Đẩy Mạnh Hoạt Động Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc

Xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc đã trở thành một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. 90 trang · Trường Đại Học Ngoại Thương · 2015.

• Tác giả: Hoàng Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: ThS. Vũ Hoàng Việt
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Kinh Tế Đối Ngoại
• Đề tài: Đẩy Mạnh Hoạt Động Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc Và Bài Học Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ, DỊCH VỤ DU LỊCH VÀ DỊCH VỤ DU LỊCH ẨM THỰC
• 1.1. Tổng quan về dịch vụ và xuất khẩu dịch vụ
• 1.2. Tổng quan về dịch vụ
• 1.3. Tổng quan về xuất khẩu dịch vụ
• 1.4. Tổng quan về dịch vụ du lịch và xuất khẩu dịch vụ du lịch
• 1.5. Tổng quan về dịch vụ du lịch
• 1.6. Tổng quan về xuất khẩu dịch vụ du lịch
• 1.7. Tổng quan về dịch vụ du lịch ẩm thực
• 1.8. Khái niệm liên quan dịch vụ du lịch ẩm thực
• 1.9. Phân biệt du lịch ẩm thực và du lịch văn hóa
• 1.10. Vai trò của ẩm thực vào hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU DỊCH VỤ DU LỊCH ẨM THỰC TẠI HÀN QUỐC
• 2.1. Giới thiệu về Hàn Quốc và những điều kiện thuận lợi phát triển dịch vụ du lịch ẩm thực
• 2.2. Giới thiệu về Hàn Quốc và du lịch Hàn Quốc
• 2.3. Những điều kiện thuận lợi phát triển dịch vụ du lịch ẩm thực
• 2.4. Thực trạng xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc
• 2.5. Số lượng khách du lịch tới Hàn Quốc
• 2.6. Doanh thu của ngành du lịch tại Hàn Quốc
• 2.7. Chi tiêu của ngành du lịch tại Hàn Quốc
• 2.8. Chính sách phát triển dịch vụ du lịch ẩm thực Hàn Quốc
• 2.9. Đa dạng hóa về các loại hình du lịch ẩm thực
• 2.10. Chiến lược marketing cho du lịch ẩm thực
• 2.11. Các hoạt động xúc tiến du lịch ẩm thực Hàn Quốc
• 2.12. Hỗ trợ về pháp luật và tài chính trong việc thúc đẩy ẩm thực Hàn
• 2.13. Thành tựu đạt được
• 2.14. Những điểm cần khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: BÀI HỌC RÚT RA TỪ KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU DỊCH VỤ DU LỊCH ẨM THỰC HÀN QUỐC VÀ ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM
• 3.1. Giới thiệu về hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Việt Nam
• 3.2. Những điều kiện thuận lợi phát triển dịch vụ du lịch ẩm thực
• 3.3. Thực trạng xuất khẩu dịch vụ du lịch tại Việt Nam
• 3.4. Chính sách phát triển hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Việt Nam
• 3.5. Bài học kinh nghiệm từ hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực của Hàn Quốc
• 3.6. Bài học kinh nghiệm phát triển đa dạng các loại hình ẩm thực
• 3.7. Bài học kinh nghiệm phát triển từ hoạt động xúc tiến du lịch ẩm thực
• 3.8. Bài học kinh nghiệm từ hoạt động marketing quảng bá hình ảnh
• 3.9. Bài học kinh nghiệm về sự hỗ trợ về mặt pháp luật và tài chính
• 3.10. Đề xuất giải pháp nhằm phát triển hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực Việt Nam
• 3.11. Nhóm giải pháp về chính sách
• 3.12. Nhóm các giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc

Xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc đã trở thành một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. Với sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch, Hàn Quốc đã tận dụng được lợi thế văn hóa ẩm thực độc đáo để thu hút khách du lịch quốc tế. Theo thống kê, 41.7% khách du lịch cho rằng ẩm thực là lý do chính họ đến Hàn Quốc. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của dịch vụ du lịch ẩm thực trong việc thúc đẩy xuất khẩu.

1.1. Khái Niệm Về Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực

Dịch vụ du lịch ẩm thực không chỉ đơn thuần là việc thưởng thức món ăn mà còn là trải nghiệm văn hóa, phong tục tập quán của một quốc gia. Hàn Quốc đã phát triển dịch vụ này thông qua các tour ẩm thực, giúp du khách hiểu rõ hơn về văn hóa ẩm thực địa phương.

1.2. Vai Trò Của Ẩm Thực Trong Xuất Khẩu Dịch Vụ

Ẩm thực đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút khách du lịch. Nó không chỉ tạo ra doanh thu mà còn nâng cao hình ảnh quốc gia. Hàn Quốc đã thành công trong việc quảng bá ẩm thực như một phần không thể thiếu trong trải nghiệm du lịch.

II. Thực Trạng Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc

Thực trạng xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc cho thấy sự tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Số lượng khách du lịch quốc tế đến Hàn Quốc ngày càng tăng, kéo theo doanh thu từ ngành du lịch ẩm thực cũng tăng theo. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển này.

2.1. Số Lượng Khách Du Lịch Đến Hàn Quốc

Số lượng khách du lịch đến Hàn Quốc đã tăng lên đáng kể, với nhiều du khách đến từ các quốc gia châu Á và phương Tây. Điều này cho thấy sức hấp dẫn của Hàn Quốc trong mắt du khách quốc tế.

2.2. Doanh Thu Từ Ngành Du Lịch Ẩm Thực

Doanh thu từ ngành du lịch ẩm thực đã đóng góp một phần lớn vào tổng doanh thu của ngành du lịch Hàn Quốc. Các nhà hàng, quán ăn truyền thống đã thu hút được nhiều khách hàng, tạo ra nguồn thu ổn định cho nền kinh tế.

III. Thách Thức Trong Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc cũng đối mặt với nhiều thách thức. Cạnh tranh từ các quốc gia khác và sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng của khách du lịch là những vấn đề cần được giải quyết.

3.1. Cạnh Tranh Từ Các Quốc Gia Khác

Hàn Quốc không phải là quốc gia duy nhất có nền ẩm thực phong phú. Các quốc gia như Nhật Bản, Thái Lan cũng đang cạnh tranh mạnh mẽ trong lĩnh vực du lịch ẩm thực, đòi hỏi Hàn Quốc phải có những chiến lược riêng để nổi bật.

3.2. Thay Đổi Trong Xu Hướng Tiêu Dùng

Khách du lịch ngày càng có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm độc đáo và khác biệt. Điều này đặt ra thách thức cho các nhà cung cấp dịch vụ du lịch ẩm thực trong việc đổi mới và sáng tạo.

IV. Giải Pháp Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc

Để thúc đẩy xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực, Hàn Quốc cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ. Từ việc cải thiện chất lượng dịch vụ đến việc tăng cường quảng bá hình ảnh ẩm thực Hàn Quốc ra thế giới.

4.1. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ

Cải thiện chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt để thu hút khách du lịch. Đào tạo nhân viên, nâng cao kỹ năng phục vụ và tạo ra những trải nghiệm ẩm thực độc đáo sẽ giúp nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

4.2. Tăng Cường Quảng Bá Ẩm Thực Hàn Quốc

Quảng bá ẩm thực Hàn Quốc thông qua các sự kiện ẩm thực quốc tế, các chương trình truyền hình và mạng xã hội sẽ giúp nâng cao nhận thức của du khách về nền ẩm thực độc đáo này.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Kinh Nghiệm Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc

Kinh nghiệm từ Hàn Quốc có thể được áp dụng cho Việt Nam trong việc phát triển dịch vụ du lịch ẩm thực. Việc học hỏi từ các chính sách và chiến lược thành công sẽ giúp Việt Nam nâng cao vị thế trong lĩnh vực này.

5.1. Học Hỏi Từ Chính Sách Của Hàn Quốc

Việt Nam có thể học hỏi từ các chính sách hỗ trợ phát triển dịch vụ du lịch ẩm thực của Hàn Quốc, từ đó áp dụng vào thực tiễn để phát triển ngành du lịch ẩm thực trong nước.

5.2. Phát Triển Các Tour Ẩm Thực Đặc Sắc

Việc phát triển các tour ẩm thực đặc sắc, kết hợp với văn hóa địa phương sẽ tạo ra những trải nghiệm độc đáo cho du khách, từ đó thu hút nhiều khách du lịch hơn.

VI. Kết Luận Về Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực Tại Hàn Quốc

Xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển bền vững, cần có những chiến lược phù hợp. Hàn Quốc có thể trở thành một điểm đến hàng đầu trong lĩnh vực du lịch ẩm thực nếu biết khai thác tốt tiềm năng này.

6.1. Tương Lai Của Xuất Khẩu Dịch Vụ Du Lịch Ẩm Thực

Tương lai của xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển, với nhiều cơ hội mới từ việc mở rộng thị trường và cải thiện chất lượng dịch vụ.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Đề xuất các chính sách hỗ trợ từ chính phủ sẽ là yếu tố quan trọng giúp ngành du lịch ẩm thực phát triển bền vững, từ đó nâng cao vị thế của Hàn Quốc trên bản đồ du lịch thế giới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế, du lịch đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đóng góp tỷ trọng đáng kể vào tổng thu nhập quốc dân của nhiều quốc gia. Cùng với sự chuyển dịch từ sản xuất vật chất sang kinh tế dịch vụ, yếu tố văn hóa ngày càng khẳng định vai trò then chốt trong việc tạo ra tính khác biệt và sự phát triển bền vững cho ngành du lịch. Trong đó, du lịch ẩm thực (culinary tourism) nổi lên như một hình thức du lịch văn hóa chuyên biệt, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm thực tế, tìm hiểu bản sắc vùng miền thông qua văn hóa ăn uống của du khách quốc tế.

Hàn Quốc là một điển hình trong việc khai thác thành công thị trường ngách này. Theo số liệu của Cục Văn hóa Du lịch Hàn Quốc, tỷ lệ du khách quốc tế lựa chọn ẩm thực là lý do chính để đến quốc gia này đã tăng từ 41,7% năm 2007 lên 49% năm 2009. Thông qua sự định hướng nhất quán từ chính phủ và các hoạt động tiếp thị kết hợp văn hóa đại chúng, Hàn Quốc đã chuyển hóa văn hóa ẩm thực truyền thống thành mặt hàng xuất khẩu dịch vụ mang lại giá trị gia tăng cao. Trong khi đó, Việt Nam sở hữu tiềm năng ẩm thực phong phú với 54 dân tộc trải dài trên 61 tỉnh thành (theo dữ liệu hành chính tại thời điểm nghiên cứu), song việc thương mại hóa và xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại chỗ vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.

Khóa luận xác định mục đích nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực, phân tích thực trạng và chính sách của Hàn Quốc giai đoạn 2010–2014, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy hoạt động này tại Việt Nam.

Nhiệm vụ nghiên cứu được phân định thành 3 nội dung cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về dịch vụ, xuất khẩu dịch vụ, dịch vụ du lịch và dịch vụ du lịch ẩm thực.
2. Phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc thông qua các chỉ số kinh tế, điều kiện phát triển và hệ thống chính sách hỗ trợ.
3. Rút ra bài học kinh nghiệm từ mô hình Hàn Quốc và đề xuất hệ thống giải pháp phát triển hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc và các giải pháp vận dụng cho Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn như sau:

• Không gian: Trọng tâm nghiên cứu thực tiễn tại Hàn Quốc và đối chiếu với bối cảnh tại Việt Nam.
• Thời gian: Khảo sát chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2010–2014 (bổ trợ các số liệu thống kê giai đoạn 2000–2015 tùy thuộc vào tính sẵn có của nguồn dữ liệu).
• Nội dung: Tập trung vào các chính sách xúc tiến, chiến lược tiếp thị, đa dạng hóa sản phẩm và cơ chế hỗ trợ tài chính - pháp lý của nhà nước trong việc phát triển xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung lý thuyết dựa trên các khái niệm chuẩn mực về kinh tế thương mại dịch vụ quốc tế:

• Khái niệm dịch vụ và thương mại dịch vụ: Trích dẫn quan điểm kinh tế chính trị của Karl Marx về lĩnh vực sản xuất phi vật chất; định nghĩa của Philip Kotler & Kevin Keller (2007) về tính vô hình của dịch vụ; nghiên cứu của T. Hill (1977) về bản chất tác động của dịch vụ; và phân loại 12 ngành, 155 phân ngành theo Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS 1995) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
• Khái niệm xuất khẩu dịch vụ và du lịch: Vận dụng quy chuẩn của Hệ thống Tài khoản Quốc gia (SNA) do Liên hợp quốc ban hành và Bảng Cán cân Thanh toán Quốc tế (BOP) của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để phân định đơn vị thường trú và không thường trú theo mốc thời gian cư trú 1 năm. Xuất khẩu dịch vụ du lịch được định vị là hoạt động cung ứng dịch vụ của người cư trú cho người phi cư trú nhằm thu ngoại tệ, tương ứng với Phương thức 2 (Tiêu dùng ngoài lãnh thổ) trong 4 phương thức cung cấp dịch vụ của GATS/WTO.
• Lý thuyết văn hóa và du lịch ẩm thực: Tích hợp định nghĩa văn hóa của E.B. Tylor (1871), UNESCO (1982) và GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm; định nghĩa du lịch ẩm thực của Hiệp hội Du lịch Ẩm thực (trích dẫn qua Phạm Thị Ngà, 2011) và Luật Du lịch Việt Nam (2015). Nghiên cứu khẳng định du lịch ẩm thực là nhánh chuyên biệt thuộc du lịch văn hóa, trong đó ẩm thực đóng 3 vai trò: công cụ tuyên truyền thu hút khách, nguồn dữ liệu thông tin định hướng điểm đến, và nhân tố đa dạng hóa sản phẩm du lịch (dẫn theo Lê Anh Tuấn và Phạm Mạnh Cường, 2011).

Về mặt phương pháp luận, tác giả kết hợp hai nhóm phương pháp nghiên cứu:

• Nhóm phương pháp lý thuyết: Thu thập tài liệu thứ cấp, hệ thống hóa lý luận, nghiên cứu điển hình (case study mô hình chính sách Hàn Quốc) và phương pháp mô hình hóa.
• Nhóm phương pháp thực tiễn: Thống kê mô tả, tổng hợp và phân tích dữ liệu thứ cấp, so sánh đối chiếu số liệu liên năm, phương pháp diễn giải - quy nạp và phương pháp dự báo xu hướng.

Nguồn dữ liệu của đề tài được trích xuất từ các tổ chức và cơ quan thống kê chính thức: Tổ chức Du lịch Hàn Quốc (KTO), Hội đồng Thương mại và Du lịch Thế giới (WTTC), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Dữ liệu Thống kê Hàn Quốc (KOSIS), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc (MCST), Tổ chức Thẻ Visa (VisaVue) và Tổng cục Du lịch Việt Nam.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về dịch vụ, dịch vụ du lịch và dịch vụ du lịch ẩm thực

Chương này tập trung chuẩn hóa hệ thống khái niệm lý luận về ngành dịch vụ và thương mại dịch vụ du lịch:

• Phân tích 4 đặc tính cơ bản của dịch vụ: tính vô hình (phi vật chất), tính không tách rời giữa sản xuất và tiêu dùng, tính không đồng đều về chất lượng và tính không thể lưu trữ/dự trữ. Đối với dịch vụ du lịch, chương 1 bổ sung các đặc trưng riêng biệt gồm tính thời vụ cao, tính tổng hợp trọn gói và tính cố định về không gian địa lý (khách bắt buộc phải di chuyển đến điểm đến).
• Làm rõ bản chất xuất khẩu dịch vụ du lịch dưới góc độ thương mại quốc tế: Khi du khách quốc tế tiêu dùng dịch vụ ăn uống, lưu trú và lữ hành tại nước sở tại, luồng ngoại tệ được chuyển dịch vào nền kinh tế, hình thành hoạt động xuất khẩu tại chỗ.
• Định vị ranh giới giữa du lịch ẩm thực và du lịch văn hóa: Du lịch ẩm thực là một phân nhánh của du lịch văn hóa nhưng tập trung vào việc tạo ra các trải nghiệm trực tiếp (thưởng thức, thực hành chế biến) và gián tiếp (qua truyền thông, ấn phẩm) liên quan đến di sản ẩm thực địa phương.

Chương 2: Phân tích thực trạng xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực tại Hàn Quốc

Chương 2 đi sâu đánh giá các nguồn lực, số liệu tăng trưởng và chính sách can thiệp của chính phủ Hàn Quốc trong việc thúc đẩy xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực:

• Nguồn lực phát triển: Khí hậu 4 mùa tạo nguồn nông sản phong phú (gạo chiếm 90% ngũ cốc và 40% thu nhập nông nghiệp); bờ biển 3 mặt cung cấp thủy hải sản dồi dào; nền tảng văn hóa ẩm thực dựa trên thực phẩm lên men (kimchi, gochujang, nước tương, tương đậu nành) và triết lý dinh dưỡng "thức ăn là vị thuốc". Về cơ sở vật chất, đến năm 2007 Hàn Quốc sở hữu 601 khách sạn với 63.221 phòng (52% tập trung tại Seoul, Busan, Jeju); hạ tầng Internet đạt tốc độ truyền dẫn 25,3 Mb/s tạo lợi thế cho truyền thông số.
• Về nguồn nhân lực và tổ chức: Số lượng nhân sự ngành du lịch tăng 76,2% từ 167.174 người (2009) lên 294.579 người (2012), trong đó nhân sự chuyên trách du lịch ẩm thực tăng 48,1% (từ 26.825 lên 39.715 người). Số lượng doanh nghiệp du lịch ẩm thực tăng 65,2%, đạt 3.415 đơn vị vào năm 2012.

Chỉ tiêu nhân lực và doanh nghiệp	Năm 2009	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012
Tổng nhân viên ngành du lịch (người)	167.174	198.345	245.120	294.579
Nhân viên trong du lịch ẩm thực (người)	26.825	30.140	35.600	39.715
Tổng số doanh nghiệp du lịch (đơn vị)	11.144	12.305	13.890	15.011
Doanh nghiệp du lịch ẩm thực (đơn vị)	2.067	2.415	2.890	3.415

• Thực trạng doanh thu và chi tiêu của du khách: Doanh thu du lịch quốc tế của Hàn Quốc tăng từ 14.800 triệu USD (2013) lên 18.100 triệu USD (2014). Doanh thu ngành công nghiệp phục vụ ẩm thực nội địa tăng từ 35.472 tỷ won (2000) lên 78.065 tỷ won (2011). Dữ liệu thẻ Visa (2009–2010) ghi nhận chi tiêu của khách quốc tế cho nhà hàng tăng 23,3% (đạt 78.510 nghìn USD). Thị trường khách Nhật Bản ghi nhận mức chi tiêu cho ăn uống tại nhà hàng tăng 18,1%, đạt 20,9 triệu USD năm 2010.
• Diễn biến cán cân thanh toán ngành du lịch Hàn Quốc: Mặc dù du lịch Hàn Quốc duy trì trạng thái nhập siêu do người dân chi tiêu du lịch nước ngoài lớn, mức thâm hụt cán cân đã giảm đáng kể từ 10.856,5 triệu USD (2007) xuống còn 3.535,2 triệu USD (2013).

Chỉ tiêu tài chính du lịch (nghìn USD)	Năm 2007	Năm 2009	Năm 2011	Năm 2013
Doanh thu du lịch	6.093.500	9.782.400	12.396.900	14.303.000
Chi tiêu du lịch	16.950.000	11.040.400	15.544.100	17.838.200
Cán cân du lịch	-10.856.500	-1.258.000	-3.147.200	-3.535.200

• Hệ thống chính sách phát triển của Hàn Quốc:
  1. Đa dạng hóa sản phẩm: Phát triển tour ẩm thực cao cấp cho người sành ăn (gourmet tour phối hợp đầu bếp quốc tế William Wongso); chương trình cho du khách trực tiếp chế biến món ăn truyền thống (triển khai từ 5/2009); mô hình du lịch nông trại kết hợp ăn uống chậm (điển hình là doanh nghiệp Big Farm); tour ẩm thực đường phố và tham quan chợ đầu mối thủy sản Noryangjin; tour trà đạo truyền thống.
  2. Chiến lược Marketing số: Tận dụng mạng xã hội, diễn đàn đánh giá du lịch (TripAdvisor, blog ẩm thực O'ngo, seouleats.com); KTO phát triển cổng thông tin cộng đồng đa ngôn ngữ (chuyên mục "Ăn cái gì", "Ăn ở đâu", "Ăn như thế nào").
  3. Xúc tiến quảng bá và liên kết văn hóa: Mời phóng viên báo chí quốc tế viết bài (năm 2004 mời 30 nhà báo châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc xuất bản 40 bài viết); chuẩn hóa 300 công thức nấu ăn thích ứng khẩu vị quốc tế trước năm 2008; tài trợ các sự kiện quốc tế (Festival Ẩm thực Quốc tế Seoul, Lễ hội Ẩm thực Quốc tế Jeju 2010); lồng ghép quảng bá món ăn hoàng gia qua làn sóng phim ảnh Hallyu (tiêu biểu là phim "Nàng Dae Jang Geum").

Chương 3: Bài học rút ra từ kinh nghiệm phát triển xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực Hàn Quốc và đề xuất cho Việt Nam

Chương 3 tổng kết các kinh nghiệm quản lý và đề xuất hệ thống giải pháp cho thị trường Việt Nam:

• 4 nhóm bài học kinh nghiệm từ Hàn Quốc:
  1. Kinh nghiệm đa dạng hóa và chuẩn hóa các loại hình sản phẩm tour ẩm thực.
  2. Kinh nghiệm đẩy mạnh xúc tiến quảng bá thông qua các sự kiện, lễ hội tầm vóc quốc tế và tận dụng sức lan tỏa của công nghiệp văn hóa/điện ảnh.
  3. Kinh nghiệm tiếp thị hiện đại trên nền tảng kỹ thuật số và cổng dữ liệu du lịch mở.
  4. Kinh nghiệm hoạch định chính sách hỗ trợ tài chính, chuẩn hóa tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp ngành ẩm thực.
• Đề xuất nhóm giải pháp cho Việt Nam:
  • Nhóm giải pháp chính sách: Hoàn thiện khung pháp lý về quản lý chất lượng dịch vụ ẩm thực phục vụ du lịch; quy hoạch vùng nguyên liệu gắn với tour trải nghiệm; xây dựng chiến lược quốc gia về quảng bá thương hiệu ẩm thực Việt Nam ra thế giới.
  • Nhóm giải pháp vận hành và phát triển thị trường: Đẩy mạnh đào tạo kỹ năng nghề và ngoại ngữ cho đội ngũ phục vụ ẩm thực; thiết kế các tour trải nghiệm thực tế (chợ truyền thống, làng nghề làm bánh, miệt vườn); ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng bản đồ ẩm thực trực tuyến đa ngôn ngữ; khuyến khích doanh nghiệp lữ hành liên kết với mạng lưới nghệ nhân ẩm thực địa phương.

Kết quả và đóng góp

Về mặt dữ liệu thực chứng, khóa luận đã tổng hợp được các kết quả cụ thể về tác động kinh tế của dịch vụ du lịch ẩm thực Hàn Quốc:

• Khẳng định ẩm thực là động lực thu hút khách hàng đầu: Theo Viện Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc (2010), ẩm thực đứng vị trí thứ 2 trong các lý do chọn đến Hàn Quốc với 40,2% du khách lựa chọn, xếp sau hoạt động mua sắm (59,8%). Trong nhận diện thương hiệu quốc gia (2009), Kimchi chiếm vị trí số 1 với 30,4% lượng bình chọn, xếp trên Hanbok (27,9%) và Taekwondo (14,0%).
• Đóng góp vào việc tạo việc làm và dịch chuyển cơ cấu kinh tế: Ngành du lịch duy trì mức đóng góp ổn định 2,0% vào tổng GDP Hàn Quốc và giải quyết 2,4% tổng việc làm quốc gia năm 2012. Doanh thu ngành công nghiệp ẩm thực tổng thể tăng từ 30.389 tỷ won (2000) lên 50.321 tỷ won (2011), tương ứng mức tăng trưởng 65,5%.

Về mặt giải pháp, tác giả đã hệ thống hóa các đề xuất mang tính ứng dụng thực tiễn cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp lữ hành Việt Nam:

• Đề xuất xây dựng chiến lược số hóa dữ liệu ẩm thực du lịch theo mô hình cổng thông tin tương tác KTO.
• Đề xuất chuẩn hóa công thức các món ăn truyền thống đặc trưng của các vùng miền Việt Nam để phù hợp với quy chuẩn an toàn quốc tế nhưng vẫn giữ nét đặc trưng bản địa.
• Đề xuất cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch với các hiệp hội nghề nghiệp nhằm tổ chức các sự kiện ẩm thực quy mô quốc tế gắn với quảng bá điện ảnh và truyền thông.

Đóng góp khoa học của khóa luận: Đề tài là một trong những công trình nghiên cứu hệ thống hóa hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch dưới góc độ thương mại quốc tế (tiêu dùng dịch vụ tại chỗ) áp dụng chuyên biệt cho ngành ẩm thực. Nghiên cứu đã liên kết lý thuyết thương mại dịch vụ GATS với các chính sách can thiệp thực tế của chính phủ Hàn Quốc để tạo khung tham chiếu cho ngành du lịch Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự xác định các giới hạn nghiên cứu do điều kiện thực hiện:

• Dữ liệu chuyên biệt về kim ngạch xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực độc lập tại Hàn Quốc và Việt Nam chưa được tách rời hoàn toàn trong hệ thống tài khoản quốc gia, buộc tác giả phải phân tích gián tiếp thông qua doanh thu du lịch tổng thể, dữ liệu chi tiêu thẻ ngân hàng và doanh thu toàn ngành công nghiệp phục vụ ăn uống.
• Phạm vi khảo sát chính sách chủ yếu tập trung vào các văn bản, chiến dịch cấp trung ương của Hàn Quốc, chưa đi sâu phân tích chi tiết cơ chế phân bổ ngân sách tại từng chính quyền địa phương.
• Khóa luận dừng lại ở việc tổng hợp số liệu thứ cấp giai đoạn đến đầu năm 2015, chưa thể khảo sát định lượng trực tiếp mức độ hài lòng của du khách quốc tế đối với các tour ẩm thực tại Việt Nam.

Hướng mở nghiên cứu tiếp theo: Triển khai các nghiên cứu định lượng đo lường mức độ sẵn sàng chi trả của từng phân khúc du khách quốc tế đối với dịch vụ ẩm thực tại các trung tâm du lịch trọng điểm của Việt Nam, hoặc đánh giá tác động lan tỏa của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đối với việc thu hút đầu tư vào chuỗi cung ứng dịch vụ ẩm thực du lịch.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế Đối ngoại, Thương mại Quốc tế, Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành: Cung cấp khung lý luận chuẩn tắc về xuất khẩu dịch vụ theo tiêu chuẩn GATS/WTO, SNA và BOP/IMF.
• Người nghiên cứu về chính sách công và phát triển du lịch: Cung cấp case study chi tiết về cách thức chính phủ Hàn Quốc (thông qua MCST, KTO) hoạch định chính sách hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị ẩm thực, chuẩn hóa công thức nấu ăn và tích hợp vào làn sóng văn hóa Hallyu.
• Các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành và nhà hàng: Tham khảo kinh nghiệm phát triển các mô hình tour ẩm thực thực tế (gourmet tour, tour chợ đầu mối, tour nông nghiệp trải nghiệm, tour dạy nấu ăn truyền thống).

Câu hỏi thường gặp

1. Xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực được định nghĩa như thế nào trong khóa luận?

Theo khung lý thuyết của khóa luận, xuất khẩu dịch vụ du lịch ẩm thực là hoạt động của các đơn vị kinh doanh cung cấp sản phẩm ăn uống và các dịch vụ trải nghiệm liên quan trên lãnh thổ quốc gia cho du khách quốc tế (người phi cư trú có thời gian lưu trú dưới 1 năm) nhằm mục tiêu thu ngoại tệ và gia tăng thu nhập quốc gia. Hoạt động này vận hành theo Phương thức 2 (Tiêu dùng dịch vụ ở nước ngoài) quy định tại Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS/WTO).

2. Tỷ trọng du khách quốc tế đến Hàn Quốc vì lý do ẩm thực đạt mức bao nhiêu theo số liệu trong văn bản?

Theo số liệu điều tra của Cục Văn hóa Du lịch Hàn Quốc, tỷ lệ du khách quốc tế xác định ẩm thực là nguyên nhân chính đến Hàn Quốc là 41,7% năm 2007 và tăng lên 49,0% năm 2009. Đến năm 2010, khảo sát của Viện Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc ghi nhận 40,2% du khách chọn trải nghiệm ẩm thực là một trong các mục đích chính của chuyến đi (xếp thứ 2 sau mục đích mua sắm chiếm 59,8%).

3. Chính phủ Hàn Quốc đã triển khai những hình thức tour du lịch ẩm thực cụ thể nào để đa dạng hóa sản phẩm?

Khóa luận chỉ ra 5 loại hình sản phẩm du lịch ẩm thực được Hàn Quốc phát triển:

• Tour dành cho người sành ăn (Gourmet tour): Triển khai từ tháng 6/2010 với sự hợp tác của đầu bếp quốc tế (như William Wongso).
• Tour tham gia vào quá trình chế biến: Phát động từ tháng 5/2009 bởi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hướng dẫn du khách tự làm kim chi, tương đậu nành, sốt ớt.
• Du lịch nông nghiệp (Agritourism): Tour trải nghiệm nông trại và lối sống ăn uống chậm (tiêu biểu là mô hình của công ty Big Farm).
• Tour ẩm thực ngõ phố và chợ đầu mối: Dẫn khách khám phá các quán ăn truyền thống trong ngõ ngách và trải nghiệm gọi món trực tiếp tại chợ cá Noryangjin.
• Du lịch trà đạo và không gian nhà hàng: Tham quan quy trình sản xuất trà, tìm hiểu văn hóa thưởng trà và khảo sát thiết kế không gian bếp truyền thống.

4. Chi tiêu của du khách quốc tế tại hệ thống nhà hàng Hàn Quốc tăng trưởng ra sao trong giai đoạn 2009–2010?

Số liệu trích xuất từ VisaVue (2011) cho thấy mức chi tiêu qua thẻ của khách quốc tế tại hệ thống nhà hàng, quán ăn ở Hàn Quốc tăng 23,3%, từ 63.285 nghìn USD (2009) lên 78.510 nghìn USD (2010). Đối với phân khúc khách Nhật Bản, mức chi tiêu cho dịch vụ nhà hàng tăng 18,1%, đạt 20,9 triệu USD trong năm 2010 với giá trị giao dịch bình quân tăng 2,9% (đạt 62,24 USD/giao dịch).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Hoàng Thị Thu Hà đã làm rõ cơ sở lý luận về thương mại dịch vụ du lịch ẩm thực dưới giác độ xuất khẩu tại chỗ, đồng thời cung cấp bức tranh toàn diện về chiến lược phát triển ngành ẩm thực du lịch tại Hàn Quốc giai đoạn 2010–2014. Qua việc phân tích các dẫn chứng thực tế về đa dạng hóa sản phẩm, truyền thông số và kết hợp công nghiệp văn hóa, công trình đã rút ra những bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn cho Việt Nam trong việc hoạch định chính sách, chuẩn hóa dịch vụ và xây dựng thương hiệu quốc gia. Đây là tài liệu tham khảo học thuật có hệ thống số liệu rõ ràng dành cho các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành kinh tế đối ngoại và các nhà quản lý trong lĩnh vực du lịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, khoản 11, Luật du lịch Việt Nam quy đinh về Dịch vụ Du lịch Việt Nam: “Dịch vụ du lịch là việc cung cấp các dịch vụ về lữ hành, vận chuyển, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí, thông tin, hướng dẫn và những dịch vụ khác nhằm đáp ứng nhu cầu.” Đặc điểm Dịch vụ du lịch cũng có các đặc diểm giống với dịch vụ bao gồm: tính vô hình, tính không đồng nhất, tính không tách rời và tính không cất trữ được. Tính vô hình Dịch vụ du lịch phần lớn mang tính vô hình, nó đúng hơn là một kinh nghiệm chứ không phải một món hàng cụ thể; khách tham quan chỉ có thể tư duy hay thông qua giác quan để cảm nhận về dịch vụ du lịch chứ không thể sờ mó, cầm nắm được như các hàng hóa cụ thể. Do tính chất không cụ thể đó, nên hành khách không thể đánh giá được chất lượng của dịch vụ du lịch trước khi mua chúng, gặp khó khăn trong việc lựa chọn sản phẩm. Dịch vụ du lịch luôn đồng hành với các sản phẩm vật chất nhưng nó không làm mất đi tính phi vật chất của nó.

Từ đặc điểm này, nhà cung ứng dịch vụ du lịch cần cung ứng đầy đủ thông tin liên quan đến lợi ích của dịch vụ mà không đơn thuần là việc mô tả dịch vụ để kích thích khách hàng mua dịch vụ du lịch của mình. Và cũng vì sản phẩm du lịch là một kinh nghiệm nên nó có thể dễ dàng bị sao chép, bắt chước, mang tính cạnh tranh cao hơn so với các mặt hàng khác. Tính không tách rời giữa sản xuất và tiêu dùng dịch vụ du lịch Dịch vụ du lịch được sản xuất và tiêu dùng cùng thời điểm thời gian và không gian. Người sản xuất sẽ thực hiện việc sản xuất dịch vụ du lịch và đồng thời lúc đó diễn ra quá trình tiêu dùng của người du lịch, do đó nên cung- cầu không thể LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TrongHieuKCT 12 tách rời nhau, vì vậy việc ăn khớp giữa cung và cầu dịch vụ du lịch là hết sức cần thiết.

Vì sản phẩm dịch vụ du lịch nằm xa nơi cư trú của người du lịch, nên khách thường mua sản phẩm trước khi thấy được sản phẩm, nhưng tới khi diễn ra việc tiêu dùng sản phẩm, thì quá trình sản xuất và tiêu dùng mới cùng được hình thành và tiêu thụ hay là có sự tham gia của khách du lịch vào trong quá trình tạo ra dịch vụ. Tính không đồng nhất Dịch vụ du lịch không mang tính đồng nhất bởi không tiêu chuẩn hóa được chất lượng của dịch vụ du lịch, Dịch vụ du lịch tùy thuộc vào bối cảnh khác nhau, vào nhân viên cung cấp dịch vụ lại mang đến những trải nghiệm dịch vụ khác nhau. Hay những cá thể khách du lịch khác nhau lại không giống nhau về môi trường địa lý, sự ảnh hưởng của các nền văn hóa khác nhau tới lối suy nghĩ, lối sống, tâm sinh lý,… nên họ có sự khác nhau về nhu cầu chất lượng, cách đánh giá các sản phẩm dịch vụ du lịch. Chỉ từng đấy các yếu tố đã tạo nên sự đa dạng về chất lượng dịch vụ du lịch.

Các nhà cung ứng dịch vụ phải đưa ra cách thức phục vụ thích hợp cho từng đối tượng để thỏa mãn một cách cao nhất nhu cầu của khách hàng. Tính không tích trữ được Dịch vụ du lịch không thể tích trữ được theo thời gian. Ví dụ: khách du lịch hủy đặt tour du lịch tại một công ty lữ hành thì tour du lịch tại thời điểm đó sẽ không còn tồn tại với khách du lịch đó nữa.