vò quèc lÞch ThiÕt kÕ bμi gi¶ng Nhμ xuÊt b¶n Hμ néi 1 Lêi nãi ®Çu ®Æc ®iÓm tù nhiªn vµ kinh tÕ − x· héi cña ®Êt n−íc ta. ViÖc n¾m Néi dung ch−¬ng tr×nh §Þa lÝ líp 12 ®Ò cËp mét c¸ch toµn diÖn b¾t ®−îc c¸c kiÕn thøc nµy cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng nh»m t¹o ra c¸c líp HS cã kh¶ n¨ng lµm chñ thiªn nhiªn, x· héi còng nh− vËn héi ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc hiÖn nay. Dùa vµo néi dung ch−¬ng tr×nh SGK vµ thùc tiÔn gi¶ng d¹y, chóng t«i ®· biªn so¹n cuèn s¸ch nµy. S¸ch ThiÕt KÕ Bµi Gi¶ng §Þa LÝ 12 (Ch−¬ng tr×nh n©ng cao) ®−îc viÕt theo tinh thÇn ®æi míi.
Trong ®ã chóng t«i ®−a ra c¸c ph−¬ng ¸n d¹y kh¸c nhau ®Ó gi¸o viªn (GV) cã thÓ lùa chän, ®−a ra nh÷ng c©u hái dÉn d¾t ®Ó GV cã thÓ tæ chøc h−íng dÉn häc sinh (HS) tÝch cùc, chñ ®éng khai th¸c c¸c kªnh ch÷, kªnh h×nh vµ n¾m kiÕn thøc ®−îc tèt. Trong qu¸ tr×nh biªn so¹n s¸ch, chóng t«i ®· nhËn ®−îc rÊt nhiÒu ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c chuyªn gia lµ t¸c gi¶ SGK, cña c¸c thµy c« gi¸o ®ång nghiÖp ®ang trùc tiÕp gi¶ng d¹y ë c¸c tr−êng trung häc phæ th«ng trªn c¶ n−íc, ®Æc biÖt lµ c¸c thµy c« ë c¸c tr−êng thùc hiÖn d¹y thÝ ®iÓm ch−¬ng tr×nh §Þa lÝ 12. Chóng t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù hîp t¸c vµ nh÷ng gãp ý rÊt quan träng vµ hiÖu qu¶ ®ã. ThiÕt thùc phôc vô cho viÖc d¹y vµ häc ch−¬ng tr×nh §Þa lÝ líp 12 võa ®−îc triÓn khai ®¹i trµ trªn toµn quèc, chóng t«i xin tr©n träng giíi thiÖu cuèn ThiÕt KÕ Bµi Gi¶ng ®Þa lÝ 12 (Ch−¬ng tr×nh n©ng cao) cïng b¹n ®äc.
T¸c gi¶ rÊt mong tiÕp tôc nhËn ®−îc nhiÒu ý kiÕn gãp ý cña c¸c b¹n ®ång nghiÖp, c¸c b¹n sinh viªn vµ c¸c em HS ®Ó néi dung cuèn s¸ch ngµy cµng ®−îc hoµn thiÖn h¬n. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n! T¸c gi¶ 2 3 ®Þa lÝ viÖt nam Bμi 1 ViÖt Nam trªn ®−êng ®æi míi vμ héi nhËp I. Môc tiªu Sau bµi häc, HS cÇn: 1. VÒ kiÕn thøc − N¾m ®−îc c¸c thµnh tùu to lín cña c«ng cuéc §æi míi ë ®Êt n−íc ta.
− HiÓu ®−îc t¸c ®éng cña bèi c¶nh quèc tÕ vµ khu vùc ®èi víi c«ng cuéc §æi míi vµ qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cña n−íc ta. − N¾m ®−îc mét sè ®Þnh h−íng chÝnh ®Ó ®Èy m¹nh c«ng cuéc §æi míi. VÒ kÜ n¨ng − BiÕt liªn hÖ c¸c kiÕn thøc ®Þa lÝ víi c¸c kiÕn thøc vÒ lÞch sö, gi¸o dôc c«ng d©n trong lÜnh héi tri thøc míi. − BiÕt liªn hÖ SGK víi c¸c vÊn ®Ò cña thùc tiÔn cuéc sèng, khi t×m hiÓu c¸c thµnh tùu cña c«ng cuéc §æi míi.
VÒ th¸i ®é X¸c ®Þnh tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña mçi ng−êi ®èi víi sù nghiÖp ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc. ph−¬ng tiÖn d¹y − häc − Mét sè h×nh ¶nh, t− liÖu, video,. vÒ c¸c thµnh tùu cña c«ng cuéc §æi míi. − Mét sè dÉn liÖu vÒ sù héi nhËp quèc tÕ vµ khu vùc.
Ho¹t ®éng trªn líp Më bµi: NÒn kinh tÕ – x· héi n−íc ta ®· vµ ®ang cã nh÷ng b−íc ph¸t triÓn nhanh chãng, lµm thay ®æi c¬ b¶n diÖn m¹o ®Êt n−íc vµ b¾t nhÞp víi xu thÕ 4 ph¸t triÓn míi cña thêi ®¹i – Xu thÕ héi nhËp ®Ó t¹o ra mét ThÕ giíi ph¼ng. Trong bµi häc h«m nay chóng ta sÏ nghiªn cøu tiÕn tr×nh ViÖt Nam trªn con ®−êng ®æi míi vµ héi nhËp. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung chÝnh Ho¹t ®éng 1: T×m hiÓu vÒ c«ng 1. C«ng cuéc §æi míi lµ mét cuéc §æi míi nÒn kinh tÕ – x· héi cuéc c¶i c¸ch toµn diÖn vÒ ViÖt Nam kinh tÕ – x∙ héi a) Bèi c¶nh CH: Dùa vµo néi dung SGK vµ sù hiÓu biÕt cña m×nh, em h·y cho biÕt c«ng cuéc §æi míi trªn ®Êt n−íc ta ®−îc tiÕn hµnh trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ – x· héi nh− thÕ nµo? Sau ngµy ®Êt n−íc thèng nhÊt − MiÒn Nam ®−îc gi¶i phãng, ®Êt 30/4/1975, c¶ n−íc tËp trung vµo hµn n−íc thèng nhÊt.
g¾n vÕt th−¬ng chiÕn tranh vµ x©y dùng mét n−íc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. − N−íc ta ph¸t triÓn tõ nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp lµ chñ yÕu, l¹i chÞu hËu qu¶ nÆng nÒ do chiÕn tranh. L¹m ph¸t cã thêi k× lu«n ë møc 3 con − NÒn kinh tÕ ®Êt n−íc khñng ho¶ng, sè. l¹m ph¸t trÇm träng.
b) DiÔn biÕn CH: C«ng cuéc §æi míi trªn ®Êt n−íc ta ®−îc diÔn ra nh− thÕ nµo? − C«ng cuéc §æi míi ®−îc manh nha tõ n¨m 1979. 5 Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung chÝnh GV: Nh÷ng ®æi míi ®Çu tiªn lµ tõ lÜnh vùc n«ng nghiÖp víi chÝnh s¸ch "kho¸n 100" vµ "kho¸n 10", sau ®ã lan ra c¸c lÜnh vùc c«ng nghiÖp vµ dÞch vô. − §−êng lèi §æi míi ®−îc kh¼ng ®Þnh tõ §¹i héi §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam lÇn thø VI n¨m 1986. CH: Dùa vµo néi dung SGK, em h·y cho biÕt 3 xu thÕ næi bËt ®Ó ®æi míi nÒn kinh tÕ – x· héi ViÖt Nam ®−îc x¸c ®Þnh t¹i §¹i héi §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam lÇn thø VI n¨m 1986 lµ g×? 3 xu thÕ: + D©n chñ ho¸ ®êi sèng kinh tÕ – x· héi.
+ Ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa. + T¨ng c−êng giao l−u vµ hîp t¸c víi c¸c n−íc trªn thÕ giíi. c) C«ng cuéc §æi míi ®· ®¹t ®−îc nh÷ng thµnh tùu to lín CH: Sau hai m−¬i n¨m thùc hiÖn c«ng cuéc §æi míi, nÒn kinh tÕ – x· héi n−íc ta ®· ®¹t ®−îc nh÷ng thµnh tùu quan träng nµo? (Møc l¹m ph¸t tr−íc ®©y cã thêi k× − N−íc ta ®· tho¸t khái t×nh tr¹ng th−êng xuyªn 3 con sè th× nay ®−îc khñng ho¶ng kinh tÕ – x· héi kÐo dµi, kiÒm chÕ ë møc 1 con sè) kiÒm chÕ ®−îc l¹m ph¸t. CH: Quan s¸t h×nh 1.1, em h·y nªu râ nh÷ng thµnh c«ng trong viÖc kiÒm chÕ l¹m ph¸t, h¹n chÕ chØ sè gi¸ tiªu dïng ë n−íc ta.
6 Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung chÝnh Ta thÊy chØ sè gi¸ tiªu dïng n−íc ta: − Giai ®o¹n 1986 − 1989 lu«n ë møc 3 con sè, ®Æc biÖt n¨m 1986 lªn tíi gÇn 500%. §Ó hiÓu ý nghÜa con sè l¹m ph¸t nµy, GV nªu vÝ dô cïng mét sè tiÒn nÕu ®Çu n¨m mua ®−îc 5 cuèn vë th× cuèi n¨m chØ mua ®−îc 1 cuèn mµ th«i. HoÆc ®Çu n¨m nÕu b¸n 5 con gµ ®−îc mét sè tiÒn th× sè tiÒn ®ã cuèi n¨m chØ cã thÓ mua ®−îc mét con gµ,. − Giai ®o¹n 1990 – 1992 chØ sè gi¸ tiªu dïng ®· gi¶m xuèng møc 2 con sè.
− Tõ 1996 ®Õn nay chØ sè gi¸ tiªu dïng c¬ b¶n ®−îc kiÒm chÕ ë møc mét con sè. ThËm chÝ hai n¨m 2000, 2001 cã møc t¨ng chØ sè gi¸ tiªu dïng lµ ©m. − Tèc ®é t¨ng tr−ëng kinh tÕ kh¸ cao. Cô thÓ tèc ®é t¨ng GDP: (So víi giai ®o¹n 1975 – 1980 chØ + 1988: 6,0% t¨ng 0,2%) + 1995: 9,5% + 1999 t¨ng 4,8% (Do chÞu ¶nh h−ëng cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh khu vùc) + 2005: 8,4% Trong 10 n−íc ASEAN, n−íc ta cã + Trung b×nh giai ®o¹n 1987 – 2004 tèc ®é t¨ng tr−ëng GDP ®øng thø hai lµ 6,9%.
sau Xingapo (7,0%) 7 Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung chÝnh − C¬ cÊu kinh tÕ chuyÓn dÞch theo h−íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. CH:Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu GDP theo h−íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë n−íc ta ®−îc thÓ hiÖn cô thÓ nh− thÕ nµo? + TØ träng khu vùc n«ng, l©m, ng− nghiÖp ngµy cµng gi¶m. + TØ träng khu vùc c«ng nghiÖp vµ dÞch vô ngµy cµng t¨ng. Cho tíi ®Çu thËp kØ 90 cña thÕ kØ XX tØ träng khu vùc n«ng, l©m, ng− nghiÖp vÉn chiÕm tØ träng cao nhÊt trong GDP.
Nh−ng sau ®ã t×nh h×nh ®· thay ®æi ng−îc trë l¹i. + §Õn n¨m 2005: N«ng − l©m − ng− nghiÖp cßn 21% C«ng nghiÖp vµ x©y dung ®¹t 41% DÞch vô ®¹t 38% − C¬ cÊu kinh tÕ theo l·nh thæ còng cã nh÷ng chuyÓn biÕn râ nÐt. + H×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm, c¸c vïng chuyªn canh quy m« lín, c¸c trung t©m c«ng nghiÖp vµ dÞch vô lín. + C¸c vïng s©u, vïng xa, vïng nói vµ biªn giíi, h¶i ®¶o ®−îc −u tiªn ph¸t triÓn.
− Thµnh c«ng lín trong xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n. 8 Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung chÝnh GV h−íng dÉn HS ph©n tÝch b¶ng 1 trang 9 SGK. Tr−íc hÕt GV gi¶i thÝch chuÈn ®ãi nghÌo do Tæng côc thèng kª vµ Ng©n hµng ThÕ giíi phèi hîp ®−a ra dùa trªn thu nhËp cña ng−êi d©n. + ë møc thÊp lµ ng−ìng nghÌo l−¬ng thùc – thùc phÈm øng víi thu nhËp vµ chi tiªu ®Ó ®¶m b¶o 2100 calo mçi ngµy cho mét ng−êi.
+ Ng−ìng nghÌo chung khi thu nhËp vµ chi tiªu ®ñ ®¸p øng nhu cÇu l−¬ng thùc – thùc phÈm vµ phi l−¬ng thùc. Ta thÊy tõ 1993 ®Õn 2004: − TØ lÖ nghÌo chung gi¶m tõ 58,1% xuèng 19,5% (gi¶m 3 lÇn). − TØ lÖ nghÌo l−¬ng thùc gi¶m tõ 24,9% xuèng 6,9% (gi¶m 3,6 lÇn). GV chèt l¹i c¸c vÊn ®Ò chÝnh vµ nhÊn m¹nh lµ §¶ng ta ®· l·nh ®¹o nh©n d©n tiÕn hµnh §æi míi thµnh c«ng, t¹o ra sù æn ®Þnh kinh tÕ – x· héi vµ sù ph¸t triÓn ngµy cµng tèt h¬n trªn ®Êt n−íc ta.
§Þnh h−íng trong ®Èy m¹nh ®æi míi mµ §¶ng ta x¸c ®Þnh lµ nh»m môc tiªu ph¸t triÓn bÒn v÷ng c¶ vÒ kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr−êng. ChuyÓn ý: Bªn c¹nh thµnh c«ng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ, n−íc ta ®· ngµy cµng b¾t nhÞp ®−îc tèt vµo xu thÕ toµn cÇu ho¸ vµ khu vùc ho¸ trªn thÕ giíi hiÖn nay. Sù ®æi míi kinh tÕ – x· héi cña ®Êt n−íc kh«ng t¸ch rêi viÖc héi nhËp quèc tÕ vµ khu vùc. §Ó hiÓu râ h¬n vÒ vÊn ®Ò nµy, chóng ta h·y cïng t×m hiÓu môc 2 sau ®©y.
9 Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung chÝnh Ho¹t ®éng 2: T×m hiÓu vÒ sù héi 2. N−íc ta trong héi nhËp nhËp cña n−íc ta vµo quèc tÕ vµ quèc tÕ vµ khu vùc khu vùc a) Bèi c¶nh − Toµn cÇu ho¸ lµ mét xu thÕ tÊt yÕu hiÖn nay. GV: Xu thÕ toµn cÇu ho¸, khu vùc ho¸ võa t¹o ra thêi c¬ míi, võa t¹o ra nh÷ng th¸ch thøc. − Thêi c¬: Tranh thñ ®−îc c¸c nguån lùc bªn ngoµi, ®Æc biÖt lµ nguån vèn, c«ng nghÖ vµ thÞ tr−êng.
− Th¸ch thøc: + §Æt nÒn kinh tÕ n−íc ta vµo thÕ bÞ c¹nh tranh quyÕt liÖt bëi c¸c nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn h¬n trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi.