Vấn Đề Tình Yêu, Hôn Nhân và Gia Đình Trong Truyện Ngắn Của Các Nhà Văn Nữ Việt Nam Đương Đại

Luận án tiến sĩ nghiên cứu vấn đề tình yêu hôn nhân gia đình trong truyện ngắn các nhà văn nữ việt nam đương đại, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất giải

Trường đại học

Trường Đại Học Vinh

Chuyên ngành

Ngữ Văn

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận Án Tiến Sĩ

2022

168
5
0

Phí lưu trữ

45 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

MỞ ĐẦU

0.1. Lý do chọn đề tài

0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

0.4. Phương pháp nghiên cứu

0.5. Đóng góp mới của luận án

0.6. Cấu trúc của luận án

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở trong nước

1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

1.2. Cơ sở lý thuyết của đề tài

1.2.1. Về vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình trong đời sống xã hội và trong văn học

1.2.2. Về thể loại truyện ngắn và chủ thể sáng tác là các nhà văn nữ

2. CHƯƠNG 2: TRUYỆN NGẮN VÀ THIÊN HƯỚNG LỰA CHỌN VẤN ĐỀ TÌNH YÊU – HÔN NHÂN – GIA ĐÌNH CỦA CÁC NHÀ VĂN NỮ TRONG VĂN HỌC VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI

2.1. Sự phát triển mạnh mẽ của truyện ngắn các nhà văn nữ

2.2. Tiền đề cho sự phát triển truyện ngắn các nhà văn nữ

2.3. Vị thế tác giả và truyện ngắn của các nhà văn nữ

2.4. Thiên hướng lựa chọn vấn đề tình yêu – hôn nhân – gia đình của truyện ngắn các nhà văn nữ

2.5. Tình yêu - hôn nhân - gia đình là đối tượng chính của sự chiếm lĩnh nghệ thuật trong truyện ngắn các nhà văn nữ

2.6. Tình yêu - hôn nhân - gia đình, vấn đề lớn, xuyên suốt truyện ngắn của các nhà văn nữ

3. CHƯƠNG 3: NHẬN THỨC MỚI VỀ TÌNH YÊU - HÔN NHÂN - GIA ĐÌNH TRONG TRUYỆN NGẮN CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI

3.1. Nhận thức mới về vai trò các thành tố và quan hệ giữa các thành tố tình yêu - hôn nhân - gia đình

3.1.1. Về vai trò các thành tố tình yêu, hôn nhân, gia đình trong cấu trúc câu chuyện hạnh phúc của con người thời đương đại

3.1.2. Về mối quan hệ giữa các thành tố tình yêu - hôn nhân - gia đình trong cấu trúc câu chuyện hạnh phúc thời đương đại

3.1.3. Về những hạnh phúc và bi kịch trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình

3.1.4. Vấn đề bản năng tính dục trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình thời đương đại

3.1.5. Vấn đề hạnh phúc và bi kịch từ khát khao giải phóng bản năng tính dục trong câu chuyện tình yêu – hôn nhân – gia đình

3.1.6. Vấn đề bình đẳng giới và vai trò của giới nam, giới nữ trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình thời đương đại

3.1.6.1. Về vấn đề bình đẳng giới
3.1.6.2. Giới nữ và vấn đề bình đẳng giới trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình
3.1.6.3. Giới nam và vấn đề bình đẳng giới trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình

4. CHƯƠNG 4: NGHỆ THUẬT THỂ HIỆN TÌNH YÊU - HÔN NHÂN - GIA ĐÌNH TRONG TRUYỆN NGẮN CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI

4.1. Nghệ thuật tạo dựng tình huống và xung đột truyện

4.1.1. Kiểu tình huống và nghệ thuật tạo dựng tình huống truyện

4.1.2. Kiểu xung đột và nghệ thuật tạo dựng xung đột

4.2. Nghệ thuật tạo dựng và tổ chức cốt truyện

4.2.1. Loại truyện có cốt truyện và cách tổ chức cốt truyện

4.2.2. Loại truyện có cốt truyện mờ hoặc bị phân rã và cách cấu trúc

4.3. Nghệ thuật xây dựng nhân vật

4.3.1. Nhìn chung về thế giới nhân vật trong truyện ngắn của các nhà văn nữ Việt Nam đương đại

4.3.2. Nhân vật nữ và nghệ thuật xây dựng của truyện ngắn các nhà văn nữ Việt Nam đương đại

4.4. Nghệ thuật tổ chức giọng điệu và ngôn ngữ

4.4.1. Nghệ thuật tổ chức giọng điệu

4.4.2. Nghệ thuật sử dụng và tổ chức ngôn ngữ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH TRẦN THỊ HỒNG NHUNG VẤN ĐỀ TÌNH YÊU - HÔN NHÂN - GIA ĐÌNH TRONG TRUYỆN NGẮN CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN NGHỆ AN, 2022 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH TRẦN THỊ HỒNG NHUNG VẤN ĐỀ TÌNH YÊU - HÔN NHÂN - GIA ĐÌNH TRONG TRUYỆN NGẮN CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN Chuyên ngành: Văn học Việt Nam Mã số: 9220121 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Biện Minh Điền NGHỆ AN, 2022 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS. Biện Minh Điền. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tác giả luận án LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án . Cấu trúc của luận án .8 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI. Tổng quan tình hình nghiên cứu . Tình hình nghiên cứu ở trong nước. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài . Cơ sở lý thuyết của đề tài . Về vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình trong đời sống xã hội và trong văn học . Về thể loại truyện ngắn và chủ thể sáng tác là các nhà văn nữ .33 Chương 2: TRUYỆN NGẮN VÀ THIÊN HƯỚNG LỰA CHỌN VẤN ĐỀ TÌNH YÊU – HÔN NHÂN – GIA ĐÌNH CỦA CÁC NHÀ VĂN NỮ TRONG VĂN HỌC VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI . Sự phát triển mạnh mẽ của truyện ngắn các nhà văn nữ . Tiền đề cho sự phát triển truyện ngắn các nhà văn nữ . Vị thế tác giả và truyện ngắn của các nhà văn nữ . Thiên hướng lựa chọn vấn đề tình yêu – hôn nhân – gia đình của truyện ngắn các nhà văn nữ . Tình yêu - hôn nhân - gia đình là đối tượng chính của sự chiếm lĩnh nghệ thuật trong truyện ngắn các nhà văn nữ . Tình yêu - hôn nhân - gia đình, vấn đề lớn, xuyên suốt truyện ngắn của các nhà văn nữ .62 Chương 3: NHẬN THỨC MỚI VỀ TÌNH YÊU - HÔN NHÂN - GIA ĐÌNH TRONG TRUYỆN NGẮN CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI . Nhận thức mới về vai trò các thành tố và quan hệ giữa các thành tố tình yêu - hôn nhân - gia đình . Về vai trò các thành tố tình yêu, hôn nhân, gia đình trong cấu trúc câu chuyện hạnh phúc của con người thời đương đại .67 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Về mối quan hệ giữa các thành tố tình yêu - hôn nhân - gia đình trong trong cấu trúc câu chuyện hạnh phúc thời đương đại . Về những hạnh phúc và bi kịch trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình . Vấn đề bản năng tính dục trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình thời đương đại. Bản năng tính dục với vẻ đẹp phồn thực và khát khao cháy bỏng của giới nữ trên con đường tìm kiếm tình yêu, hạnh phúc . Vấn đề hạnh phúc và bi kịch từ khát khao giải phóng bản năng tính dục trong câu chuyện tình yêu – hôn nhân – gia đình . Vấn đề bình đẳng giới và vai trò của giới nam, giới nữ trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình thời đương đại . Về vấn đề bình đẳng giới . Giới nữ và vấn đề bình đẳng giới trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình . Giới nam và vấn đề bình đẳng giới trong câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình .100 Chương 4: NGHỆ THUẬT THỂ HIỆN TÌNH YÊU - HÔN NHÂN - GIA ĐÌNH TRONG TRUYỆN NGẮN CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI 105 4. Nghệ thuật tạo dựng tình huống và xung đột truyện. Kiểu tình huống và nghệ thuật tạo dựng tình huống truyện. Kiểu xung đột và nghệ thuật tạo dựng xung đột . Nghệ thuật tạo dựng và tổ chức cốt truyện . Loại truyện có cốt truyện và cách tổ chức cốt truyện . Loại truyện có cốt truyện mờ hoặc bị phân rã và cách cấu trúc . Nghệ thuật xây dựng nhân vật . Nhìn chung về thế giới nhân vật trong truyện ngắn của các nhà văn nữ Việt Nam đương đại . Nhân vật nữ và nghệ thuật xây dựng của truyện ngắn các nhà văn nữ Việt Nam đương đại . Nghệ thuật tổ chức giọng điệu và ngôn ngữ . Nghệ thuật tổ chức giọng điệu . Nghệ thuật sử dụng và tổ chức ngôn ngữ .148 TÀI LIỆU THAM KHẢO .152 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài 1. Sau 1975, đặc biệt từ sau 1986, văn học Việt Nam bước vào chặng đường của thời kỳ đổi mới và hội nhập với những nỗ lực cách tân mạnh mẽ trên nhiều phương diện. Trong bước chuyển nhanh chóng ấy, truyện ngắn với ưu thế đặc biệt của thể loại đã đóng vai trò then chốt, cùng với tiểu thuyết tạo dựng trụ cột của nền văn học đương đại Việt Nam. Trong dòng chảy bộn bề của đổi mới, truyện ngắn nữ đã nổi lên như một hiện tượng văn hóa, xã hội và thẩm mỹ độc đáo. Sự lớn mạnh về lực lượng, sự quyết liệt, bản lĩnh trong sáng tạo, các cây bút truyện ngắn nữ đã khẳng định được tiếng nói và vị thế quan trọng, khó có thể thay thế trong văn học đương đại. Sự độc đáo và đóng góp của truyện ngắn nữ Việt Nam đương đại không chỉ thể hiện ở số lượng tác giả, tác phẩm, sự chú ý, đón đợi nồng nhiệt của độc giả mà còn ở chiều sâu thể hiện sự trỗi dậy của một thực thể văn hóa nữ. Nghiên cứu về những tìm tòi, thể nghiệm cách tân cả về nội dung tư tưởng, hình thức biểu đạt của truyện ngắn nữ từ sau 1975 tuy đã được đặt ra, nhất là trong bối cảnh các lý thuyết mới được dịch và giới thiệu, nhưng chỉ là những bước khởi động, chưa thực sự tương xứng với tầm vóc và vai trò của đối tượng. Có thể nói, truyện ngắn Việt Nam đương đại nói chung, truyện ngắn nữ nói riêng vẫn đang là đối tượng cần được tiếp tục nghiên cứu trên nhiều phương diện. Tình yêu - hôn nhân - gia đình là vấn đề có ý nghĩa lớn đối với đời sống cá nhân mỗi con người, đồng thời có ý nghĩa văn hóa quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cộng đồng xã hội, dân tộc. Với ý nghĩa xã hội quan trọng như thế, các thành tố tình yêu - hôn nhân - gia đình và mối quan hệ giữa các thành tố đó đã trở thành đối tượng, chủ đề, thành nguồn cảm hứng lớn của văn học nhân loại nói chung, văn học Việt Nam nói riêng. Trong lịch sử vận động, phát triển của văn học, ở từng giai đoạn, văn học viết về vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình mang những diện mạo và đặc điểm khác nhau. Dưới thời phong kiến, văn học trung đại chủ yếu với quan điểm “văn dĩ tải đạo”, “thi dĩ ngôn chí”, nhận thức vấn đề này không được thường trực và trong thể hiện không tránh khỏi những hạn chế do ràng buộc của chủ nghĩa quy phạm. Văn học dân gian do đặc thù của loại hình folklore dường như chỉ là nơi bộc lộ những khát vọng về hạnh phúc lứa đôi, về cuộc sống hôn nhân, gia đình hạnh phúc. Đầu thế kỷ XX, trong cơn “mưa Âu gió Mỹ”, sự phát triển của yếu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 tố thị thành cùng những đòi hỏi giải phóng cá nhân, câu chuyện tình yêu - hôn nhân - gia đình gắn liền với hạnh phúc con người đã được văn học quan tâm khai phá, ghi dấu những bước đột phá quan trọng. Thế nhưng hành trình ấy đã không thể liền mạch khi văn học “bẻ lái” cùng dân tộc đi vào hai cuộc kháng chiến vĩ đại để bảo vệ giang sơn, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Trong bầu khí quyển sử thi, vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình tuy vẫn là đối tượng sáng tạo quan trọng nhưng chịu sự chi phối mạnh mẽ từ trường lực của những vấn đề mang tầm vóc cộng đồng, bởi vậy mà có nhiều thiết hụt. Sau 1975, trong dòng chủ âm của thể tài thế sự, đời tư, vấn đề này thu hút sự thể nghiệm sáng tạo của rất nhiều tác giả. Đó thực sự là cuộc khai thông và tiếp nối dòng chảy dở dang của văn học đầu thế kỷ trước, đồng thời có những bước phát triển mạnh mẽ. Trong xu thế vận động tất yếu đó, các cây bút truyện ngắn nữ với tất cả những ưu thế trong trải nghiệm giới đã nhanh chóng thể hiện sức mạnh và vị thế diễn ngôn về vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình. Từ vấn đề tưởng chừng như quen thuộc ấy, các cây bút nữ đã đạt được những thành quả sáng tạo to lớn, quan trọng. Có thể nói, chính vấn đề độc đáo này đã định hình bản sắc trong truyện ngắn nữ. Nghiên cứu vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình trong truyện ngắn nữ Việt Nam đương đại là là vấn đề quan trọng, cho phép nhận diện, đánh giá sự thành công và cả những giới hạn của đối tượng độc đáo này. Truyện ngắn Việt Nam từ sau 1975 nói chung, truyện ngắn các nhà văn nữ nói riêng là những đối tượng nghiên cứu, giảng dạy quan trọng trong nhà trường từ bậc học phổ thông đến bậc đại học và sau đại học. Việc tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình trong truyện ngắn các nhà văn nữ Việt Nam đương đại sẽ góp phần bổ sung tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu và dạy – học nhiều nội dung có ý nghĩa thiết thực trên nhiều phương diện (văn hóa, xã hội, thẩm mỹ) trong nhà trường. Xuất phát từ những lý do lý luận và thực tiễn như trên, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu Vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình trong truyện ngắn các nhà văn nữ Việt Nam đương đại. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là Vấn đề tình yêu - hôn nhân - gia đình trong truyện ngắn các nhà văn nữ Việt Nam đương đại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ