Tiềm Năng, Thực Trạng và Giải Pháp Phát Triển Du Lịch ở Thành Phố Cam Ranh, Tỉnh Khánh Hòa

Cam Ranh, Khánh Hòa, sở hữu tiềm năng du lịch to lớn, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm độc đáo cho du khách. 78 trang · Đại Học Đà Nẵng · 2010.

• Tác giả: Đoàn Thị Kim Anh
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Du Lịch
• Đề tài: Tiềm Năng, Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Các Loại Hình Du Lịch Ở Thành Phố Cam Ranh – Tỉnh Khánh Hòa
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Cam Ranh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH
• 1.1. Một số khái niệm chung
• 1.1.1. Khái niệm về du lịch
• 1.1.2. Khái niệm về các loại hình du lịch
• 1.2. Vai trò của du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.2.1. Vai trò du lịch đối với sự phát triển kinh tế chung
• 1.2.2. Vai trò của du lịch đối với xã hội
• 1.3. Những yếu tố tác động đến sự phát triển của du lịch
• 1.3.1. Nguồn tài nguyên
• 1.3.2. Chính sách đầu tư phát triển của nhà nước
• 1.3.3. Vấn đề môi trường và an ninh xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI TP CAM RANH - TỈNH KHÁNH HÒA GIAI ĐOẠN (2001-2010)
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI TP CAM RANH - TỈNH KHÁNH HÒA
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tiềm Năng Du Lịch Cam Ranh Khánh Hòa Khám Phá Ngay

Cam Ranh, Khánh Hòa, sở hữu tiềm năng du lịch to lớn, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm độc đáo cho du khách. Với bờ biển dài, cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp và di tích lịch sử phong phú, Cam Ranh có nhiều lợi thế để phát triển du lịch biển, du lịch sinh thái và du lịch văn hóa. Tuy nhiên, việc khai thác tiềm năng này vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích tiềm năng, thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch cho thành phố Cam Ranh, góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.

1.1. Vị Trí Địa Lý Chiến Lược và Lợi Thế Phát Triển Du Lịch

Vị trí địa lý của Cam Ranh đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch. Nằm trên trục giao thông huyết mạch, Cam Ranh dễ dàng kết nối với các trung tâm du lịch lớn của cả nước và quốc tế. Sân bay Cam Ranh, một trong những sân bay lớn nhất Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Cảng Cam Ranh cũng là một lợi thế lớn, mở ra cơ hội phát triển du lịch tàu biển và các dịch vụ liên quan.

1.2. Tài Nguyên Du Lịch Tự Nhiên Phong Phú Bãi Biển và Vịnh Cam Ranh

Cam Ranh được thiên nhiên ưu đãi với nhiều bãi biển đẹp, nước biển trong xanh và khí hậu ôn hòa. Vịnh Cam Ranh, một trong những vịnh tự nhiên đẹp nhất thế giới, là điểm đến lý tưởng cho các hoạt động nghỉ dưỡng, thể thao dưới nước và khám phá thiên nhiên. Các đảo và bán đảo xung quanh Cam Ranh cũng sở hữu những cảnh quan độc đáo, thu hút du khách yêu thích du lịch khám phá và du lịch mạo hiểm.

1.3. Di Sản Văn Hóa và Lịch Sử Độc Đáo Tiềm Năng Du Lịch Văn Hóa

Bên cạnh tài nguyên thiên nhiên, Cam Ranh còn có nhiều di tích lịch sử và văn hóa, phản ánh quá trình hình thành và phát triển của vùng đất này. Các công trình kiến trúc cổ, lễ hội truyền thống và làng nghề thủ công là những yếu tố quan trọng để phát triển du lịch văn hóa và du lịch cộng đồng. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa này không chỉ góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch mà còn giúp nâng cao ý thức bảo tồn di sản cho cộng đồng.

II. Thực Trạng Du Lịch Cam Ranh Phân Tích Điểm Mạnh Yếu Chi Tiết

Mặc dù sở hữu nhiều tiềm năng, du lịch Cam Ranh vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Cơ sở hạ tầng du lịch chưa đồng bộ, sản phẩm du lịch còn đơn điệu, chất lượng dịch vụ chưa cao và công tác quảng bá xúc tiến du lịch còn hạn chế. Bên cạnh đó, vấn đề bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững cũng cần được quan tâm hơn nữa. Việc đánh giá đúng thực trạng sẽ giúp đưa ra những giải pháp phù hợp để khắc phục những hạn chế và phát huy tối đa tiềm năng du lịch của Cam Ranh.

2.1. Cơ Sở Hạ Tầng Du Lịch Đánh Giá Mức Độ Đáp Ứng Nhu Cầu

Cơ sở hạ tầng du lịch, bao gồm giao thông, khách sạn, nhà hàng và các dịch vụ hỗ trợ, đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và phục vụ du khách. Tại Cam Ranh, cơ sở hạ tầng du lịch đã có những bước phát triển nhất định, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Cần có những đầu tư lớn hơn nữa để nâng cấp và mở rộng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là các khu vực ven biển và các điểm du lịch tiềm năng.

2.2. Sản Phẩm Du Lịch Cam Ranh Đa Dạng Hóa và Nâng Cao Chất Lượng

Sản phẩm du lịch của Cam Ranh hiện nay chủ yếu tập trung vào du lịch biển và nghỉ dưỡng. Cần đa dạng hóa sản phẩm du lịch bằng cách phát triển các loại hình du lịch mới như du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch thể thao và du lịch MICE. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách và tạo sự khác biệt so với các điểm đến khác.

2.3. Nguồn Nhân Lực Du Lịch Đào Tạo và Phát Triển Kỹ Năng Chuyên Nghiệp

Nguồn nhân lực du lịch đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp dịch vụ chất lượng cao và tạo ấn tượng tốt cho du khách. Cam Ranh cần chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch, đặc biệt là kỹ năng chuyên môn, ngoại ngữ và giao tiếp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp du lịch để đảm bảo chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

III. Giải Pháp Phát Triển Du Lịch Cam Ranh Bền Vững Hướng Đi Mới

Để phát triển du lịch Cam Ranh một cách bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc khai thác hiệu quả tiềm năng, khắc phục những hạn chế và bảo vệ môi trường. Các giải pháp này bao gồm quy hoạch phát triển du lịch, đầu tư cơ sở hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, quảng bá xúc tiến du lịch và phát triển du lịch cộng đồng. Việc thực hiện các giải pháp này cần có sự tham gia của các cấp chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.

3.1. Quy Hoạch Du Lịch Cam Ranh Định Hướng Phát Triển Dài Hạn

Quy hoạch du lịch là cơ sở quan trọng để định hướng phát triển du lịch một cách bền vững và hiệu quả. Cam Ranh cần có một quy hoạch du lịch tổng thể, xác định rõ các mục tiêu, định hướng và giải pháp phát triển du lịch trong dài hạn. Quy hoạch cần dựa trên việc đánh giá tiềm năng, thực trạng và xu hướng phát triển của thị trường du lịch, đồng thời đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

3.2. Thu Hút Đầu Tư Du Lịch Chính Sách Ưu Đãi và Môi Trường Đầu Tư

Để phát triển du lịch, Cam Ranh cần thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Cần có những chính sách ưu đãi hấp dẫn, tạo môi trường đầu tư thuận lợi và minh bạch. Đồng thời, cần chú trọng quảng bá tiềm năng du lịch của Cam Ranh đến các nhà đầu tư tiềm năng thông qua các hội nghị, hội thảo và triển lãm du lịch.

3.3. Phát Triển Du Lịch Xanh Bảo Vệ Môi Trường và Tài Nguyên Thiên Nhiên

Phát triển du lịch xanh là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Cam Ranh cần chú trọng bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu tác động tiêu cực của hoạt động du lịch đến môi trường. Cần khuyến khích các doanh nghiệp du lịch áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường và quản lý chất thải hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Số Bí Quyết Phát Triển Du Lịch Cam Ranh

Trong thời đại công nghệ số, việc ứng dụng công nghệ vào phát triển du lịch là vô cùng quan trọng. Cam Ranh cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, quảng bá và cung cấp dịch vụ du lịch. Xây dựng các ứng dụng di động, trang web du lịch thông minh và hệ thống thông tin du lịch trực tuyến sẽ giúp du khách dễ dàng tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ và trải nghiệm du lịch một cách thuận tiện và thú vị.

4.1. Xây Dựng Nền Tảng Du Lịch Thông Minh Ứng Dụng Di Động và Website

Việc xây dựng một nền tảng du lịch thông minh, bao gồm ứng dụng di động và website, là rất quan trọng. Nền tảng này cần cung cấp đầy đủ thông tin về các điểm đến, dịch vụ, sự kiện và các thông tin hữu ích khác cho du khách. Đồng thời, cần tích hợp các tính năng đặt phòng, đặt vé và thanh toán trực tuyến để tạo sự thuận tiện cho du khách.

4.2. Marketing Du Lịch Online Tối Ưu Hóa SEO và Mạng Xã Hội

Marketing du lịch online là một công cụ hiệu quả để quảng bá hình ảnh và thu hút du khách. Cam Ranh cần tối ưu hóa SEO cho website du lịch, sử dụng các kênh mạng xã hội để tương tác với du khách và triển khai các chiến dịch quảng cáo trực tuyến nhắm mục tiêu đến các thị trường tiềm năng.

4.3. Phân Tích Dữ Liệu Du Lịch Thấu Hiểu Khách Hàng và Thị Trường

Việc phân tích dữ liệu du lịch giúp Cam Ranh hiểu rõ hơn về khách hàng và thị trường, từ đó đưa ra những quyết định chính xác và hiệu quả. Cần thu thập và phân tích dữ liệu về số lượng khách du lịch, nguồn gốc, sở thích, chi tiêu và các thông tin khác để điều chỉnh chiến lược phát triển du lịch phù hợp.

V. Du Lịch Cộng Đồng Cam Ranh Cách Tạo Ra Giá Trị Bền Vững

Phát triển du lịch cộng đồng là một giải pháp quan trọng để tạo ra giá trị bền vững cho du lịch Cam Ranh. Du lịch cộng đồng giúp người dân địa phương tham gia vào hoạt động du lịch, tạo thêm thu nhập và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, du lịch cộng đồng cũng mang đến cho du khách những trải nghiệm độc đáo và chân thực về cuộc sống và văn hóa của người dân địa phương.

5.1. Hỗ Trợ Phát Triển Các Làng Nghề Truyền Thống Tạo Sản Phẩm Du Lịch

Cam Ranh có nhiều làng nghề truyền thống với những sản phẩm độc đáo. Cần hỗ trợ phát triển các làng nghề này, tạo ra các sản phẩm du lịch đặc trưng và thu hút du khách. Đồng thời, cần khuyến khích người dân địa phương tham gia vào các hoạt động du lịch, như hướng dẫn viên du lịch, cung cấp dịch vụ lưu trú và ẩm thực.

5.2. Khuyến Khích Du Khách Trải Nghiệm Văn Hóa Địa Phương Homestay và Ẩm Thực

Cần khuyến khích du khách trải nghiệm văn hóa địa phương thông qua các hoạt động như homestay, tham gia các lễ hội truyền thống và thưởng thức ẩm thực địa phương. Điều này không chỉ giúp du khách hiểu rõ hơn về văn hóa của Cam Ranh mà còn tạo thêm thu nhập cho người dân địa phương.

5.3. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Bảo Tồn Tài Nguyên và Văn Hóa

Cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn tài nguyên và văn hóa. Tổ chức các chương trình giáo dục, tuyên truyền và vận động cộng đồng tham gia vào các hoạt động bảo tồn và phát triển du lịch bền vững.

VI. Tương Lai Du Lịch Cam Ranh Hướng Đến Trung Tâm Du Lịch Chất Lượng

Với những tiềm năng và giải pháp đã được đề xuất, du lịch Cam Ranh có nhiều cơ hội để phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Cam Ranh có thể trở thành một trung tâm du lịch chất lượng cao, thu hút du khách trong và ngoài nước. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự nỗ lực và phối hợp của tất cả các bên liên quan, từ chính quyền, doanh nghiệp đến cộng đồng địa phương.

6.1. Hợp Tác Quốc Tế Thu Hút Khách Du Lịch và Đầu Tư

Hợp tác quốc tế là một yếu tố quan trọng để phát triển du lịch. Cam Ranh cần tăng cường hợp tác với các tổ chức du lịch quốc tế, các quốc gia và vùng lãnh thổ có tiềm năng du lịch để thu hút khách du lịch và đầu tư.

6.2. Chính Sách Hỗ Trợ Tạo Động Lực Phát Triển Du Lịch

Chính sách hỗ trợ từ chính quyền đóng vai trò quan trọng trong việc tạo động lực phát triển du lịch. Cần có những chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và các thủ tục hành chính để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào du lịch.

6.3. Phát Triển Du Lịch Bền Vững Bảo Vệ Môi Trường và Văn Hóa

Phát triển du lịch bền vững là mục tiêu cuối cùng của du lịch Cam Ranh. Cần đảm bảo rằng hoạt động du lịch không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và văn hóa, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Tiềm năng, thực trạng và giải pháp phát triển các loại hình du lịch ở Thành phố Cam Ranh – tỉnh Khánh Hòa" do tác giả Đoàn Thị Kim Anh thực hiện tại Khoa Sử, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng. Nghiên cứu tiếp cận du lịch dưới góc độ địa lý du lịch và lịch sử - văn hóa địa phương, phản ánh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại một địa bàn ven biển miền Trung Việt Nam.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Theo số liệu từ Tổ chức Du lịch Thế giới được tác giả trích dẫn, có tới 83% quốc gia xếp du lịch vào nhóm 5 ngành xuất khẩu hàng đầu và 1/3 số quốc gia coi đây là nguồn thu ngoại tệ chủ lực. Tại Việt Nam, chủ trương phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn được thể chế hóa qua Pháp lệnh Du lịch năm 1999, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX (năm 2001) và Luật Du lịch ban hành tháng 5/2006.

Tại tỉnh Khánh Hòa, không gian kinh tế du lịch có nhiều chuyển biến với việc quy hoạch Khu kinh tế tổng hợp vịnh Vân Phong, vịnh Nha Trang gia nhập Câu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giới, sân bay Cam Ranh được nâng cấp thành cảng hàng không quốc tế, cùng Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Khánh Hòa đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020. Trong bối cảnh đó, Thành phố Cam Ranh sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch tự nhiên (đặc biệt là vịnh Cam Ranh, các bãi tắm biển đảo) và tài nguyên nhân văn phong phú. Tuy nhiên, đến thời điểm nghiên cứu, các tiềm năng này chưa được đầu tư thỏa đáng và hiệu quả khai thác kinh tế còn hạn chế.

Tổng quan lịch sử nghiên cứu

Tác giả đã kế thừa các công trình nghiên cứu tiêu biểu trước đó:

• Công trình lý luận: "Đánh giá tài nguyên và tổ chức lãnh thổ du lịch Việt Nam" của Nguyễn Trần Cầu và Phạm Trung Lương, tập trung vào cơ sở phân vùng du lịch, hệ thống phạm vi và xây dựng tuyến điểm.
• Công trình khảo cứu địa phương: "Việt Nam Non Nước Xanh Biếc" (Hoàng Thiếu Sơn, Tạ Thị Bảo Kim, 2008); "Địa Danh Khánh Hòa Xưa và Nay" (Ngô Văn Ban, 2010); "Khánh Hòa Địa chỉ văn hóa và danh thắng" (Sở Văn hóa Thông tin Khánh Hòa, 2007); và tập sách "Cam Ranh lịch sử hình thành, phát triển định hướng tương lai" do Ban Tuyên giáo Thị ủy Cam Ranh biên soạn (2010).

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

1. Mục đích: Tìm hiểu, phân tích và đánh giá toàn diện tiềm năng phát triển du lịch của Thành phố Cam Ranh; đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm thúc đẩy hoạt động du lịch địa phương phát triển bền vững, nâng cao mức sống dân cư và bảo vệ môi trường.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
   • Khảo cứu tiềm năng tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn trên địa bàn.
   • Đánh giá thực trạng hoạt động khai thác, đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật và chính sách phát triển du lịch của thành phố trong giai đoạn 2001 - 2010.
   • Đề xuất các định hướng và giải pháp phát triển các loại hình du lịch đến năm 2020.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn phục vụ phát triển du lịch trên địa bàn Thành phố Cam Ranh.
• Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính Thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.
• Phạm vi thời gian: Tập trung đánh giá hiện trạng khai thác và số liệu phát triển du lịch trong giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2010 (chuỗi số liệu thống kê chính từ năm 2000 đến năm 2009).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Khóa luận tổng hợp các khái niệm học thuật và căn cứ pháp lý:

• Khái niệm về du lịch theo Hội nghị của Liên Hợp Quốc về du lịch tại Roma (1963) và định nghĩa theo Luật Du lịch Việt Nam.
• Khái niệm loại hình du lịch: Phân loại theo mục đích (sinh thái, văn hóa, nghỉ dưỡng, thể thao, chữa bệnh, công vụ, tôn giáo, homestay, MICE); theo phạm vi lãnh thổ (quốc tế, nội địa); theo phương tiện di chuyển và cơ sở lưu trú; theo hình thức tổ chức tour.
• Khái niệm tài nguyên du lịch dựa trên định nghĩa của nhà địa lý học Bungari Buchvakop, phân định thành hai nhóm chính: tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn (vật thể và phi vật thể).
• Cơ sở pháp lý và chính sách: Các văn kiện chỉ đạo của Đảng từ Đại hội VIII, Đại hội IX; Pháp lệnh Du lịch 1999; Luật Du lịch 2006; chính sách miễn thị thực nhập cảnh của Chính phủ cho du khách Nhật Bản, Hàn Quốc (năm 2004) và các nước ASEAN; các quyết định quy hoạch ngành của UBND tỉnh Khánh Hòa.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả kết hợp bốn phương pháp nghiên cứu địa lý và khoa học xã hội:

1. Phương pháp thu thập và xử lý thông tin: Tập hợp các văn bản quy hoạch, báo cáo kinh tế - xã hội, số liệu thống kê chuyên ngành từ các cơ quan quản lý để tổng hợp và phân tích định lượng.
2. Phương pháp khảo sát thực địa: Khảo sát trực tiếp không gian phân bố tài nguyên, hiện trạng hạ tầng, các di tích lịch sử và cơ sở lưu trú; thực hiện chụp ảnh tư liệu và phỏng vấn người dân bản địa.
3. Phương pháp bản đồ: Sử dụng bản đồ làm công cụ điều tra sự phân bố tài nguyên du lịch tự nhiên, nhân văn và định hướng phân vùng, vạch tuyến du lịch liên vùng.
4. Phương pháp tiếp cận và phân tích hệ thống: Xem xét hoạt động du lịch trong mối tương tác đa chiều giữa điều kiện tự nhiên, kinh tế, hạ tầng giao thông, yếu tố văn hóa - xã hội và thị trường du khách.

Nguồn dữ liệu

• Nguồn tư liệu thành văn: Giáo trình chuyên ngành địa lý du lịch, bài báo trên các tạp chí khoa học, các văn kiện của Đảng và Nhà nước.
• Nguồn số liệu hành chính: Báo cáo định kỳ và số liệu thống kê của Phòng Văn hóa – Thông tin thị xã (nay là thành phố) Cam Ranh, Trung tâm Quản lý Di tích tỉnh Khánh Hòa.
• Dữ liệu thực địa: Kết quả khảo sát thực tế tại các xã, phường, điểm đảo và bán đảo trên địa bàn.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về du lịch

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về kinh tế du lịch và địa lý du lịch:

• Khái niệm và phân loại: Phân tích thuật ngữ du lịch từ gốc từ Hy Lạp - La Tinh (tornus), tiếng Pháp (tourisme), tiếng Anh (tourism) và chữ Hán ("du" - đi chơi, "lịch" - từng trải). Thiết lập bảng phân loại chi tiết các loại hình du lịch theo mục đích chuyến đi, không gian địa lý (biển, núi, đô thị, đồng quê), phương tiện vận chuyển và phương thức lưu trú.
• Vai trò kinh tế - xã hội: Làm rõ đóng góp của du lịch đối với tăng trưởng GDP, ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương; đồng thời nêu bật giá trị giao lưu văn hóa và các tác động xã hội cần quản lý (xung đột văn hóa, thương mại hóa di sản).
• Các yếu tố tác động đến phát triển du lịch: Phân tích tác động của 5 nhóm yếu tố:
  1. Tài nguyên du lịch và di sản: Trình bày hiện trạng di sản thế giới (Việt Nam có các di sản tiêu biểu như Cố đô Huế, Nhã nhạc cung đình Huế, Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn).
  2. Chính sách đầu tư của Nhà nước: Các chủ trương từ Đại hội VIII, quy hoạch phát triển ngành và cải cách thủ tục thị thực.
  3. Môi trường và an ninh xã hội: Phân tích bài học từ các biến cố quốc tế và khu vực (vụ đánh bom Bali năm 2000, dịch SARS năm 2003, dịch cúm gia cầm, thảm họa sóng thần năm 2004 tại Nam Á và Đông Nam Á).
  4. Yếu tố kinh tế: Đánh giá mối quan hệ tương hỗ giữa du lịch với nông nghiệp, công nghiệp dệt may, chế biến gỗ và giao thông vận tải; chỉ ra quy luật chi phí du lịch tăng 1,5% khi thu nhập quốc dân bình quân tăng 1%; tác động từ sự kiện gia nhập WTO (11/01/2007) và vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (nhiệm kỳ 2008-2009).
  5. Yếu tố văn hóa: Trình độ học vấn của du khách và nhận thức cộng đồng địa phương trong việc bảo tồn cảnh quan, môi trường đón khách.

Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch tại TP Cam Ranh - tỉnh Khánh Hòa giai đoạn (2001 - 2010)

Chương 2 là phần trọng tâm, tập hợp dữ liệu toàn diện về địa bàn nghiên cứu:

• Vài nét về vùng đất Cam Ranh:

  • Lịch sử hành chính: Khái quát từ thời chúa Nguyễn năm 1653 thuộc Dinh Thái Khang (phủ Diên Ninh); sự kiện năm 1901 khi Hầu tước De Barthelemy đến khai khẩn; thời Duy Tân lập Tổng Cam Ranh; Nghị định ngày 08/6/1939 lập Nha Đại lý hành chính Ba Ngòi; giai đoạn 1965-1972 khi quân đội Hoa Kỳ xây dựng căn cứ quân sự; ngày 03/4/1975 Sư đoàn 10 giải phóng Cam Ranh; giai đoạn sáp nhập tỉnh Phú Khánh (1975-1989); Nghị định 21/2000/NĐ-CP thành lập thị xã Cam Ranh; Nghị định 65/2007/NĐ-CP điều chỉnh địa giới lập huyện Cam Lâm; Quyết định 717/2009/QĐ-BXD công nhận đô thị loại III và Nghị quyết 65/NQ-CP ngày 23/12/2010 thành lập Thành phố Cam Ranh.
  • Điều kiện tự nhiên: Diện tích gần 326 km² (chiếm 6,23% diện tích toàn tỉnh), bờ biển dài trên 25 km, dân số trên 130.930 người (mật độ 400 người/km²), gồm 9 phường và 6 xã. Địa hình chia thành 3 vùng rõ rệt: đồi núi phía Tây (dãy Hòn Rồng cao 728 m, Hòn Quy cao 82 m, Hòn Lân cao 338 m, Hòn Phụng có hồ chứa nước ngọt 16.000 m³); đồng bằng canh tác cây ăn trái (chiếm 19.188,4 ha); duyên hải và bán đảo ven biển (>1.000 ha đất ngập nước). Khí hậu chia thành mùa khô (tháng 1 - 8, nhiệt độ TB khoảng 32°C, độ ẩm 78%) và mùa mưa (tháng 9 - 12). Tài nguyên nước nổi bật với vịnh Cam Ranh (diện tích gần 60 km², sâu 18 - 20 m, kín gió), 2 suối khoáng nóng, 2 mỏ bùn khoáng; độ che phủ rừng chiếm 4,9% diện tích tự nhiên.
  • Điều kiện kinh tế - xã hội: Hạ tầng kết nối đa phương thức (Quốc lộ 1A dài hơn 40 km qua địa bàn, Quốc lộ 27B, Tỉnh lộ 9, đường sắt Bắc - Nam, cảng Ba Ngòi, sân bay quốc tế Cam Ranh, đại lộ Nguyễn Tất Thành rút ngắn cự ly đến Nha Trang còn 45 km). 100% xã phường có điện lưới, 92% trạm y tế có bác sĩ; có sự hiện diện của 4 tôn giáo chính (Công giáo, Tin lành, Phật giáo, Cao Đài) chiếm trên 38% dân số.

• Tiềm năng tài nguyên du lịch nhân văn:

  • Di tích lịch sử - văn hóa: Ghi nhận gần 40 điểm di tích, trong đó có 6 di tích được xếp hạng cấp tỉnh (Lăng Ông Nam Hải Bình Ba, Lăng Ông đền Bà xã Cam Phúc Nam, Đình Khánh Cam, Đình Trà Long, Trụ sở UBND Cách mạng lâm thời, Đình Bình Ba), cùng các di tích quân sự cách mạng (Gò Hàu, Tượng đài Công viên 18 tháng 10 và Tượng đài Bác Hồ).
  • Lễ hội truyền thống và làng nghề: Lễ hội Cầu ngư và hát bả trảo tại đảo Bình Ba, lễ hội Thiên Y A Na; các làng nghề nuôi tôm hùm lồng bè tại Bình Ba, sản xuất muối tại xã Cam Thịnh Đông, nghề đan lác tại xã Cam Phước Đông.

• Thực trạng hoạt động du lịch giai đoạn 2000 - 2009:

Bảng 1: Cơ cấu khách du lịch đến Cam Ranh phân theo xuất xứ (2000 - 2009)

Năm	Tổng cộng (%)	Khách nội địa (%)	Khách quốc tế (%)
2000	100,0	89,6	10,4
2002	100,0	89,4	10,6
2005	100,0	89,3	10,7
2007	100,0	89,2	10,8
2009	100,0	89,4	10,6

(Nguồn: Phòng Văn hóa – Thông tin thị xã Cam Ranh)

Thị trường khách nội địa chiếm tỷ trọng chủ đạo (~89,4% năm 2009), chủ yếu từ TP. Hồ Chí Minh và Đông Nam Bộ (55%), miền Bắc (14,5%), Đồng bằng sông Cửu Long (12%), Duyên hải Nam Trung Bộ (8,5%), Tây Nguyên (6,5%). Khách quốc tế chủ yếu đến từ châu Âu (chiếm 40%), châu Á (22%), châu Mỹ và Úc (13%), với xu hướng gia tăng từ thị trường Nga và Hàn Quốc.

Bảng 2: Cơ cấu doanh thu ngành du lịch Cam Ranh giai đoạn 2000 - 2009

Cơ cấu doanh thu (%)	Năm 2000	Năm 2002	Năm 2005	Năm 2007	Năm 2009
Dịch vụ lưu trú	31,0	34,1	37,4	41,8	50,1
Dịch vụ ăn uống	50,9	48,8	46,5	40,9	36,6
Dịch vụ lữ hành	1,6	1,8	2,0	2,5	3,1
Dịch vụ vận chuyển	3,5	3,1	2,7	2,0	1,5
Dịch vụ tham quan	11,3	10,6	9,9	8,5	7,5
Bán hàng và vui chơi giải trí	1,7	1,6	1,6	1,4	1,2
Tổng cộng	100,0	100,0	100,0	100,0	100,0

(Nguồn: Phòng Văn hóa – Thông tin thị xã Cam Ranh)

Doanh thu năm 2009 tăng gấp 9 lần so với năm 2000 (tốc độ tăng trưởng trung bình 18,4%/năm), nhưng nguồn thu phụ thuộc lớn vào lưu trú và ăn uống (chiếm 86,7% tổng doanh thu năm 2009), dịch vụ giải trí và mua sắm chỉ chiếm 1,2%.

Bảng 3: Hiện trạng và cơ cấu cơ sở lưu trú tại Cam Ranh (2000 - 2009)

Chỉ tiêu	Năm 2000	Năm 2002	Năm 2005	Năm 2007	Năm 2009
Số cơ sở lưu trú (CSLT)	32	38	44	52	63
Số phòng	152	418	485	564	731
Công suất sử dụng phòng (%)	36,0	38,5	40,2	42,6	44,0
Thời gian lưu trú bình quân (ngày)	1,1	1,1	1,3	1,4	1,6

(Nguồn: Phòng Văn hóa – Thông tin thị xã Cam Ranh)

Tính đến năm 2009, trong 63 cơ sở lưu trú có 1 resort 3 sao (Resort Ngọc Sương, 20 phòng), 2 khách sạn 2 sao (60 phòng), 10 khách sạn 1 sao (149 phòng) và 50 nhà nghỉ (502 phòng, chiếm 68,7% tổng số phòng). Khoảng 75% cơ sở lưu trú phân bố tập trung dọc trục Quốc lộ 1A (đại lộ Hùng Vương), khu vực ven biển chỉ chiếm dưới 10%.

• Lao động và các điểm du lịch: Tổng số lao động trực tiếp trong ngành du lịch năm 2009 là 658 người (khách sạn - nhà hàng chiếm 55%, khu điểm du lịch 30%, lữ hành - vận chuyển 15%). Có 65% lao động chưa qua đào tạo nghiệp vụ; trình độ cao đẳng, đại học và sau đại học dưới 15%; 75% lễ tân và hướng dẫn viên chưa có thẻ hành nghề chính thức. Địa bàn có 7 khu du lịch danh lam thắng cảnh tự nhiên chính: Khu du lịch Ngọc Sương, Đảo Bình Ba, Bắc bán đảo Cam Ranh, Quần thể vịnh Cam Ranh, Cảng Cam Ranh, Suối Đá, Khoáng nóng Đại Long.

Chương 3: Giải pháp phát triển du lịch tại TP Cam Ranh - tỉnh Khánh Hòa

Chương 3 đề xuất định hướng không gian và giải pháp phát triển đến năm 2020:

• Phát triển theo địa bàn lãnh thổ:
  • Không gian biển đảo: Khai thác du lịch nghỉ dưỡng, thể thao mạo hiểm, lặn biển ngắm san hô tại vịnh Cam Ranh, Bình Lập, bán đảo Cam Lập và đảo Bình Ba.
  • Không gian miền núi phía Tây: Khai thác du lịch sinh thái rừng núi, thể thao dã ngoại, leo núi tại các khu vực giáp huyện Khánh Sơn và Khánh Vĩnh.
  • Không gian đô thị - đồng bằng: Phát triển du lịch văn hóa tham quan di tích lịch sử, du lịch tâm linh (Chùa Từ Vân/chùa Ốc), du lịch vườn nông nghiệp.
  • Loại hình chuyên biệt: Khai thác du lịch tàu biển quốc tế tại cảng Cam Ranh (kết nối tuyến tham quan vịnh và Trường Sa); du lịch MICE dựa trên lợi thế sân bay quốc tế Cam Ranh và kết nối Nha Trang; mô hình du lịch cộng đồng (homestay) trải nghiệm nghề nuôi tôm hùm tại đảo Bình Ba và làng nghề đan lác, làm muối.
• Phát triển theo phân khúc thị trường:
  • Thị trường quốc tế: Ưu tiên phát triển sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp, du lịch sinh thái, lặn biển và du lịch khám phá văn hóa bản địa.
  • Thị trường nội địa: Đẩy mạnh các tour nghỉ dưỡng biển ngắn ngày, tour cuối tuần, du lịch lễ hội hành hương và ẩm thực hải sản đặc sản.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Khóa luận tổng hợp hệ thống dữ liệu định lượng về ngành du lịch Thành phố Cam Ranh trong giai đoạn chuyển đổi 2000 - 2009: ghi nhận lượng khách quốc tế tăng 1,71 lần, khách nội địa tăng 1,6 lần; doanh thu du lịch năm 2009 tăng gấp 9 lần so với năm 2000; cơ sở lưu trú tăng từ 32 cơ sở (152 phòng) lên 63 cơ sở (731 phòng).
2. Nhận diện cụ thể sự mất cân đối trong cơ cấu kinh tế du lịch địa phương: Doanh thu phụ thuộc 86,7% vào lưu trú và ăn uống; phân khúc lưu trú chủ yếu là nhà nghỉ bình dân (chiếm 68,7% số phòng); chất lượng nhân lực thấp (65% lao động trực tiếp chưa qua đào tạo nghiệp vụ chuyên môn); mạng lưới cơ sở lưu trú tập trung 75% ở nội thị ven Quốc lộ 1A thay vì không gian ven biển.
3. Thống kê và phân loại 6 di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh cùng 7 khu danh lam thắng cảnh tự nhiên tiêu biểu làm tiền đề cho quy hoạch tour tuyến.

Đóng góp của đề tài

• Ý nghĩa khoa học: Cung cấp tài liệu khảo sát thực địa có hệ thống về tiềm năng tự nhiên và nhân văn của vùng đất Cam Ranh ngay tại thời điểm địa phương vừa được nâng cấp từ thị xã lên thành phố (tháng 12/2010).
• Ý nghĩa thực tiễn: Định hình rõ nét các không gian chức năng du lịch (biển đảo, sinh thái núi phía Tây, văn hóa - tâm linh và MICE) cùng các nhóm giải pháp phù hợp với định hướng quy hoạch du lịch tỉnh Khánh Hòa giai đoạn đến năm 2020.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Do giới hạn tiếp cận dữ liệu tại thời điểm thực hiện (năm 2010), chuỗi số liệu thống kê chi tiết về kinh tế du lịch chủ yếu dừng lại ở năm 2009. Khóa luận tập trung nhiều vào việc mô tả, thống kê tài nguyên và phân tích hiện trạng cơ cấu, chưa đi sâu đánh giá sức chứa môi trường sinh thái vịnh biển hoặc phân tích hiệu quả tài chính chi tiết của từng doanh nghiệp du lịch.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Khảo sát tác động kinh tế - xã hội sau khi Nghị quyết số 65/NQ-CP chính thức thành lập Thành phố Cam Ranh; nghiên cứu tác động của việc mở rộng nhà ga Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh đối với luồng khách quốc tế; đánh giá tính bền vững trong mô hình nuôi tôm lồng bè kết hợp du lịch homestay tại xã đảo Cam Bình (đảo Bình Ba).

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên chuyên ngành Lịch sử, Sư phạm Lịch sử, Địa lý du lịch, Văn hóa học và Quản trị dịch vụ du lịch & lữ hành khi nghiên cứu về kinh tế du lịch Nam Trung Bộ hoặc địa chí tỉnh Khánh Hòa.
• Phần nội dung có giá trị cao:
  • Mục tổng thuật lịch sử biến chuyển địa giới hành chính vùng đất Cam Ranh qua các thời kỳ (Chương 2).
  • Hệ thống dữ liệu khảo cứu thực địa về 6 di tích cấp tỉnh và các phong tục văn hóa biển (lễ hội Cầu ngư, hát bả trảo) tại đảo Bình Ba.
  • Bộ số liệu chuỗi thời gian 2000 - 2009 phản ánh cơ cấu khách, doanh thu và năng lực buồng phòng cơ sở lưu trú của địa phương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu thị trường khách du lịch đến Cam Ranh trong giai đoạn 2000 - 2009 có đặc điểm gì nổi bật?

Khách nội địa chiếm tỷ trọng áp đảo (~89,4% tổng lượt khách năm 2009), trong đó 55% lượng khách đến từ TP. Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ, tiếp đến là các tỉnh phía Bắc (14,5%). Khách quốc tế chiếm khoảng 10,6%, với thị trường châu Âu chiếm tỷ trọng lớn nhất (40%), theo sau là châu Á (22%) cùng sự tăng trưởng của khách Nga và Hàn Quốc từ năm 2005.

2. Hiện trạng mạng lưới cơ sở lưu trú tại Cam Ranh tính đến năm 2009 đạt quy mô như thế nào?

Đến năm 2009, Cam Ranh có 63 cơ sở lưu trú với 731 phòng, công suất sử dụng phòng bình quân đạt 44% và thời gian lưu trú bình quân là 1,6 ngày. Cơ cấu cơ sở lưu trú còn đơn giản: 1 resort 3 sao (20 phòng), 2 khách sạn 2 sao (60 phòng), 10 khách sạn 1 sao (149 phòng) và 50 nhà nghỉ (502 phòng, chiếm 68,7% tổng số phòng). Khoảng 75% cơ sở lưu trú tập trung tại nội thị dọc trục Quốc lộ 1A.

3. Cơ cấu doanh thu ngành du lịch Cam Ranh giai đoạn 2000 - 2009 bộc lộ điểm nghẽn nào?

Doanh thu du lịch phụ thuộc gần như hoàn toàn vào hai nhóm dịch vụ cơ bản là lưu trú (50,1%) và ăn uống (36,6%), chiếm tổng cộng 86,7% doanh thu năm 2009. Các dịch vụ có giá trị gia tăng cao như lữ hành (3,1%), vận chuyển (1,5%), tham quan (7,5%), bán hàng lưu niệm và dịch vụ vui chơi giải trí (1,2%) chiếm tỷ trọng rất thấp.

4. Những di tích lịch sử - văn hóa nào trên địa bàn Cam Ranh đã được công nhận cấp tỉnh?

Đến thời điểm nghiên cứu, Cam Ranh có 6 di tích được xếp hạng cấp tỉnh gồm: Lăng Ông Nam Hải Bình Ba (kiến trúc nghệ thuật), Lăng Ông đền Bà xã Cam Phúc Nam (lịch sử văn hóa), Đình Khánh Cam (kiến trúc nghệ thuật), Đình Trà Long (kiến trúc nghệ thuật), Trụ sở UBND Cách mạng lâm thời huyện Ba Ngòi (lịch sử văn hóa) và Đình Bình Ba (lịch sử văn hóa).

5. Khóa luận định hướng phát triển những sản phẩm du lịch trọng tâm nào đến năm 2020?

Tác giả định hướng lấy du lịch nghỉ dưỡng và thể thao biển đảo tại vịnh Cam Ranh, Cam Lập, Bình Ba làm mũi nhọn chủ lực. Đồng thời, thành phố cần kết hợp phát triển du lịch sinh thái núi rừng phía Tây, du lịch văn hóa - tâm linh (chùa Từ Vân, hệ thống đình lăng), du lịch tàu biển quốc tế, du lịch hội nghị MICE kết nối sân bay Cam Ranh và du lịch cộng đồng (homestay) trải nghiệm nuôi tôm hùm tại Bình Ba.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đoàn Thị Kim Anh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về du lịch và phác thảo bức tranh toàn cảnh về hiện trạng phát triển ngành kinh tế du lịch tại Thành phố Cam Ranh giai đoạn 2001 - 2010. Công trình chỉ rõ tiềm năng tự nhiên vượt trội của vịnh biển và tài nguyên nhân văn địa phương, đồng thời nhận diện chính xác các rào cản về cơ cấu doanh thu, chất lượng hạ tầng lưu trú và nguồn nhân lực. Các định hướng giải pháp không gian lãnh thổ và phân khúc thị trường được đề xuất đến năm 2020 cung cấp nguồn tư liệu học thuật có giá trị thực tiễn cho nghiên cứu quy hoạch du lịch địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về du lịch 1. Một số khái niệm chung 1. Khái niệm về du lịch Thuật ngữ du lịch trong ngôn ngữ nhiều nước bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp và La tinh hóa: tornus (đi một vòng). Sau đó xuất hiện trong các ngôn ngữ khác: tourisme (tiếng Pháp), tourism (tiếng Anh).

Trong tiếng Việt, khái niệm du lịch xuất phát từ tiếng Hán: du có nghĩa là đi chơi, lịch có nghĩa là từng trải. Tuy nhiên người Trung Quốc gọi du lịch là đi chơi để nâng cao nhận thức. Trong Hội nghị của Liên hợp quốc về du lịch tổ chức tại Roma thủ đô Italia (21/8 – 5/91963), du lịch được định nghĩa như sau: Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ với mục đích hòa bình. Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi làm việc của họ.

Còn trong Luật du lịch Việt Nam (được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua vào năm 1995), thì du lịch là hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định. Khái niệm về các loại hình du lịch Loại hình du lịch là: Sở thích, thị hiếu và nhu cầu của du khách là hết sức đa dạng, phong phú, chính vì vậy cần phải tiến hành phân loại các loại hình du lịch, chuyên môn hóa các sản phẩm du lịch nhằm thỏa mãn cho sự lựa chọn và đáp ứng tốt nhất cho nhu cầu của du khách. Các loại hình du lịch như: Nếu phân loại theo tổng quát có du lịch sinh thái và du lịch văn hóa - Du lịch sinh thái gồm: 8 + Du lịch thiên nhiên + Du lịch dựa vào thiên nhiên + Du lịch môi trường + Du lịch đặc thù + Du lịch xanh + Du lịch thám hiểm + Du lịch bản xứ + Du lịch có trách nhiệm + Du lịch nhạy cảm + Du lịch nhà tranh + Du lịch bền vững - Du lịch văn hóa Phân loại căn cứ vào phạm vi lãnh thổ: - Du lịch quốc tế - Du lịch nội điạ Phân loại căn cứ vào nhu cầu đi du lịch của du khách - Du lịch chữa bệnh - Du lịch nghỉ ngơi giải trí - Du lịch thể thao - Du lịch công vụ - Du lịch tôn giáo - Du lịch khám phá - Du lịch thăm hỏi - Du lịch quá cảnh Phân loại căn cứ vào phương tiện giao thông - Du lịch bằng xe đạp - Du lịch tàu hỏa - Du lịch tàu biển - Du lịch ô tô - Du lịch hàng không Phân loại căn cứ theo phương tiện lưu trú - Du lịch ở khách sạn 9 - Du lịch ở Motel - Du lịch nhà trọ - Du lịch camping Phân loại căn cứ vào thời gian đi du lịch - Du lịch dài ngày từ 2 tuần đến 5 tuần - Du lịch ngắn ngày Phân loại căn cứ vào đặc điểm địa lý của điểm du lịch - Du lịch miền biển - Du lịch núi - Du lịch đô thị - Du lịch đồng quê Phân loại căn cứ vào hình thức tổ chức du lịch - Du lịch theo đoàn - Du lịch cá nhân Phân loại căn cứ vào thành phần của du khách - Du khách thượng lưu - Du khách bình dân Phân loại căn cứ vào phương thức ký kết hợp đồng đi du lịch - Du lịch trọn gói - Mua từng phần dịch vụ của tour du lịch 1. Vai trò của du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội 1.1 Vai trò du lịch đối với sự phát triển kinh tế chung Hoạt động du lịch có hiệu quả sẽ góp phần quan trọng vào làm tăng giá trị Tổng sản phẩm trong nước (GDP) và ngân sách của một quốc gia hay địa phương.

Đồng thời góp phần vào việc giải quyết việc làm, nâng cao mức sống của dân cư bản địa. Sự phát triển du lịch còn tạo điều kiện tăng cường thu hút vốn đầu tư (trong và ngoài nước), tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường (qua việc quảng bá sản phẩm ra thị trường trong và ngoài nước thông qua khách du lịch). 10 Đồng thời, hoạt động du lịch góp phần quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế của một vùng lãnh thổ, ngành, thành phần kinh tế, góp phàn cân bằng cán cân thanh toán quốc tế,… 1.2 Vai trò của du lịch đối với xã hội Đối với xã hội, hoạt động du lịch có những tác động tích cực như nâng cao sức khỏe và sự hiểu biết của dân chúng, tăng thêm sự đoàn kết và thân ái giữa các cộng đồng dân cư, giáo dục tinh thần yêu nước, giáo dục ý thức bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa,… Tuy nhiên, nó cũng có những tác động tiêu cực như tạo ra các xung đột xã hội (do sự khác biệt về văn hóa, tôn giáo, ý thức hệ chính trị giữa du khách và dân cư bản địa), các giá trị văn hóa bản địa bị thương mại hóa, ảnh hưởng văn hóa lai căng,… 1. Những yếu tố tác động đến sự phát triển của du lịch 1.

Nguồn tài nguyên Tài nguyên du lịch có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc phát triển du lịch. Tài nguyên nghĩa là tất cả những giá trị vật chất và tinh thần được khai thác và ohục vụ cho mục đích phát triển nào đó của con người. Theo Buchvakop – Nhà địa lý học người Bungari “Tài nguyên du lịch bao gồm các thành phần và những kết hợp khác nhau của cảnh quan thiên nhiên cùng cảnh quan nhân văn có thể được sử dụng cho dịch vụ du lịch và thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi hay tham quan của khách du lịch”. Xét dưới góc độ cơ cấu tài nguyên du lịch, có thể phân thành hai bộ phận hợp thành: Tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn.

Di sản thế giới: Đây được coi là tiềm năng lớn nhất và quan trong nhất, để phát triển du lịch. Di sản văn hoá được hiểu là toàn bộ các tạo phẩm chứa đựng những giá trị tích cục mà loài người đã đạt được trong xã hội thực tiễn do thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Di sản văn hoá được chia ra làm hai loại: Di sản văn hoá vật thể: Là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học. Toàn bộ các sản phẩm vật chất hiện hữu dược hình thành do bàng tay sáng tạo của con người, bao gồm: Hệ thống di tích lịch sử văn hoá, thể thống danh lam thắng cảnh, thể thống di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.

11 Di sản văn hoá phi vật thể: là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học được lưu dữ bằng trí nhớ, chữ viết truyền miệng, truyền nghề, trình diễn, lễ hội truyền thống, ý thức về y dược học, trang phục truyền thống. Trên thế giới, khá nhiều quốc gia có số di sản tương đối lớn được thế giới công nhận như Pháp (18 di sản), Ấn Độ (18), Trung Quốc (14), Tây Ban Nha (16), Anh (14), Canada (10), Nhật Bản (5).v… Tính đến nay, Việt Nam có 6 di sản thế giới (trong đó di sản văn hoá chiếm 4, đó là: Kinh Thành Huế, Nhã nhạc cung đình Huế, Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn). Nếu nhìn từ gốc độ kinh tế (nói chung) và du lịch (nói riêng) thì di sản văn hóa là một tiềm năng mang lại nguồn thu lớn cho đất nước. Chính sách đầu tư phát triển của nhà nước Chính sách phát triển du lịch là chìa khóa dẫn đến thành công trong việc phát triển du lịch.

Nó có thể kìm hãm nếu đường lối sai với thực tế. Chính sách phát triển du lịch được ở hai mặt: Thứ nhất là chính sách chung của Tổ chức du lịch thế giới đối với các nước thành viên; thứ hai là chính sách của cơ quan quyền lực tại địa phương, quốc gia đó. Mặt thứ hai có ý nghĩa quan trọng hơn cả vì nó huy động được sức người, căn cứ vào khả năng thực tế tại mỗi vùng, quốc gia đó để đưa ra chính sách phù hợp. Những biện pháp để thúc đẩy du lịch Việt Nam được Đảng và Nhà nước đề ra ở Đại Hội VIII: “Triển khai thực hiện quy hoạch tổng thể du lịch Việt Nam tương xứng với tiềm năng du lịch của đất nước theo hướng du lịch văn hoá, du lịch môi trường sinh thái.

Xây dựng các chương trình và điểm hấp dẫn về văn hoá, di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh. Huy động nguồn nhân lực của nhân dân tham gia kinh doanh du lịch, ưu tiên xây dựng cơ sở hạ tầng ở những khu du lịch, tập trung ở những trung tâm lớn. Nâng cao trình độ văn hoá và chất lượng dịch vụ với các loại khách khác nhau .Đẩy mạnh việc huy động vốn trong nước đầu tư vào khách sạn, chuyển các nhà nghỉ, nhà khách từ cơ chế bao cấp sang kinh doanh khách sạn và du lịch.” Nhận thức được ảnh hưởng tiêu cực của thủ tục visa trên lượng du khách, chính phủ Việt Nam đã sớm có sáng kiến về visa như từ tháng 1/2004 bãi bỏ thị nhập cảnh cho du khách Nhật đến Việt Nam từ 15 ngày trở xuống.Tháng 12 7/2004, sáng kiến này cũng được áp dụng với du khách Hàn Quốc. Các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia, Inđonesa, Philippines, Singapore và Lào cũng có các thỏa hiệp visa với Viêt Nam.

Đa dạng hoá các sản phẩm du lịch Việt Nam là chính sách dài hạn của Tổng cuc Du lịch Viêt Nam. Từ năm 1995, chính phủ đã chuẩn bị kế hoạch lớn thời kì 1995 – 2010 nhằm phát triển du lịch, biến du lịch thành cánh tay đắc lực mang lại ngoại tệ và công ăn việc làm cho người dân đồng thời giới thiệu phong cảnh, văn hoá và con người Việt Nam với du khách nước ngoài. Năm 2000 kế hoạch được bổ sung và chỉnh sửa. Theo kế hoạch, kỹ nghệ du lịch Việt Nam sẽ thu hút đầu tư phát triển các cơ sở hạ tầng và phục vụ du khách đi kèm với việc phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo mang bản sắc Việt Nam.

Thực hiện đường lối của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã có những văn bản chỉ đạo hoạt động du lịch khoa học, thực tiễn và có hiệu quả từ Đại hội VIII đến nay. Pháp lệnh du lịch Việt Nam ban hành ngày 20/2/1999 đã đi vào cuộc sống và tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch Việt Nam ngày một đi lên.