học và ứng dụng CNTT trong trường phổ thông giai đoạn 2004 - 2006 của Bộ GD&ĐT giới thiệu một số mô hình, tổ chức dạy học môn Tin học và định hướng cho việc ứng dụng CNTT trong giai đoạn 2004 – 2006. - Ứng dụng CNTT trong dạy học của Lê Công Triêm và Nguyễn Đức Vũ (2006), hướng dẫn cụ thể cách soạn thảo và thiết kế bài giảng có ứng dụng công nghệ thông tin bằng Microsoft Office và hiệu chỉnh âm thanh, hình ảnh, phim qua một số phần mềm như Blaza Media Convert, Deskshare DMC, Adobe Premiere. - Bài viết Ứng dụng CNTT trong quản lí trường trung học cơ sở - Thực trạng và giải pháp của Tiến sĩ Ngô Quang Sơn 10/2007 nêu lên những mặt tích cực và hạn chế trong việc ứng dụng CNTT vào quản lí ở các trường Trung học Cơ sở, đề xuất một số biện pháp để việc quản lí nhà trường có hiệu quả hơn với việc ứng dụng CNTT (Ngô Quang Sơn, 2007). - Đề tài “Ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường phổ thông Việt Nam” do Đào Thái Lai làm chủ nhiệm, dưới sự chủ trì của Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục, được thực hiện trong 2 năm (2003-2005), với sự tham gia thực hiện của nhiều cá nhân, đơn vị trong và ngoài Viện.

Sau thời gian thực hiện, đề tài đã thu được những kết quả nhất định và là tài liệu tham khảo quý báu. Đề tài đã đưa ra được những nguyên tắc chung và phương pháp ứng dụng CNTT trong dạy học một số môn. Ngoài ra, còn có các Hội thảo khoa học với chủ đề “Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo” nhằm mục đích nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. - Ở bậc tiểu học, luận án tiến sĩ khoa học của Lê Thị Hồng Chi: Dạy học dựa vào tìm tòi ở tiểu học với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin (2014) xây dựng được quy trình dạy học dựa vào tìm tòi ở tiểu học với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin Luan van 10 gồm 6 bước, trong đó chỉ rõ các biện pháp và kĩ thuật dạy học (từ thiết kế đến thực hiện) bắt đầu từ chuẩn bị, định hướng, hướng dẫn học sinh tìm tòi, phát hiện bản chất tri thức đến tổ chức cho học sinh thực hành, vận dụng, đánh giá quá trình và kết quả tìm tòi; cụ thể hoá quy trình đó vào dạy học môn Toán và môn Khoa học lớp 4, 5, giúp cho các giáo viên dễ dàng áp dụng quy trình vào thực tiễn.

Gần đây, đã có một số đề tài khoa học nghiên cứu sử dụng phương pháp dạy học tích cực có kết hợp ứng dụng CNTT trong giáo dục Tiểu học như các đề tài của các tác giả Phó Đức Hòa, Ngô Quang Sơn cùng cộng sự… Ngoài ra, còn có khá nhiều luận văn thạc sĩ về việc quản lí ứng dụng CNTT trong dạy học ở tiểu học như: (Lê Hồng Vân, 2015) - Quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở các trường tiểu học huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội; (Đỗ Đức Minh, 2016) - Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại các trường tiểu học thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ”; (Hoàng Thu Hằng, 2017) - Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tại các trường tiểu học trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội. Ở Thành phố Hồ Chí Minh có đề tài luận văn của Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên (2011) - Thực trạng quản lí việc ứng dụng công nghệ thông tin của hiệu trưởng vào dạy học ở bậc Tiểu học tại Quận 11, Tp. Hồ Chí Minh và tác giả Vĩnh Nguyên tập trung vào các chức năng quản lí của người hiệu trưởng (Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, 2011). Từ các phân tích trên, tác giả nhận thấy quản lí ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học ở trường Tiểu học là một vấn đề cấp thiết.

Việc đưa CNTT vào quản lí các hoạt động nhà trường nói chung và quản lí dạy học nói riêng còn tồn tại nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu giải quyết. Vì thế, tác giả đã đi sâu nghiên cứu vấn đề này trong phạm vi các trường tiểu học ở Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh nhằm đề xuất được một số biện pháp quản lí góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường tiểu học hiện nay. Một số khái niệm cơ bản 1. Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học a) Khái niệm hoạt động dạy học Luan van 11 Theo tác giả Trần Thị Hương: “Hoạt động dạy học là hoạt động tương tác, phối hợp và thống nhất giữa hoạt động chủ đạo của giáo viên và hoạt động tự giác, tích cực, chủ động của học sinh nhằm thực hiện mục tiêu dạy học.

Hoạt động dạy học là một hoạt động kép gồm hai hoạt động: hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh. Trong đó, hoạt động dạy của giáo viên đóng vai trò chủ đạo; hoạt động học của học sinh đóng vai trò chủ động. Nếu thiếu một trong hai hoạt động này thì hoạt động dạy học sẽ không diễn ra.” (Trần Thị Hương (chủ biên), Nguyễn Đức Danh, Hồ Văn Liên, Ngô Đình Qua, 2014) Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh khi nghiên cứu về hoạt động dạy học đã chỉ rõ: “Quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng của hai thành tố cơ bản trong quá trình dạy học - hoạt động dạy và hoạt động học. Hoạt động dạy của người giáo viên là hoạt động lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của học sinh, giúp học sinh tìm tòi khám phá tri thức, qua đó thực hiện có hiệu quả chức năng học của bản thân.