Luận văn: Tăng cường kiểm soát chi thường xuyên ngân sách qua Kho bạc Nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

Chuyên khảo phân tích Luận văn tăng cường kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước tân sơn tỉnh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Hà Viết Tâm
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Ngoan
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Tăng Cường Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Qua Kho Bạc Tân Sơn, Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục sơ đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.8.1. Mục tiêu chung
• 1.8.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.9. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.10. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Đóng góp mới của luận văn
• 1.12. Cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước
• 1.12.1. Cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.12.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.12.3. Đặc điểm, phân loại và vai trò chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.12.4. Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.12.5. Các nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.12.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.13. Cơ sở thực tiễn
• 1.13.1. Kinh nghiệm kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước ở Việt Nam
• 1.13.2. Bài học kinh nghiệm rút ra trong thực tiễn trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.13.3. Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.14.2. Đặc điểm địa bàn huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.14.3. Đặc điểm Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.14.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.5. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu
• 1.14.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.14.7. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.14.8. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.15. Kết quả nghiên cứu
• 1.15.1. Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.15.1.1. Thực trạng kiểm soát chi các khoản thanh toán cho cá nhân
• 1.15.1.2. Thực trạng kiểm soát chi các khoản chi cho nghiệp vụ chuyên môn
• 1.15.1.3. Thực trạng kiểm soát chi các khoản mua sắm tài sản, sửa chữa duy tu tài sản phục vụ công tác chuyên môn và chi sự nghiệp có tính chất đầu tư
• 1.15.1.4. Thực trạng kiểm soát các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước khác
• 1.15.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.15.2.1. Yếu tố thuộc về cơ chế, chính sách của Nhà nước trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.15.2.2. Yếu tố thuộc Kho bạc Nhà nước
• 1.15.2.3. Yếu tố thuộc Đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước
• 1.16. Giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.16.1. Mục tiêu và phương hướng tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.16.2. Một số giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 1.17. Kết luận và kiến nghị
• 1.17.1. Kiến nghị với Bộ Tài chính
• 1.17.2. Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Phú Thọ

Hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) đóng vai trò then chốt trong quản lý ngân sách nhà nước (NSNN), quỹ tài chính công và các quỹ khác. NSNN được xem là huyết mạch của nền kinh tế, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội, an sinh xã hội và an ninh quốc phòng. Quản lý chi NSNN là công cụ để Nhà nước điều hành vĩ mô kinh tế và là nhiệm vụ quan trọng của KBNN. Kiểm soát chi NSNN là mối quan tâm hàng đầu của Đảng, Nhà nước, góp phần phân phối và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính, chống thất thoát, lãng phí, tăng cường kỷ luật tài chính và nâng cao uy tín của Nhà nước. Theo tài liệu gốc, việc kiểm soát chi NSNN chặt chẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính công.

1.1. Vai Trò Của Kho Bạc Tân Sơn Trong Quản Lý Ngân Sách

Kho bạc Tân Sơn, Phú Thọ đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách tài chính của nhà nước tại địa phương. Kho bạc Tân Sơn chịu trách nhiệm kiểm soát các khoản chi tiêu từ ngân sách nhà nước, đảm bảo tuân thủ đúng quy định và mục tiêu đã đề ra. Việc quản lý hiệu quả nguồn ngân sách tại Kho bạc Tân Sơn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Theo nghiên cứu, KBNN Tân Sơn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các khoản chi NSNN được thực hiện đúng mục đích và hiệu quả.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Soát Chi Thường Xuyên NSNN

Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) là yếu tố then chốt để đảm bảo nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả, minh bạch và đúng mục đích. Việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi thường xuyên giúp ngăn ngừa lãng phí, thất thoát, đồng thời tạo điều kiện để tập trung nguồn lực cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội quan trọng. Kiểm soát chi thường xuyên NSNN còn góp phần tăng cường kỷ luật tài chính, nâng cao trách nhiệm giải trình của các đơn vị sử dụng ngân sách. Theo tài liệu, kiểm soát chi thường xuyên NSNN là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của hệ thống Kho bạc nhà nước.

II. Thách Thức Trong Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Kho Bạc Phú Thọ

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) Tân Sơn, Phú Thọ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Huyện Tân Sơn là một huyện nghèo, mới thoát nghèo năm 2018, nên nhu cầu chi cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội là rất lớn, đặc biệt là các khoản chi thường xuyên cho giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Điều này đòi hỏi phải kiểm soát chặt chẽ các khoản chi thường xuyên NSNN. Bên cạnh đó, còn tồn tại những hạn chế trong quy trình kiểm soát chi, năng lực cán bộ và sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan.

2.1. Hạn Chế Về Cơ Chế Chính Sách Kiểm Soát Chi Hiện Hành

Cơ chế, chính sách về kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) hiện hành còn nhiều bất cập, chưa theo kịp với sự phát triển của kinh tế - xã hội. Các quy định về định mức, tiêu chuẩn chi tiêu còn chung chung, thiếu cụ thể, gây khó khăn cho việc thực hiện và kiểm tra, giám sát. Bên cạnh đó, việc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Theo nghiên cứu, cơ chế chính sách chưa theo kịp sự phát triển kinh tế xã hội gây khó khăn cho việc kiểm soát chi.

2.2. Năng Lực Cán Bộ Kiểm Soát Chi Còn Hạn Chế

Đội ngũ cán bộ kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) Tân Sơn, Phú Thọ còn thiếu về số lượng và hạn chế về chất lượng. Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của một số cán bộ còn yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu công việc. Bên cạnh đó, ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ của một số cán bộ còn hạn chế, gây phiền hà cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Theo tài liệu, năng lực cán bộ kiểm soát chi còn hạn chế là một trong những thách thức lớn.

2.3. Sự Phối Hợp Giữa Các Đơn Vị Chưa Đồng Bộ

Sự phối hợp giữa Kho bạc Nhà nước (KBNN) với các đơn vị sử dụng ngân sách, cơ quan tài chính và các đơn vị liên quan khác chưa đồng bộ, chặt chẽ. Việc trao đổi thông tin, cung cấp hồ sơ, chứng từ còn chậm trễ, thiếu chính xác, gây khó khăn cho công tác kiểm soát chi. Bên cạnh đó, việc kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng còn chồng chéo, trùng lặp, gây lãng phí nguồn lực. Theo nghiên cứu, sự phối hợp giữa các đơn vị chưa đồng bộ ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát chi.

III. Giải Pháp Tăng Cường Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Phú Thọ

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) Tân Sơn, Phú Thọ, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp. Các giải pháp này tập trung vào hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, và nâng cao trách nhiệm giải trình của các đơn vị liên quan. Mục tiêu là đảm bảo các khoản chi NSNN được thực hiện đúng mục đích, hiệu quả và minh bạch.

3.1. Hoàn Thiện Cơ Chế Chính Sách Kiểm Soát Chi

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật về kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) cho phù hợp với thực tiễn. Xây dựng các quy định cụ thể về định mức, tiêu chuẩn chi tiêu cho từng lĩnh vực, từng đơn vị. Tăng cường công khai, minh bạch thông tin về ngân sách nhà nước (NSNN) và quy trình kiểm soát chi. Theo tài liệu, hoàn thiện cơ chế chính sách là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Kiểm Soát Chi

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ kiểm soát chi. Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức công vụ cho cán bộ. Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm soát chi có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm và tận tụy với công việc. Theo nghiên cứu, nâng cao năng lực cán bộ là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng kiểm soát chi.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kiểm Soát Chi

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN). Xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) hiện đại, đồng bộ, kết nối giữa Kho bạc Nhà nước (KBNN) với các đơn vị sử dụng ngân sách, cơ quan tài chính và các đơn vị liên quan khác. Áp dụng chữ ký số, giao dịch điện tử trong kiểm soát chi. Theo tài liệu, ứng dụng công nghệ thông tin giúp nâng cao hiệu quả và minh bạch trong kiểm soát chi.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Kiểm Soát Chi Tại Tân Sơn

Nghiên cứu thực tế tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) Tân Sơn, Phú Thọ cho thấy việc áp dụng các giải pháp tăng cường kiểm soát chi đã mang lại những kết quả tích cực. Các khoản chi ngân sách nhà nước (NSNN) được kiểm soát chặt chẽ hơn, đảm bảo đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn. Tình trạng lãng phí, thất thoát ngân sách nhà nước (NSNN) đã giảm đáng kể. Hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) được nâng cao, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

4.1. Giảm Thiểu Sai Sót Trong Hồ Sơ Chứng Từ Chi

Việc tăng cường kiểm tra, rà soát hồ sơ, chứng từ chi đã giúp giảm thiểu đáng kể các sai sót. Các lỗi thường gặp như sai số tiền, sai mục lục ngân sách nhà nước (NSNN), thiếu thông tin trên hợp đồng đã được phát hiện và xử lý kịp thời. Điều này góp phần đảm bảo tính chính xác, trung thực của thông tin tài chính. Theo kết quả nghiên cứu, việc kiểm soát chặt chẽ hồ sơ chứng từ giúp giảm thiểu sai sót và đảm bảo tính minh bạch.

4.2. Nâng Cao Ý Thức Tuân Thủ Quy Định Của Đơn Vị

Việc công khai, minh bạch thông tin về quy trình kiểm soát chi đã giúp nâng cao ý thức tuân thủ quy định của các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN). Các đơn vị đã chủ động hơn trong việc lập dự toán, thực hiện chi tiêu theo đúng chế độ, tiêu chuẩn. Điều này góp phần tăng cường kỷ luật tài chính và nâng cao trách nhiệm giải trình. Theo tài liệu, công khai minh bạch thông tin giúp nâng cao ý thức tuân thủ quy định của các đơn vị.

4.3. Góp Phần Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế Xã Hội

Việc kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) hiệu quả đã góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tân Sơn, Phú Thọ. Nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả hơn, tập trung vào các mục tiêu phát triển quan trọng như giáo dục, y tế, hạ tầng. Điều này tạo điều kiện để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Theo nghiên cứu, kiểm soát chi hiệu quả góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

V. Kết Luận Tăng Cường Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Phú Thọ

Tăng cường kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) Tân Sơn, Phú Thọ là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về cơ chế chính sách, năng lực cán bộ, công nghệ thông tin và trách nhiệm giải trình. Việc kiểm soát chi hiệu quả sẽ góp phần quan trọng vào việc sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và nâng cao đời sống của người dân.

5.1. Kiến Nghị Với Bộ Tài Chính Về Chính Sách

Bộ Tài chính cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN), đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất và phù hợp với thực tiễn. Nghiên cứu, ban hành các quy định cụ thể về định mức, tiêu chuẩn chi tiêu cho từng lĩnh vực, từng đơn vị. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN). Theo tài liệu, kiến nghị với Bộ Tài chính là cần thiết để hoàn thiện chính sách.

5.2. Kiến Nghị Với Kho Bạc Nhà Nước Về Quy Trình

Kho bạc Nhà nước (KBNN) cần tiếp tục cải cách quy trình kiểm soát chi, giảm thiểu thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN). Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình kiểm soát chi. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm soát chi. Theo tài liệu, kiến nghị với KBNN là cần thiết để cải thiện quy trình kiểm soát chi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống Kho bạc Nhà nước Việt Nam được tái thành lập từ năm 1990 với vai trò quản trị huyết mạch tài chính công quốc gia. Tại huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ – một huyện miền núi đặc thù vừa nỗ lực thoát nghèo vào cuối năm 2018 – chi thường xuyên ngân sách nhà nước luôn chiếm tỷ trọng chi phối trong tổng chi ngân sách địa phương nhằm duy trì hoạt động bộ máy, bảo đảm an sinh xã hội, giáo dục và y tế. Tuy nhiên, hoạt động kiểm soát chi tại địa bàn này giai đoạn 2016-2018 đối mặt với nhiều bất cập lớn: hàng năm có hơn 3.000 bộ hồ sơ chứng từ bị từ chối thanh toán với tổng giá trị vượt mốc 9.000 triệu đồng, đồng thời 100% đơn vị sử dụng ngân sách đều phải điều chỉnh, bổ sung dự toán trong năm tài chính.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để vừa tăng cường kỷ luật tài khóa, ngăn chặn thất thoát lãng phí, vừa đẩy nhanh tiến độ giải ngân kinh phí công. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Hà Viết Tâm tập trung đánh giá toàn diện thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Tân Sơn giai đoạn 2016-2018, nhận diện các yếu tố tác động và xây dựng khung giải pháp khả thi định hướng đến năm 2025.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ từ 03 ngày làm việc xuống còn 02 ngày làm việc, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị ngân quỹ và củng cố niềm tin của cộng đồng vào hệ thống tài chính nhà nước tại các địa bàn khó khăn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết quản lý tài chính công hiện đại và lý thuyết kiểm soát nội bộ trong khu vực công. Khung lý thuyết làm rõ 4 khái niệm cốt lõi: ngân sách nhà nước theo quy định tại Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13, chi thường xuyên ngân sách nhà nước theo Thông tư 324/2016/TT-BTC, kiểm soát chi thường xuyên theo Thông tư 161/2012/TT-BTC và cơ chế quản lý ngân quỹ qua Kho bạc Nhà nước theo Nghị định 163/2016/NĐ-CP.

Mô hình nghiên cứu phân định kiểm soát chi thường xuyên thành 3 phương thức thời gian: kiểm soát trước khi chi (thẩm tra dự toán, danh sách quỹ lương và hợp đồng ban đầu), kiểm soát trong khi chi (kiểm tra hồ sơ thanh toán trực tiếp trước khi xuất quỹ) và kiểm soát sau khi chi (theo dõi đối chiếu hoàn ứng đối với các khoản chi tạm ứng). Hệ thống chi thường xuyên được tiếp cận qua 4 nhóm nội dung kinh tế: thanh toán cho cá nhân, chi nghiệp vụ chuyên môn, chi mua sắm sửa chữa tài sản công gắn với sự nghiệp có tính chất đầu tư, và các khoản chi thường xuyên khác. Đồng thời, luận văn xác lập mô hình phân tích tác động tổng hợp từ 3 nhóm yếu tố: thể chế chính sách của Nhà nước, năng lực nội tại của Kho bạc Nhà nước và ý thức tuân thủ của đơn vị sử dụng ngân sách.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học, nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu N = 83 cá nhân được chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích. Cơ cấu mẫu khảo sát bao gồm: 31 cán bộ quản lý là chủ tài khoản tại các đơn vị sử dụng ngân sách, 31 kế toán viên đơn vị cơ sở, 10 lãnh đạo và công chức kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước Tân Sơn, cùng 11 cán bộ chuyên trách tại các cơ quan quản lý ngân sách huyện. Nguồn dữ liệu sơ cấp này phản ánh sát thực những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn giao dịch.

Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp chi tiết từ hệ thống báo cáo quyết toán, số liệu kế toán trên phần mềm TABMIS của Kho bạc Nhà nước Tân Sơn trong giai đoạn 3 năm từ năm 2016 đến năm 2018. Luận văn sử dụng phương pháp thống kê mô tả (tính tần số, giá trị trung bình, tỷ lệ %) kết hợp phương pháp so sánh chuỗi thời gian. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm lượng hóa trực quan cơ cấu các khoản chi, phân loại chính xác tần suất xuất hiện của từng loại lỗi chứng từ, và so sánh đa chiều mức độ hài lòng giữa bên thụ hưởng với cơ quan kiểm soát chi. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai chặt chẽ trong timeline từ tháng 05/2018 đến tháng 05/2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích thực chứng tại Kho bạc Nhà nước Tân Sơn giai đoạn 2016-2018 phản ánh 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, nhóm chi thanh toán cho cá nhân chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 62% tổng chi thường xuyên. Kho bạc đã thực hiện nghiêm túc việc kiểm soát theo quỹ lương và chỉ tiêu biên chế. Dẫu vậy, vẫn phát sinh nhiều sai sót sơ đẳng như sai lệch số tiền bằng chữ và bằng số, chậm gửi báo cáo đăng ký điều chỉnh quỹ lương, hoặc thiếu bảng danh sách truy lĩnh lương.
• Thứ hai, kiểm soát chi nghiệp vụ chuyên môn và mua sắm sửa chữa tài sản công (đối với các hợp đồng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên) còn bộc lộ nhiều kẽ hở. Hàng năm, công chức kho bạc phát hiện và từ chối thanh toán trên 3.000 hồ sơ chứng từ chưa hợp lệ với tổng số tiền từ chối vượt 9.000 triệu đồng do áp sai mục lục ngân sách, thiếu biên bản nghiệm thu hoặc thanh toán vượt khối lượng thực tế hoàn thành.
• Thứ ba, chất lượng công tác lập dự toán tại địa phương rất thấp khi 100% đơn vị sử dụng ngân sách trên địa bàn huyện Tân Sơn đều phải điều chỉnh hoặc xin cấp bổ sung dự toán trong năm, gây áp lực dồn toa vào những tháng cuối năm.
• Thứ tư, việc thực hiện Quyết định 2899/QĐ-KBNN ngày 15/6/2018 về thống nhất đầu mối kiểm soát chi đã rút ngắn thời hạn giải quyết hồ sơ thanh toán trực tiếp xuống tối đa 02 ngày làm việc và hồ sơ tạm ứng xuống tối đa 03 ngày làm việc, giúp giảm khoảng 30% thời gian giao dịch của các đơn vị.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân bổ nguồn lực chi thường xuyên giai đoạn 2016-2018 có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu 4 nhóm chi tiêu, kết hợp bảng thống kê phân loại các nhóm lỗi chứng từ kế toán theo tỷ trọng phần trăm. Biểu đồ sẽ làm nổi bật sự chênh lệch lớn giữa các khoản chi con người mang tính ổn định và các khoản chi mua sắm tài sản có độ biến động cao.

Nguyên nhân cốt lõi của những tồn tại trên xuất phát từ sự thay đổi nhanh của cơ chế chính sách tài chính, hạ tầng công nghệ TABMIS có thời điểm thiếu đồng bộ, cùng trình độ chuyên môn của một bộ phận kế toán viên cơ sở còn hạn chế khi có tới khoảng 40% kế toán xã chưa cập nhật kịp thời các tiểu mục ngân sách mới. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu của Nguyễn Thị Trang (2015) và Nguyễn Đức Trung (2016) khi đánh giá về công tác kiểm soát chi tại các huyện miền núi có điểm xuất phát kinh tế thấp. Phát hiện này khẳng định việc siết chặt kiểm soát nội bộ kết hợp đào tạo năng lực nghiệp vụ là giải pháp then chốt để quản trị rủi ro thất thoát ngân sách.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Tân Sơn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể với mục tiêu, mốc thời gian và chủ thể thực hiện rõ ràng:

1. Chuẩn hóa quy chế chi tiêu và hoàn thiện cơ chế định mức: Bộ Tài chính và Kho bạc Nhà nước tỉnh Phú Thọ cần rà soát, cập nhật toàn bộ 100% văn bản hướng dẫn định mức kinh tế kỹ thuật phù hợp với đặc thù huyện miền núi, phấn đấu giảm tỷ lệ hồ sơ thanh toán sai sót xuống dưới mức 5% trong giai đoạn 2020-2023.
2. Nâng cao năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức công vụ: Kho bạc Nhà nước Tân Sơn chủ trì phối hợp với Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện tổ chức tối thiểu 02 đợt tập huấn chuyên sâu/năm về Luật Kế toán và ứng dụng phần mềm TABMIS cho 100% kế toán viên đơn vị sử dụng ngân sách và kiểm soát viên kho bạc, triển khai đều đặn từ năm 2020 đến năm 2024.
3. Hiện đại hóa công nghệ thông tin và chuyển đổi số quy trình: Kho bạc Nhà nước Tân Sơn đẩy mạnh triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, đặt mục tiêu đạt tỷ lệ trên 95% hồ sơ thanh toán thực hiện qua mạng Internet, rút ngắn thời gian xử lý chứng từ điện tử xuống còn 01 đến 02 ngày làm việc trước năm 2025.
4. Tăng cường kiểm soát chất lượng dự toán và kiểm tra chéo: Ủy ban nhân dân huyện Tân Sơn chỉ đạo các đơn vị lập dự toán bám sát nhiệm vụ chuyên môn thực tế, kéo giảm tỷ lệ đơn vị phải điều chỉnh dự toán từ mức 100% hiện nay xuống dưới 20% trong giai đoạn 2021-2025; đồng thời thiết lập quy chế tự kiểm tra chéo hồ sơ định kỳ 06 tháng/lần giữa các bộ phận chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn phong phú cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Lãnh đạo và công chức hệ thống Kho bạc Nhà nước: Tham khảo quy trình kiểm soát chi 7 bước tinh gọn theo mô hình một cửa, áp dụng để nhận diện sớm 4 nhóm sai phạm chứng từ phổ biến và tối ưu hóa thời gian xử lý hồ sơ trong hạn mức 02 đến 03 ngày làm việc.
• Chủ tài khoản và kế toán viên tại các đơn vị sử dụng ngân sách: Nắm vững danh mục hồ sơ hợp lệ theo Thông tư 161/2012/TT-BTC và Thông tư 39/2016/TT-BTC, từ đó loại bỏ hoàn toàn các lỗi sai sót trên hợp đồng mua sắm trên 20 triệu đồng hoặc danh sách chi lương.
• Cơ quan quản lý tài chính địa phương (Phòng Tài chính - Kế hoạch, UBND cấp huyện): Vận dụng các bài học kinh nghiệm về thẩm tra phân bổ ngân sách để nâng cao chất lượng dự toán đầu năm, giải quyết dứt điểm bài toán 100% đơn vị phải xin bổ sung dự toán.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu tài chính công: Khai thác bộ số liệu khảo sát thực chứng từ 83 đối tượng chuyên môn làm tài liệu tham khảo cho các đề tài về quản trị ngân quỹ, kiểm toán công và đổi mới quản lý tài chính khu vực công tại vùng miền núi.

Câu hỏi thường gặp

Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước gồm những nội dung trọng tâm nào? Kho bạc thực hiện kiểm soát 4 nhóm nội dung: thanh toán cá nhân, nghiệp vụ chuyên môn, mua sắm sửa chữa tài sản, và chi thường xuyên khác. Công chức đối chiếu hồ sơ với dự toán được giao, kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn chứng từ và tính chính xác của định mức chi theo Thông tư 161/2012/TT-BTC trước khi duyệt xuất quỹ.

Vì sao trên địa bàn huyện Tân Sơn phát sinh hơn 3.000 chứng từ bị từ chối thanh toán mỗi năm? Số liệu khảo sát ghi nhận tổng giá trị từ chối thanh toán đạt trên 9.000 triệu đồng/năm. Nguyên nhân chủ yếu do kế toán ghi sai lệch số tiền bằng chữ, thiếu danh sách truy lĩnh tiền lương, áp sai mã tiểu mục ngân sách và đề nghị thanh toán vượt khối lượng nghiệm thu thực tế của các gói thầu sửa chữa.

Quy trình thống nhất đầu mối kiểm soát chi mang lại thay đổi gì cho các đơn vị giao dịch? Theo Quyết định 2899/QĐ-KBNN ngày 15/6/2018, quy trình được rút gọn về một đầu mối giao dịch viên duy nhất gồm 7 bước. Cơ chế này giúp giảm tải thủ tục hành chính và rút ngắn thời hạn giải quyết hồ sơ thanh toán trực tiếp xuống tối đa 02 ngày làm việc, tiết kiệm khoảng 30% thời gian cho đơn vị.

Mức tạm ứng kinh phí chi thường xuyên đối với hợp đồng kinh tế được quy định ra sao? Căn cứ Thông tư 39/2016/TT-BTC, đối với các hợp đồng mua sắm hàng hóa hoặc sửa chữa có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên, mức tạm ứng tối đa không vượt quá 50% giá trị hợp đồng tại thời điểm ký kết và phải nằm trong phạm vi dự toán năm được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Làm thế nào để khắc phục tình trạng 100% đơn vị sử dụng ngân sách phải điều chỉnh dự toán? Ủy ban nhân dân huyện cần nâng cao kỷ luật lập dự toán từ quý III năm trước, tổ chức tối thiểu 02 lớp tập huấn chuyên môn/năm cho kế toán viên, và áp dụng chặt chẽ định mức chi tiêu nội bộ nhằm hạ tỷ lệ đơn vị phải điều chỉnh ngân sách xuống dưới mức 20%.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính.
• Phản ánh trung thực thực trạng kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước Tân Sơn qua dữ liệu 83 mẫu điều tra và phân tích nguyên nhân hơn 9.000 triệu đồng hồ sơ bị từ chối hàng năm.
• Xác định rõ tác động đa chiều từ 3 nhóm yếu tố: khung khổ thể chế, năng lực quản trị của Kho bạc Nhà nước và ý thức tuân thủ của các đơn vị sử dụng ngân sách.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với mục tiêu số hóa và hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ với lộ trình triển khai chi tiết đến năm 2025.
• Đóng góp bài học kinh nghiệm sâu sắc về kiểm soát rủi ro chi tiêu công cho các địa bàn miền núi có điều kiện kinh tế xã hội tương đồng.

Trong giai đoạn 2020-2025, việc số hóa 100% quy trình dịch vụ công trực tuyến và siết chặt kỷ luật dự toán là yêu cầu cấp thiết. Các nhà quản lý tài chính và cán bộ nghiệp vụ hãy áp dụng ngay các khuyến nghị từ nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả chi tiêu công tại đơn vị!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HÀ VIẾT TÂM TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TÂN SƠN, TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hữu Ngoan NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày … tháng … năm … Tác giả luận văn Hà Viết Tâm i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ động viên của bàn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn thạc sĩ, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Hữu Ngoan đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và đầu tư, Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày … tháng … năm … Tác giả luận văn Hà Viết Tâm ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục sơ đồ. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước.

Cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước. Một số khái niệm cơ bản. Đặc điểm, phân loại và vai trò chi thường xuyên ngân sách nhà nước. Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước.

Các nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước. Các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước ở Việt Nam.

Bài học kinh nghiệm rút ra trong thực tiễn trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Đặc điểm Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu.

Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu.

Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Thực trạng kiểm soát chi các khoản thanh toán cho cá nhân. Thực trạng kiểm soát chi các khoản chi cho nghiệp vụ chuyên môn. Thực trạng kiểm soát chi các khoản mua sắm tài sản, sửa chữa duy tu tài sản phục vụ công tác chuyên môn và chi sự nghiệp có tính chất đầu tư.

Thực trạng kiểm soát các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước khác. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Yếu tố thuộc về cơ chế, chính sách của Nhà nước trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước. Yếu tố thuộc Kho bạc Nhà nước.

Yếu tố thuộc Đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước. Giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Mục tiêu và phương hướng tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Một số giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Kết luận và kiến nghị. Kiến nghị với Bộ Tài chính. Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước. 122 Tài liệu tham khảo.

127 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AP Phân hệ quản lý chi BHXH Bảo hiểm xã hội ĐVSDNS Đơn vị sử dụng ngân sách GDV Giao dịch viên GL Phân hệ sổ cái HĐND Hội đồng nhân dân KBNN Kho bạc Nhà nước KSC Kiểm soát chi KTKT Kinh tế kỹ thuật KTT Kế toán trưởng KTV Kế toán viên MLNS Mục lục ngân sách NDKT Nội dung kinh tế NHTM Ngân hàng thương mại NSNN Ngân sách nhà nước SL Số lượng TABMIS Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và Kho bạc THHC Tổng hợp Hành chính THPT Trung học phổ thông TTSP Thanh toán song phương TTV Thanh toán viên TKTG Tài khoản tiền gửi UBND Ủy ban nhân dân VPHC Vi phạm hành chính XDCB Xây dựng cơ bản YCTT Yêu cầu thanh toán vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Cơ cấu cán bộ công chức KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Bảng phân bổ mẫu điều tra (N=83). Bảng tổng hợp dự toán NSNN kiểm soát chi qua KBNN giao cho các đơn vị trên địa bàn huyện Tân Sơn từ năm 2016-2018.

Cơ cấu chi NSNN qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2016- 2018. Tình hình thanh toán các khoản chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tân Sơn giai đoạn 2016-2018. Tình hình chi các khoản thanh toán cho cá nhân qua KBNN Tân Sơn. Kết quả kiểm soát chi các khoản thanh toán cho cá nhân qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Ý kiến đánh giá về kiểm soát chi các khoản thanh toán cho cá nhân qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Tình hình thanh toán các khoản chi cho nghiệp vụ chuyên môn qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Kết quả kiểm soát các khoản chi cho nghiệp vụ chuyên môn qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Ý kiến đánh giá của khách hàng về kiểm soát các khoản chi cho nghiệp vụ chuyên môn qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Tình hình thanh toán các khoản chi mua sắm tài sản, sửa chữa duy tu tài sản phục vụ công tác chuyên môn và chi sự nghiệp có tính chất đầu tư qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Kết quả kiểm soát chi mua sắm tài sản, sửa chữa duy tu tài sản phục vụ công tác chuyên môn và chi sự nghiệp có tính chất đầu tư qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Kết quả đánh giá về kiểm soát các khoản chi mua sắm tài sản, sửa chữa duy tu tài sản và chi sự nghiệp có tính chất đầu tư qua KBNN Tân Sơn. Tình hình thanh toán các khoản chi thường xuyên NSNN khác qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Kết quả kiểm soát chi các khoản chi thường xuyên NSNN khác qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Kết quả đánh giá kiểm soát các khoản chi thường xuyên NSNN khác qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Ảnh hưởng của yếu tố cơ chế, chính sách đến kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Kết quả đánh giá về cơ chế, chính sách trong kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Ý kiến đánh giá mức độ cụ thể và khả năng tiếp cận với các cơ chế chính sách về KSC thường xuyên NSNN. Kết quả đánh giá chung về trình độ, năng lực của công chức kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Năng lực, trình độ chuyên môn của công chức KSC trong phát hiện các lỗi khi kiểm soát hồ sơ, chứng từ. Kết quả đánh giá về năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của công chức KSC thường xuyên NSNN tại KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Đánh giá thái độ, trách nhiệm với công việc và kỹ năng giao tiếp của công chức KSC thường xuyên NSNN tại KBNN Tân Sơn. Kết quả đánh giá của công chức KBNN Tân Sơn về việc trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật cho hoạt động KSC thường xuyên NSNN. Đánh giá của công chức KBNN Tân Sơn về tổ chức bộ máy KSC thường xuyên NSNN qua KBNN. Kết quả đánh giá quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Kết quả đánh giá ý thức chấp hành các quy định của Nhà nước về chế độ, tiêu chuẩn và định mức của đơn vị sử dụng NSNN. Kết quả đánh giá yếu tố dự toán chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Đánh giá của công chức KBNN Tân Sơn về năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ kế toán tại ĐVSDNS. Kết quả kiểm soát về lập hồ sơ, chứng từ chi thường xuyên NSNN.

104 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN. Sơ đồ cơ cấu tổ chức KBNN Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ .