Tài liệu: Tài liệu luận văn đánh giá trách nhiệm xã hội đối với người lao

Tài liệu luận văn đánh giá trách nhiệm xã hội đối với người lao động tại công ty cổ phần dệt may phú hòa an cho giáo dục đào tạo chuyên nghiệp

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Trương Thị Hương Xuân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế, Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Quản Trị Nhân Lực
• Đề tài: Đánh Giá Trách Nhiệm Xã Hội Đối Với Người Lao Động Tại Công Ty Cổ Phần Dệt May Phú Hòa An
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017-2021
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Tóm tắt

I. Khái Niệm và Bản Chất Trách Nhiệm Xã Hội Doanh Nghiệp

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (TNXH) là một khái niệm quan trọng trong quản lý hiện đại, đề cập đến cam kết của các tổ chức kinh tế trong việc tuân thủ các quy định pháp luật và đạo đức kinh doanh. Bản chất của trách nhiệm xã hội không chỉ giới hạn ở việc tuân thủ luật pháp mà còn bao gồm việc chủ động cải thiện chất lượng cuộc sống của người lao động và cộng đồng xã hội. Theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO, trách nhiệm xã hội doanh nghiệp bao hàm ba trụ cột chính: kinh tế, xã hội và môi trường. Việc hiểu rõ và thực hiện trách nhiệm xã hội giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh tích cực, tăng cường lòng tín yêu của khách hàng và người lao động, đồng thời góp phần phát triển bền vững cho cộng đồng.

1.1. Định Nghĩa Trách Nhiệm Xã Hội

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp được định nghĩa là cam kết của doanh nghiệp trong việc hành động có đạo đức và hợp pháp. Theo tổ chức SAI (Social Accountability International), TNXH bao gồm các hoạt động tự nguyện nhằm cải thiện điều kiện làm việc và chất lượng cuộc sống. Khái niệm này nhấn mạnh rằng doanh nghiệp không chỉ tập trung vào lợi nhuận mà còn phải chịu trách nhiệm với người lao động và xã hội.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Trách Nhiệm Xã Hội

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, trách nhiệm xã hội doanh nghiệp trở nên vô cùng quan trọng. Nó giúp doanh nghiệp duy trì lực lượng người lao động ổn định, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Các công ty áp dụng TNXH thường có tỷ lệ giữ chân nhân viên cao hơn, chi phí turnover thấp hơn, và xây dựng được uy tín trên thị trường quốc tế.

II. Nội Dung Trách Nhiệm Xã Hội Đối Với Người Lao Động

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đối với người lao động bao gồm nhiều khía cạnh thiết yếu nhằm bảo vệ quyền lợi và nâng cao phúc lợi của lực lượng lao động. Các nội dung chính bao gồm: đảm bảo thời gian làm việc hợp lý, bảo vệ sức khỏe và an toàn lao động, cấm lao động cưỡng bức và lao động trẻ em, loại bỏ phân biệt đối xử, đảm bảo tự do hiệp hội, cung cấp lương công bằng và các chế độ phúc lợi xứng đáng. Theo Tổ chức Lao Động Quốc Tế (ILO), những yêu cầu này là nền tảng để xây dựng môi trường làm việc công bằng và nhân văn.

2.1. Sức Khỏe và An Toàn Lao Động

Sức khỏe và an toàn lao động là một trong những trách nhiệm cốt lõi của doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc cung cấp môi trường làm việc an toàn, trang thiết bị bảo vệ lao động, đào tạo về an toàn lao động, và bảo hiểm sức khỏe. Tại công ty dệt may, đây đặc biệt quan trọng do các rủi ro về nhiệt độ, bụi vải, và máy móc nặng.

2.2. Lương Công Bằng và Chế Độ Phúc Lợi

Lương phải đảm bảo công bằng và đủ để người lao động nuôi sống bản thân và gia đình. Doanh nghiệp cần cung cấp các chế độ phúc lợi như bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm tai nạn (BHTN), cấp dưỡng tuổi, và hỗ trợ giáo dục con em lao động.

III. Thực Tiễn Trách Nhiệm Xã Hội Tại Công Ty Dệt May Phú Hòa An

Công ty cổ phần dệt may Phú Hòa An là một doanh nghiệp trong ngành dệt may tại Thừa Thiên Huế, chuyên kinh doanh sản xuất và xuất khẩu hàng dệt may. Để đáp ứng yêu cầu của các khách hàng quốc tế và tiêu chuẩn quốc tế, công ty này đã triển khai nhiều biện pháp thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp. Khóa luận này tập trung vào việc đánh giá mức độ thực hiện TNXH đối với người lao động tại công ty này. Thông qua nghiên cứu chi tiết, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về điểm mạnh, điểm yếu, và cơ hội cải thiện trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

3.1. Giới Thiệu Về Công Ty

Công ty cổ phần dệt may Phú Hòa An hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh hàng dệt may với hình thức kinh doanh là công ty cổ phần. Công ty có vị trí chiến lược tại Thừa Thiên Huế, phục vụ thị trường xuất khẩu. Với đội ngũ người lao động đông đảo, công ty đang nỗ lực nâng cao chất lượng quản lý và thực hiện trách nhiệm xã hội theo tiêu chuẩn quốc tế như WRAP, BSCI.

3.2. Các Chứng Chỉ và Tiêu Chuẩn Áp Dụng

Công ty Phú Hòa An tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế như WRAP (Worldwide Responsible Accredited Production) và BSCI (Business Social Compliance Initiative). Những tiêu chuẩn này yêu cầu doanh nghiệp đạt các tiêu chí về an toàn lao động, quyền lao động, môi trường làm việc, và phúc lợi người lao động. Các chứng chỉ này giúp doanh nghiệp tăng độ tin cậy trên thị trường quốc tế.

IV. Đánh Giá và Khuyến Nghị Cải Thiện Trách Nhiệm Xã Hội

Việc đánh giá trách nhiệm xã hội tại các doanh nghiệp không chỉ giúp xác định tình trạng hiện tại mà còn cung cấp căn cứ để lập ra các kế hoạch cải tiến. Thông qua khảo sát, phỏng vấn, và phân tích dữ liệu từ công ty dệt may Phú Hòa An, chúng ta có thể đưa ra những khuyến nghị cụ thể. Các biện pháp nên bao gồm: tăng cường đào tạo an toàn lao động, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao mức lương và phúc lợi, tăng cường giao tiếp giữa người lao động và quản lý. Những cải thiện này không chỉ mang lại lợi ích cho người lao động mà còn nâng cao hiệu suất kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp.

4.1. Kết Quả Đánh Giá Hiện Tại

Kết quả đánh giá cho thấy công ty Phú Hòa An đã thực hiện nhiều biện pháp trách nhiệm xã hội tốt như cung cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, và bảo hiểm tai nạn cho toàn bộ người lao động. Tuy nhiên, còn tồn tại một số lĩnh vực cần cải thiện như điều kiện sức khỏe làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp, và mức lương tối thiểu so với tiêu chuẩn quốc tế.

4.2. Các Biện Pháp Cải Thiện Được Đề Xuất

Để nâng cao trách nhiệm xã hội, công ty nên: (1) Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và môi trường làm việc; (2) Tăng lương để phù hợp với chi phí sinh hoạt; (3) Xây dựng chương trình đào tạo và phát triển người lao động; (4) Thành lập ủy ban người lao động để giải quyết tranh chấp lao động; (5) Tăng cường giám sát an toàn lao động thường xuyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG 1. Người lao động của doanh nghiệp - Khái niệm người lao động: Theo khoản 1 điều 3 bộ luật lao động năm 2012 định nghĩa: Người lao động là người từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao động, làm việc theo hợp đồng lao động, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động. - Phân loại người lao động: Căn cứ vào tính chất công việc mà người lao động đảm nhận, lao động của doanh nghiệp cũng như của từng bộ phận trong doanh nghiệp được chia thành 2 loại: Lao động trực tiếp và lao động gián tiếp - Lao động trực tiếp gồm những người trực tiếp tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra sản phẩm hay trực tiếp thực hiện các công việc dịch vụ nhất định. Theo nội dung công việc mà người lao động thực hiện, loại lao động trực tiếp được chia thành: Lao động sản xuất kinh doanh chính, lao động sản xuất kinh doanh phụ trợ, lao động của các hoạt động khác.

Theo năng lực và trình độ chuyên môn, lao động trực tiếp được phân thành các loại: + Lao động tay nghề cao: Gồm những người đã qua đào tạo chuyên môn và có nhiều kinh nghiệm trong công việc thực tế, có khả năng đảm nhận các công việc phức tạp đòi hỏi trình độ cao. + Lao động có tay nghề trung bình: Gồm những người đã qua đào tạo chuyên môn, nhưng thời gian công tác thực tế chưa nhiều hoặc những người chưa được đào tạo qua trường lớp chuyên môn nhưng có thời gian làm việc thực tế tương đối lâu được trưởng thành do học hỏi từ thực tế. - Lao động gián tiếp: Gồm những người chỉ đạo, phục vụ và quản lý kinh doanh trong doanh nghiệp. SVTH: Footer Page Nguyễn Thị Mỹ Linh 19 of 21.

8 Header Page 20 of Khóa 21. Tốt Nghiệp Luận GVHD: Trương Thị Hương Xuân Theo nội dung công việc và nghề nghiệp chuyên môn, loại lao động này được chia thành: Nhân viên kỹ thuật, nhân viên quản lý kinh tế, nhân viên quản lý hành chính. Theo năng lực và trình độ chuyên môn, lao động gián tiếp được phân thành các loại: + Chuyên viên chính: Là những người có trình độ từ đại học trở lên có trình độ chuyên môn cao, có khả năng giải quyết các công việc mang tính tổng hợp, phức tạp. + Chuyên viên: Cũng là những người lao động đã tốt nghiệp đại học, trên đại học, có thời gian công tác tương đối lâu, trình độ chuyên môn tương đối cao.

+ Cán sự: Gồm những người mới tốt nghiệp đại học, có thời gian công tác thực tế chưa nhiều. + Nhân viên: Là những người lao động gián tiếp với trình độ chuyên môn thấp, có thể đã qua đào tạo các trường lớp chuyên môn, nghiệp vụ hoặc chưa qua đào tạo. Theo nguồn gốc sử dụng năng lượng vận hành công cụ lao động bao gồm: Lao động thủ công, lao động nửa cơ giới, lao động cơ giới, lao động hệ thống máy - thiết bị tự động hóa Theo tính chất quan hệ lao động: Lao động tự do (lao động tự sản xuất kinh doanh), lao động làm thuê (làm công ăn lương) Theo tính chất của hợp tác lao động: Lao động cá nhân, lao động tập thể. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Khái niệm và bản chất của trách nhiệm xã hội. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tên tiếng Anh: Corporate social responsibility, viết tắt CSR, còn được hiểu dưới những cái tên khác như tính bền vững của doanh nghiệp, doanh nghiệp bền vững, lương tâm của doanh nghiệp, bổn phận của doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp có trách nhiệm là một dạng của hoạt động tự điều chỉnh trong kinh doanh của các doanh nghiệp. (Dona 1991, Mackey and John & Sisodia and Rajendra 2013, Lin and tom 2018, Sheehy and Benedict 2015) SVTH: Footer Page Nguyễn Thị Mỹ Linh 20 of 21. 9 Header Page 21 of Khóa 21.

Tốt Nghiệp Luận GVHD: Trương Thị Hương Xuân Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về CSR. Mỗi tổ chức, công ty, chính phủ nhìn nhận CSR dưới những góc độ và quan điểm riêng, phụ thuộc vào điều kiện, đặc điểm và trình độ phát triển của mình. Theo Ủy ban thương mại thế giới về phát triển bền vững thì “trách nhiệm xã hội của “Doanh nghiệp” là sự cam kết liên tục của doanh nghiệp thông qua hoạt động kinh doanh bằng cách cư xử có đạo đức và đóng góp vào sự phát triển kinh tế trong khi cải thiện chất lượng cuộc sống của lực lượng lao động và gia đình họ cũng như cộng đồng địa phương và toàn xã hội nói chung. Doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là một tổ chức thu lợi nhuận mà còn cần phải trở thành một phần của cộng đồng.

Họ không chỉ thúc đẩy lợi ích của các cổ đông mà còn hướng tới lợi ích của tất các những bên hữu quan (stakeholders). Theo Bowen (1953) cho rằng CSR là nghĩa vụ của người làm kinh doanh trong việc đề xuất và thực thi các chính sách không làm tổn hại đến quyền và lợi ích của người khác. Theo Noris, các doanh nghiệp nên sử dụng tài năng và nguồn lực của mình nhằm đáp ứng những nhu cầu của xã hội ông là người đầu tiên thực hiện CSR, có thể nói là ông Noris, CEO đầu tiên của công ty Control Data đã phác thảo những ý tưởng đầu tiên về CSR vào năm 1955. Milton Friedman năm 1970 lại cho rằng “có một và chỉ một trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp - đó là sử dụng nguồn tài nguyên của mình và tham gia vào các hoạt động nhằm tăng lợi nhuận.” Theo Votaw (1972) nhấn mạnh thuật ngữ CSR có nghĩa là công ty có trách nhiệm tại địa phương, nơi đang hoạt động, tuy nhiên thuật ngữ này không hoàn toàn giống nhau cho các tổ chức khác nhau.

Theo Carroll ( 1979) CSR bao gồm sự mong đợi của xã hội về kinh tế, luật pháp, đạo đức và lòng từ thiện đối với các tổ chức tại một thời điểm nhất định”. Từ năm 2003, khái niệm TNXH doanh nghiệp do nhóm phát triển kinh tế tư nhân của ngân hàng thế giới đưa ra đã được chấp nhận và sử dụng rộng rãi nhất. Theo đó, “TNXH doanh nghiệp là sự cam kết của doanh nghiệp đóng góp vào việc phát SVTH: Footer Page Nguyễn Thị Mỹ Linh 21 of 21. 10 Header Page 22 of Khóa 21.

Tốt Nghiệp Luận GVHD: Trương Thị Hương Xuân triển kinh tế bền vững, thông qua những hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người lao động và các thành viên gia đình họ, cho cộng đồng và toàn xã hội, theo cách có lợi cho cả doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội”. Đến năm 2004 Matten và Moon cho rằng “CSR là một khái niệm chùm bao gồm nhiều khái niệm khác như đạo đức kinh doanh, doanh nghiệp làm từ thiện, công dân doanh nghiệp, tính bền vững và trách nhiệm môi trường”. Năm 2005 Kotler và Lee cho rằng CSR là cam kết bởi một công ty để cải thiện lợi nhuận cho xã hội bằng việc thực hiện các hoạt động nhất định và gia tăng sự sẵn sàng cho các nguồn lực của nó. Tổ chức Tiêu chuẩn quốc tế trong ISO 26000:2010 lại cho rằng “Trách nhiệm xã hội là trách nhiệm của một tổ chức đối với tác động của các quyết định và hoạt động của doanh nghiệp đó lên xã hội và môi trường, thông qua hành vi minh bạch và mang tính đạo đức, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững, bao gồm cả sức khỏe và phúc lợi xã hội, quan tâm đến mong muốn của các bên liên quan, là tuân thủ theo pháp luật hiện hành và các tiêu chuẩn quốc tế về hành vi, kết nối toàn tổ chức và được thể hiện trong các mối quan hệ của tổ chức trong phạm vi ảnh hưởng của mình”.

Dù được diễn đạt theo nhiều cách khác nhau song nội hàm phản ánh của TNXH doanh nghiệp về cơ bản đều có điểm chung là bên cạnh những lợi ích phát triển riêng của từng doanh nghiệp phù hợp với pháp luật hiện hành thì đều phải gắn kết với lợi ích phát triển chung của cộng đồng xã hội. Xét về bản chất, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp có thể bao hàm chuẩn mực mà các bên liên quan bên trong và bên ngoài coi là đúng đắng và công bằng, hưởng ứng lại sự mong đợi của xã hội về quyền công dân, hoặc bao gồm các chương trình đang hoạt động nhằm thúc đẩy phúc lợi và thiện chí của con người. Hình sau đây trình bày rõ hơn mô hình Kim tự tháp của Carroll – được áp dụng rộng rãi trong các nghiên cứu về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. SVTH: Footer Page Nguyễn Thị Mỹ Linh 22 of 21.

11 Header Page 23 of Khóa 21. Tốt Nghiệp Luận GVHD: Trương Thị Hương Xuân Hình 1.1: Tháp trách nhiệm xã hội của Carroll (Nguồn Carroll, 1999) Trách nhiệm về mặt kinh tế: đây là trách nhiệm đầu tiên. Các mục tiêu như tối đa hóa lợi nhuận, cạnh tranh, hiệu quả và tăng trưởng là điều kiện tiên quyết bởi lẽ đây là mục tiêu tối thượng của doanh nhân. Mục tiêu kinh tế không được thỏa mãn thì doanh nghiệp cũng không thể tồn tại để đáp ứng các trách nhiệm khác.

Các trách nhiệm còn lại đều phải dựa trên ý thức trách nhiệm kinh tế của doanh nghiệp. - Đối với xã hội: Sản xuất hàng hóa dịch vụ mà xã hội cần với giá hợp lý. Phát hiện nguồn tài nguyên mới. Thúc đẩy tiến bộ công nghệ.

Phát triển sản phẩm mới. Cách phân phối hàng hóa dịch vụ tốt nhất cho xã hội. - Trách nhiệm đối với người lao động: Tạo việc làm với thù lao xứng đáng. Cơ hội việc làm như nhau.

Cơ hội phát triển nghề và chuyên môn. An toàn, vệ sinh. Đảm bảo quyền riêng tư ở nơi làm việc. - Đối với người tiêu dùng: Cung cấp hàng hóa - dịch vụ chất lượng, an toàn, giá cả hợp lý.

Thông tin về sản phẩm, phân phối, bán hàng và dịch vụ đúng quy định. - Đối với các bên liên đới khác (nhà cung cấp, đại lý,.): Mang lại lợi ích tối đa và công bằng, thông qua cung cấp hàng hoá, việc làm, giá cả, chất lượng, lợi nhuận đầu tư, v. SVTH: Footer Page Nguyễn Thị Mỹ Linh 23 of 21. 12 Header Page 24 of Khóa 21.

Tốt Nghiệp Luận GVHD: Trương Thị Hương Xuân Khía cạnh kinh tế trong trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp là cơ sở cho các hoạt động của doanh nghiệp. Phần lớn các nghĩa vụ kinh tế trong kinh doanh đều được thể chế hoá thành các nghĩa vụ pháp lý. Trách nhiệm về mặt pháp lý: chính là sự cam kết của doanh nghiệp với xã hội.