Tổ Chức Đào Tạo Theo Học Chế Tín Chỉ Đối Với Các Môn Học Chung Tại Đại Học Quốc Gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ cho môn học khối kiến thức chung sau đại học tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

• Tác giả: Phùng Thế Nghị
• Người hướng dẫn: Gs. Hoàng Văn Vân
• Trường học: Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Tổ Chức Đào Tạo Theo Học Chế Tín Chỉ Đối Với Các Môn Học Thuộc Khối Kiến Thức Chung Trong Chương Trình Đào Tạo Sau Đại Học Ở Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN TỔ CHỨC ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ
• 1.1. Các khái niệm công cụ
• 1.2. Đào tạo
• 1.3. Tổ chức đào tạo
• 1.4. Các chức năng quản lý
• 1.5. Nội dung chức năng tổ chức
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO VÀ TỔ CHỨC ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ ĐỐI VỚI CÁC MÔN CHUNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC Ở ĐHQGHN
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ ĐỐI VỚI CÁC MÔN CHUNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC Ở ĐHQGHN
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Đào Tạo Theo Học Chế Tín Chỉ Tại ĐHQGHN

Tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ tại Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã trở thành một xu hướng quan trọng trong giáo dục đại học. Học chế tín chỉ không chỉ giúp sinh viên có thể tự quản lý thời gian học tập mà còn tạo điều kiện cho việc tích lũy kiến thức một cách linh hoạt. ĐHQGHN đã áp dụng phương thức này từ năm 2006, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

1.1. Khái Niệm Về Học Chế Tín Chỉ

Học chế tín chỉ là phương thức đào tạo cho phép sinh viên tích lũy tín chỉ thông qua việc hoàn thành các môn học. Mỗi môn học được quy định một số tín chỉ nhất định, phản ánh khối lượng kiến thức và thời gian học tập cần thiết.

1.2. Lợi Ích Của Học Chế Tín Chỉ

Học chế tín chỉ mang lại nhiều lợi ích như linh hoạt trong việc lựa chọn môn học, khả năng tự quản lý thời gian và tăng cường tính chủ động trong học tập. Điều này giúp sinh viên phát triển kỹ năng tự học và tự nghiên cứu.

II. Thách Thức Trong Tổ Chức Đào Tạo Theo Học Chế Tín Chỉ

Mặc dù học chế tín chỉ mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc tổ chức đào tạo theo phương thức này cũng gặp không ít thách thức. Các vấn đề như sự thiếu đồng bộ trong quản lý, khó khăn trong việc đánh giá kết quả học tập và sự chưa quen thuộc của giảng viên với phương pháp giảng dạy mới là những trở ngại lớn.

2.1. Khó Khăn Trong Quản Lý Tín Chỉ

Việc quản lý tín chỉ đòi hỏi một hệ thống thông tin hiệu quả để theo dõi quá trình học tập của sinh viên. Tuy nhiên, nhiều đơn vị vẫn chưa có hệ thống quản lý phù hợp, dẫn đến khó khăn trong việc cập nhật và đánh giá kết quả học tập.

2.2. Sự Chưa Quen Của Giảng Viên

Nhiều giảng viên vẫn quen với phương pháp giảng dạy truyền thống, dẫn đến việc áp dụng học chế tín chỉ chưa hiệu quả. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng để giúp giảng viên làm quen với phương pháp mới.

III. Phương Pháp Tổ Chức Đào Tạo Theo Học Chế Tín Chỉ

Để tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ hiệu quả, ĐHQGHN đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các biện pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng đào tạo mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trong quá trình học tập.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Quản Lý

Hệ thống thông tin quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi và đánh giá kết quả học tập của sinh viên. ĐHQGHN đã đầu tư vào công nghệ thông tin để xây dựng hệ thống này, giúp quản lý tín chỉ một cách hiệu quả.

3.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy

Đổi mới phương pháp giảng dạy là một trong những yếu tố then chốt để áp dụng học chế tín chỉ thành công. Các giảng viên cần được đào tạo để áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Học Chế Tín Chỉ Tại ĐHQGHN

Việc áp dụng học chế tín chỉ tại ĐHQGHN đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sinh viên có thể tự do lựa chọn môn học, từ đó nâng cao tính chủ động và sáng tạo trong học tập. Các chương trình đào tạo cũng được cải tiến để phù hợp hơn với nhu cầu thực tiễn.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Áp Dụng

Kết quả từ việc áp dụng học chế tín chỉ cho thấy sinh viên có khả năng tự quản lý thời gian học tập tốt hơn. Nhiều sinh viên đã đạt được thành tích cao trong học tập nhờ vào sự linh hoạt của hệ thống tín chỉ.

4.2. Phản Hồi Từ Sinh Viên

Phản hồi từ sinh viên cho thấy họ đánh giá cao tính linh hoạt và sự tự chủ trong học tập. Tuy nhiên, cũng có những ý kiến cho rằng cần cải thiện hơn nữa về chất lượng giảng dạy và hỗ trợ học tập.

V. Kết Luận Về Tổ Chức Đào Tạo Theo Học Chế Tín Chỉ

Tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ tại ĐHQGHN đã và đang tạo ra những bước tiến quan trọng trong giáo dục đại học. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với những biện pháp phù hợp, học chế tín chỉ hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên và nâng cao chất lượng đào tạo.

5.1. Tương Lai Của Học Chế Tín Chỉ

Tương lai của học chế tín chỉ tại ĐHQGHN sẽ phụ thuộc vào việc cải tiến các phương pháp tổ chức đào tạo và nâng cao chất lượng giảng dạy. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ thông tin và đào tạo giảng viên.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với ĐHQGHN

ĐHQGHN cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ một cách đồng bộ và hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị đào tạo để đảm bảo chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình hội nhập quốc tế và đổi mới giáo dục sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đòi hỏi hệ thống giáo dục đại học phải chuyển đổi căn bản phương thức đào tạo. Theo Quyết định 47/2001/QĐ-TTg và Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ, mục tiêu đặt ra là phấn đấu đến năm 2010 hầu hết các cơ sở giáo dục đại học chuyển từ niên chế sang học chế tín chỉ nhằm hiện đại hóa quy trình đào tạo. Tại Đại học Quốc gia Hà Nội, khối kiến thức chung (bao gồm Triết học và Ngoại ngữ) chiếm tới 20% tổng khối lượng trong chương trình đào tạo thạc sĩ với quy mô từ 50 đến 60 tín chỉ. Tuy nhiên, việc chuyển đổi từ học chế học phần truyền thống sang học chế tín chỉ đối với khối kiến thức này trong giai đoạn 2007 - 2009 gặp phải nhiều rào cản về cơ sở vật chất, nhận thức và phương thức quản lý.

Đề tài tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong khâu tổ chức đào tạo các môn học chung ở bậc sau đại học, hướng đến mục tiêu đánh giá toàn diện thực trạng và xây dựng hệ thống biện pháp quản lý khả thi, đồng bộ. Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại các trường đại học thành viên, các khoa trực thuộc và Trung tâm Bồi dưỡng Nguồn đào tạo Tiến sĩ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội trong giai đoạn thực tiễn 3 năm (2007 - 2009). Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc chuẩn hóa quy trình phân bổ 315 tiết học ngoại ngữ (gồm 135 tiết trên lớp và 180 tiết tự học), giảm áp lực thi cử cuối kỳ và nâng cao tính chủ động tự học của học viên sau đại học theo chuẩn khu vực và quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết bốn chức năng quản lý cốt lõi bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra trong khoa học quản lý giáo dục. Chức năng tổ chức đóng vai trò then chốt trong việc phân công nguồn lực, thiết lập cơ cấu quan hệ giữa các đơn vị đào tạo và tạo dựng cơ chế phối hợp vận hành linh hoạt.

Song song với lý thuyết quản lý, công trình áp dụng lý thuyết giáo dục hiện đại về học chế tín chỉ xuất phát từ Mỹ và hệ thống liên thông tín chỉ châu Âu (ECTS theo Tuyên ngôn Bologna năm 1999). Các khái niệm công cụ trung tâm bao gồm:

• Tín chỉ (Credit): Đại lượng đo lường khối lượng kiến thức, kỹ năng và thời gian lao động học tập định chuẩn của học viên. Một tín chỉ chuẩn tương đương 15 tiết lý thuyết kết hợp 30 tiết chuẩn bị bài ở nhà, hoặc 30 tiết thực hành kết hợp 15 tiết chuẩn bị, hoặc 45 tiết tự học có kiểm tra đánh giá.
• Giờ tín chỉ (Credit Hour): Đơn vị xác định thời lượng lao động hàng tuần trong học kỳ 15 tuần.
• Hệ thống tín chỉ: Bảng danh mục tích lũy tri thức có tính liên thông, tính linh hoạt và tính mở cao.
• Văn hóa tín chỉ: Hệ thống niềm tin, chuẩn mực, phong cách làm việc và thái độ chủ động tự chịu trách nhiệm của người dạy lẫn người học.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống văn bản pháp quy (Quyết định số 31/2001/QĐ-BGD&ĐT, Quyết định số 3810/KHCN của Đại học Quốc gia Hà Nội) kết hợp cùng dữ liệu khảo sát thực tiễn tại 6 trường đại học thành viên, 4 khoa và các viện nghiên cứu trực thuộc.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện nhằm bao quát các nhóm ngành khoa học tự nhiên, khoa học xã hội nhân văn, công nghệ, kinh tế và luật. Cỡ mẫu khảo sát gồm đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo, giảng viên trực tiếp giảng dạy và học viên cao học đang theo học chương trình sau đại học. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm thu thập cái nhìn đa chiều từ các chủ thể tham gia đào tạo, phản ánh chính xác sự khác biệt về đặc thù chuyên môn giữa các đơn vị.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích tổng hợp tài liệu khoa học, so sánh định lượng - định tính và phương pháp chuyên gia để kiểm chứng tính cấp thiết, tính khả thi của các giải pháp. Toàn bộ quy trình khảo sát và thu thập dữ liệu được thực hiện chặt chẽ theo timeline giai đoạn 2007 - 2009.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực trạng công tác tổ chức đào tạo môn chung theo học chế tín chỉ tại Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2007 - 2009 chỉ ra những kết quả rõ nét:

• Phân bổ chương trình và khối lượng học tập: Khối kiến thức chung bắt buộc chiếm chính xác 20% tổng số tín chỉ trong cấu trúc chương trình thạc sĩ từ 50 đến 60 tín chỉ. Đối với môn Ngoại ngữ, việc chuyển đổi từ 10 - 14 đơn vị học trình (150 - 210 tiết lên lớp thụ động) sang 7 tín chỉ (tổng cộng 315 tiết, trong đó có 135 tiết lên lớp và 180 tiết tự học) đã giảm khoảng 35% thời lượng nghe giảng trực tiếp, đồng thời tăng gấp đôi thời lượng tự nghiên cứu bắt buộc.
• Sự phân hóa giữa các mô hình đơn vị: Tại Khoa Sau đại học, việc phân tách tiếng Anh thành 4 tín chỉ đại cương (90 tiết lên lớp) và 3 tín chỉ chuyên ngành nâng cao (45 tiết lên lớp) theo 4 lĩnh vực khoa học (Công nghệ, Luật, Giáo dục - Xã hội, Kinh tế - Quản trị) đạt hiệu quả chuyên môn hóa cao với đội ngũ 6 giảng viên biên chế và 20 giảng viên hợp đồng. Ngược lại, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, quy mô lớp học đông từ 35 đến 40 học viên với bàn ghế cố định đã làm giảm 40% hiệu quả tương tác giao tiếp.
• Phương thức kiểm tra đánh giá: Đánh giá kết quả học tập tại các đơn vị thành viên vẫn còn nặng về kiểm tra kiến thức ngôn ngữ cuối kỳ, chiếm hơn 70% tổng điểm số thay vì đánh giá liên tục quá trình tự học, thảo luận nhóm và thuyết trình chuyên đề.
• Nhận thức về văn hóa tín chỉ: Khoảng 60% học viên vẫn giữ thói quen học tập thụ động theo niên chế, coi môn Triết học và Ngoại ngữ là môn phụ, chưa dành đủ tỷ lệ 2 giờ tự học cho mỗi 1 giờ lên lớp theo đúng chuẩn mực giờ tín chỉ quốc tế.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ nguyên nhân hệ thống thông tin quản lý đào tạo chưa được tích hợp đồng bộ giữa các trường thành viên, dẫn đến khó khăn trong việc đăng ký lớp học linh hoạt và liên thông tín chỉ. Thêm vào đó, đội ngũ cố vấn học tập chưa được kiện toàn đầy đủ để định hướng lộ trình học tập cá nhân hóa cho học viên.

Khi đối chiếu với mô hình đào tạo tín chỉ chuẩn tại Mỹ (chương trình 120 - 140 tín chỉ, tỷ lệ giờ tự học bắt buộc đạt 2/1, thời gian thi học kỳ chỉ gói gọn trong 1 tuần nhờ đánh giá quá trình liên tục), hệ thống đào tạo sau đại học tại Việt Nam vẫn còn mang tính chất trung gian của học chế học phần. Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua các bảng đối sánh 11 tiêu chí quản lý và biểu đồ phân bổ thời gian tự học đã làm nổi bật khoảng cách giữa thiết kế lý thuyết và năng lực đáp ứng cơ sở vật chất thực tế. Việc chuyển đổi không đơn thuần là chia nhỏ thời lượng mà đòi hỏi sự thay đổi toàn diện từ hạ tầng công nghệ thông tin đến phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ nhằm hoàn thiện công tác tổ chức đào tạo môn chung theo học chế tín chỉ:

1. Quản lý và chuẩn hóa các điều kiện cơ sở vật chất, học liệu: Ban Đào tạo kết hợp cùng các trường thành viên nâng cấp hệ thống phòng học chuyên dụng, trang bị âm thanh, máy chiếu và thư viện số; đặt mục tiêu 100% môn học có đề cương chi tiết (syllabus) và học liệu hướng dẫn tự học được công khai trước khóa học theo lộ trình thực hiện trong 1 năm.
2. Xây dựng và bồi dưỡng văn hóa tín chỉ: Ban Giám hiệu các trường và Khoa Sau đại học tổ chức các khóa tập huấn thường niên cho 100% cán bộ, giảng viên và học viên; chuyển đổi tư duy từ truyền thụ một chiều sang tinh thần tự học, tự chịu trách nhiệm về kế hoạch đào tạo cá nhân.
3. Đổi mới quy trình và phương pháp tổ chức dạy học: Giảng viên các bộ môn Triết học và Ngoại ngữ giảm thời lượng thuyết trình lý thuyết xuống dưới 50%, nâng tỷ lệ thời lượng dành cho thảo luận nhóm, thực hành seminar và thuyết trình khoa học lên 50%; áp dụng thang đánh giá đa thành phần gồm điểm chuyên cần, điểm bài tập lớn và điểm thi kết thúc môn.
4. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý đào tạo tích hợp: Trung tâm Công nghệ Thông tin và Phòng Đào tạo thiết lập phần mềm quản lý dữ liệu trực tuyến tập trung, bảo đảm tự động hóa 100% khâu đăng ký môn học, theo dõi tiến độ tích lũy tín chỉ và liên thông dữ liệu giữa các đơn vị trong toàn Đại học Quốc gia Hà Nội trong vòng 2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo và quản lý giáo dục: Giúp các nhà hoạch định chiến lược tại các cơ sở giáo dục đại học nắm bắt khung lý thuyết quản lý 4 chức năng và phương pháp thiết kế lộ trình chuyển đổi học chế đồng bộ, giảm thiểu xung đột vận hành.
• Giảng viên giảng dạy các môn Lý luận chính trị và Ngoại ngữ sau đại học: Cung cấp phương pháp biên soạn đề cương bài giảng chi tiết (syllabus), thiết kế giờ học seminar tương tác và áp dụng các tiêu chí đánh giá quá trình đối với 315 giờ học chuẩn.
• Chuyên viên phòng đào tạo và bảo đảm chất lượng: Cung cấp giải pháp tối ưu hóa phần mềm quản lý tín chỉ, phương thức tổ chức lớp học linh hoạt và kỹ thuật quản lý hồ sơ tích lũy học tập của học viên.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Giáo dục: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật về phương pháp nghiên cứu thực tiễn, phân tích chính sách và xử lý số liệu khảo sát trong các công trình nghiên cứu sau đại học.

Câu hỏi thường gặp

Khối kiến thức chung chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong chương trình đào tạo thạc sĩ tại Đại học Quốc gia Hà Nội?
Khối kiến thức chung bao gồm Triết học và Ngoại ngữ chiếm đúng 20% tổng số tín chỉ trong chương trình đào tạo thạc sĩ định hướng nghiên cứu và thực hành (dao động từ 50 đến 60 tín chỉ). Ngoài ra, ở bậc tiến sĩ, nghiên cứu sinh bắt buộc phải hoàn thành thêm 3 tín chỉ ngoại ngữ chuyên ngành nâng cao.

Bản chất khác biệt cơ bản giữa 1 tín chỉ và 1 đơn vị học trình là gì?
Một đơn vị học trình truyền thống quy định 15 tiết giảng lý thuyết trên lớp theo phương thức thụ động. Ngược lại, một tín chỉ chuẩn tương đương 15 tiết nghe giảng trên lớp kết hợp với 30 tiết tự học, tự nghiên cứu ở nhà (tổng cộng 45 giờ học tập tiêu chuẩn), đặt trọng tâm vào năng lực tự nghiên cứu của học viên.

Khái niệm "văn hóa tín chỉ" có vai trò gì trong quản lý đào tạo sau đại học?
Văn hóa tín chỉ là tập hợp các chuẩn mực, niềm tin và thái độ tích cực của giảng viên lẫn học viên đối với phương thức đào tạo theo tín chỉ. Xây dựng thành công văn hóa tín chỉ giúp học viên nâng cao tính tự giác, biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo, bảo đảm quy trình vận hành học chế tín chỉ đạt hiệu quả tối đa.

Tại sao việc dạy ngoại ngữ theo học chế tín chỉ gặp khó khăn tại một số trường thành viên?
Khó khăn xuất phát từ việc cơ sở vật chất chưa đồng bộ, phòng học lớn chứa từ 35 đến 40 học viên với bàn ghế cố định gây cản trở phương pháp giảng dạy giao tiếp. Thêm vào đó, việc kiểm tra đánh giá vẫn còn nặng về kiến thức ngữ pháp thay vì rèn luyện 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.

Những giải pháp nào mang tính đột phá để nâng cao chất lượng đào tạo môn chung?
Hai giải pháp then chốt là xây dựng hệ thống thông tin quản lý đào tạo trực tuyến tập trung để điều phối đăng ký học phần linh hoạt và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá liên tục trong suốt 15 tuần học, giảm tỷ trọng phụ thuộc vào bài thi kết thúc môn cuối kỳ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về quản lý và tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ ở bậc sau đại học.
• Đánh giá chân thực thực trạng giảng dạy môn Triết học và Ngoại ngữ (chiếm 20% tổng chương trình 50 - 60 tín chỉ) tại Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2007 - 2009.
• Xác định rõ các điểm nghẽn về sĩ số lớp học 35 - 40 người, cơ sở vật chất và việc thiếu hụt hệ thống cố vấn học tập chuyên nghiệp.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm biện pháp quản lý khả thi, kết hợp giữa nâng cấp hạ tầng, chuyển đổi công nghệ thông tin và xây dựng văn hóa tín chỉ.
• Định hình lộ trình chuyển đổi từng bước vững chắc, đóng góp quan trọng vào công cuộc hiện đại hóa giáo dục đại học Việt Nam đạt chuẩn khu vực và quốc tế.

Công trình là nền tảng tham khảo học thuật sâu sắc cho các nhà quản lý và nhà nghiên cứu giáo dục. Hãy áp dụng ngay các giải pháp tổ chức đào tạo tín chỉ tiên tiến này để nâng tầm chất lượng các chương trình đào tạo sau đại học tại đơn vị của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ Chương 2: Thực trạng đào tạo và tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ đối với các môn chung trong chương trình đào tạo sau đại học ở Đại học Quốc gia Hà Nội Chương 3: Các biện pháp tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ đối với các môn chung trong chương trình đào tạo sau đại học ở Đại học Quốc gia Hà Nội. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN TỔ CHỨC ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ Tín chỉ là một phương thức đào tạo tỏ ra có nhiều ưu thế so với các phương thức đào tạo truyền thống. Ở Việt Nam trước đây đã có một số trường đại học chủ động áp dụng phương thức đào tạo tiên tiến này. Tuy nhiên, do tính toán chưa kỹ, chưa có những bước đi phù hợp và nhất là chưa lường trước được những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình áp dụng cho nên kết quả của việc áp dụng này thường không theo mong muốn; do đó, công việc này thường kết thúc dở dang và khi được hỏi quan điểm về đào tạo theo học chế tín chỉ, câu trả lời thường là :“khó, không áp dụng được, không phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam”.

Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) thực sự tiến hành triển khai phương thức đào tạo theo tín chỉ từ tháng 5/2006, muộn hơn so với một số cơ sở đào tạo. Tuy nhiên, nhìn lại tiến trình áp dụng, ĐHQGHN có những bước đi thận trọng nhưng vững chắc, xác định được đúng chỗ cần bắt đầu để tạo điểm nhấn và xây dựng được một lộ trình thích hợp, tuy việc triển khai chưa thực sự được như mong đợi nhưng những thành công bước đầu đã mang lại những khích lệ to lớn để tiếp tục nghiên cứu và triển khai học chế tín chỉ thành công. Để tìm ra được những biện pháp khả thi về tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ trong giai đoạn hiện nay, luận văn này sẽ bắt đầu bằng việc trình bày khái niệm về đào tạo và tổ chức đào tạo, trình bày về lịch sử của giờ tín chỉ, các khái niệm về tín chỉ, những ưu nhược điểm của phương thức đào tạo này so với phương thức đào tạo truyền thống. Tìm hiểu thực trạng đào tạo nói chung và đào tạo môn chung trong chương trình cao học nói riêng ở ĐHQGHN, từ đó đề xuất những biện pháp khả thi cho công việc tổ chức đào tạo môn chung trong chương trình đào tạo cao học ở ĐHQGHN.

10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các khái niệm công cụ 1. Đào tạo Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Đào tạo là quá trình tác động đến một con người nhằm làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững tri thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công nhất định, góp phần của mình vào sự phát triển của xã hội, duy trì và phát triển nền văn minh của loài người. Về cơ bản, đào tạo là giảng dạy và học tập trong nhà trường gắn với giáo dục nhân cách”.

Theo tác giả Nguyễn Minh Đường: “Đào tạo là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức, nhằm hình thành và phát triển có hệ thống các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ…để hoàn thiện nhân cách cho mỗi cá nhân, tạo tiền đề cho họ có thể vào đời hành nghề một cách có năng xuất và có hiệu quả”. Tổ chức đào tạo Tổ chức đào tạo là quá trình phân công, phối hợp các nhiệm vụ và nguồn lực để đạt được các mục tiêu đào tạo đã đề ra. Đó là sự liên kết giữa các thành viên tham gia đào tạo, liên kết quá trình đào tạo, liên kết các hoạt động trong hệ thống đào tạo để đạt được những mục tiêu đào tạo. Các chức năng quản lý Với tư cách là yếu tố quan trọng không thể thiếu được trong việc duy trì và phát triển một tổ chức, quản lý có bốn chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.

(Nguyễn Thị Mỹ Lộc. 2003): 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Lập kế khoạch là chức năng cơ bản nhất trong các chức năng của quản lý. Nó có ba nội dung chủ yếu đó là: xác định, hình thành mục tiêu (phương hướng) đối với tổ chức; xác định và đảm bảo (có tính chắc chắn, có tính cam kết) về các nguồn lực của tổ chức để đạt được các mục tiêu; quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được các mục tiêu đó. + Tổ chức: là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức.

+ Chỉ đạo: chỉ đạo bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác và động viên họ, hướng dẫn họ, chỉ đạo họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để hoàn thành những mục tiêu của tổ chức. + Kiểm tra: là một chức năng của quản lý, thông qua đó một cá nhân, một nhóm hay một tổ chức theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành các hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết. Nội dung chức năng tổ chức Tổ chức là quá trình phân công và phối hợp các nhiệm vụ và nguồn lực để đạt được các mục tiêu đã vạch ra. Đó là sự liên kết giữa các cá nhân, những quá trình, những hoạt động trong hệ thống nhằm thực hiện mục đích đề ra trên cơ sở các nguyên tắc và quy tắc của hệ thống.

Chức năng tổ chức còn là chức năng hình thành cơ cấu tổ chức quản lý cùng các mối quan hệ giữa chung. Cơ cấu tổ chức quản lý là hình thức phân công nhiệm vụ trong lĩnh vực quản lý, có tác động đến quá trình hoạt động của hệ thống quản lý. Cơ cấu tổ chức quản lý, một mặt phản ánh cơ cấu trách nhiệm của mỗi người trong hệ thống, mặt khác có tác động tích cực trở lại đến việc phát triển của hệ thống nếu tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc tổ chức quản lý. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Vài nét về học chế học phần áp dụng trong đào tạo ở đại học và sau đại học nƣớc ta 1. Bản chất của học chế học phần Để phù hợp với công cuộc “đổi mới” kinh tế xã hội ở Việt Nam từ năm 1986, trong hệ thống giáo dục đại học và sau đại học cũng triển khai nhiều đổi mới. Việc đưa học chế “học phần” vào toàn bộ hệ thống giáo dục đại học và sau đại học Việt Nam từ 1988 đến nay là một trong các đổi mới đó. Học chế học phần có các đặc điểm cơ bản như sau: - Bản chất của học chế này là sự tích lũy dần (accumulation) kiến thức: - Kiến thức được module hóa thành các học phần.

Học phần là một module kiến thức tương đối trọn vẹn và không quá lớn, có thể lắp ghép với nhau để tạo lên một chương trình đào tạo dẫn đến một văn bằng, người học có thể lũy dần trong quá trình học tập. - Để đo lường kiến thức theo khối lượng lao động và học tập của người học, khái niệm đơn vị học trình (ĐVHT) đã được đưa vào, đơn vị này về bản chất đồng nhất với khái niệm credit của hệ thống giáo dục đại học ở Mỹ. - Để làm cho các chương trình đào tạo mềm dẻo, có 3 loại học phần được quy định: học phần bắt buộc phải học, học phần lựa chọn theo hướng dẫn của nhà trường và học phần lựa chọn tùy ý. Ngoài ra cũng có quy định về việc được học thêm ngành đào tạo chính (major), ngành đào tạo phụ (minor) hoặc thêm văn bằng thứ hai.

- Với tinh thần tích lũy kiến thức, mỗi học phần được đánh giá bằng một đầu điểm (theo thang 10 bậc) là kết quả tổng hợp của các đánh giá bộ phận và của một kỳ thi kết thúc. Có quy định điểm tối thiểu cần đạt được (thường là điểm 5) để xem như học phần được tích lũy. Kết quả học tập chung của học kỳ, năm học hoặc khóa học được đánh giá bằng điểm trung bình chung: đó là điểm trung bình của các học phần đã tích lũy với trọng số là số đơn vị học trình của từng học phần. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Việc triển khai học chế học phần Cùng với học chế học phần, Bộ GD&ĐT đã ra Quyết định 2677/GD- ĐT ngày 3/12/1993 ban hành khung chương trình đào tạo, trong đó quy định khối lượng kiến thức tối thiểu và phân bố các thành phần kiến thức cho các văn bằng đại học và sau đại học. Cũng trong văn bản nêu trên có đưa ra định lượng cho đơn vị học trình cơ bản (= 15 tiết giảng lý thuyết hoặc thảo luận = 30->45 giờ thực hành thí nghiệm = 45->90 giờ thực tập tại cơ sở = 45->80 giờ chuẩn bị tiểu luận hoặc luận văn). Theo quy định đó một chương trình dẫn đến bằng cử nhân 4 năm phải có khối lượng 210 ĐVHT. Để đảm bảo sự thống nhất chung của quy trình đào tạo trong toàn bộ hệ thống giáo dục đại học và sau đại học, Bộ GD&ĐT ban hành các Quy chế khung về đánh giá kết quả học tập, xét lên lớp, tốt nghiệp, để căn cứ vào đó từng trường đại học, cao đẳng xây dựng quy chế đánh giá kết quả học tập riêng của mình.

Do sự vận dụng khác nhau tùy theo điều kiện và trình độ của từng trường, học chế học phần được thực hiện ở mỗi trường có các sắc thái khác nhau: khác nhau về mức độ thông tin cung cấp trước cho người học về chương trình đào tạo, khác nhau về mức độ có sẵn các học phần để lựa chọn ở các trường, để học thêm các ngành đào tạo chính, ngành đào tạo phụ hoặc văn bằng thứ hai… Trong quá trình triển khai học chế học phần, có nhiều Quy chế về đào tạo và một số quy định khác có liên quan đến quy trình đào tạo đã lần lượt được Bộ GD&ĐT ban hành. Quy chế đào tạo theo học phần chính thức đầu tiên QC 2238/QĐĐH được ban hành vào tháng 12 năm 1990 và quy chế QC 2679/GD-ĐT được ban hành tháng 12 năm 1993 bổ sung hoàn chỉnh Quy chế trước. Ngày 11/12/1999 một quy chế mới, Quy chế 04/1999/QĐ-BGD- ĐT được ban hành, sau đó ra đời một vài quy định về các môn thi tốt nghiệp ở các trường đại học và cao đẳng. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đào tạo và tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ 1.