Một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động thu chi ở huyện Triệu Phong

Bài viết phân tích các biện pháp tăng cường quản lý thu chi tại huyện Triệu Phong, nhằm nâng cao hiệu quả tài chính và phát triển bền vững.

• Tác giả: Lê Thị Hồng Bốn
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Hải Đường
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Quản Lý Ngân Sách
• Đề tài: Tăng Cường Quản Lý Thu Chi Ngân Sách Huyện Triệu Phong
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Quảng Trị

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NSNN- QUẢN LÝ NSNN CẤP HUYỆN
• 1.1. Khái quát về ngân sách nhà nước và hệ thống ngân sách nhà nước
• 1.2. Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
• 1.3. Ngân sách cấp huyện trong hệ thống ngân sách nhà nước
• 1.4. Quản lý ngân sách cấp huyện
• 1.4.1. Khái quát nội dung quản lý ngân sách huyện
• 1.4.2. Nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện
• 1.4.3. Chu trình quản lý ngân sách cấp huyện
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU, CHI Ở HUYỆN TRIỆU PHONG
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU, CHI Ở HUYỆN TRIỆU PHONG

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thu chi ngân sách huyện Triệu Phong

Quản lý thu chi ngân sách huyện Triệu Phong là một vấn đề quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Ngân sách huyện không chỉ là công cụ tài chính mà còn phản ánh mối quan hệ giữa chính quyền và người dân. Việc quản lý hiệu quả ngân sách sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ công và phát triển hạ tầng cơ sở.

1.1. Khái niệm ngân sách huyện và vai trò của nó

Ngân sách huyện là tổng thể các khoản thu chi do HĐND huyện quyết định. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chức năng của chính quyền địa phương, đảm bảo các nhu cầu thiết yếu của người dân.

1.2. Hệ thống ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý

Hệ thống ngân sách nhà nước tại Việt Nam được phân cấp thành nhiều cấp, trong đó ngân sách huyện là một phần quan trọng. Phân cấp quản lý giúp các cấp chính quyền chủ động hơn trong việc thực hiện nhiệm vụ thu chi.

II. Thách thức trong quản lý thu chi ngân sách huyện Triệu Phong

Mặc dù ngân sách huyện Triệu Phong đã có những bước tiến, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong quản lý thu chi. Các vấn đề như thất thoát ngân sách, thiếu minh bạch trong chi tiêu và sự chậm trễ trong việc thực hiện các dự án đầu tư vẫn tồn tại.

2.1. Thực trạng thất thoát ngân sách

Thất thoát ngân sách là một trong những vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài chính. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn để giảm thiểu tình trạng này.

2.2. Thiếu minh bạch trong chi tiêu ngân sách

Thiếu minh bạch trong chi tiêu ngân sách dẫn đến sự nghi ngờ từ phía người dân. Cần có các cơ chế giám sát và báo cáo rõ ràng để tăng cường niềm tin của cộng đồng.

III. Phương pháp tăng cường quản lý thu chi ngân sách huyện Triệu Phong

Để nâng cao hiệu quả quản lý thu chi ngân sách, huyện Triệu Phong cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc cải cách quy trình lập dự toán và tăng cường giám sát là rất cần thiết.

3.1. Cải cách quy trình lập dự toán ngân sách

Cải cách quy trình lập dự toán ngân sách giúp đảm bảo tính chính xác và khả thi của các chỉ tiêu thu chi. Cần có sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình này.

3.2. Tăng cường giám sát và kiểm tra ngân sách

Tăng cường giám sát và kiểm tra ngân sách sẽ giúp phát hiện kịp thời các sai sót và thất thoát. Cần xây dựng các cơ chế giám sát độc lập để đảm bảo tính minh bạch.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong quản lý ngân sách huyện Triệu Phong

Việc áp dụng các biện pháp quản lý ngân sách hiệu quả đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho huyện Triệu Phong. Các dự án đầu tư hạ tầng được triển khai nhanh chóng và hiệu quả hơn.

4.1. Kết quả từ các dự án đầu tư

Các dự án đầu tư hạ tầng đã giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Sự phát triển này không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy kinh tế địa phương.

4.2. Tác động đến phát triển kinh tế xã hội

Quản lý ngân sách hiệu quả đã góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của huyện. Điều này thể hiện qua sự gia tăng thu nhập và cải thiện dịch vụ công.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho ngân sách huyện Triệu Phong

Kết luận, việc tăng cường quản lý thu chi ngân sách huyện Triệu Phong là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững. Huyện cần tiếp tục cải cách và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

5.1. Định hướng phát triển ngân sách trong tương lai

Định hướng phát triển ngân sách trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý.

5.2. Khuyến nghị cho chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần có các chính sách khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong quản lý ngân sách, từ đó tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ phía người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác quản lý tài chính công tại cấp cơ sở đóng vai trò huyết mạch trong việc duy trì bộ máy hành chính và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển. Tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2007 đạt 97.625 triệu đồng, tương đương 146,8% so với kế hoạch được giao. Tuy nhiên, hoạt động quản lý ngân sách vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng khi số thu nội địa trên địa bàn chỉ đạt 10.449 triệu đồng (chiếm 10,7% tổng thu), trong khi nguồn trợ cấp cân đối và có mục tiêu từ cấp trên lên tới 72.164 triệu đồng, chiếm tới 73,92% tổng nguồn thu ngân sách huyện. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ những bất cập trong chu trình lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách nhằm khắc phục tình trạng thất thoát kinh phí công.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, phân tích thực trạng thu chi và thiết lập hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả tài khóa. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hoạt động tài chính công của huyện Triệu Phong trong giai đoạn 2005 - 2007 và xây dựng định hướng chiến lược đến năm 2010. Ý nghĩa thực tiễn của công trình được đo lường qua khả năng gia tăng tỷ trọng thu tự chủ trên địa bàn từ mức 10,7% năm 2007 lên trên 17,5% vào năm 2008, đồng thời cơ cấu lại tỷ trọng chi đầu tư phát triển từ 16,2% lên trên 20% tổng chi ngân sách địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn được xây dựng trên nền tảng của hai trụ cột lý thuyết tài chính công: Lý thuyết phân cấp tài khóa và Lý thuyết quản lý tài chính công theo kết quả đầu ra. Lý thuyết phân cấp tài khóa làm rõ mối quan hệ ủy quyền và phân định nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa chính quyền trung ương, cấp tỉnh và cấp huyện, nhấn mạnh sự tự chủ tài khóa để tối ưu hóa việc cung ứng dịch vụ công tại địa phương. Khung phân tích vận dụng các khái niệm then chốt bao gồm: Ngân sách nhà nước cấp huyện (quỹ tiền tệ tập trung do Hội đồng nhân dân huyện quyết định), Cơ chế lồng ghép ngân sách (sự phụ thuộc đa tầng giữa các cấp hành chính) và Chu trình ngân sách chuẩn hóa gồm 3 khâu: Lập dự toán, Chấp hành ngân sách và Quyết toán ngân sách. Mô hình nghiên cứu đánh giá trực tiếp tác động của các văn bản pháp quy như Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002 và Nghị định số 60/2003/NĐ-CP tới hiệu quả phân bổ nguồn lực công.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo quyết toán tài chính của Phòng Tài chính - Kế hoạch, Kho bạc Nhà nước và Chi cục Thuế huyện Triệu Phong trong chuỗi thời gian 3 năm từ năm 2005 đến năm 2007. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 19 xã, thị trấn trực thuộc huyện Triệu Phong (như Thị trấn Ái Tử, xã Triệu Đại, xã Triệu Lăng) cùng 15 phòng ban, đơn vị dự toán thụ hưởng ngân sách huyện. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm đảm bảo tính bao quát tuyệt đối, phản ánh đầy đủ bức tranh tài khóa cấp huyện mà không bị sai lệch chọn mẫu.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả kết hợp phân tích so sánh định lượng và phân tích chỉ số tài chính. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ đặc thù dữ liệu ngân sách công mang tính chuẩn hóa cao theo mục lục ngân sách, đòi hỏi việc so sánh tỷ lệ hoàn thành dự toán (tính theo %) và biến động cơ cấu chi tiêu qua các năm để phát hiện các khoản thu chi chưa hợp lý. Toàn bộ quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành trong thời gian 6 tháng, từ quý III/2007 đến quý I/2008.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Triệu Phong năm 2007 ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc với 97.625 triệu đồng, vượt 46,8% so với dự toán Hội đồng nhân dân giao. Tuy nhiên, cơ cấu nguồn thu phản ánh tính thiếu ổn định khi nguồn thu mang tính đột biến từ đấu giá quyền sử dụng đất đạt 3.450 triệu đồng (đạt 138% kế hoạch tỉnh giao), trong khi các nguồn thu bền vững từ sản xuất kinh doanh như thuế nhà đất chỉ đạt 260 triệu đồng (đạt 89,7% kế hoạch) và phí, lệ phí chỉ đạt 861 triệu đồng (đạt 83,6% dự toán, giảm 21% so với cùng kỳ).

Thứ hai, mức độ phụ thuộc vào trợ cấp cấp trên ở mức rất cao, với tổng số thu trợ cấp năm 2007 là 72.164 triệu đồng, chiếm tới 73,92% tổng nguồn thu ngân sách huyện.

Thứ ba, cơ cấu chi tiêu công mất cân đối khi chi thường xuyên chiếm ưu thế tuyệt đối với 80.804 triệu đồng (chiếm 82,77% tổng chi, đạt 139,2% dự toán), trong đó chi sự nghiệp giáo dục và đào tạo chiếm phần lớn với 35.247 triệu đồng. Ngược lại, chi đầu tư phát triển chỉ đạt 15.821 triệu đồng (chiếm 16,2% tổng chi), cho thấy nguồn vốn dành cho kiến thiết hạ tầng lâu dài bị thu hẹp đáng kể.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các hạn chế trên xuất phát từ cơ chế lồng ghép ngân sách đa tầng, tạo ra tâm lý trông chờ vào nguồn bổ sung từ ngân sách cấp trên. Trong thực tế quản lý, các nguồn thu lớn từ các doanh nghiệp có quy mô đóng trên địa bàn lại phân cấp về tỉnh thu, khiến huyện Triệu Phong chỉ nắm giữ các nguồn thu nhỏ lẻ, khó khai thác. Đồng thời, việc cấp phát bằng lệnh chi tiền còn chiếm tỷ trọng lớn, dẫn đến việc điều chuyển tùy tiện giữa các nhóm mục chi vào cuối niên độ tài chính.

Khi so sánh với các nghiên cứu tài chính công địa phương tại khu vực miền Trung, mức độ tự chủ ngân sách dưới 15% của huyện Triệu Phong nằm trong nhóm thấp, phản ánh đặc thù nền kinh tế thuần nông với giá trị sản xuất nông nghiệp chiếm 202.673 triệu đồng. Để trực quan hóa, dữ liệu thu chi có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng so sánh cơ cấu thu trợ cấp so với thu tự chủ địa phương giai đoạn 2005 - 2007, kết hợp bảng ma trận phân bổ chi tiêu thường xuyên theo từng lĩnh vực sự nghiệp nhằm làm rõ áp lực chi tiền lương và hành chính công.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tăng cường hiệu lực quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Triệu Phong đến năm 2010, bốn nhóm giải pháp hành động được xác lập cụ thể:

Thứ nhất, phân cấp mạnh mẽ quyền tự chủ thu chi cho chính quyền cơ sở. Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị cần điều chỉnh tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu ổn định giai đoạn 3 - 5 năm, giao thêm quyền thu thuế đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh cho huyện. Mục tiêu đến năm 2010 nâng tỷ trọng thu tự chủ trên địa bàn đạt tối thiểu 20% tổng thu ngân sách huyện. Thời gian thực hiện: Bắt đầu từ quý I/2008 do Hội đồng nhân dân tỉnh và Ủy ban nhân dân huyện chủ trì.

Thứ hai, tái cấu trúc quy trình lập dự toán và hạn chế cơ chế lồng ghép ngân sách. Ủy ban nhân dân huyện Triệu Phong phối hợp Phòng Tài chính - Kế hoạch triển khai quy trình lập dự toán 2 bước: bước 1 xác định trần ngân sách vào tháng 4 năm trước, bước 2 quyết định chi tiết trước ngày 31 tháng 12. Mục tiêu là kéo dài thời gian thẩm định thực tế từ 40 ngày lên ít nhất 90 ngày, loại bỏ 100% việc điều chuyển nhóm mục chi sai thẩm quyền. Thời gian thực hiện: Từ chu kỳ tài khóa 2008 - 2009.

Thứ ba, mở rộng cơ sở thu và chống thất thu thuế. Chi cục Thuế huyện Triệu Phong đẩy mạnh ủy nhiệm thu thuế cho 19 xã, thị trấn, đồng thời rà soát lại 100% quỹ đất công 5% và mặt bằng kinh doanh cho thuê. Đặt mục tiêu tăng nguồn thu thuế ngoài quốc doanh từ 3.785 triệu đồng năm 2007 lên 4.670 triệu đồng năm 2008 (tăng 23,3%). Thời gian thực hiện: Thường xuyên từ năm 2008 do Chi cục Thuế và Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.

Thứ tư, cải cách kiểm toán nhà nước và kiểm soát chi tiêu công. Kiểm toán Nhà nước khu vực và Kho bạc Nhà nước huyện Triệu Phong triển khai kiểm toán theo 3 đợt chuyên đề (tháng 4 - 6 cho cấp xã; tháng 7 - 9 cho dự toán; tháng 10 - 11 cho cơ quan tổng hợp) nhằm bảo đảm 100% báo cáo quyết toán được kiểm toán trước khi Hội đồng nhân dân phê chuẩn. Đồng thời, các đơn vị sự nghiệp công lập áp dụng nghiêm Nghị định số 43/2006/NĐ-CP để tiết kiệm 10% chi thường xuyên bổ sung nguồn cải cách tiền lương. Thời gian hoàn thành: Trước ngày 31 tháng 12 hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng và tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

Nhóm thứ nhất: Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện. Lợi ích trực tiếp là nắm bắt phương pháp xây dựng dự toán khoa học và quy trình quản trị ngân sách 3 khâu. Luận văn cung cấp trường hợp thực tế về phương án xây dựng kế hoạch dự toán ngân sách năm 2008 với quy mô 82.595 triệu đồng, giúp cán bộ lập bảng thuyết minh chi tiết và phân bổ hạn ngạch chuẩn xác.

Nhóm thứ hai: Đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện và cấp xã. Luận văn cung cấp công cụ thẩm tra, giám sát số liệu quyết toán tài chính độc lập, giải quyết điểm nghẽn về quỹ thời gian thẩm định 40 ngày và nâng cao năng lực phản biện báo cáo ngân sách hàng năm.

Nhóm thứ ba: Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản lý công. Đây là tài liệu thực chứng về phân tích chuỗi dữ liệu tài khóa địa phương kết hợp khung lý thuyết phân cấp tài khóa, cung cấp bộ dữ liệu chi tiết cho 19 đơn vị hành chính cơ sở.

Nhóm thứ tư: Cơ quan Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Tài chính. Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn về quy trình tổ chức kiểm toán 3 đợt chuyên đề, hỗ trợ cải tiến thời gian biểu kiểm toán ngân sách địa phương trước khi phê chuẩn quyết toán chính thức.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao thu ngân sách năm 2007 của huyện Triệu Phong vượt 46,8% nhưng vẫn bị đánh giá là thiếu bền vững? Nguyên nhân do phần vượt thu chủ yếu đến từ nguồn tiền sử dụng đất với 3.450 triệu đồng (đạt 138% kế hoạch) và trợ cấp bổ sung có mục tiêu 14.807 triệu đồng. Các nguồn thu cốt lõi từ nội lực kinh tế như phí, lệ phí chỉ đạt 861 triệu đồng (đạt 83,6%), cho thấy địa phương phụ thuộc nhiều vào quỹ đất và ngân sách cấp trên.

Tỷ lệ tự chủ tài chính của huyện Triệu Phong trong giai đoạn nghiên cứu là bao nhiêu? Tỷ lệ thu ngân sách trực tiếp trên địa bàn huyện Triệu Phong năm 2007 chỉ đạt 10.449 triệu đồng trên tổng số 97.625 triệu đồng tổng thu, tức chiếm khoảng 10,7%. Hơn 89% nguồn lực tài chính phụ thuộc vào 72.164 triệu đồng trợ cấp từ ngân sách cấp trên và số thu kết dư chuyển nguồn 15.012 triệu đồng.

Cơ chế lồng ghép ngân sách gây ra những bất cập gì cho cấp huyện? Cơ chế này khiến chính quyền huyện thụ động, chịu sự phê duyệt tầng nấc từ tỉnh và trung ương, làm giảm tính linh hoạt khi xử lý các nhu cầu chi đột xuất. Đồng thời, thời gian biểu thẩm định dự toán bị nén lại chỉ còn khoảng 40 ngày (từ ngày 20/11 đến 31/12), gây khó khăn cho việc nghiên cứu sâu các định mức phân bổ.

Lĩnh vực nào chiếm tỷ trọng chi thường xuyên cao nhất tại địa phương? Sự nghiệp giáo dục và đào tạo chiếm tỷ trọng áp đảo với 35.247 triệu đồng, tương đương 43,6% tổng chi thường xuyên 80.804 triệu đồng của năm 2007. Khoản chi này tiếp tục gia tăng lên 43.649 triệu đồng trong dự toán năm 2008 nhằm đáp ứng nhu cầu tăng lương và chi trả phụ cấp.

Giải pháp then chốt nào giúp kiểm toán ngân sách huyện đạt hiệu quả tối ưu? Giải pháp cốt lõi là chia quy trình kiểm toán thành 3 đợt trong năm: đợt 1 từ tháng 4 đến tháng 6 cho ngân sách cấp xã, huyện; đợt 2 từ tháng 7 đến tháng 9 cho các ban quản lý dự án; đợt 3 từ tháng 10 đến tháng 11 cho các cơ quan tổng hợp, bảo đảm ban hành kết luận trước ngày 31 tháng 12.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu nghiên cứu với các kết luận cốt lõi sau:

• Xác định tổng thu ngân sách huyện Triệu Phong năm 2007 đạt 97.625 triệu đồng, vượt 46,8% dự toán nhưng mức độ tự chủ thấp khi thu tại chỗ chỉ chiếm 10.449 triệu đồng.
• Phân tích rõ cơ cấu chi tiêu bị chi phối bởi chi thường xuyên với 80.804 triệu đồng (82,8% tổng chi), trong khi chi đầu tư phát triển chỉ đạt 15.821 triệu đồng.
• Nhận diện toàn diện các nút thắt từ cơ chế lồng ghép ngân sách và áp lực thời gian biểu làm dự toán bị giới hạn trong 40 ngày.
• Đề xuất thành công mô hình dự toán 2 bước và quy trình kiểm toán 3 đợt đồng bộ nhằm nâng cao tính minh bạch tài khóa.
• Thiết lập bộ chỉ tiêu kế hoạch năm 2008 với tổng quy mô ngân sách 82.595 triệu đồng, định hướng tăng thu ngoài quốc doanh lên 4.670 triệu đồng.

Đóng góp học thuật lớn nhất của luận văn là xây dựng khung cải tiến quản trị tài chính công cấp huyện thích ứng với cơ chế thị trường và quản lý theo kết quả đầu ra. Lộ trình triển khai tiếp theo cần tập trung hoàn thiện bộ định mức phân bổ chi tiêu công trong giai đoạn 2008 - 2010. Các cơ quan quản lý tài chính địa phương cần nhanh chóng áp dụng các giải pháp phân cấp và quy trình dự toán 2 bước để tối ưu hóa nguồn lực công, kiến tạo nền tài chính minh bạch và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Ngân sách nhà nước - Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện Cơ sở lý luận 1.1 Khái quát về ngân sách nhà nước và hệ thống ngân sách nhà nước 1. Khái niệm Có nhiều dịnh nghĩa khác nhau về NSNN trên các góc cạnh tiếp cận khác nhau: Theo luật ngân sách nhà nước : Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu,chi của nhà nước trong dự toán đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước. Thuật ngữ ”Ngân sách” có nguồn gốc từ tiếng la tinh”Budget” có nghĩa là cái túi hay rộng hơn là nơi tập trung nguồn thu và xuất phát điểm của các khoản chi. Qua quá trình phát triển, thuật ngữ này được sử dụng phổ biến hơn và dần dần tách khỏi ý nghĩa ban đầu của nó.

Về hình thức thể hiện: ngân sách được hiểu là các bản dự toán và quyết toán thu, chi của một đơn vị trong một thời gian xác định. Về hành vi: NSNN được hiểu là việc thực hiện các khoản thu chi bằng tiền của nhà nước trong một khoảng thời gian nhất định( thường là một năm). Theo đó, Luật NSNN (sửa đổi năm 2002) của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam xác định” NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước”. Như vậy, về bản chất NSNN là hệ thống các quan hệ kinh tế giữa nhà nước với các chủ thể trong xã hội, phát sinh trong quá trình phân phối và phân phối lại của cải xã hội, nhằm tập trung một phần nguồn lực tài chính vào trong tay nhà nước để đáp ứng các nhu SVTH: Lê Thị Hồng Bốn -lớp:30K11 Trang 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hải Đường cầu chi gắn liền với việc thực hiện các chức năng quản lý của nhà nước.

Về hình thức biểu hiện, đó là các dự toán và quyết toán các khoản thu, chi quá trình trực hiện chức năng của nhà nước trong một thời gian xác định ( một năm).2 Hệ thống phân cấp quản lý NNSN Tuỳ theo hệ thống tổ chức hành chính của nhà nước và phân cấp quản lý ngân sách, hệ thống NSNN tại mỗi quốc gia được hình thành khác nhau. Ở nước ta, hệ thống NSNN cũng được tổ chức thành bốn cấp: Ngân sách trung ương, ngân sách tỉnh( thành phố trực thuộc trung ương), ngân sách huyện,( quận, thị xã), ngân sách xã( phường, thị trấn). Ngân sách nhà nước Ngân sách địa phương Ngân sách trung ương Ngân sách Ngân sách Ngân tỉnh, thành huyện, sách xã, phố trực quận thuộc phường, thuộc trung tỉnh thị trấn ương Sơ đồ1.1: hệ thống NSNN Việt Nam Trong hệ thống này, ngân sách trung ương chịu trách nhiệm quản lý thu, chi theo ngành kinh tế. Nó luôn giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống NSNN.

Ngân sách trung ương cấp phát kinh phí cho yêu cầu thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước trung ương( sự nghiệp văn – xã, sự nghiệp kinh tế; an ninh – quốc phòng; trật tự an toàn xã hội; đầu tư xây dựng các công trình kế cấu hạ tầng…. Trên thực tế ngân sách trung ương SVTH: Lê Thị Hồng Bốn -lớp:30K11 Trang 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hải Đường là ngân sách của cả nước, tập trung đại bộ phận nguồn thu và đảm vảo các nhu cầu chi mang tính quốc gia. Ngân sách trung ương bao gồm các đơn vị dự toán của cấp này.