Luận văn thạc sĩ vnu ls thực hành quyền công tố của viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự và thực tiễn áp dụng tại thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ phân tích vnu ls thực hành quyền công tố của viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thu Dung
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Đỗ Thị Phượng
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội Khoa Luật
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự Và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Thực Hành Quyền Công Tố Của Viện Kiểm Sát Nhân Dân Trong Giai Đoạn Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự Và Thực Tiễn Áp Dụng Tại Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.1.1. Khái niệm thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
• 1.1.2. Khái niệm quyền công tố
• 1.2. MỐI QUAN HỆ GIỮA THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT TUÂN THEO PHÁP LUẬT CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.3. CÁC ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.3.1. Điều kiện về mặt pháp lý. Sự lãnh đạo của Đảng và chỉ đạo nghiệp vụ của Viện kiểm sát nhân dân tối cao
• 1.3.2. Các điều kiện đảm bảo khác
• 1.4. QUY ĐỊNH CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.4.1. Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự theo truyền thống pháp luật lục địa
• 1.4.2. Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự theo truyền thống pháp luật án lệ
• 1.4.3. Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự theo truyền thống pháp luật xã hội chủ nghĩa
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ HIỆN HÀNH VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ HIỆN HÀNH VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 2.1.1. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
• 2.1.2. Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
• 2.2. THỰC TIỄN THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.2.1. Những kết quả đạt được và nguyên nhân
• 2.2.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 3.1.1. Hoàn thiện Bộ luật tố tụng hình sự
• 3.1.2. Hoàn thiện các văn bản pháp luật khác có liên quan
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.2.1. Đổi mới hệ thống, tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân
• 3.2.2. Nâng cao năng lực cho đội ngũ Kiểm sát viên
• 3.2.3. Đảm bảo cơ chế phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân và các cơ quan tiến hành tố tụng hình sự khác
• 3.2.4. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân tại Hà Nội

Thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tại Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tư pháp hình sự. Quyền công tố không chỉ là trách nhiệm của VKSND mà còn là một phần thiết yếu trong việc bảo vệ công lý và quyền lợi của người dân. Trong bối cảnh hiện nay, việc thực hiện quyền công tố cần được nâng cao để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.

1.1. Khái niệm quyền công tố và vai trò của VKSND

Quyền công tố là quyền buộc tội nhân danh Nhà nước, được thực hiện bởi VKSND. Vai trò của VKSND trong giai đoạn xét xử sơ thẩm là rất quan trọng, đảm bảo việc truy tố đúng người, đúng tội và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bị cáo.

1.2. Đặc điểm của thực hành quyền công tố tại Hà Nội

Thực hành quyền công tố tại Hà Nội có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tố tụng, sự tham gia của các Kiểm sát viên có trình độ chuyên môn cao và sự chú trọng đến việc nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa.

II. Những thách thức trong thực hành quyền công tố tại giai đoạn xét xử sơ thẩm

Mặc dù đã có những tiến bộ nhất định, nhưng thực hành quyền công tố của VKSND tại Hà Nội vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như chất lượng truy tố, sự thiếu hụt về nguồn lực và sự phối hợp giữa các cơ quan vẫn còn tồn tại.

2.1. Vấn đề chất lượng truy tố và trách nhiệm của Kiểm sát viên

Chất lượng truy tố tại các phiên tòa sơ thẩm còn thấp, dẫn đến nhiều vụ án bị trả hồ sơ hoặc hủy án. Trách nhiệm của Kiểm sát viên trong việc chuẩn bị hồ sơ và tham gia tranh tụng cần được nâng cao.

2.2. Sự thiếu hụt về nguồn lực và đào tạo

Việc thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất ảnh hưởng đến hiệu quả thực hành quyền công tố. Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ Kiểm sát viên là cần thiết để cải thiện tình hình.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả thực hành quyền công tố tại Hà Nội

Để nâng cao hiệu quả thực hành quyền công tố, cần có những phương pháp cụ thể và đồng bộ. Việc cải cách pháp luật và nâng cao năng lực cho đội ngũ Kiểm sát viên là những giải pháp quan trọng.

3.1. Cải cách pháp luật tố tụng hình sự

Cần hoàn thiện các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự để đảm bảo quyền công tố được thực hiện một cách hiệu quả và công bằng. Các quy định cần phải rõ ràng và dễ áp dụng trong thực tiễn.

3.2. Nâng cao năng lực cho đội ngũ Kiểm sát viên

Đào tạo và bồi dưỡng kiến thức cho Kiểm sát viên là rất quan trọng. Cần tổ chức các khóa học, hội thảo để cập nhật kiến thức mới và nâng cao kỹ năng tranh tụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quyền công tố tại Hà Nội

Nghiên cứu thực tiễn về quyền công tố tại Hà Nội cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng chỉ ra những tồn tại cần khắc phục. Việc áp dụng các quy định pháp luật trong thực tiễn cần được theo dõi và đánh giá thường xuyên.

4.1. Kết quả đạt được trong thực hành quyền công tố

Trong những năm qua, VKSND tại Hà Nội đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc thực hiện quyền công tố, góp phần bảo vệ công lý và quyền lợi của người dân.

4.2. Những tồn tại và nguyên nhân

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tồn tại như chất lượng truy tố chưa cao, sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ. Cần phân tích nguyên nhân để có giải pháp khắc phục hiệu quả.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quyền công tố tại Hà Nội

Kết luận về thực hành quyền công tố tại Hà Nội cho thấy cần có những định hướng rõ ràng để nâng cao chất lượng và hiệu quả. Việc cải cách pháp luật và nâng cao năng lực cho đội ngũ Kiểm sát viên là những yếu tố then chốt.

5.1. Định hướng cải cách pháp luật

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc cải cách pháp luật để đảm bảo quyền công tố được thực hiện một cách hiệu quả và công bằng.

5.2. Tương lai của quyền công tố tại Hà Nội

Tương lai của quyền công tố tại Hà Nội phụ thuộc vào sự nỗ lực cải cách và nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, từ đó góp phần bảo vệ công lý và quyền lợi của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự là khâu trọng tâm gắn liền với nguyên tắc tranh tụng tại phiên tòa theo Điều 103 Hiến pháp năm 2013 và Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020. Trải qua hơn 55 năm xây dựng và phát triển kể từ khi thành lập vào năm 1960, ngành Kiểm sát nhân dân đã khẳng định vị trí trụ cột trong việc bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, trong thực tiễn xét xử, hoạt động thực hành quyền công tố tại một số phiên tòa sơ thẩm vẫn còn bộc lộ tính hình thức, nặng về mô hình tố tụng thẩm vấn, dẫn đến tỷ lệ án trả điều tra bổ sung và án bị hủy sửa còn chiếm tỷ lệ đáng kể.

Đề tài tập trung nghiên cứu toàn diện các quy định của pháp luật tố tụng hình sự về thực hành quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm, đồng thời đánh giá thực trạng áp dụng trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn 5 năm từ năm 2011 đến năm 2015. Mục tiêu cụ thể là làm sáng tỏ bản chất pháp lý của quyền công tố, phân định ranh giới giữa chức năng công tố và kiểm sát tư pháp, chỉ ra các nguyên nhân dẫn đến vướng mắc và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật. Ý nghĩa của nghiên cứu hướng tới việc tối ưu hóa tỷ lệ tranh tụng thực chất đạt trên 95%, giảm tỷ lệ hồ sơ bị Tòa án trả yêu cầu điều tra bổ sung xuống dưới mức 3%, bảo đảm nghiêm minh, đúng người, đúng tội, không bỏ lọt tội phạm và tuyệt đối không làm oan người vô tội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, cùng các quan điểm chỉ đạo của Đảng tại Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/6/2002 và Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 26/5/2005. Về mặt lý luận tố tụng, đề tài áp dụng lý thuyết phân định chức năng tố tụng (buộc tội, bào chữa, xét xử) và lý thuyết so sánh luật học giữa ba truyền thống pháp luật lớn trên thế giới: hệ thống luật lục địa (Civil Law) điển hình tại Pháp và Đức, hệ thống luật án lệ (Common Law) tại Anh và Hoa Kỳ, cùng truyền thống pháp luật xã hội chủ nghĩa tại Liên bang Nga và Trung Quốc.

Khung lý thuyết xác lập 4 khái niệm cốt lõi:

1. Quyền công tố: Quyền lực nhà nước giao cho Viện kiểm sát để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội và bảo vệ quan điểm buộc tội trước Tòa án.
2. Thực hành quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm: Việc Kiểm sát viên sử dụng các quyền năng luật định gồm đọc cáo trạng, tham gia xét hỏi, luận tội, tranh luận và rút quyết định truy tố theo quy định tại các Điều 181, 195, 207, 217 và 218 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003.
3. Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong xét xử: Hoạt động giám sát tính hợp pháp của toàn bộ quá trình xét xử của Tòa án và những người tham gia tố tụng.
4. Tranh tụng dân chủ tại phiên tòa: Cơ chế đối đáp, thẩm tra chứng cứ bình đẳng, công khai giữa bên buộc tội và bên gỡ tội nhằm xác định sự thật khách quan của vụ án.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hệ thống báo cáo tổng kết công tác kiểm sát hàng năm của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, kết hợp với các hồ sơ nghiệp vụ, bản án sơ thẩm và các chuyên đề nghiệp vụ của Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong giai đoạn 2011 - 2015.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 34.250 vụ án hình sự sơ thẩm với 56.870 bị cáo được Viện kiểm sát nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội thực hành quyền công tố tại phiên tòa trong suốt 5 năm. Phương pháp chọn mẫu kết hợp giữa khảo sát toàn bộ dữ liệu thống kê tổng thể và chọn mẫu điển cứu phân tầng đối với các vụ án trọng điểm về tham nhũng, kinh tế (như vụ án tại Vinalines gây thất thoát gần 367 tỷ đồng, vụ án ngân hàng ACB) và các vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng. Phương pháp phân tích được lựa chọn gồm phân tích định lượng thống kê mô tả nhằm lượng hóa biến động của các chỉ tiêu nghiệp vụ, kết hợp phương pháp tổng hợp quy nạp và diễn dịch logic pháp lý. Việc lựa chọn phương pháp này giúp bảo đảm tính khách quan, xác định chính xác mối quan hệ nhân quả giữa quy định pháp luật thực định và kỹ năng thực tế của Kiểm sát viên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô thực hành quyền công tố tại Hà Nội luôn nằm trong nhóm đầu cả nước. Trong giai đoạn 2011 - 2015, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đã truy tố chuyển Tòa án xét xử 37.336 vụ án với 60.403 bị can. Số vụ án trực tiếp thực hành quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm đạt 34.250 vụ với 56.870 bị cáo. Trung bình mỗi năm, đội ngũ Kiểm sát viên thực hành quyền công tố tại 6.850 vụ án và 11.374 bị cáo, đạt tỷ lệ 91,73% về số vụ và 94,15% về số bị can so với tổng số lượng đã truy tố.

Thứ hai, chất lượng thực hành quyền công tố và bảo vệ cáo trạng tại các phiên tòa xét xử đại án đạt kết quả ấn tượng. Tại các vụ án tham nhũng, kinh tế lớn như vụ Dương Chí Dũng cùng đồng phạm tham ô hơn 28 tỷ đồng và gây thất thoát gần 367 tỷ đồng, vụ Nguyễn Đức Kiên thao túng tài chính và trốn thuế hàng trăm tỷ đồng, Kiểm sát viên đã làm chủ phiên tòa, vận dụng sắc bén các chứng cứ thu thập được để bảo vệ 100% các quan điểm truy tố cốt lõi, góp phần giúp Hội đồng xét xử ra phán quyết nghiêm minh.

Thứ ba, tỷ lệ hồ sơ bị Tòa án trả yêu cầu điều tra bổ sung vẫn còn tiềm ẩn nhiều bất cập. Số vụ án Tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung bình quân hàng năm dao động từ 4,2% đến 5,8% trên tổng số vụ án thụ lý. Trong đó, tỷ lệ hồ sơ Tòa án trả được Viện kiểm sát chấp nhận có căn cứ chiếm khoảng 45% đến 50%, và có tới hơn 22% số vụ trả hồ sơ xuất phát từ trách nhiệm chủ quan của Kiểm sát viên do chưa thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ ở giai đoạn điều tra và truy tố.

Thảo luận kết quả

Diễn biến số liệu có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cơ cấu các vụ án hình sự bị Tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung theo từng nhóm nguyên nhân cụ thể, kết hợp bảng thống kê so sánh tỷ lệ truy tố và xét xử qua các năm từ 2011 đến 2015. Sự sụt giảm nhẹ về số lượng vụ án xét xử trong năm 2014 và 2015 (giảm khoảng 12% so với giai đoạn 2011 - 2013) phản ánh rõ nét tác động từ việc thực hiện Công văn số 234/TANDTC-HS ngày 17/9/2014 của Tòa án nhân dân tối cao về yêu cầu bắt buộc giám định hàm lượng trong các vụ án ma túy.

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế bắt nguồn từ cả hai phía: quy định pháp luật và con người. Về mặt lập pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 chưa quy định đầy đủ cơ chế tranh tụng bình đẳng, quyền năng thu thập và giao nộp chứng cứ mới của Kiểm sát viên tại phiên tòa còn bị hạn chế. Về mặt thực tiễn, một bộ phận Kiểm sát viên còn mang nặng tâm lý ỷ lại vào kết luận điều tra, chuẩn bị bản luận tội xơ cứng, kỹ năng xét hỏi chưa đi sâu vào giải quyết các mâu thuẫn lời khai và khả năng đối đáp phản biện trước các lập luận của luật sư bào chữa còn lúng túng. Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu cùng giai đoạn, kết quả khẳng định tính cấp thiết phải đổi mới căn bản mô hình phiên tòa hình sự từ thẩm vấn sang tranh tụng thực chất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về thực hành quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm. Cụ thể hóa phạm vi rút quyết định truy tố tại Điều 181 và bổ sung quyền năng cho Kiểm sát viên trực tiếp công bố chứng cứ điện tử, thẩm tra tài liệu mới phát sinh tại tòa, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ án trả điều tra bổ sung do lỗi tư pháp xuống dưới mức 2% trước năm 2020. Chủ thể thực hiện: Quốc hội và Ban soạn thảo sửa đổi luật.
2. Ban hành quy chế nghiệp vụ chuẩn hóa hoạt động tranh tụng và luận tội của Kiểm sát viên. Thiết lập bộ tiêu chí đánh giá kỹ năng xét hỏi và tranh luận không phụ thuộc vào văn bản in sẵn, áp dụng bắt buộc đối với 100% phiên tòa sơ thẩm hình sự từ năm 2017. Chủ thể thực hiện: Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
3. Tổ chức chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực và kỹ năng tranh tụng chuyên sâu cho 100% cán bộ, Kiểm sát viên hai cấp tại Hà Nội. Triển khai các lớp tập huấn kỹ năng đối đáp, phản bác quan điểm bào chữa phức tạp định kỳ 2 lần mỗi năm trong giai đoạn 2016 - 2018. Chủ thể thực hiện: Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phối hợp cùng Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội.
4. Nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật và đẩy mạnh ứng dụng số hóa hồ sơ vụ án hình sự. Trang bị hệ thống trình chiếu chứng cứ kỹ thuật số tại 100% phòng xử án sơ thẩm trọng điểm giai đoạn 2017 - 2020 nhằm tối ưu hóa hiệu quả tranh tụng trực quan. Chủ thể thực hiện: Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Kiểm sát viên và Kiểm tra viên ngành Kiểm sát nhân dân: Nắm vững kỹ thuật lập luận tội, kỹ năng xét hỏi giải tỏa mâu thuẫn lời khai và phương pháp đối đáp thuyết phục trước luật sư tại phiên tòa sơ thẩm thông qua việc nghiên cứu bài học từ hơn 34.000 vụ án thực tế.
• Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân hai cấp: Khai thác kinh nghiệm phối hợp giữa Hội đồng xét xử và đại diện Viện kiểm sát trong quá trình điều hành phiên tòa, chuẩn hóa căn cứ trả hồ sơ điều tra bổ sung, giảm thiểu tỷ lệ án hủy sửa trên 15%.
• Luật sư và người bào chữa hình sự: Nhận diện sâu sắc cấu trúc tư duy buộc tội và phương pháp luận bảo vệ cáo trạng của cơ quan công tố, từ đó xây dựng phương án bào chữa và chiến lược tranh tụng bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho thân chủ đạt hiệu quả cao trong hơn 90% các vụ án hình sự.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Luật: Tiếp cận nguồn dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác giai đoạn 2011 - 2015, phương pháp nghiên cứu so sánh luật học quốc tế và hệ thống tài liệu tham khảo phong phú để hoàn thiện các công trình nghiên cứu khoa học đạt kết quả xuất sắc.

Câu hỏi thường gặp

• Quyền công tố và thực hành quyền công tố có điểm gì khác nhau cơ bản? Quyền công tố là quyền lực của Nhà nước giao cho Viện kiểm sát để truy cứu trách nhiệm hình sự người phạm tội. Trong khi đó, thực hành quyền công tố là việc Viện kiểm sát trực tiếp áp dụng các biện pháp luật định từ khâu tiếp nhận tố giác, khởi tố, điều tra, truy tố đến khi bản án có hiệu lực pháp luật. Tại tòa sơ thẩm, hoạt động này thể hiện qua 4 quyền năng: đọc cáo trạng, xét hỏi, luận tội và tranh luận.

• Kiểm sát viên có được quyền rút quyết định truy tố tại phiên tòa sơ thẩm không? Theo quy định tại Điều 181 và Điều 195 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, Kiểm sát viên hoàn toàn có quyền rút một phần hoặc toàn bộ quyết định truy tố tại phiên tòa nếu qua thẩm vấn công khai phát hiện căn cứ không có sự việc phạm tội hoặc bị cáo được miễn trách nhiệm hình sự theo các Điều 19, 25 Bộ luật Hình sự.

• Tỷ lệ Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội thực hành quyền công tố tại tòa sơ thẩm giai đoạn 2011 - 2015 đạt bao nhiêu? Trong 5 năm nghiên cứu, Viện kiểm sát nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội đã thực hành quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm cho 34.250 vụ án với 56.870 bị cáo, đạt tỷ lệ bình quân 91,73% về số vụ và 94,15% về số bị can so với tổng số vụ án đã truy tố.

• Vì sao số lượng vụ án ma túy đưa ra xét xử tại Hà Nội có xu hướng giảm trong năm 2014 và 2015? Số lượng án ma túy giảm khoảng 12% xuất phát từ việc các cơ quan tiến hành tố tụng phải tuân thủ nghiêm ngặt Công văn số 234/TANDTC-HS ngày 17/9/2014 của Tòa án nhân dân tối cao, bắt buộc phải tiến hành giám định hàm lượng chất ma túy đối với các chất ma túy thu giữ trước khi truy tố, xét xử.

• Yếu tố nào đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên? Bản lĩnh pháp lý và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ chứng cứ là yếu tố then chốt. Kiểm sát viên không được đọc nguyên văn bản dự thảo luận tội chuẩn bị sẵn mà phải linh hoạt bám sát diễn biến thực tế, phân tích sắc bén các chứng cứ mới phát sinh tại phiên tòa để đối đáp thuyết phục với người bào chữa.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ toàn diện những vấn đề lý luận nền tảng về quyền công tố và thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự.
• Phân tích sâu sắc bức tranh thực tiễn 5 năm (2011 - 2015) tại thành phố Hà Nội với quy mô xử lý khổng lồ hơn 34.000 vụ án và 56.800 bị cáo.
• Làm rõ nguyên nhân của thực trạng từ 4,2% đến 5,8% số vụ án bị Tòa án trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung, trong đó có hơn 22% do lỗi chủ quan của Kiểm sát viên.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược bao gồm hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự, đổi mới quy chế nghiệp vụ, đào tạo nhân lực và hiện đại hóa cơ sở vật chất đến năm 2020.
• Khẳng định giá trị thực tiễn to lớn trong việc hiện thực hóa nguyên tắc bảo đảm tranh tụng theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Công trình đóng góp một hệ thống luận cứ khoa học vững chắc và nguồn tư liệu thực nghiệm quý giá cho công tác lập pháp, đào tạo và thực thi pháp luật hình sự. Các cơ quan tiến hành tố tụng cần nhanh chóng áp dụng các giải pháp đề xuất vào chương trình công tác giai đoạn 2016 - 2020 nhằm nâng cao chất lượng xét xử. Hãy tham khảo và tải ngay toàn văn luận văn thạc sĩ luật học để nghiên cứu chuyên sâu các giá trị học thuật và thực tiễn hữu ích này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ 1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ 1. Khái niệm thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự * Khái niệm quyền công tố Khái niệm quyền công tố đã xuất hiện, tồn tại từ lâu trong lịch sử nhà nƣớc và pháp luật và đến nay đã đƣợc hầu hết các quốc gia trên thế giới thừa nhận là một chế định pháp lý độc lập. Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, VKSND THQCT và kiểm sát các hoạt động tƣ pháp, đây là chức năng hiến định, đã đƣợc sử dụng từ lâu trong các văn bản pháp lý của nƣớc ta và cũng đƣợc định hƣớng cho giai đoạn cải cách tƣ pháp hiện nay.

Tuy nhiên, về mặt khoa học pháp lý và ngay cả trong thực tiễn hoạt động của VKSND chƣa có sự thống nhất về khái niệm, chủ thể, nội dung, đối tƣợng và phạm vi của quyền công tố, do vậy trên thực tế vẫn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau liên quan đến vấn đề này. Theo từ điển tiếng Việt, "công tố" có nghĩa là "điều tra, truy tố, buộc tội kẻ phạm pháp và phát biểu ý kiến trƣớc Tòa án" [30, tr.204], từ điển Luật học định nghĩa về quyền công tố là "quyền buộc tội nhân danh Nhà nƣớc đối với ngƣời phạm tội" [33, tr. Trong khoa học nghiên cứu pháp lý, có thể kể đến một số quan điểm nổi bật nhƣ sau: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Quan điểm thứ nhất: “Quyền công tố là quyền của Nhà nước giao cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc truy cứu trách nhiệm hình sự và áp dụng các chế tài hình sự đối với người phạm tội” [35, tr. Quan điểm thứ hai: Cho rằng: Quyền công tố là quyền của Nhà nƣớc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với ngƣời phạm tội; quyền này giao cho một cơ quan thực hiện (ở nƣớc ta là cơ quan VKS).

Để làm đƣợc điều này, cơ quan công tố có trách nhiệm bảo đảm việc thu thập tài liệu, chứng cứ để xác định tội phạm và ngƣời đã thực hiện hành vi phạm tội. Trên cơ sở đó truy tố bị can ra Tòa án và bảo vệ sự buộc tội đó trƣớc phiên tòa [27, tr. Quan điểm thứ ba: Quyền công tố là “quyền đại diện cho Nhà nước để đưa các vụ việc vi phạm trật tự pháp luật ra cơ quan để xét xử để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, bảo vệ trật tự pháp luật” [31, tr. Có thể thấy, qua những quan điểm nêu trên chƣa có sự thống nhất về khái niệm quyền công tố: Có những quan điểm chƣa xác định đúng chủ thể của quyền công tố, mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi của quyền công tố… Mỗi quan điểm đều có những hạt nhân hợp lý, nhƣng vẫn tồn tại những hạn chế nhất định.

Từ những quan điểm nêu trên có thể rút ra một số vấn đề sau: Bản chất của quyền công tố: Quyền công tố là quyền lực công (của Nhà nƣớc) giao cho một cơ quan nhất định (ở nƣớc ta là VKS) để thực hiện việc buộc tội đối với ngƣời phạm tội. Quyền lực công xuất phát từ nhu cầu phải duy trì một trật tự xã hội liên quan đến lợi ích chung mà bất kỳ xã hội nào cũng phải có, do vậy khái niệm quyền công tố đã đƣợc thừa nhận và sử dụng từ lâu ở các nhà nƣớc chủ nô, phong kiến, tƣ sản.