Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Đàn Lợn NáI Tại Trại Đặng Đức Khang

Việt Nam, một quốc gia nông nghiệp, đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của ngành chăn nuôi lợn. 66 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Mậu Văn Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Đàn Lợn NáI Tại Trại Đặng Đức Khang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cấu tạo giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục cái
• 2.2.1. Bộ phận sinh dục bên trong
• 2.2.2. Ống dẫn trứng
• 2.2.3. Tử cung
• 2.2.4. Âm đạo
• 2.2.5. Bộ phận sinh dục bên ngoài
• 2.2.5.1. Âm môn
• 2.2.5.2. Âm vật
• 2.2.5.3. Tiền đình
• 2.3. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.3.1. Sự thành thục về tính dục
• 2.3.2. Chu kỳ động dục
• 2.3.3. Thời điểm phối giống thích hợp
• 2.3.4. Quá trình mang thai và đẻ
• 2.3.5. Giai đoạn tiết sữa và nuôi con
• 2.4. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái sinh sản

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tình Hình Bệnh Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiện Nay

Việt Nam, một quốc gia nông nghiệp, đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của ngành chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, các bệnh về đường sinh sản, đặc biệt là viêm tử cung lợn nái, đang là một thách thức lớn, đặc biệt ở các trang trại chăn nuôi công nghiệp. Bệnh này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản, gây ra các vấn đề như mất sữa, rối loạn sinh sản, và thậm chí là vô sinh. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm tử cung có thể dẫn đến các bệnh kế phát nghiêm trọng, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng đàn lợn giống. Nghiên cứu về tình hình bệnh viêm tử cung lợn là rất quan trọng để tìm ra các giải pháp phòng và trị bệnh hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi. Đề tài nghiên cứu về "Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái nuôi tại trại Đặng Đức Khang" được thực hiện nhằm mục đích này.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Bệnh Viêm Tử Cung

Nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở lợn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản của đàn lợn nái. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh giúp người chăn nuôi chủ động hơn trong việc phòng ngừa và xử lý, giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Ngoài ra, nghiên cứu còn cung cấp thông tin khoa học hữu ích cho công tác giảng dạy và học tập trong lĩnh vực thú y.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Cụ Thể Về Viêm Tử Cung Lợn Nái

Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá thực trạng bệnh viêm tử cung tại trại Đặng Đức Khang, xác định mức độ ảnh hưởng của bệnh đến năng suất sinh sản của lợn nái, và đánh giá hiệu lực của một số phác đồ điều trị. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp phòng và trị bệnh hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của trang trại.

II. Nguyên Nhân Gây Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái Phân Tích Chi Tiết

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái thường xảy ra sau khi đẻ hoặc sau khi giao phối. Các vi khuẩn như Streptococcus, Staphylococcus, E.coli có thể xâm nhập và gây nhiễm trùng đường sinh sản. Lợn nái ngoại nuôi theo quy mô công nghiệp thường dễ mắc bệnh hơn do khả năng thích nghi kém với điều kiện khí hậu. Viêm nhiễm tử cung lợn nái gây ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản, làm mất sữa, khiến lợn con còi cọc và chậm phát triển. Việc xác định rõ nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Các Loại Vi Khuẩn Gây Viêm Nhiễm Tử Cung Lợn Nái

Các vi khuẩn thường gặp gây viêm nhiễm tử cung lợn nái bao gồm Streptococcus, Staphylococcus, và E.coli. Chúng xâm nhập vào đường sinh sản thông qua các tổn thương trong quá trình sinh đẻ hoặc giao phối. Việc kiểm soát vệ sinh chuồng trại và dụng cụ thú y là rất quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của các vi khuẩn này.

2.2. Yếu Tố Môi Trường Và Chăm Sóc Ảnh Hưởng Đến Viêm Tử Cung

Điều kiện môi trường và chế độ chăm sóc cũng ảnh hưởng lớn đến nguy cơ mắc bệnh viêm tử cung. Chuồng trại ẩm ướt, vệ sinh kém tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Chế độ dinh dưỡng không đầy đủ làm suy giảm sức đề kháng của lợn nái, khiến chúng dễ bị nhiễm bệnh hơn. Lợn nái ngoại thường nhạy cảm hơn với các yếu tố môi trường so với lợn nái nội.

III. Triệu Chứng Viêm Tử Cung Lợn Nái Cách Nhận Biết Sớm Nhất

Việc nhận biết sớm các triệu chứng viêm tử cung lợn nái là rất quan trọng để có biện pháp điều trị kịp thời. Các triệu chứng thường gặp bao gồm: dịch chảy ra từ âm đạo có màu sắc và mùi bất thường, sốt, bỏ ăn, lợn nái ủ rũ, giảm tiết sữa hoặc mất sữa. Nếu không được điều trị, bệnh có thể tiến triển nặng hơn, gây ra các biến chứng nguy hiểm. Quan sát kỹ lưỡng và kiểm tra thường xuyên là cách tốt nhất để phát hiện bệnh sớm.

3.1. Dấu Hiệu Lâm Sàng Của Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Các dấu hiệu lâm sàng của bệnh viêm tử cung bao gồm: dịch chảy ra từ âm đạo có màu vàng, xanh hoặc nâu, có mùi hôi thối; lợn nái sốt cao, bỏ ăn, ủ rũ; giảm tiết sữa hoặc mất sữa; bụng căng to, đau khi chạm vào. Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng phụ thuộc vào mức độ nhiễm trùng.

3.2. Cách Phân Biệt Viêm Tử Cung Với Các Bệnh Khác

Cần phân biệt viêm tử cung với các bệnh khác có triệu chứng tương tự như viêm âm đạo, viêm vú. Viêm âm đạo thường chỉ gây ra dịch chảy ra từ âm đạo mà không kèm theo sốt hoặc bỏ ăn. Viêm vú gây sưng đau ở vú, không ảnh hưởng đến tử cung. Việc chẩn đoán chính xác là rất quan trọng để có phác đồ điều trị phù hợp.

IV. Phương Pháp Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiệu Quả Nhất Hiện Nay

Việc điều trị viêm tử cung lợn nái cần được thực hiện sớm và đúng cách để tránh các biến chứng. Phác đồ điều trị thường bao gồm sử dụng kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn, thuốc tăng co bóp tử cung để đẩy dịch viêm ra ngoài, và thuốc bổ trợ để tăng cường sức đề kháng. Vệ sinh chuồng trại và chăm sóc dinh dưỡng tốt cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình điều trị. Tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y để có phác đồ điều trị phù hợp nhất.

4.1. Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn

Kháng sinh là yếu tố quan trọng trong điều trị viêm tử cung. Các loại kháng sinh thường được sử dụng bao gồm: Penicillin, Cephalosporin, Tetracycline. Cần lựa chọn kháng sinh phù hợp với loại vi khuẩn gây bệnh và tuân thủ đúng liều lượng, thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

4.2. Các Biện Pháp Hỗ Trợ Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái

Ngoài kháng sinh, cần sử dụng các biện pháp hỗ trợ như: thuốc tăng co bóp tử cung (PGF2α) để đẩy dịch viêm ra ngoài; thuốc bổ trợ để tăng cường sức đề kháng; vệ sinh chuồng trại sạch sẽ; cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân bằng. Chăm sóc tốt giúp lợn nái nhanh chóng phục hồi sức khỏe.

V. Phòng Ngừa Viêm Tử Cung Lợn Nái Bí Quyết Từ Trại Đặng Đức Khang

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc phòng ngừa viêm tử cung lợn nái là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm: vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, đặc biệt là khu vực sinh sản; đảm bảo quá trình sinh đẻ diễn ra an toàn, hạn chế tổn thương đường sinh sản; cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân bằng; tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine; kiểm tra sức khỏe định kỳ cho lợn nái. Áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao năng suất sinh sản.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Yếu Tố Quan Trọng Hàng Đầu

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng hàng đầu trong phòng ngừa viêm tử cung. Cần thường xuyên dọn dẹp, khử trùng chuồng trại, đặc biệt là khu vực sinh sản. Sử dụng các chất khử trùng an toàn, hiệu quả để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Đảm bảo chuồng trại luôn khô ráo, thoáng mát.

5.2. Chăm Sóc Lợn Nái Sau Sinh Lưu Ý Để Phòng Bệnh

Chăm sóc lợn nái sau sinh là rất quan trọng để phòng ngừa viêm tử cung. Cần theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của lợn nái, đặc biệt là trong những ngày đầu sau sinh. Vệ sinh sạch sẽ vùng âm hộ, âm đạo. Cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân bằng. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, cần báo ngay cho bác sĩ thú y để được tư vấn và điều trị kịp thời.

VI. Ảnh Hưởng Của Viêm Tử Cung Đến Năng Suất Sinh Sản Lợn Nái

Viêm tử cung gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất sinh sản của lợn nái. Bệnh có thể làm giảm tỷ lệ thụ thai, tăng tỷ lệ sảy thai, giảm số lượng con sơ sinh, giảm chất lượng sữa, và tăng tỷ lệ chết của lợn con. Việc kiểm soát và điều trị bệnh hiệu quả giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nâng cao năng suất chăn nuôi.

6.1. Tác Động Của Viêm Tử Cung Đến Khả Năng Thụ Thai Của Lợn

Viêm tử cung làm giảm khả năng thụ thai của lợn nái do môi trường tử cung bị viêm nhiễm, không thuận lợi cho sự làm tổ và phát triển của phôi. Tỷ lệ thụ thai giảm đáng kể ở những lợn nái bị viêm tử cung.

6.2. Ảnh Hưởng Của Viêm Tử Cung Đến Số Lượng Và Chất Lượng Lợn Con

Viêm tử cung có thể làm giảm số lượng con sơ sinh do tăng tỷ lệ sảy thai hoặc chết lưu. Chất lượng sữa cũng bị ảnh hưởng, khiến lợn con còi cọc, chậm lớn và dễ mắc bệnh. Việc điều trị viêm tử cung giúp cải thiện số lượng và chất lượng lợn con.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn giữ vị trí then chốt nhằm cung cấp nguồn thực phẩm cho tiêu dùng nội địa, xuất khẩu, đồng thời cung ứng phân bón cho trồng trọt và giải quyết việc làm. Để đáp ứng nhu cầu con giống cho các hệ thống trang trại và nông hộ, việc phát triển đàn lợn nái sinh sản đóng vai trò quyết định. Tuy nhiên, việc phát triển đàn nái ngoại nuôi theo quy mô công nghiệp tại Việt Nam gặp nhiều trở ngại do khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu còn hạn chế. Trong quá trình sinh sản, gia súc dễ bị các vi khuẩn như Streptococcus, Staphylococcus, Escherichia coli... xâm nhập qua đường sinh dục, gây ra các bệnh nhiễm trùng sau đẻ, đặc biệt là bệnh viêm tử cung.

Viêm tử cung là một trong những tổn thương phổ biến ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ sinh sản của lợn nái. Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh sẽ dẫn đến các biến chứng kế phát nghiêm trọng như hội chứng viêm tử cung - viêm vú - mất sữa (MMA), rối loạn chu kỳ động dục, chậm sinh, vô sinh, viêm phúc mạc, thậm chí gây nhiễm trùng huyết và tử vong. Điều này gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, làm giảm chất lượng và năng suất con giống. Xuất phát từ thực tế sản xuất tại cơ sở, đề tài "Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại Đặng Đức Khang - Tam Dương - Vĩnh Phúc và thử nghiệm một số phác đồ điều trị" được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm:

1. Đánh giá được thực trạng bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái nuôi tại trại Đặng Đức Khang - Hướng Đạo - Tam Dương - Vĩnh Phúc.
2. Xác định mức độ ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung đến năng suất sinh sản của lợn nái ở lứa tiếp theo.
3. Xác định được hiệu lực của một số phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung.

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản đang được nuôi dưỡng, khai thác tại trại Đặng Đức Khang.
• Địa điểm nghiên cứu: Trại lợn Đặng Đức Khang, xã Hướng Đạo, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc.
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 25/05/2015 đến ngày 08/11/2015 (kèm số liệu điều tra hồi cứu năm 2014 - 2015).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết về giải phẫu, sinh lý sinh sản lợn nái, cơ chế bệnh học viêm tử cung và dược lý học thú y:

• Cơ sở giải phẫu và sinh lý: Cơ quan sinh dục lợn nái gồm bộ phận bên trong (buồng trứng với lớp vỏ chứa noãn nang và lớp tủy; ống dẫn trứng chia làm 4 đoạn: tua diềm, phễu, đoạn bóng, eo; tử cung dạng sừng kép dài trên 1m, thân tử cung dài 5cm, cổ tử cung dài 10cm; âm đạo dài 10-12cm) và bộ phận bên ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình). Chu kỳ động dục của lợn kéo dài 18-22 ngày (trung bình 21 ngày), trải qua 3 giai đoạn: trước động dục (1-2 ngày), động dục (4-5 ngày ở nái ngoại/lai), và yên tĩnh (10-12 ngày). Thời gian mang thai trung bình là 114 ngày.
• Cơ chế bệnh học: Viêm tử cung xảy ra chủ yếu sau khi đẻ (1-10 ngày) hoặc sau phối giống do can thiệp trợ sản thô bạo, sót nhau, dụng cụ thụ tinh nhiễm bẩn. Tác nhân vi sinh vật gây bệnh gồm Streptococcus (34,5%), E. coli (26,7%), Proteus vulgaris (16%), Staphylococcus aureus (11,2%), Klebsiella (10,2%) và các nguyên nhân khác. Bệnh được phân loại theo 3 thể lâm sàng: thể nhẹ (1+ / viêm cata), thể trung bình (2+ / viêm tích mủ), và thể nặng (3+ / viêm cata lẫn mủ hoại tử).
• Dược lý các thuốc sử dụng:
  • Streptomycin: Kháng sinh aminoglycoside ức chế tiểu đơn vị 30S của ribosome vi khuẩn, tác động mạnh lên vi khuẩn Gram âm và vi khuẩn Gram dương kháng Penicillin.
  • Penicillin: Kháng sinh ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn, tác dụng mạnh lên vi khuẩn Gram dương.
  • Genta - Tylosin: Dạng tiêm kết hợp giữa Tylosin (macrolide gắn tiểu đơn vị 50S) và Gentamycin (aminoglycoside gắn tiểu đơn vị 30S).
  • Bio - D.C: Kết hợp giữa Oxytetracycline HCl (nhóm tetracycline ức chế tiểu đơn vị 30S) và Dexamethasone (kháng viêm, chống dị ứng).
  • Thuốc hỗ trợ: Analgin (hạ sốt, giảm đau), Catosal (thuốc bổ trợ lực, tăng cường trao đổi chất), Biocid-30 (sát trùng thụt rửa tử cung).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai cụ thể:

• Phương pháp điều tra gián tiếp: Thu thập và tổng hợp số liệu lưu trữ trong sổ sách theo dõi đàn của trang trại giai đoạn 2014 - 2015.
• Phương pháp điều tra trực tiếp: Khám lâm sàng hàng ngày, theo dõi thân nhiệt, màu sắc, mùi dịch nhờn âm đạo, phản xạ của lợn nái sau đẻ.
• Phương pháp thực nghiệm phân lô so sánh: Lựa chọn 16 lợn nái mắc bệnh viêm tử cung, phân đều vào 2 lô thí nghiệm (mỗi lô 8 con), đồng nhất về giống, phương thức nuôi nhốt chuồng sàn, chế độ dinh dưỡng (thức ăn hỗn hợp CP 966S và 567SF), chỉ khác biệt về kháng sinh tiêm toàn thân:

Yếu tố so sánh	Lô thí nghiệm 1 (Lô TN1)	Lô thí nghiệm 2 (Lô TN2)
Số lượng nái điều trị	8 con	8 con
Điều kiện chăn nuôi	Chuồng sàn, thức ăn CP 966S & 567SF	Chuồng sàn, thức ăn CP 966S & 567SF
Kháng sinh tiêm bắp	Genta-Tylosin: 1ml/10kg TT/lần/ngày	Bio-D.C: 1ml/10kg TT/lần/ngày
Thuốc hạ sốt	Analgin: 1ml/10kg TT/lần/ngày	Analgin: 1ml/10kg TT/lần/ngày
Thuốc bổ trợ	Catosal: 1ml/10-15kg TT/lần/ngày	Catosal: 1ml/10-15kg TT/lần/ngày
Thuốc thụt rửa tử cung	Biocid-30 (tỷ lệ 1/2000)	Biocid-30 (tỷ lệ 1/2000)
Kháng sinh bơm tử cung	1.000.000 UI Penicillin + 1g Streptomycin	1.000.000 UI Penicillin + 1g Streptomycin
Thời gian liệu trình	3 - 5 ngày	3 - 5 ngày

• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán tỷ lệ phần trăm theo công thức toán học về tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ mắc theo từng cường độ (1+, 2+, 3+), chi phí thuốc bình quân trên một nái điều trị.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi lợn nái sinh sản công nghiệp; nêu rõ 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể; xác định ý nghĩa khoa học (cung cấp tư liệu dịch tễ học và dược lý lâm sàng thú y) và ý nghĩa thực tiễn (xác định phác đồ an toàn, hiệu quả, giảm thiệt hại kinh tế cho trang trại).

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống hóa tài liệu về giải phẫu học cơ quan sinh dục lợn nái; đặc điểm sinh lý sinh dục (tuổi thành thục tính dục, chu kỳ động dục, thời điểm phối giống, quá trình mang thai và cơ chế tiết sữa chịu sự điều khiển của trục thần kinh - thể dịch và hormone Oxytocin); nguyên nhân, triệu chứng bệnh học viêm tử cung; dược lý chi tiết của Streptomycin, Penicillin, Genta - Tylosin, Bio - D.C; tổng hợp các kết quả nghiên cứu trong nước (Nguyễn Văn Thanh, Trần Tiến Dũng, Lê Văn Năm...) và quốc tế (Madec tại Pháp, Vtrekaxova, Popkov...).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định đối tượng là đàn lợn nái sinh sản tại trại Đặng Đức Khang (Tam Dương, Vĩnh Phúc); thời gian thực hiện từ 25/05/2015 đến 08/11/2015; mô tả chi tiết phương pháp điều tra hồi cứu và điều tra trực tiếp; thiết kế sơ đồ bố trí thí nghiệm phân lô so sánh 2 phác đồ điều trị; chuẩn hóa tiêu chí phân loại cường độ bệnh (thể cata 1+, thể tích mủ 2+, thể cata lẫn mủ 3+) và các công thức toán thống kê ứng dụng.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này chia làm hai nội dung lớn:

1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất: Tác giả tham gia trực tiếp quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái chửa theo 2 giai đoạn (kỳ 1 dinh dưỡng 13% protein, 2800 kcal/kg; kỳ 2 dinh dưỡng 17% protein, 3000 kcal/kg), quy trình nuôi lợn con theo mẹ (cai sữa lúc 21 ngày tuổi, tập ăn sớm bằng thức ăn 550SF lúc 4-6 ngày tuổi); thực hiện kỹ thuật phát hiện động dục và thụ tinh nhân tạo 2 lần/chu kỳ; triển khai quy trình sát trùng nghiêm ngặt hàng ngày bằng nước vôi, xút NaOH 10%, thuốc diệt côn trùng; thực hiện lịch tiêm phòng vaccine (Coglapest phòng dịch tả, Begonia phòng giả dại, Aftopor phòng LMLM, Parvo phòng khô thai); điều trị thành công nhiều ca bệnh nội khoa và truyền nhiễm tại trại.

STT	Nội dung công việc	Số lượng thực hiện (con)	Số lượng an toàn / khỏi (con)	Tỷ lệ (%)
1	Tiêm phòng vaccine cho lợn con
	Dịch tả (Coglapest)	141	141	100,00
	Cầu trùng (Nova-Coc 5% - uống)	130	130	100,00
2	Tiêm phòng vaccine cho lợn nái
	Dịch tả (Coglapest)	91	91	100,00
	Lở mồm long móng (Aftopor)	91	91	100,00
	Giả dại (Begonia)	78	78	100,00
	Khô thai (Parvo)	91	91	100,00
3	Điều trị bệnh gia súc
	Bệnh viêm tử cung	16	16	100,00
	Bệnh viêm vú	7	7	100,00
	Bệnh viêm bao khớp	4	3	75,00
	Bệnh viêm phổi	12	11	91,66
	Bệnh phân trắng lợn con	130	122	93,84
	Bệnh tiêu chảy lợn con	100	90	90,00
4	Công tác kỹ thuật khác
	Đỡ đẻ lợn	18	18	100,00
	Xuất lợn con	200	200	100,00
	Cắt đuôi, bấm tai lợn con	70	70	100,00
	Tiêm Dextran-Fe	70	70	100,00
	Thiến lợn đực	30	30	100,00
	Phối giống lợn	20	20	100,00

2. Kết quả nghiên cứu chuyên đề:

• Tình hình mắc bệnh qua 2 năm (2014 - 2015): Năm 2014 tỷ lệ mắc là 31,03% (27/87 con); năm 2015 giảm xuống còn 17,58% (16/91 con). Tính chung cả hai năm, tỷ lệ nái mắc viêm tử cung là 24,15% (43/178 con).
• Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh năm 2015: Trong tổng số 91 nái theo dõi năm 2015 có 16 nái bị viêm tử cung (17,58%). Xét trên tổng đàn, tỷ lệ thể nhẹ (1+) là 8,79% (8 con), thể trung bình (2+) là 6,59% (6 con), thể nặng (3+) là 2,19% (2 con).
• Cơ cấu cường độ trong số lợn mắc bệnh: Thể nhẹ (1+) chiếm 50,00% (8/16 con), thể trung bình (2+) chiếm 37,50% (6/16 con), thể nặng (3+) chiếm 12,50% (2/16 con). Kết quả này phản ánh công tác phát hiện sớm giúp ngăn ngừa bệnh chuyển biến nặng.
• Kết quả thử nghiệm điều trị: Cả hai phác đồ (Phác đồ 1 dùng Genta-Tylosin và Phác đồ 2 dùng Bio-D.C kết hợp trợ lực và thụt rửa Penicillin + Streptomycin) đều cho hiệu lực điều trị đạt tỷ lệ khỏi 100% (16/16 nái khỏi bệnh sau liệu trình 3 - 5 ngày).

Phần 5: Kết luận, tồn tại và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về tỷ lệ mắc bệnh, cơ cấu cường độ viêm và khẳng định hiệu lực của 2 phác đồ điều trị; nêu các đề xuất về quản lý vệ sinh thú y, thao tác đỡ đẻ và vệ sinh phối giống tại trang trại.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác định được tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trang trại Đặng Đức Khang qua hai năm 2014 - 2015 là 24,15%, trong đó năm 2014 là 31,03% và năm 2015 giảm còn 17,58%. Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể so với mức bình quân chung của các nghiên cứu trước đó trên nái ngoại/nái lai tại Việt Nam (Nguyễn Văn Thanh ghi nhận tỷ lệ chung 42,4%, nái lai 50,84%).
• Xác định được cơ cấu cường độ bệnh: phần lớn nái mắc bệnh ở thể nhẹ 1+ (chiếm 50,00%) và thể trung bình 2+ (chiếm 37,50%), thể nặng 3+ chỉ chiếm 12,50%.
• Thử nghiệm lâm sàng khẳng định hiệu lực điều trị đạt 100% ở cả hai phác đồ kết hợp kháng sinh tiêm toàn thân (Genta-Tylosin hoặc Bio-D.C), thuốc giảm đau hạ sốt (Analgin), thuốc trợ lực (Catosal) và thụt rửa cục bộ (dung dịch Biocid-30 kết hợp hỗn dịch Penicillin + Streptomycin).

Giải pháp và khuyến nghị của tác giả

• Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh chuồng nái đẻ trước khi chuyển nái lên từ 7-10 ngày bằng dung dịch xút NaOH và vôi bột.
• Tắm rửa sạch sẽ, sát trùng bầu vú và bộ phận sinh dục lợn nái trước và sau khi sinh; khi can thiệp đỡ đẻ phải sát trùng tay và dụng cụ bằng cồn, bôi trơn bằng Vaseline, thực hiện nhẹ nhàng đúng kỹ thuật.
• Sau khi sinh, tiêm Oxytocin (2-4 ml/con) để kích thích co bóp tử cung tống sạch sản dịch và nhau thai, kết hợp thụt rửa kháng sinh phòng ngừa.
• Tuyệt đối tiệt trùng dụng cụ thụ tinh nhân tạo trước và sau khi dẫn tinh, kiểm tra chất lượng tinh dịch nhằm tránh lây lan mầm bệnh vào đường sinh dục lợn nái.

Đóng góp của đề tài

Bổ sung số liệu thực tế về dịch tễ học bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái nuôi tại vùng bán sơn địa Tam Dương - Vĩnh Phúc; chứng minh trên thực nghiệm tính an toàn và hiệu quả của các phác đồ phối hợp kháng sinh toàn thân với can thiệp tại chỗ trong điều kiện chăn nuôi trang trại tập trung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi một trang trại đơn lẻ (trại Đặng Đức Khang), thời gian theo dõi thực tế tập trung trong 6 tháng (tháng 5 đến tháng 11/2015); quy mô mẫu thử nghiệm điều trị còn giới hạn ở 16 lợn nái (8 nái/lô thí nghiệm); chưa tiến hành phân lập, định danh vi khuẩn và làm kháng sinh đồ trực tiếp tại phòng thí nghiệm chuyên sâu.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng quy mô thử nghiệm các phác đồ trên số lượng đàn lớn hơn ở nhiều trang trại có quy mô và phương thức chăn nuôi khác nhau; theo dõi dài hạn chỉ số sinh sản ở các lứa đẻ tiếp theo (tỷ lệ đậu thai lứa kế tiếp, số con sơ sinh/lứa, số con cai sữa và khối lượng lợn con lúc cai sữa) của đàn nái sau khi được chữa khỏi.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Tài liệu có giá trị tham khảo thiết thực cho sinh viên, học viên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y, kỹ thuật viên phụ trách kỹ thuật sinh sản tại các trại lợn giống, cũng như các chủ trang trại chăn nuôi lợn nái sinh sản quy mô tập trung.
• Nội dung giá trị nhất:
  • Bảng tiêu chuẩn nhận biết và phân loại 3 thể lâm sàng viêm tử cung (thể cata 1+, thể tích mủ 2+, thể cata lẫn mủ 3+).
  • Quy trình chi tiết của 2 phác đồ điều trị kết hợp thuốc tiêm bắp toàn thân với thụt rửa đường sinh sản cục bộ bằng Biocid-30 và hỗn dịch Penicillin - Streptomycin.
  • Quy trình kỹ thuật chăm sóc, khẩu phần dinh dưỡng theo từng giai đoạn mang thai (nái chửa kỳ 1 và kỳ 2) và lịch trình vệ sinh sát trùng, tiêm phòng vaccine định kỳ cho đàn nái và lợn con.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trang trại Đặng Đức Khang biến động như thế nào qua 2 năm 2014 và 2015?
Năm 2014, trong 87 nái theo dõi có 27 nái mắc bệnh, tỷ lệ là 31,03%. Sang năm 2015, trong 91 nái theo dõi có 16 nái mắc bệnh, tỷ lệ giảm xuống 17,58%. Tính chung cả hai năm (2014 - 2015), tỷ lệ mắc bệnh là 24,15% (43 con mắc trên tổng số 178 con điều tra).

2. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái được phân loại thành những thể lâm sàng nào trong nghiên cứu?
Bệnh được phân làm 3 thể:

• Thể nhẹ (1+ / viêm cata): Thân nhiệt 38-39°C, kém ăn nhẹ, sản dịch chảy ra sau đẻ 12-72 giờ có màu trắng đục dạng sợi, mùi hôi tanh, ít ảnh hưởng lượng sữa.
• Thể vừa (2+ / viêm tích mủ): Thân nhiệt 39,5-40°C, ăn ít hoặc bỏ ăn, dịch âm đạo chảy ra màu vàng xen mủ trắng đục, sệt, mùi tanh thối, lượng sữa giảm mạnh hoặc mất sữa. Xuất hiện sau đẻ 4-6 ngày.
• Thể nặng (3+ / viêm cata lẫn mủ hoại tử): Thân nhiệt 40-42°C, ủ rũ, bỏ ăn hoàn toàn, dịch mủ xanh vàng sệt lẫn máu, mùi thối khắm, niêm mạc âm đạo hoại tử, có nguy cơ nhiễm trùng huyết.

3. Cơ cấu mức độ nhiễm bệnh ở 16 lợn nái mắc bệnh năm 2015 tại trang trại phân bố ra sao?
Trong 16 nái mắc bệnh năm 2015: thể nhẹ (1+) có 8 con (chiếm 50,00%); thể trung bình (2+) có 6 con (chiếm 37,50%); thể nặng (3+) có 2 con (chiếm 12,50%). So với tổng đàn 91 con theo dõi, tỷ lệ mắc các thể tương ứng là 8,79% (thể nhẹ), 6,59% (thể trung bình) và 2,19% (thể nặng).

4. Hai phác đồ điều trị thử nghiệm trong khóa luận gồm những loại thuốc nào và hiệu lực điều trị ra sao?
Cả hai phác đồ đều dùng chung liệu trình 3 - 5 ngày gồm: tiêm Analgin (1ml/10kg TT/ngày), tiêm Catosal (1ml/10-15kg TT/ngày), thụt rửa Biocid-30 (1/2000) và bơm tử cung 1.000.000 UI Penicillin + 1g Streptomycin. Điểm khác biệt duy nhất là kháng sinh tiêm bắp toàn thân: Phác đồ 1 dùng Genta-Tylosin (1ml/10kg TT/ngày), Phác đồ 2 dùng Bio-D.C (1ml/10kg TT/ngày). Cả 2 phác đồ đều đạt tỷ lệ khỏi bệnh 100% trên 16 nái thử nghiệm (8 nái/lô).

5. Quy trình tiêm phòng vaccine định kỳ cho đàn lợn nái sinh sản tại trại gồm những loại nào?
Lợn nái sinh sản tại trại được tiêm định kỳ: vaccine Dịch tả (Coglapest) vào tuần chửa thứ 10; vaccine Lở mồm long móng (Aftopor) vào tuần chửa thứ 12; vaccine Khô thai (Parvo) lúc 25 và 29 tuần tuổi; định kỳ hàng năm vào tháng 4, 8, 12 tiêm phòng toàn đàn vaccine Giả dại (Begonia) với liều 2ml/con tiêm bắp.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Mậu Văn Hùng đã đánh giá toàn diện thực trạng dịch tễ học bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái tại trang trại Đặng Đức Khang (Tam Dương, Vĩnh Phúc) giai đoạn 2014 - 2015 với tỷ lệ mắc chung là 24,15%, trong đó phần lớn nái mắc bệnh ở thể nhẹ và trung bình. Đề tài đã thử nghiệm thành công 2 phác đồ điều trị kết hợp giữa kháng sinh toàn thân (Genta-Tylosin hoặc Bio-D.C) với thuốc trợ lực và thụt rửa sát trùng tử cung tại chỗ, đạt tỷ lệ khỏi bệnh 100%. Đây là tài liệu chuyên khảo có giá trị ứng dụng cao, cung cấp quy trình lâm sàng hữu ích cho công tác quản lý dịch bệnh và nâng cao năng suất sinh sản trong chăn nuôi lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Viê ̣t Nam là mô ̣t nước đi lên từ nề n sản xuấ t nông nghiê ̣p và đây là mô ̣t lĩnh vực chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Trong quá trình công nghiê ̣p hóa, hiê ̣n đa ̣i hóa đấ t nước thì nông nghiê ̣p nước ta đã và đang có những bước phát triể n m ạnh mẽ , trong đó ngành chăn nuôi cũng có những bước phát triể n không ngừng và đã trở thành ngành sản xuấ t hàng hóa quan trọng trong nông nghiệp. Trong thành tựu đó , chăn nuôi lơ ̣n đóng vai trò rấ t lớn trong viê ̣c đáp ứng nhu cầ u thực phẩ m cho người tiêu dùng và xuấ t khẩ u , không những thế chăn nuôi lơ ̣n còn cung cấ p nguyên liê ̣u cho sản xuấ t công nghiê ̣p, phân bón cho trồ ng tro ̣t và giải quyế t viê ̣c làm tăng thu nhâ ̣p giúp người dân thoát nghèo. Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi của các trang trại và các nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết.

Chăn nuôi lơ ̣n theo quy mô trang tra ̣i hay chăn nuôi công nghiê ̣p ở nước ta có hiệu quả cao nhưng bên cạnh đó còn có những trở ngại rất lớn của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh xảy ra nhiều, đối với lợn nái thì các bệnh về đường sinh sản xuất hiện khá nhiều, nhất là lợn nái ngoại được nuôi theo quy mô công nghiệp do khả năng thích nghi của lợn nái ngoại với điều kiện khí hậu nước ta còn kém, trong quá trình sinh đẻ lợn nái dễ bị các vi khuẩn như: Streptococcus, Staphylococcus, E.coli, … xâm nhập và gây một số bệnh nhiễm trùng sau đẻ như viêm âm đạo, viêm âm môn, … đặc biệt là bệnh viêm tử cung, đây là bệnh xuất hiện nhiều ở lợn nái và gây ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn nái. Nếu không điều trị kịp thời, viêm tử cung có thể dẫn tới các bệnh kế phát như: viêm vú, mất sữa, rối loạn sinh sản, chậm sinh, vô sinh, viêm phúc mạc dẫn đến nhiễm trùng huyết và chết. Vì vậy bệnh viêm tử cung ở lợn nái ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất, chất lượng, 2 hiệu quả ngành chăn nuôi lợn đồng thời còn ảnh hưởng tới chất lượng đàn lợn giống. Để hiểu rõ hơn về bệnh đồng thời giúp người chăn nuôi tìm ra hướng giải quyết phù hợp trong vấn đề phòng và trị bệnh có hiệu quả , góp phần hạn chế những thiệt hại do bệnh viêm tử cung ở lợn nái sinh sản.

Xuấ t phát từ yêu cầ u của thực tế sản xuấ t và đươ ̣c sự hướ ng dẫn của cô giáo TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ, cùng sự giúp đỡ của trang trại…. chúng tôi tiế n hành nghiên cứu đề tài:Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái nuôi tại trại Đặng Đức Khang - Hƣớng Đạo - Tam Dƣơng - Vĩnh Phúc và thử nghiệm một số phác đồ điều trị”. Mục đích nghiên cứu Điều tra tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại Đặng Đức Khang và hiệu quả của một số phác đồ điều trị 1.

Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá được thực trạng bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái nuôi tại trại Đặng Đức Khang - Hướng Đạo - Tam Dương - Vĩnh Phúc - Xác định mức độ ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung đến năng suất sinh sản của lợn nái ở lứa tiếp theo - Xác định được hiệu lực của một số phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung 1. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Đề tài góp phần cung cấp một số thông tin có giá trị về bệnh viêm tử cung ở lợn, bổ sung vào các thông tin khoa học hiện có về bệnh này đồng thời có thể sử dụng làm nguồn tham khảo trong giảng dạy và học tập. Ý nghĩa thực tiễn Xác định hiệu lực và độ an toàn của một số thuốc trong điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn Khuyến cáo người chăn nuôi trong việc sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh viêm tử cung.

3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cấu tạo giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục cái Theo Nguyễn Đức Hùng (2003) [6], cơ quan sinh dục của lợn nái được chia thành 2 bộ phận gồm: bộ phận sinh dục bên trong và bộ phận sinh dục bên ngoài. + Bộ phận sinh dục bên trong gồm: Buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo + Bộ phận sinh dục bên ngoài gồm: Âm môn, âm vật, tiền đình.

- Bộ phận sinh dục bên trong. Buồng trứng được hình thành trong giai đoạn phôi thai. Cấu tạo: Phía ngoài buồng trứng được bao bọc bởi lớp màng liên kết sợi, chắc như màng dịch hoàn. Phía trong buồng trứng được chia làm hai miền là miền vỏ và miền tủy.

Miền tủy có nhiều mạch máu, tổ chức liên kết dày đặc đảm bảo nhiệm vụ nuôi dưỡng và bảo vệ. Miền vỏ đảm bảo quá trình phát triển của trứng đến khi trứng chín và rụng. Miền vỏ gồm ba thành phần: Tế bào trứng nguyên thủy, thể vàng và tế bào hình hạt. Tế bào trứng nguyên thủy hay còn gọi là trứng non (Fulliculo oophoriprimari) nằm dưới lớp màng của buồng trứng.

Khi noãn bao chín các tế bào nang bao quanh tế bào trứng và phân chia thành nhiều tầng tế bào có hình hạt (Stratum glanulosum). Noãn bao ngày càng phát triển thì các tế bào bao nang tiêu tan tạo thành một lớp màng bao bọc, ở ngoài có chỗ dày lên để chứa trứng (ovum). 4 Trần Thị Dân (2004) [2] cho biết, phía ngoài của buồng trứng được bao bọc bởi một lớp màng liên kết sợi, chắc như màng dịch hoàn. Phía trong buồng trứng được chia làm hai miền: Miền vỏ và miền tủy.

Miền vỏ chứa các noãn nang, thể vàng, thể trắng có tác dụng về sinh dục. Miền tủy của buồng trứng nằm ở giữa gồm mạch máu, dây thần kinh mạch bạch huyết và mô liên kết. Trên buồng trứng có từ 70.000 noãn bào, ở các giai đoạn khác nhau, tầng ngoài cùng là những noãn bào thứ cấp đang sinh trưởng, khi noãn bào chín sẽ nổi lên bề mặt trứng. * Ống dẫn trứng: (vòi Fallop) Ống dẫn trứng được treo bởi màng treo ống dẫn trứng, đó là một nếp gấp màng bụng bắt nguồn từ lớp bên của dây chằng rộng.

Căn cứ vào chức năng có thể chia ống dẫn trứng thành bốn đoạn: - Tua diềm: có hình giống như tua diềm. - Phễu: có hình phễu, miệng phễu nằm gần buồng trứng. - Phồng ống dẫn trứng: đoạn ống giãn rộng xa tâm - Eo: đoạn ống hẹp gần tâm,nối ống dẫn trứng với xoang tử cung. Ống dẫn trứng có một chức năng duy nhất là vận chuyển trứng và tinh trùng theo hướng ngược chiều nhau, hầu hết là đồng thời.

* Tử cung (Uterus) Ở lợn, tử cung thuộc loại hình sừng kép,các sừng gấp nếp hoặc quấn lại và có độ dài đến hơn 1m trong khi thân tử cung lại ngắn lại. Độ dài này thích hợp cho việc mang nhiều thai. Cả hai mặt của tử cung được đính vào khung chậu và thành bụng bằng dây chằng rộng. - Tử cung nằm trong xoang chậu, dưới trực tràng, trên bàng quang và niệu đạo trong xoang chậu.

Tử cung lợn thuộc loại tử cung sừng kép, gồm 2 sừng thông với một thân và cổ tử cung. Sừng tử cung dài 40-65cm. Thân tử cung dài 5cm. Cổ tử cung dài 10cm có thành dày, hình trụ, có các cột thịt xếp theo chiều dài răng lược thông với âm đạo.

5 Chức năng của tử cung: Tử cung có nhiều chức năng. Nội mạc tử cung và các dịch tử cung giữ vai trò chủ chốt trong quá trình sinh sản. Gồm: - Chuyển vận tinh trùng. - Làm tổ,chửa và đẻ.

* Âm đạo (Vagina) Theo Trần Tiến Dũng và cs (2002) [5], Âm đạo lợn dài 10-12cm, là một ống tròn, trước là cổ tử cung, phía sau là tiền đình có màng trinh. Âm đạo được cấu tạo bởi 3 lớp: + Lớp liên kết bên ngoài. + Lớp cơ trơn: Bên ngoài là cơ dọc, bên trong là cơ vòng, chúng liên kết với các cơ tử cung. + Lớp niêm mạc: Trên bề mặt có nhiều tế bào thượng bì gấp nếp dọc.

Ngoài âm đạo ra còn là bộ phận thải thai ra bên ngoài khi sinh ra và là ống thải các chất dịch từ bên trong tử cung. Bộ phận sinh dục bên ngoài: là những phần ta có thể nhìn thấy, sờ thấy và quan sát được, gồm: âm môn, âm vật và tiền đình. * Âm môn Âm môn hay còn gọi là âm hộ (vulvae) nằm dưới hậu môn. Phía ngoài âm môn có hai môi (labia pudendi).

Hai môi được nối với nhau bằng hai mép (rima vulvae). Trên hai môi của âm môn có sắc tố màu đen và có nhiều tuyến tiết (như tuyến tiết chất nhờn trắng và tuyến tiết mồ hôi). * Âm vật (clitoris) Âm vật nằm ở góc phía dưới hai mép của âm môn. Âm vật giống như dương vật con đực được thu nhỏ lại.

Về cấu tạo, âm vật cũng có các thể hổng như cấu tạo dương vật của con đực. Trên âm vật có nếp da tạo ra mũ âm vật, giữa âm vật bẻ gấp xuống dưới. 6 * Tiền đình (vestibulum) Tiền đình là giới hạn giữa âm môn và âm đạo, nghĩa là qua tiền đình mới vào âm đạo. Trong tiền đình có dấu vết màng trinh, phía trước màng trinh là âm đạo, phía sau màng trinh có lỗ niệu đạo.

Màng trinh có các sợi cơ đàn hồi giữa và do hai lá niêm mạc gấp thành một nếp. Tiền đình có một số tuyến, các tuyến này theo hàng chéo, hướng quay về âm vật, chúng có chức năng tiết ra dịch nhầy.Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái * Sự thành thục về tính dục - Sự thành thục về tính được đánh dấu khi con vật bắt đầu có phản xạ muộn phụ thuộc vào giống, tính biệt, các điều kiện ngoại cảnh cũng sinh dục và có khả năng sinh sản. Lúc này tất cả các bộ phận sinh dục đã phát triển hoàn thiện và có thể bước vào hoạt động sinh sản. Đồng thời với sự phát triển hoàn thiện bên trong thì ở bên ngoài các bộ phận sinh dục phụ cũng xuất hiện và gia súc có phản xạ về tính hay xuất hiện hiện tượng động dục.

Tuy nhiên, thành thục về tính sớm hay muộn phụ thuộc vào giống, tính biệt, điều kiện ngoại cảnh cũng như chăm sóc nuôi dưỡng.  Giống Các giống lợn khác nhau có độ tuổi thành thục về tính khác nhau.