phần mở đầu, mục lục, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn được thực hiện 03 chương: Chƣơng 1: Quản lý nhà nước đối với thanh niên Chƣơng 2: Thực hiện chính sách QLNN đối với thanh niên ở Thành phố Hồ Chí Minh. Chƣơng 3: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về chính sách QLNN đối với thanh niên ở Thành phố Hồ Chí Minh. 8 Chƣơng 1 QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI THANH NIÊN 1. Khái quát quản lý nhà nƣớc đối với thanh niên 1.
Thanh niên và quản lý nhà nước về công tác thanh niên * Thanh niên Thanh niên có vị trí quan trọng trong suốt tiến trình lịch sử hình thành và phát triển của tất cả các dân tộc và các quốc gia trên thế giới. Việc xây dựng quyền, nghĩa vụ cũng như chính sách đối với thanh niên là nhằm tạo hành lang pháp lý để thanh niên phát huy sức trẻ, khả năng, trí tuệ đóng góp vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, không phải tạo ra đặc quyền, đặc lợi cho thanh niên so với công dân khác. Tùy theo nội dung tiếp cận, góc độ nhìn nhận hoặc cấp độ đánh giá mà người ta đưa ra các định nghĩa khác nhau về thanh niên: Theo Tạp chí “Bàn về khái niệm chính sách công” của Tác giả Hồ Việt Hạnh (2017) thì “Chính sách công là những quyết định của chủ thể được trao quyền lực công nhằm giải quyết những vấn đề vì lợi ích chung của cộng đồng” [12, tr. Theo sách “Quản lý nhà nước về công tác thanh niên trong tình hình mới” của tác giả Vũ Trọng Kim thì “Thanh niên là một nhóm nhân khẩu - xã hội đặc thù, bao gồm những người trong một độ tuổi nhất định, có quan hệ gắn bó mật thiết với mọi giai cấp, tầng lớp xã hội, có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động xã hội, có vai trò to lớn trong hiện tại và giữ vai trò quyết định sự phát triển trong tương lai của xã hội” [12, tr.
Theo từ điển Tiếng Việt (1999) định nghĩa: “Thanh niên là người còn trẻ, đang ở độ tuổi trưởng thành” [48, tr. 871], khái niệm này nhìn nhận thanh niên dưới hai góc độ là độ tuổi - sinh học và sự phát triển đến một mức được cho là hoàn chỉnh, đầy đủ về mọi mặt - sự trưởng thành. Về độ tuổi thông thường được tính từ khoảng 15 đến 30 tuổi. Tuy nhiên cách xác định độ tuổi thanh niên cũng không giống nhau ở các quốc gia, dân tộc khác nhau vào những thời kỳ khác nhau.
Ở nước ta, theo Điều 1 - Luật Thanh niên Việt Nam quy định: “Thanh niên quy định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi”. 9 Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25 tháng 7 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Khóa X khẳng định “Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo. Thanh niên là độ tuổi sung sức về thể chất, phát triển trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình. Như vậy, thanh niên là khái niệm dùng đề chỉ một nhóm nhân khẩu - xã hội với một độ tuổi nhất định, với những tâm sinh lý đặc thù và có vai trò quan trọng trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Từ các phân tích trên cho thấy, để đưa ra khái niệm thanh niên một cách tương đối toàn diện cần đánh giá và nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau, từ những đặc điểm sinh học, tâm lý. cho đến sự phát triển của nhận thức đến một mức độ nhất định; gắn thanh niên với mọi giai cấp, mọi tầng lớp trong xã hội và trên mọi lĩnh vực hoạt động khác nhau của đời sống xã hội. Với các cách hiểu về thanh niên như trên, thanh niên được hiểu: là một lực lượng xã hội đặc thù, ở độ tuổi nhất định (Việt Nam từ 16 đến 30 tuổi), mang những đặc trưng về tâm, sinh lý, là lớp người đang sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ; luôn năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình; có mặt trong tất cả các nhóm dân tộc, giai cấp, tầng lớp trong xã hội và trên mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, là lực lượng lao động dự trữ của xã hội, là tài nguyên vô giá của mỗi quốc gia, dân tộc, là lực lượng tích cực tham gia vào quá trình thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của xã hội hiện tại và tương lai. Từ khái niệm trên, có thể rút ra một số đặc điểm chung của thanh niên: Thứ nhất, Thanh niên không phải là một giai cấp mà là một nhóm nhân khẩu, xã hội; có độ tuổi nhất định; có những đặc điểm đặc trưng khác với các lứa tuổi khác về tâm, sinh lý; có tâm tư, nguyện vọng, luôn hướng tới tương lai, hăng hái xung phong đi đầu trong việc chống lại những gì là lạc hậu, lỗi thời, luôn có lý tưởng, hoài bão, khát vọng phù hợp với lứa tuổi.
10 Thứ hai, Thanh niên có mặt trong tất cả các giai cấp và tầng lớp xã hội: thanh niên nông dân, thanh niên công nhân, thanh niên viên chức, thanh niên học sinh, sinh viên, thanh niên các lực lượng vũ trang. Thứ ba, Thanh niên giữ vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng của đất nước. * Quản lý nhà nước Quản lý theo nghĩa chung nhất, là sự tác động có định hướng và tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý bằng các phương thức nhất định để đạt tới những mục tiêu nhất định. Quản lý nhà nước được hiểu là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.
Như vậy, Quản lý Nhà nước là hoạt động quản lý toàn diện, điều chỉnh mọi khía cạnh hoạt động của xã hội bằng các quy định của pháp luật trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng và đối ngoại nhằm phục vụ các nhu cầu hợp pháp của nhân dân. Đồng thời, đối tượng của Quản lý Nhà nước có quy mô rất lớn bao gồm tất cả các cá nhân, tổ chức đang sinh sống, hoạt động trong phạm vi lãnh thổ quốc gia và công dân làm việc bên ngoài lãnh thổ quốc gia… Do đó, thanh niên nói riêng hay công tác thanh niên nói chung là một trong tất cả các đối tượng QLNN. Theo các tiếp cận trên , QLNN đối với thanh niên có một số đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, QLNN đối với thanh niên là một dạng quản lý xã hội đặc thù, mang tính quyền lực nhà nước đối với một đối tượng đặc biệt là thanh niên; là quá trình tác động của hệ thống các cơ quan nhà nước đối với thanh niên bằng chính sách, luật pháp, cơ chế vận hành và tổ chức bộ máy, bằng kiểm tra, giám sát; đồng thời cũng thông qua các chính sách, luật pháp và tổ chức bộ máy. 11 Thứ hai, Nhà nước thực hiện chức năng quản lý đối với thanh niên trong sự phối hợp và huy động sự tham gia cộng đồng trách nhiệm của mọi tổ chức, mọi nguồn lực xã hội đối với thanh niên.
Thứ ba, Sự tham gia của các chủ thể xã hội trong QLNN đối với thanh niên; sự phong phú trong nội dung và phương pháp quản lý đối với thanh niên của Nhà nước. Thứ tư, Sự kết hợp hài hòa giữa phương pháp mệnh lệnh hành chính với phương pháp vận động, thuyết phục là những đặc điểm đặc thù đối với thanh niên ở nước ta. Từ những phân tích trên, tác giả nhìn nhận: QLNN đối với thanh niên là sự tác động có tổ chức, mang tính quyền lực nhà nước thông qua thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm đề ra các chính sách, pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội, các hoạt động của tổ chức, cá nhân liên quan đến thanh niên. Đảm bảo thực hiện có hiệu lực, hiệu quả các chính sách, pháp luật đó bằng hoạt động điều phối trong việc tổ chức các hoạt động và huy động mọi nguồn lực cần thiết của xã hội đối với thanh niên, hướng đến mục tiêu cuối cùng là tạo lập môi trường kinh tế, chính trị, văn hóa ổn định, định hướng cho thanh niên học tập, rèn luyện, tự giáo dục, tự hoàn thiện nhân cách và trưởng thành, phát huy mọi tiềm năng, đóng góp cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Vai trò quản lý nhà nước đối với thanh niên Thanh niên đóng vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống chính trị của đất nước; trong bất kỳ giai đoạn nào cũng là lực lượng xung kích, sáng tạo và năng động nhất, có vị trí, vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Một quốc gia phát triển bền vững thì phải xây dựng lực lượng thanh niên có hoài bão, nhận thức, hành động và phát triển mạnh cả về chuyên môn, có năng lực thật sự, có phẩm chất đạo đức tốt. Thanh niên cần phải đảm bảo thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình trước xã hội theo Hiến pháp quy định. Đặc biệt là việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức, truyền 12 thống dân tộc, ý thức công dân trong điều kiện hiện nay, nhất là bối cảnh mạng xã hội phát triển.
QLNN đối với thanh niên là một bộ phận quan trọng trong công tác quần chúng của Đảng, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và các tổ chức đoàn thể chính trị, xã hội quan tâm thực hiện nhằm chăm lo, giáo dục thanh niên, giúp thanh niên phát huy tiềm năng, trưởng thành và trở thành chủ nhân tương lai của đất nước. QLNN đối với thanh niên là vấn đề sống còn của quốc gia, dân tộc trong đó việc QLNN đối với thanh niên giữ vị trí trung tâm không thể thiếu được. Có thể nói, cùng với sự phát triển của đất nước, diện mạo của lớp thanh niên ngày nay càng được khắc họa rõ nét với các phẩm chất như: chủ động, năng động, sáng tạo và đầy tự tin.
