CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SỐ VÀO KINH DOANH NHÀ HÀNG TẠI KHÁCH SẠN 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới Hình 1. Các thiết bị CNTT được sử dụng bởi các nhà hàng ở mỗi thành phố (Yogyakarta, Surakarta và Semarang) (Nguồn: Bài nghiên cứu The use of information technology by restaurants in Joglosemar, the mainstay city of Indonesian culinary) Hiện tại trên thế giới vấn đề ứng dụng công nghệ số rất được các nhà nghiên cứu quan tâm và có rất nhiều công trình nghiên cứu ấn tượng về vấn đề ứng dụng công nghệ số trong nhiều lĩnh vực nói chung và trong kinh doanh nhà hàng nói riêng.
Tác giả Andi Asrihapsari và Doddy Setiawan trong nghiên cứu “The use of information technology by restaurants in Joglosemar, the mainstay city of Indonesian culinary” năm 2020 sau khi thu thập dữ liệu từ 200 nhà hàng, mỗi nhà hàng ở ba thành phố (Yogyakarta, Surakarta và Semarang) thông qua bảng câu hỏi, phỏng vấn và quan sát, đỉnh điểm là 600 nhà hàng. Các kết quả cho thấy các nhà hàng áp dụng ứng dụng kết nối bằng công nghệ số (92%), vận chuyển trực tuyến (81%), thanh toán không dùng tiền mặt (66%), IT cashier 9 (61%), Wi-Fi (57%) để cải thiện hiệu suất của họ. Các hoạt động ứng dụng công nghệ số trong kinh doanh nhà hàng bao gồm 1) phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt tại quầy thu ngân, 2) phương tiện CNTT liên quan đến thanh toán đơn hàng với số lượng lớn bên ngoài nhà hàng, 3) phương tiện đối tác vận chuyển trực tuyến, 4) phương tiện IT thu ngân, 5) phương tiện IT liên hệ với nhà hàng, 6) các phương tiện khác với tên tiếng anh là 1) non-cash payment facilities at the cashier, 2) IT facilities related to order payments with the large number outside restaurants, 3) online transportation partner facilities, 4) cashier IT facilities, 5) restaurant contact IT facilities, 6) others và qua hình ảnh dưới cho thấy rõ ràng phần lớn các nhà hàng đều áp dụng những công nghệ này. Một nghiên cứu khác của tác giả Ahmad Fawwaz Malkawi thuộc Khoa Department of Administrative Sciences, đại học Jerash, Jordan có tên “The Impact of the Use of Information Technology in Improving the Quality of Services: A Field Study of Fast-Food Restaurants in Jordan” năm 2017 chỉ ra các biến độc lập và biến phụ thuộc của ứng dụng công nghệ số nâng cao chất lượng dịch vụ.
Trong nghiên cứu này tác giả đưa ra được những lợi ích cũng như tác động của CNTT trong việc cải thiện chất lượng dịch vụ của nhà hàng Fast- food tại Jordan. Kết quả của nghiên cứu cho thấy nhà hàng Fast-food sử dụng CNTT thường có chất lượng dịch vụ tốt hơn. Cho thấy có một mối quan hệ chặt chẽ giữa CNTT và việc nâng cao chất lượng của dịch vụ. Ngoài ra, CNTT trực tiếp ảnh hưởng tích cực đến quá trình nâng cao chất lượng phục vụ của các nhà hàng thức ăn nhanh.
Nghiên cứu khuyến nghị nâng cao nhu cầu sử dụng thông tin công nghệ nhiều hơn trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ trong các nhà hàng. Mẫu nghiên cứu của đề tài (Nguồn:Bài nghiên cứu The Impact of the Use of Information Technology in Improving the Quality of Services: A Field Study of Fast-Food Restaurants in Jordan) 1. Tình hình nghiên cứu trong nước Cùng với tốc độ đổi mới của thế giới, Việt Nam cũng đang trên con đường ứng dụng và cải tiến trình độ khoa học kỹ thuật. Cụ thể như vấn đề ứng dụng công nghệ số đã được quan tâm nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, có thể kể đến là ứng dụng CNTT vào giảng dạy vào quản lý dữ liệu vào quản lý nhân sự, quản lý tài chính hoặc trong y học cũng được sử dụng khá nhiều… Đến thời điểm hiện tại một số công trình nghiên cứu nổi bật là “Năng lực công nghệ số đáp ứng nhu cầu xã hội: Các mô hình quốc tế và hướng tiếp cận tại Việt Nam” (2019) của tác giả Nguyễn Tấn Đại, nghiên cứu có vai trò to lớn trong việc chỉ ra những tác dụng của công nghệ số trong việc đáp ứng nhu cầu con người và cho chúng ta thấy được tổng quan tình hình này trên thế giới hay “Ứng dụng các công cụ CNTT trong quản trị tri thức đối với hoạt động giảng dạy và nghiên cứu tại trường đại học Thương mại” (2017) của TS Trần Hoài Nam đã chỉ ra được thực trạng ứng dụng công cụ CNTT trong quản trị tri thức tại trường đại học Thương mại và đề ra một số giải pháp để đẩy mạnh phát triển ứng dụng công nghệ.
11 Trong lĩnh vực kinh doanh khách sạn có những công trình nghiên cứu như “Nghiên cứu ứng dụng CNTT trong quản lý khách sạn tại một số khách sạn 2 sao ở Nha Trang” (2019) của tác giả Nguyễn Thị Vân Anh, nghiên cứu này đã Tìm hiểu thực trạng quản lý khách sạn bằng CNTT tại một số khách sạn 2 sao ở Nha Trang, trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp để nâng cao hiệu quả trong quản lý khách sạn. Hoặc một nghiên cứu nổi bật khác là “NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHỆ 4.0 ĐẾN LĨNH VỰC KINH DOANH KHÁCH SẠN.” (2019) của tác giả Vũ Thị Hà, nghiên cứu đã hệ thống được những lý luận về công nghệ 4.0 và kinh doanh khách sạn từ đó chỉ ra những tác động của công nghệ 4.0 đến lĩnh vực kinh doanh khách sạn cuối cùng đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhờ công nghệ 4. Một số lý thuyết về ứng dụng công nghệ số vào kinh doanh nhà hàng tại khách sạn 1. Khách sạn là gì? Theo Morcel Gotie - Nhà nghiên cứu về du lịch và khách sạn đã định nghĩa: “Khách sạn là nơi lưu trú tạm thời của du khách cùng với các buồng ngủ còn có nhà hàng với nhiều chủng loại khác nhau”.
Định nghĩa này chỉ là một trong số các định nghĩa khác nhau về khách sạn tùy thuộc vào điều kiện và mức độ phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Khi kinh tế và nhu cầu của đời sống con người được nâng cao, hoạt động kinh doanh khách sạn cũng phát triển theo, với các tiện nghi và dịch vụ ngày càng hiện đại và chuyên nghiệp. [1] Theo Tổng cục du lịch Việt Nam (1997) đã định nghĩa “Khách sạn du lịch là cơ sở kinh doanh phục vụ khách du lịch quốc tế và trong nước đáp ứng nhu cầu về các mặt ăn, nghỉ, vui chơi giải trí và các dịch vụ cần thiết khác trong phạm vi khách sạn”. [2] Theo Thông tư số 01/202/TT – TCDL ngày 27/04/2001 của Tổng cục du lịch về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 39/2000/NĐ – CP của Chính phủ về cơ sở lưu trú du lịch ghi rõ: “Khách sạn (Hotel) là công trình kiến trúc được 12 xây dựng độc lập, có quy mô từ 10 buồng ngủ trở lên, đảm bảo chất lượng về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dịch vụ cần thiết phục vụ khách du lịch”.
Khái niệm nhà hàng và kinh doanh nhà hàng - Khái niệm nhà hàng Theo PGS. Trịnh Xuân Dũng thì: “Nhà hàng (Restaurants) là cơ sở phục vụ ăn uống, nghỉ ngơi, giải trí cho khách du lịch và những người có khả năng thanh toán cao với những hoạt động và chức năng đa dạng. Về hoạt động, các nhà hàng hoạt động gần như 24g/24g/ngày. Về chức năng, nhà hàng không chỉ phục vụ ăn uống với tất cả các bữa ăn (sáng, trưa, chiều, tối, khuya) cho khách mà còn phục vụ theo yêu cầu của khách.
Bên cạnh đó nhà hàng còn là nơi nghỉ ngơi và giải trí của khách trong thời gian họ ăn uống.” [4] Đó là đối với nhà hàng độc lập, còn với bộ phận nhà hàng trong khách sạn, theo Th.S Nguyễn Thị Hải Đường trong cuốn Quản trị Kinh doanh Nhà Hàng do Nhà xuất bản Đà Nẵng ấn hành năm 2013 thì: “Bộ phận nhà hàng trong khách sạn là những nhà hàng không có tư cách như những doanh nghiệp độc lập mà chỉ là một đơn vị, một phần trong khách sạn. Hoạt động của nó phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh của khách sạn.” [5] - Khái niệm kinh doanh nhà hàng trong khách sạn Hiểu đơn giản kinh doanh nhà hàng là các hoạt động kinh doanh sản phẩm dịch vụ ăn uống để phục vụ nhiều đối tượng khác nhau nhằm mục đích thu lợi nhuận. Kinh doanh nhà hàng chính là quá trình vận hình bộ máy từ bộ phận quản lý, giám sát, lễ tân, nhân viên phục vụ, thu ngân cho đến bộ phận bếp. Mỗi bộ phận sẽ làm một nhiệm vụ khác nhau và được đào tạo theo quy trình đáp ứng đúng tiêu chuẩn dịch vụ của nhà hàng.
Điều này nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ cũng như mang đến cho khách hàng một trải nghiệm tốt nhất và mang về nguồn doanh thu, lợi nhuận cao nhất cho nhà hàng. [6] Kinh doanh nhà hàng trong khách sạn là hoạt động kinh doanh sản phẩm dịch vụ ăn uống trong một khách sạn nhằm phục vụ đối tượng chính là khách 13 lưu trú trong khách sạn và sử dụng nguồn nhân lực chính là nhân viên của khách sạn. Khái niệm công nghệ số Công nghệ số là quá trình thay đổi từ mô hình truyền thống sang doanh nghiệp số bằng cách áp dụng công nghệ mới như: dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud), … thay đổi phương thức điều hành, lãnh đạo, quy trình làm việc, văn hóa công ty. Công nghệ số hay còn gọi là chuyển đổi số là khi có dữ liệu được số hóa rồi, chúng ta phải sử dụng các công nghệ như AI, Big Data, … để phân tích dữ liệu, biến đổi nó và tạo ra một giá trị mới.
Có thể hiểu, chuyển đổi số là mức độ cao hơn số hóa, giống như một pha hoàn thiện của số hóa. Ở mức công nghệ số này thì ứng dụng sẽ mở ra những dạng thức đổi mới, sáng tạo trong cả một lĩnh vực thay vì chỉ nâng cấp và hỗ trợ những phương pháp truyền thống. Theo nghĩa hẹp, công nghệ số có thể hình dung bằng khái niệm “Văn phòng không giấy tờ”. Khái niệm ứng dụng công nghệ số Ứng dụng công nghệ số là việc sử dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật của công nghệ số và các thiết bị điện tử thông minh vào các hoạt động thuộc lĩnh vực kinh tế - xã hội, đối ngoại, quốc phòng, an ninh và các hoạt động khác nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của các hoạt động này.
Ngoài ra, ứng dụng công nghệ số còn là ứng dụng quy trình số hóa vào doanh nghiệp, giúp quá trình quản lý tài liệu, hồ sơ được dễ dàng và bảo mật. Nội dung ứng dụng công nghệ số trong kinh doanh nhà hàng tại khách sạn 1.