ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y - DƢỢC MAI ĐÌNH TÂM THỰC TRẠNG TĂNG HUYẾT ÁP VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƢỜI TRƢỞNG THÀNH TẠI THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG Chuyên ngành: Y học dự phòng Mã số: 60 72 01 63 LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN THỊ TỐ UYÊN THÁI NGUYÊN – NĂM 2016 c i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tác giả luận văn Mai Đình Tâm c ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành tốt luận văn này, cũng như toàn khóa học, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Y Dược Thái Nguyên, các thầy cô giáo đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học. Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Tiến sĩ. Nguyễn Thị Tố Uyên, người đã trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện Luận văn. Cô đã truyền đạt cho tôi nhiều kinh nghiệm quý báu và các kỹ năng cần thiết phục vụ quá trình học tập và nghiên cứu tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp của Tôi đang công tác tại Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, Trung tâm Y tế thành phố, cán bộ Y tế đang làm việc tại Trạm Y tế phường Hưng Thành, Trạm Y tế phường Nông Tiến, Trạm Y tế xã An Tường, Trạm Y tế xã Tràng Đà và gia đình đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ Tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này. Xin trân trọng cảm ơn và kính chúc tất cả mọi người sức khỏe, thành công trong cuộc sống. Thái Nguyên, ngày 10 tháng 8 năm 2016 c iii MỤC LỤC Lời cam đoan . ii Mục lục . iii Danh mục chữ viết tắt . v Danh mục bảng, biểu . vi NỘI DUNG ĐẶT VẤN ĐỀ …………………………………………………………………. Định nghĩa, phân loại và chẩn đoán THA………………………………. Tình hình bệnh THA trên thế giới và tại Việt Nam……………………. Các yếu tố liên quan đến tăng huyết áp ……………………………………. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU…………. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………… 21 2. Địa điểm nghiên cứu………………………………. Thời gian nghiên cứu………………………………………………. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………………… 21 5. Các chỉ số đánh giá…………………………………………………………. Kỹ thuật thu thập và sử lý thông tin………………………………………… 24 7. Phương pháp phân tích và sử lý thông tin………………………………… 29 8. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu………………………………………… 30 Chƣơng 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ………………………………………. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu ………………………………… 31 c iv 3. Thực trạng THA tại Thành phố Tuyên Quang ……………………………. Các yếu tố liên quan đến tăng huyết áp …………………………………… 37 Chƣơng 4. 61 KHUYẾN NGHỊ ……………………………………………………………… 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………………………………. 63 PHỤ LỤC ……………………………………………………………………… 71 c v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CC,VC Công chức, viên chức BYT Bộ Y tế BMI Body Mass Index - Chỉ số khối cơ thể BVĐK Bệnh viện đa khoa ĐTĐ Đái tháo đường HA Huyết áp HATT Huyết áp tâm thu HATTr Huyết áp tâm trương KAP Knowledge, Attitude and Practice - Kiến thức, thái độ và thực hành KTHA Không tăng huyết áp National Health and Nutrition Examination Survey - Trung tâm quốc NHANES gia đánh giá sức khỏe Hoa Kỳ ISH International Society of Hypertension – Hiệp hội tăng huyết áp quốc tế JNC Joint National Committee - Uỷ ban phòng chống THA Hoa Kỳ SL Số lượng THA Tăng huyết áp THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TTYTDP Trung tâm Y tế dự phòng TYT Trạm Y tế WHO World Health Organization - Tổ chức Y tế thế giới WHR Waist/Hip Ratio - Tỷ lệ vòng eo/mông c vi DANH MỤC BẢNG Bảng Nội dung Trang Bảng 1.1 Xác định huyết áp tiêu chuẩn theo Bộ Y tế 3 Bảng 1.2 Phương pháp đo huyết áp 4 Bảng 1.3 Xử trí sau khi đo huyết áp lần đầu 5 Bảng 1.4 Bảng can thiệp thay đổi lối sống làm giảm huyết áp 6 Bảng 1.5 Tỷ lệ hiện mắc THA ở độ tuổi 35-64 xếp theo quốc gia 9 Bảng 1.6 Tăng huyết áp được điều trị và kiểm soát ở Châu Âu 10 Bảng 2.1 Tỷ số vòng eo/vòng mông và sức khỏe 28 Bảng 2.2 Phân loại thừa cân và béo phì theo WHO 28 Bảng 3.1 Đặc điểm trình độ học vấn của đối tượng nghiên cứu 31 Bảng 3.2 Đặc điểm nghề nghiệp của đối tượng nghiên cứu 32 Bảng 3.3 Đặc điểm tình trạng hôn nhân của đối tượng nghiên cứu 32 Bảng 3.4 Đặc điểm về kinh tế của đối tượng nghiên cứu 33 Bảng 3.5 Phân bố độ tăng huyết áp theo nhóm tuổi 34 Bảng 3.6 Phân bố tỷ lệ tăng huyết áp theo giới tính 35 Bảng 3.7 Phân bố độ tăng huyết áp theo giới tính 35 Bảng 3.8 Phân bố tỷ lệ tăng huyết áp theo khu vực sinh sống 35 Bảng 3.9 Phân bố tỷ lệ tăng huyết áp theo trình độ học vấn 36 Bảng 3.10 Phân bố tỷ lệ tăng huyết áp theo nghề nghiệp 36 Bảng 3.11 Phân bố tỷ lệ tăng huyết áp theo tình trạng BMI 37 Bảng 3.12 Mối liên quan giữa giới và tăng huyết áp 37 Bảng 3.13 Mối liên quan giữa tiền sử gia đình và tăng huyết áp 38 Bảng 3.14 Mối liên quan giữa thu nhập và tăng huyết áp 38 Bảng 3.15 Mối liên quan giữa nhóm tuổi và độ tăng huyết áp 39 Bảng 3.16 Mối liên quan giữa tình trạng hôn nhân và tăng huyết áp 39 c vii Bảng 3.17 Mối liên quan giữa chế độ ăn mặn và tăng huyết áp 40 Bảng 3.18 Mối liên quan giữa chế độ thích ăn mỡ và tăng huyết áp 40 Bảng 3.19 Mối liên quan giữa tình trạng hút thuốc lá và THA 41 Bảng 3.20 Mối liên quan giữa tập thể dục và tăng huyết áp 41 Bảng 3.21 Mối liên quan giữa tần suất tập thể dục và THA 42 Bảng 3.22 Mối liên quan giữa uống rượu/bia và THA 42 Bảng 3.23 Mối liên quan giữa tần suất sử dụng rượu bia và THA 43 Bảng 3.24 Mối liên quan giữa stress (lo âu, căng thẳng) và THA 43 Bảng 3.25 Mối liên quan giữa tần suất stress và THA 44 Bảng 3.26 Mối liên quan giữa thừa cân/béo phì và THA 44 Bảng 3.27 Mối liên quan giữa béo bụng và THA ở nam và nữ 45 Bảng 3.28 Mối liên quan giữa tỷ số vòng eo/mông và THA ở nam/nữ 46 c viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biều đồ Nội dung Trang Biều đồ 3.1 Đặc điểm đối tượng nghiên cứu theo giới tính 31 Biểu đồ 3.2 Tỷ lệ tăng huyết áp tại 4 xã/phường nghiên cứu 33 Biều đồ 3.3 Tỷ lệ tăng huyết áp phân theo nhóm tuổi 34 c 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Tăng huyết áp (THA) là một bệnh lý tim mạch thường gặp trong cộng đồng. Tăng huyết áp có thể gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, xuất huyết não, suy tim, phình tách thành động mạch chủ, suy thận, mù lòa. Tăng huyết áp là căn bệnh diễn tiến âm thầm, ít có dấu hiệu cảnh báo. Những dấu hiệu của THA thường không đặc hiệu và người bệnh thường không thấy có gì khác biệt với người bình thường, do đó THA được coi là “kẻ giết người thầm lặng” [2]. Tăng huyết áp là gánh nặng bệnh tật hàng đầu ở các nước đã phát triển và cả các nước đang phát triển, là nguyên nhân tử vong của 6% người trưởng thành trên toàn thế giới [2]. Theo tài liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), THA là một trong sáu yếu tố nguy cơ chính ảnh hưởng tới phân bố gánh nặng bệnh tật toàn cầu. Hàng năm trên thế giới có khoảng 7,1 triệu người tử vong do THA và ước tính có khoảng 1,56 tỷ người mắc huyết áp vào năm 2025 [54]. Sự phát triển về kinh tế - xã hội, dân số, và thay đổi về lối sống, chế độ dinh dưỡng người dân Việt Nam trong những năm gần đây làm cho mô hình bệnh tật có những thay đổi rõ rệt. Các bệnh không lây truyền, đặc biệt là bệnh liên quan đến THA đang có chiều hướng tăng nhanh. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng THA liên quan đến tuổi, giới, chế độ ăn, tình trạng béo phì và các yếu tố kinh tế-xã hội khác tác động. Trong những năm 1960 tỷ lệ tăng huyết áp khoảng 1% ở miền Bắc, điều tra tăng huyết áp toàn quốc do Trần Đỗ Trinh và các cộng sự, năm 1992 là 11,2%, năm 2002 là 16,3%, năm 2005 là 18,3%, đến năm 2008 theo khảo sát của Viện tim mạch quốc gia tại 8 tỉnh/thành phố ở độ tuổi ≥ 25 tỉ lệ này là 25,1% [53], [54]. Bệnh THA ngày càng phổ biến nhưng số người chẩn đoán sớm còn thấp, số bệnh nhân được điều trị còn ít so với số được phát hiện. Dự báo đến năm 2025, có khoảng 10 triệu người Việt Nam bị THA, khoảng 34.000 trường hợp tai biến mạch máu não, khoảng c 2 9.150 trường hợp bị nhồi máu cơ tim do THA gây ra. Ước tính chi phí cho bệnh này là 3.120 tỉ đồng, đây là gánh nặng cho gia đình và xã hội [2], [55]. Tỉnh Tuyên Quang đã và đang thực hiện chương trình phòng chống bệnh THA của Bộ Y tế từ năm 2011. Tuy nhiên, ở một số nơi hệ thống quản lý và dự phòng THA vẫn còn có nhiều khó khăn, thách thức do nhiều lý do khác nhau. Các hoạt động y tế hiện mới chỉ tập trung vào công tác điều trị tại các bệnh viện. Chưa có mô hình dự phòng, ghi nhận và quản lý THA tại cộng đồng. Hiện nay, trên địa bàn thành phố Tuyên Quang cũng chưa có nghiên cứu nào về bệnh THA tại cộng đồng. Câu hỏi đặt ra là: Tỷ lệ THA tại thành phố Tuyên Quang thực tế là bao nhiêu? phân bố như thế nào? Các yếu tố nào liên quan đến những người THA từ 25 tuổi trở lên? Do vậy, để xác định được thực trạng bệnh tăng huyết áp và các yếu tố liên quan chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Thực trạng tăng huyết áp và một số yếu tố liên quan ở ngƣời trƣởng thành tại thành phố Tuyên Quang”, với 2 mục tiêu sau: 1. Mô tả thực trạng tăng huyết áp ở người trưởng thành từ 25 tuổi trở lên tại thành phố Tuyên Quang, năm 2015. Xác định một số yếu tố liên quan đến tăng huyết áp ở người trưởng thành tại thành phố Tuyên Quang. c 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN 1. Định nghĩa, phân loại và chẩn đoán tăng huyết áp 1. Định nghĩa Theo tổ chức Y tế thế giới và hội tăng huyết áp quốc tế đã thống nhất gọi là tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu lớn hơn hoặc bằng 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương lớn hơn hoặc bằng 90 mmHg [3], [55].
Thực Trạng Tăng Huyết Áp và Các Yếu Tố Liên Quan Ở Người Trưởng Thành Tại Thành Phố Tuyên Quang
Nghiên cứu thực trạng tăng huyết áp và các yếu tố liên quan ở người trưởng thành tại thành phố Tuyên Quang, cung cấp thông tin hữu ích cho sức khỏe cộng đồng.
Trường đại học
Đại học Thái NguyênChuyên ngành
Y học dự phòngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
luận văn thạc sĩ y họcPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Mai Đình Tâm
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Tố Uyên
Trường học: Đại học Thái Nguyên
Chuyên ngành: Y học dự phòng
Đề tài: Thực Trạng Tăng Huyết Áp và Các Yếu Tố Liên Quan Tại Thành Phố Tuyên Quang
Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ y học
Năm xuất bản: 2016
Địa điểm: Tuyên Quang
Tài liệu có tiêu đề "Thực Trạng Tăng Huyết Áp và Các Yếu Tố Liên Quan Tại Thành Phố Tuyên Quang" cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình tăng huyết áp tại Tuyên Quang, cùng với các yếu tố nguy cơ liên quan. Bài viết không chỉ nêu rõ tỷ lệ mắc bệnh mà còn phân tích các yếu tố như lối sống, chế độ ăn uống và di truyền, giúp người đọc hiểu rõ hơn về nguyên nhân và hệ quả của bệnh. Thông tin trong tài liệu rất hữu ích cho những ai quan tâm đến sức khỏe cộng đồng và muốn tìm hiểu cách phòng ngừa cũng như quản lý bệnh tăng huyết áp.
Để mở rộng kiến thức của bạn về các vấn đề liên quan, bạn có thể tham khảo tài liệu Luận văn đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và một số yếu tố liên quan đến quan đến suy thận cấp ở bệnh nhân hội chứng thận hư nguyên phát. Tài liệu này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các yếu tố nguy cơ và ảnh hưởng của tăng huyết áp đến sức khỏe thận, từ đó có cái nhìn toàn diện hơn về mối liên hệ giữa các bệnh lý này.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ