Đặt vấn đề vào bài mới:(1 phút). - Nội dung và phương pháp: Thời gian Phương Hoạt động của Giảng viên và Sinh viên Nội dung bài giảng (phút) pháp Giảng viên Sinh viên (1) (2) (3) (4) (5) 1. Phân tử ADN (axit - Yêu cầu SV kể tên thành phần - Trả lời các câu hỏi. deoxyribonucleic) hóa học cấu tạo đơn phân ADN? - GV giảng giải sự liên kết giữa Trực quan, các thành phần trong 1 nucleotit đàm thoại 20 phút và sự liên kết giữa các nucleotit kết hợp với trên một mạch ADN.
giảng giải - GV chiếu hình mô hình cấu trúc - Quan sát, trình bày cấu trúc không gian của ADN, yêu cầu vật lí của ADN. SV trình bày cấu trúc không 18 gianADN theo Watson và Crick? - GV hướng dẫn SV tìm hiểu quá - Trả lời các câu hỏi. trình tái bản ADN qua các câu hỏi: 1. Cho biết vị trí và thời gian của quá trình tái bản ADN? 2.
Trình bày hệ enzym tái bản? 3. GV chiếu hình ảnhmô tả quá trình tái bản ADN ở E.coli, yêu cầu SV quan sát, trình bày các giai đoạn chính của quá trình tái bản ADN? - GV hướng dẫn SV thảo luận vai - Thảo luận về vai trò ADN. trò của ADN. Phân tử ARN (axit - Yêu cầu SV chỉ ra đặc điểm khác - Trả lời câu hỏi.
ribonucleic) biệt giữa cấu trúc ARN với ADN? - GV chiếu hình mô tả cấu trúc các - Quan sát, hoạt động nhóm và loại ARN, yêu cầu SV hoạt động hoàn thành phiếu học tập. Giảng giải, nhóm hoàn thành phiếu học tập trực quan và 20 phút 1:“Phân biệt cấu trúc và chức thảo luận năng của các loại ARN”. nhóm - Gọi đại diện các nhóm lên bảng - Đại diện các nhóm lên bảng hoàn thành nội dung PHT. hoàn thành PHT.
- Gọi đại diện các nhóm bổ sung và - Nhận xét và bổ sung kiến thức hoàn thiện kiến thức. cho bài của các nhóm. Những chất có hoạt tính 2 phút Giảng giải GV hướng dẫn SV về nghiên cứu. sinh học cao 1.
Ứng dụng của sinh học phân 1 phút Giảng giải GV hướng dẫn SV về nghiên cứu. - Theo dõi và ghi chép tử, thành tựu và triển vọng 19 4. Củng cố bài học: 2 phút * Nội dung: Hệ thống lại nội dung bài học. * Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại.
Giao nhiệm vụ về nhà cho sinh viên: 1 phút. - Trả lời các câu hỏi tự luận 6-8 trang 1 trong sách bài tập. - Làm bài tập trắc nghiệm câu 76-100 trang 6-8. - Đọc trước nội dung mục 2.
Tài liệu tham khảo: [5]. Phạm Thị Trân Châu, Trần Thị Áng (1992), “Hóa sinh học”, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. Hoàng Đức Cự (2001), “Sinh học Đại cương”, tập 1, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội. Chu Hoàng Mậu, Nguyễn Thị Tâm (2006), “Giáo trình Di truyền học”, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
Chilton (1997), “Sinh học”, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.N Davidson et al (1992), The biochemistry of the nucleic acids, Chapman & Hall, London. Hunt (1993), Molecular Biology of The Cell, Garland Publishing, Inc. Phụ lục: Phiếu học tập 1: Phân biệt cấu trúc và chức năng của các loại ARN Cấu trúc Chức năng 1. ARN thông tin(mARN) 2.
ARN vận chuyển(tARN) 3. ARN riboxom(rARN) 20 Đáp án phiếu học tập 1: Phân biệt cấu trúc và chức năng của các loại ARN Cấu trúc Chức năng - Mạch đơn, thẳng. - Truyền thông tin từ ADN sang protein. ARN thông tin - Đầu 5’có trình tự nucleotit đặc biệt gần codon mở - Làm khuôn để tổng hợp protein.
(mARN) đầu (5’AUG3’) để riboxom nhận biết và gắn vào. - Các bộ ba kết thúc: 5’UAA3’; 5’UAG3’; 5’UGA3’. - Mạch đơn, xoắn lại thành 3 thùy. - Vận chuyển axit amin tới riboxom để thực hiện - Thuỳ I:nhận biết và gắn axit amin vào t-ARN.
quá trình tổng hợp protein. ARN vận chuyển - Thùy II: mang bộ ba đối mã (anticodon), khớp bổ (tARN) sung với bộ ba mã sao trên m-ARN. - Thuỳ III: gắn tARN với riboxom. ARN riboxom - Kết hợp với protein tạo thành riboxom - bào quan - Mạch đơn, có những đoạn xoắn cục bộ.
(rARN) tổng hợp protein. TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC CỦA CÁC CƠ THỂ SỐNG Thời gian: 4 tiết TIẾT 6: CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG; CÁC GIỚI SINH VẬT &NHÓM CƠ THỂ SỐNG CHƯA CÓ CẤU TẠO TẾ BÀO (VIRUS) I. VỊ TRÍ CỦA BÀI HỌC Môn học Sinh học đại cương giảng dạy cho sinh viên năm thứ nhất học kì I, hệ chính quy của trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Môn học gồm 6 chương, nội dung tiết học thuộc tiết 1 trong chương 2: “Tổng quan về tổ chức của các cơ thể sống”.
MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Về kiến thức - Kể tên các cấp độ tổ chức của cơ thể sống từ cấp nhỏ nhất đến cấp độ lớn nhất. - Nêu các dấu hiệu đặc trưng của thế giới sống. - Trình bày khái niệm giới sinh vật, đặc điểm sinh học đặc trưng của 5 giới theo quan điểm của Whittaker (1968).
- Trình bày đặc điểm sinh học đặc trưng, kích thước, hình dạng và cấu tạo của virus. - Trình bày cấu tạo, sự xâm nhập và nhân lên của phage. Về kỹ năng - Lắng nghe, ghi chép những kiến thức trọng tâm của bài giảng. - Rèn luyện kĩ năng trực quan, phân tích, tổng hợp và so sánh vấn đề.
- Liên hệ lí thuyết và thực tiễn. - Phát triển tư duy cho người học. Giảng viên - Chương trình giảng dạy: Chương trình môn học Sinh học đại cương – Hệ chính quy, khoa Khoa học Cơ bản, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. - Đề cương môn học, bài giảng, giáo án, tài liệu tham khảo và sách bài tập.
- Phương tiện, đồ dùng dạy học: máy tính, máy chiếu. - Dự kiến hình thức, phương pháp đánh giá kiến thức và kỹ năng của sinh viên: Đặt ra các câu hỏi phát vấn, thảo luận cho sinh viên. Sinh viên - Chuẩn bị tài liệu học tập đầy đủ: bài giảng môn sinh học đại cương. - Đọc trước nội dung mục 2.3 bài giảng Sinh học đại cương – hệ Chính quy, khoa Khoa học Cơ bản, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
- Làm bài tập được giao. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP 1. Ổn định tổ chức - Thời gian 01 phút. - Kiểm tra sĩ số lớp:.
- Nội dung nhắc nhở: Yêu cầu sinh viên chú ý nghe giảng, tích cực tham gia thảo luận xây dựng bài. Kiểm tra bài cũ (2 phút). Bài mới - Đặt vấn đề vào bài mới:(1 phút). - Nội dung và phương pháp: Thời gian Phương Hoạt động của Giảng viên và Sinh viên Nội dung bài giảng (phút) pháp Giảng viên Sinh viên (1) (2) (3) (4) (5) 2.
Các cấp tổ chức của thế giới sống 2. Các cấp tổ chức của thế Trực quan - GV chiếu hình ảnh mô tả các cấp - Quan sát và ghi chép. giới sống 3 phút kết hợp với độ tổ chức của thế giới sống, giảng giải giảng giải các cấp độ tổ chức của thế giới sống theo thứ tự từ cấp độ nhỏ nhất đến cấp độ lớn nhất. Dấu hiệu đặc trưng của - GV yêu cầu SV trình bày các dấu - Theo dõi và trả lời.
3 phút Đàm thoại các cấp tổ chức sống hiệu đặc trưng của thế giới sống? 23 2. Các giới sinh vật 2. Giới - GV yêu cầu SV trình bày khái - Trả lời và ghi chép. 3 phút Đàm thoại niệm giới sinh vật? Các đơn vị phân chia sinh giới theo trình tự nhỏ dần? 2.
Hệ thống phân loại 5 giới - GV chiếu hình mô tả hệ thống - Theo dõi. 8 phút kết hợpgiảng giải - GV giảng giải đặc điểm sinh học đặc trưng của các giới? 2. Nhóm cơ thể sống chưa có cấu tạo tế bào (virus) 2. Virus - GV nêu định nghĩa virus.
- GV thuyết trình về lược sự phát - Theo dõi và trả lời. Đàm thoại, hiện ra virus.Yêu cầu SV khái giảng giải quát đặc điểm kích thước virus? kết hợp trực - GV chiếu hình ảnh đại diện một - Trả lời câu hỏi. 11 phút quan hình số loại virus. Yêu cầu SV quan ảnh sát, nêu các dạng hình thái chính của virus? - GV chiếu hình ảnh mô tả cấu tạo - Theo dõi và trình bày cấu tạo của virus.
Yêu cầu SV quan sát, virus. trình bày cấu tạo của virus? 2. Thể thực khuẩn – thể ăn - GV chiếu hình ảnh mô tả phage, - Quan sát, mô tả cấu tạo phage. khuẩn (bacteriophages) Đàm thoại yêu cầu SV trình bày thành phần 15 phút kết hợp trực cấu tạophage? quan, thảo - GV chiếu hình ảnh mô tả sự xâm - Theo dõi và trả lời.
luận nhập và nhân lên của phage trong 24 tế bào vi khuẩn. Yêu cầu SV quan sát, kể tên và trình bày đặc điểm các giai đoạn của quá trình này? - GV tổ chức cho SV thảo luận ứng - Thảo luận vai trò của phage. dụng của phage. Củng cố bài học: 2 phút * Nội dung: Hệ thống lại nội dung bài học.
* Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại. Giao nhiệm vụ về nhà cho sinh viên: 1 phút - Trả lời các câu hỏi tự luận 1 trang 9 trong sách bài tập. - Làm bài tập trắc nghiệm 1-60 trang 9-13. - Đọc trước nội dung mục 2.4: Nhóm cơ thể sống có cấu tạo tế bào với nhân chưa hoàn chỉnh – Prokaryote.
Tài liệu tham khảo: [1]. Hoàng Đức Cự (2001), “Sinh học Đại cương”, tập 1, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội. Chu Hoàng Mậu, Nguyễn Thị Tâm (2006), “Giáo trình Di truyền học”, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội. Chilton (1997), “Sinh học”, tập 2, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC CỦA CÁC CƠ THỂ SỐNG (tiếp) Thời gian: 4 tiết TIẾT 7: NHÓM CƠ THỂ SỐNG CÓ CẤU TẠO TẾ BÀO VỚI NHÂN CHƯA HOÀN CHỈNH – PROKARYOTE I. VỊ TRÍ CỦA BÀI HỌC Môn học Sinh học đại cương giảng dạy cho sinh viên năm thứ nhất học kì I, hệ chính quy của trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Môn học gồm 6 chương, nội dung tiết học thuộc tiết 2 trong chương 2: “Tổng quan về tổ chức của các cơ thể sống”. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1.
Về kiến thức - Chỉ ra các đặc điểm sinh học đặc trưng của sinh vật Prokaryote. - Trình bày đặc điểm hình dạng và kích thước của sinh vật Prokaryote. - Mô tả cấu trúc và chức năng các thành phần cấu trúc tế bào và ý nghĩa của vi khuẩn. Về kỹ năng - Lắng nghe, ghi chép những kiến thức trọng tâm của bài giảng.
- Rèn luyện kĩ năng trực quan, làm việc theo nhóm, phân tích, tổng hợp và so sánh vấn đề. - Liên hệ lí thuyết và thực tiễn. - Phát triển tư duy cho người học.