Chương 1: Cơ sở lý luận về dịch vụ nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bang đường biển. Chương 2: Thực trạng giao nhận hàng hóa xuất nhập khâu bằng đường biển tại Công ty Cổ phan Dich vụ Logistics Việt Phương. Chương 3: Giải pháp day mạnh dich vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bang đường biển tại Công ty Cổ phan Dịch vu Logistics Việt Phương. CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU BANG DUONG BIEN 1.
Khái niệm, điểm đặc và vai trò của hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biến. Khái niệm về giao nhận, người giao nhận và dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển. Khái niệm giao nhận Khi xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng phát triển, hoạt động thương mại quốc tế diễn ra mạnh mẽ hơn, phát triển và day mạnh hoạt động thương mại quốc tế luôn là nghĩa vụ cũng như mục tiêu phát triển nền kinh tế của mỗi quốc gia. Thương mại quốc tế có đặc điểm là người bán và người mua ở các nước khác nhau.
Sau khi hợp đồng mua bán được ký kết, người bán bắt đầu thực hiện việc giao hàng dé hàng hóa vận chuyên từ nước người bán sang nước người mua. Dé hàng hóa ngoại thương được vận chuyền từ người xuất khẩu đến tay người nhập khẩu, cần phải thực hiện hàng loạt các công việc khác liên quan đến quá trình chuyên chở như: đóng gói, bao bì, lưu kho, đưa hàng ra cảng, làm các thủ tục gửi hàng, xếp hàng lên tàu, chuyền tải hàng hóa dọc đường, dỡ hàng ra khỏi tàu, giao hàng cho người nhận. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp xuất nhập khẩu nào cũng có đủ nhân lực hay chuyên môn để thực hiện tốt tất cả những công đoạn này. Điều đó dẫn đến sự ra đời của dịch vụ giao nhận.
Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyền, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kế cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hoá. Theo luật thương mại Việt Nam thì Giao nhận hang hoá là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hoá nhận hang từ người gửi, tổ chức vận chuyền, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác. Nói một cách ngắn gọn, giao nhận là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyên hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Người giao nhận có thé làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác.
Người giao nhận hay người kinh doanh dich vụ giao nhận (Freight Forwarder/ Forwarder) có thê là chủ hàng, chủ tàu, công ty xếp dỡ, người giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ người nào khác có đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa. Trước đây, các công ty forwarder thường chỉ làm đại lý thực hiện một số công việc do nhà xuất nhập khâu ủy thác như xếp đỡ, lưu kho, vận chuyền nội địa, làm thủ tục, giấy tờ. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thương mại quốc tế, ngày nay người giao nhận không chi làm các thủ tục hai quan hay thuê tàu mà còn cung cấp dịch vụ trọn gói về toàn bộ quá trình vận tải và phân phối hàng hóa. Do vậy, giao nhận đóng vai trò quan trọng trong thương mại và vận tải quốc tế.
Quyền hạn và nghĩa vụ của người giao nhận: Điều 167 Luật thương mại 2015 quy định, người giao nhận có những quyền và nghĩa vụ sau đây: - Người giao nhận được hưởng tiền công và các khoản thu nhập hợp lý khác. - Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình theo hợp đồng. - Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu có lý đo chính đáng vì lợi ích của khách hàng thì có thể thực hiện khác với chỉ dẫn của khách hàng, nhưng phải thông báo ngay cho khách hàng. - Sau khi ký kết hợp đồng, nếu thấy không thê thực hiện được chỉ dẫn của khách hàng thì phải thông báo cho khách hang dé xin chỉ dẫn thêm.
- Phải thực hiện nghĩa vụ của mình trong thời gian hợp lý nếu trong hợp đồng không thoả thuận về thời gian thực hiện nghĩa vụ với khách hàng. Trách nhiệm của người giao nhận: Khi là đại lý của chủ hàng: Tuỳ theo chức năng của người giao nhận, người giao nhận phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình theo hợp đồng đã ký kết và phải chịu trách nhiệm về: - Giao hàng không đúng chỉ dẫn. - Thiếu sót trong việc mua bảo hiểm cho hàng hoá mặc dù đã có hướng dẫn. - Thiếu sót trong khi làm thủ tục hải quan.
- Chở hàng đến sai nơi quy định. - Giao hàng cho người không phải là người nhận. - Giao hàng mà không thu tiền từ người nhận hàng. - Tái xuất không theo những thủ tục cần thiết hoặc không hoàn lại thuế.
- Những thiệt hại về tài sản và người liên quan. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần chú ý người giao nhận không chịu trách nhiệm về hành vi lỗi lầm của người thứ ba như người chuyên chở hoặc người giao nhận khác. nếu chứng minh được đó là ngoài trách nhiệm của mình. Khi làm đại lý người giao nhận phải tuân thủ “điều kiện kinh doanh tiêu chuẩn” (Standard Trading Conditions) của mình.
Khi là người chuyên chở (principal): Khi là một người chuyên chở, người giao nhận đóng vai trò là một nhà thầu độc lập, nhân danh mình chịu trách nhiệm cung cấp các dịch vụ mà khách hàng yêu cầu và phải chịu trách nhiệm về những hành vi và lỗi lầm của người chuyên chở, của người giao nhận khác ma đã thuê đề thực hiện hợp đồng vận tải nếu là hành vi và thiếu sót của mình. Quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm như thế nào là do luật lệ của các phương thức vận tải quy định. Người chuyên chở thu ở khách hàng khoản tiền theo giá cả của dịch vụ cung cấp chứ không phải là tiền hoa hồng. Người giao nhận đóng vai trò là người chuyên chở không chỉ trong trường hợp tự vận chuyền hàng hoá bằng các phương tiện vận tải của chính.
Khi người giao nhận cung cấp các dịch vụ liên quan đến vận tải như đóng gói, lưu kho, bốc xếp hay phân phối. thì người giao nhận sẽ chịu trách nhiệm như người chuyên chở nếu người giao nhận thực hiện các dịch vụ trên bằng phương tiện của mình hoặc người giao nhận đã cam kết một cách rõ ràng hay ngụ ý là họ chịu trách nhiệm như một người chuyên chở. Khi đóng vai trò là người chuyên chở thì các điều kiện kinh doanh tiêu chuẩn thường không áp dụng mà áp dụng các công ước quốc tế hoặc các quy tắc do Phòng thương mại quốc tế ban hành. Tuy nhiên, người giao nhận không chịu trách nhiệm về những mat mát, hư hỏng của hàng hoá phát sinh từ những trường hợp sau đây: - Do lỗi của khách hàng hoặc của người được khách hàng uỷ thác.
- Khách hàng đóng gói và ghi ký mã hiệu không phù hợp. - Do nội tỳ hoặc bản chất của hàng hoá. - Do chiến tranh, đình công. - Do các trường hợp bat khả kháng.
Ngoài ra, người giao nhận không chịu trách nhiệm về các tôn thất của khách hàng nếu đó là về sự chậm chễ hoặc giao nhận sai địa chỉ nhưng đúng theo hợp đồng đã kí kết mà không phải do lỗi của mình. Những dịch vụ mà người giao nhận thường cung cấp bao gồm: - Chuẩn bị hàng hóa chuyên chở. - Tổ chức chuyên chở hàng hóa trong phạm vi ga, cảng. - Tổ chức xếp dỡ hàng hóa.
- Lưu kho, bảo quản hàng hóa. - Tư vấn cho chủ hàng trong chuyên chở hàng hóa. - Ký kết hợp đồng vận tải với người chuyên chở, thuê tàu, lưu cước. - Làm các thủ tục gửi hàng, nhận hàng.
- Lam các thủ tục hải quan, kiểm dich. - Mua bảo hiém cho hàng hóa. - Lập các chứng từ cần thiết trong quá trình gửi hàng, nhận hàng. - Nhận hàng từ chủ hàng, giao cho người chuyên chở và giao cho người nhận hàng.
- Giúp chủ hàng trong việc khiếu nại đòi bồi thường. Các nguyên tắc của hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bang đường biển Các văn bản hiện hành đã quy định những nguyên tắc giao nhận hàng hoá XNK tai các cảng biển Việt Nam như sau: - Việc giao nhận hàng hoá XNK tại các cảng biển là do cảng tiễn hành trên cơ sở hợp đồng giữa chủ hàng và người được chủ hàng uỷ thác với cảng. - Đối với những hàng hoá không qua cảng (không lưu kho tại cảng) thì có thể do các chủ hàng hoặc người được chủ hàng uỷ thác giao nhận trực tiếp với người vận tải (tàu) (quy định mới từ 1991). Trong trường hợp đó, chủ hàng hoặc người được chủ hàng uỷ thác phải kết toán trực tiếp với người vận tải và chỉ thoả thuận với cảng về địa điểm xếp dỡ, thanh toán các chi phí có liên quan.
- Việc xếp dỡ hàng hóa trong phạm vi cảng là do cảng tổ chức thực hiện. Trường hợp chủ hàng muốn đưa phương tiện vào xếp dỡ thì phải thoả thuận với cảng và phải trả các lệ phí, chi phí liên quan cho cảng. - Khi được ủy thác giao nhận hang hoá xuất nhập khẩu với tàu, cảng nhận hàng bằng phương thức nào thì phải giao hàng bằng phương thức đó. - Cảng không chịu trách nhiệm về hàng hoá khi hàng đã ra khỏi kho bãi, cảng.
Khi nhận hàng tại cảng thì chủ hàng hoặc người được uỷ thác phải xuất trình những chứng từ hợp lệ xác định quyền được nhận hàng và phải nhận được một cách liên tục trong một thời gian nhất định những hàng hoá ghi trên chứng từ. Đặc điểm của hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển Hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu có những đặc điểm sau: - Hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu mang tính thụ động do phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của người vận chuyền và các ràng buộc về luật pháp các quốc gia, các công ước quốc tế, các tập quán thương mại ở các nước xuất nhập khẩu.