Tài Liệu Môn GDQP&AN Khối 10: Lịch Sử và Phát Triển Quân Đội Nhân Dân Việt Nam

Tài liệu môn giáo dục quốc phòng và an ninh lớp 10 cung cấp kiến thức cần thiết, giúp học sinh nắm vững nội dung và kỹ năng bảo vệ Tổ quốc.

• Trường học: Trường THPT Đào Sơn Tây
• Chuyên ngành: Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh
• Đề tài: Lịch Sử và Phát Triển Quân Đội Nhân Dân Việt Nam
• Loại tài liệu: tài liệu
• Năm xuất bản: 2023 - 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG CỦA LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN VIỆT NAM
• 1.1. Lịch sử hình thành, phát triển
• 1.1.1. Từ 1930 – 1945: giai đoạn hình thành
• 1.1.2. Từ 1945 – 1954: giai đoạn phát triển trong kháng chiến chống Pháp
• 1.1.3. 1954 – 1975: giai đoạn phát triển trong kháng chiến chống Mỹ
• 1.1.4. 1975 – nay: Giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
• 1.2. Bản chất và truyền thống
• 1.3. Nét cơ bản của nghệ thuật quân sự
• 1.4. Lịch sử, bản chất, truyền thống của Công an nhân dân Việt Nam
• 1.4.1. Lịch sử hình thành, phát triển
• 1.4.1.1. Từ 1930 – 1945: giai đoạn hình thành
• 1.4.1.2. Từ 1948 – 1953: giai đoạn phát triển trong kháng chiến chống Pháp
• 1.4.1.3. Từ 1954 – 1975: giai đoạn phát triển trong kháng chiến chống Mỹ
• 1.4.1.4. Từ 1975 – nay: giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
• 1.4.2. Bản chất và truyền thống
• 1.5. Lịch sử, truyền thống của dân quân tự vệ
• 1.5.1. Lịch sử hình thành, phát triển
• 1.5.1.1. Từ 1935 – 1945: giai đoạn hình thành
• 1.5.1.2. Từ 1945 – 1954: giai đoạn phát triển trong kháng chiến chống Pháp
• 1.5.1.3. Từ 1954 – 1975: giai đoạn phát triển trong kháng chiến chống Mỹ
• 1.5.1.4. Từ 1975 – nay: giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
• 1.5.2. Vị trí và truyền thống
• 2. BÀI 2: NỘI DUNG CƠ BẢN MẶT SÀ LUẬT VỀ QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH VIỆT NAM
• 2.1. Nội dung cơ bản của Luật giáo dục quốc phòng và an ninh
• 2.1.1. Mục tiêu giáo dục quốc phòng và an ninh (Điều 4)
• 2.1.2. Quyền và trách nhiệm của công dân và giáo dục quốc phòng và an ninh (Điều 7)
• 2.1.3. Các hành vi bị nghiêm cấm (Điều 9)
• 2.1.4. Giáo dục quốc phòng và an ninh trong nhà trường
• 2.2. Nội dung cơ bản của Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam
• 2.2.1. Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (Điều 1)
• 2.2.2. Vị trí, chức năng của sĩ quan (Điều 2)
• 2.2.3. Nghĩa vụ của sĩ quan (Điều 26)
• 2.2.4. Điều kiện tuyển chọn đào tạo sĩ quan (Điều 4)
• 2.2.5. Nguồn bổ sung sĩ quan tại ngũ (Điều 5)
• 2.3. Nội dung cơ bản của Luật Công an nhân dân
• 2.3.1. Vị trí của Công an nhân dân (Điều 3)
• 2.3.2. Chức năng của Công an nhân dân (Điều 15)
• 2.3.3. Tuyển chọn công dân vào Công an nhân dân (Điều 7)
• 2.3.4. Nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân (Điều 8)
• 3. BÀI 3: MA TÚY, TÁC HẠI CỦA MA TÚY
• 3.1. Quy định của Pháp luật về phòng, chống ma túy
• 3.1.1. Quy định tại Luật Phòng, chống ma túy
• 3.1.1.1. Chất ma túy, cây có chứa chất ma túy và người nghiện ma túy
• 3.1.1.2. Các hành vi bị nghiêm cấm
• 3.1.1.3. Trách nhiệm của cá nhân, gia đình trong phòng, chống ma túy
• 3.1.1.4. Giáo dục quốc phòng và an ninh trong nhà trường
• 3.1.2. Quy định tại một số văn bản khác
• 3.2. Tác hại của ma túy và hình thức, con đường gây nghiện ma túy
• 3.2.1. Tác hại của ma túy
• 3.2.1.1. Đối với người nghiện ma túy
• 3.2.1.2. Đối với nền kinh tế
• 3.2.1.3. Đối với an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội
• 3.2.2. Hình thức, con đường gây nghiện ma túy
• 3.2.2.1. Quá trình nghiện ma túy
• 3.2.2.2. Nguyên nhân dẫn tới nghiện ma túy
• 3.3. Trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Lịch Sử Quân Đội Nhân Dân Việt Nam

Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) là lực lượng vũ trang chính quy của Nhà nước Việt Nam, được hình thành từ những năm đầu thế kỷ 20. Lịch sử hình thành và phát triển của quân đội gắn liền với các giai đoạn lịch sử quan trọng của dân tộc. Từ những đội vũ trang đầu tiên vào những năm 1930 đến sự ra đời của QĐNDVN vào năm 1950, quân đội đã trải qua nhiều thách thức và chiến công vĩ đại.

1.1. Giai Đoạn Hình Thành Quân Đội Nhân Dân Việt Nam

Giai đoạn từ 1930 đến 1945 chứng kiến sự hình thành của các đội vũ trang đầu tiên như Đội tự vệ công nông và Đội du kích Bắc Sơn. Ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử quân đội.

1.2. Quá Trình Phát Triển Trong Kháng Chiến Chống Pháp

Từ 1945 đến 1954, QĐNDVN đã phát triển mạnh mẽ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 là một trong những chiến công lừng lẫy, khẳng định sức mạnh và vai trò của quân đội trong việc bảo vệ Tổ quốc.

II. Những Thách Thức Trong Lịch Sử Quân Đội Nhân Dân Việt Nam

Quá trình phát triển của QĐNDVN không chỉ gặp phải những khó khăn về quân sự mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức về chính trị và xã hội. Những giai đoạn kháng chiến kéo dài đã đặt ra nhiều bài toán khó cho quân đội trong việc duy trì sức mạnh và tinh thần chiến đấu.

2.1. Thách Thức Trong Thời Kỳ Kháng Chiến

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, quân đội phải đối mặt với sự áp đảo về quân số và vũ khí của đối phương. Tuy nhiên, nhờ vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, quân đội đã vượt qua khó khăn và giành chiến thắng.

2.2. Thách Thức Trong Thời Kỳ Hòa Bình

Sau năm 1975, QĐNDVN tiếp tục phải đối mặt với những thách thức mới trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hòa bình. Việc hiện đại hóa quân đội và nâng cao năng lực chiến đấu là những nhiệm vụ quan trọng.

III. Phương Pháp Phát Triển Quân Đội Nhân Dân Việt Nam Hiện Nay

Để đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, QĐNDVN đã áp dụng nhiều phương pháp phát triển hiện đại. Việc kết hợp giữa giáo dục quốc phòng và an ninh với các chương trình đào tạo chuyên môn là rất cần thiết.

3.1. Đổi Mới Giáo Dục Quốc Phòng

Chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh được lồng ghép vào các môn học trong trường học, giúp học sinh hiểu rõ hơn về vai trò của quân đội trong bảo vệ Tổ quốc.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Chiến Đấu

Quân đội đang tập trung vào việc nâng cao năng lực chiến đấu thông qua việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến phương pháp huấn luyện, nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam

QĐNDVN không chỉ tham gia vào các hoạt động quân sự mà còn đóng góp tích cực vào các hoạt động xã hội và phát triển kinh tế. Vai trò của quân đội trong việc hỗ trợ nhân dân trong thiên tai, dịch bệnh là rất quan trọng.

4.1. Hỗ Trợ Nhân Dân Trong Thiên Tai

Trong những năm qua, quân đội đã tham gia tích cực vào công tác cứu hộ, cứu nạn, giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, thể hiện tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương của quân đội đối với nhân dân.

4.2. Tham Gia Phát Triển Kinh Tế

Quân đội cũng tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế, góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế địa phương, từ đó nâng cao đời sống nhân dân.

V. Kết Luận Về Vai Trò Của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam

Quân đội Nhân dân Việt Nam đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước. Với những thành tựu đạt được, quân đội sẽ tiếp tục phát huy vai trò của mình trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, QĐNDVN cần tiếp tục đổi mới và hiện đại hóa để đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

5.2. Vai Trò Của Quân Đội Trong Xã Hội

Quân đội không chỉ là lực lượng bảo vệ an ninh quốc gia mà còn là lực lượng tiên phong trong các hoạt động xã hội, góp phần xây dựng một xã hội hòa bình và phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh (GDQP&AN) khối lớp 10 do Nhóm Chuyên môn Quốc phòng - An ninh thuộc Trường THPT Đào Sơn Tây (Sở Giáo dục và Đào tạo TP. Hồ Chí Minh) biên soạn phục vụ năm học 2023 – 2024. Đây là tài liệu học tập và ôn tập chuẩn hóa trong chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học phổ thông, được xây dựng căn cứ theo Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh cùng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan của Nhà nước.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), tài liệu hướng đến việc trang bị cho học sinh hệ thống tri thức cơ bản về lịch sử dựng nước, giữ nước và truyền thống vẻ vang của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam (Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Dân quân tự vệ); các nội dung cốt lõi của pháp luật về quốc phòng, an ninh, an toàn giao thông, an ninh mạng và phòng chống tệ nạn ma túy; đồng thời hình thành các kỹ năng thực hành cơ bản về điều lệnh quản lý bộ đội, điều lệnh Công an nhân dân và kỹ thuật đội ngũ từng người không có súng.

Cấu trúc tài liệu được thiết kế theo hướng tích hợp logic giữa lý luận lịch sử - chính trị, kiến thức pháp luật thực định và kỹ năng vận động quân sự. Cách tiếp cận của tài liệu là phân tích tường minh từ khái niệm, cơ sở pháp lý, biểu hiện thực tiễn đến việc quy định cụ thể quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm hành vi của công dân và học sinh. Điểm đặc sắc của tài liệu thể hiện ở việc hệ thống hóa chi tiết các điều khoản luật hiện hành (Luật An ninh mạng 2018, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Công an nhân dân, Luật Phòng, chống ma túy, Luật Giao thông đường bộ), kèm theo hình ảnh tư liệu lịch sử, thực tế hoạt động lực lượng vũ trang và các sơ đồ hướng dẫn thao tác điều lệnh đội ngũ chuẩn xác.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Tài liệu được phân chia thành các bài học chuyên đề, bao quát các nhóm nội dung trọng tâm:

• Bài 1: Lịch sử, truyền thống của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam: Khái quát các giai đoạn hình thành và phát triển từ năm 1930 đến nay của ba lực lượng: Quân đội nhân dân (thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân ngày 22-12-1944, hợp nhất thành Việt Nam Giải phóng quân tháng 4-1945, đổi tên thành Quân đội nhân dân năm 1950), Công an nhân dân (thành lập ngày 19-8-1945, thành lập Việt Nam công an vụ ngày 21-02-1946) và Dân quân tự vệ (ngày truyền thống 28-3-1935). Phân tích bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc và các nét cơ bản của nghệ thuật quân sự Việt Nam (đánh tiêu diệt có trọng điểm, đánh bằng mưu - kế - thế - thời, hạn chế chỗ mạnh và khoét sâu chỗ yếu của đối phương).
• Bài 2: Nội dung cơ bản một số luật về quốc phòng và an ninh Việt Nam: Trích xuất các điều khoản trọng yếu từ Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh (Mục tiêu tại Điều 4, Quyền và trách nhiệm tại Điều 7, Hành vi bị cấm tại Điều 9, GDQP&AN trong nhà trường tại Điều 11, 12, 13); Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (gồm 7 chương, 51 điều; quy định vị trí, chức năng tại Điều 2, nghĩa vụ tại Điều 26, điều kiện tuyển chọn tại Điều 4, nguồn bổ sung sĩ quan tại Điều 5); Luật Công an nhân dân (vị trí tại Điều 3, chức năng tại Điều 15, tuyển chọn công dân tại Điều 7 và nghĩa vụ phục vụ 24 tháng tại Điều 8).
• Bài 3: Ma túy, tác hại của ma túy: Cung cấp khung pháp lý từ Luật Phòng, chống ma túy (8 chương, 55 điều), Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017 (Chương XX, Điều 247 đến Điều 259), Nghị định 167/2013/NĐ-CP; định nghĩa chất ma túy, chất hướng thần, cây chứa chất ma túy (thuốc phiện, coca, cần sa); phân tích tác hại đa chiều (thể chất, tinh thần, kinh tế gia đình, an ninh xã hội); các giai đoạn nghiện (sử dụng - lạm dụng - lệ thuộc) và dấu hiệu nhận biết ở học sinh.
• Bài 4: Phòng, chống vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông: Phân tích quy định pháp luật giao thông đường bộ (hành vi cấm tại Điều 8, quy tắc chung tại Điều 9, thứ tự ưu tiên chấp hành báo hiệu tại Điều 11, quy tắc vượt xe/rẽ hướng tại Điều 14, 15, quy định cho người điều khiển xe mô tô/xe đạp tại Điều 30, 31, người đi bộ tại Điều 32); các điều cấm trong an toàn giao thông đường sắt (Điều 9) và trách nhiệm an toàn giao thông đường thủy nội địa (quy định trang bị, sử dụng áo phao, dụng cụ nổi cá nhân và mớn nước an toàn).
• Bài 5: Bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội: Làm rõ khái niệm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; 11 phân vùng an ninh (chính trị, kinh tế, con người, thông tin, quốc phòng, tư tưởng - văn hóa, dân tộc, tôn giáo, biên giới, xã hội, đối ngoại); đấu tranh chống chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.
• Bài 6: Một số hiểu biết về an ninh mạng: Hệ thống hóa các khái niệm mạng, không gian mạng, an ninh mạng; nội dung Luật An ninh mạng 2018 (7 chương, 43 điều); danh mục các hành vi bị cấm; quyền trẻ em trên không gian mạng; và các giải pháp kỹ thuật bảo mật thông tin cá nhân (xác thực hai yếu tố, mật khẩu phức tạp, kiểm soát mạng không dây công cộng).
• Bài 8: Một số nội dung điều lệnh quản lí bộ đội và điều lệnh Công an nhân dân: Quy định chức trách, 10 lời thề danh dự, 12 điều kỷ luật của quân nhân; 5 lời thề danh dự, 10 điều kỷ luật và 6 điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân; quy tắc xưng hô ("đồng chí" - "tôi", "thủ trưởng", đáp từ "có", "rõ"); chế độ sinh hoạt trong ngày (11 chế độ làm việc); danh mục trang phục quân đội mẫu 2022 và công an nhân dân.
• Bài 9: Đội ngũ từng người không có súng: Chi tiết hóa kỹ thuật thực hiện động tác nghiêm (chân mở góc 45 độ), nghỉ (nghỉ cơ bản chùng gối trái, nghỉ hai chân rộng bằng vai), quay tại chỗ (phải, trái, nửa phải, nửa trái, đằng sau), chào và thôi chào (đội mũ cứng và không đội mũ), kỹ thuật đi đều, đứng lại, đổi chân khi đang đi đều và giậm chân.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu thiết lập nền tảng lý luận về quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, làm rõ mối quan hệ thống nhất giữa lịch sử truyền thống quân sự với hệ thống pháp luật thực định. Nội dung trang bị kiến thức phân loại chính xác các hành vi hợp pháp và bất hợp pháp trong đời sống xã hội dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước; xác lập nền tảng nhận thức về cấu trúc tổ chức, điều lệnh và kỷ luật nghiêm minh trong lực lượng vũ trang nhân dân.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích pháp lý: Nhận diện, đánh giá đúng sai các hành vi thực tế liên quan đến trật tự an toàn giao thông, phòng chống ma túy, bảo vệ an ninh thông tin và các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
• Kỹ năng phòng vệ và bảo mật thông tin cá nhân: Áp dụng các quy trình bảo đảm an toàn dữ liệu số cá nhân, phòng tránh mã độc, thiết lập xác thực đa yếu tố và nhận biết các phương thức lừa đảo trên mạng xã hội.
• Kỹ năng thực hành điều lệnh quân sự: Chuẩn hóa tư thế tác phong, thực hiện chuẩn xác các động tác đội ngũ cơ bản (nghiêm, nghỉ, quay các hướng, chào theo điều lệnh, đi đều và chuyển bước), hình thành thói quen kỷ luật, tính khẩn trương và sự thống nhất trong hành động tập thể.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tài liệu được thiết kế nhằm đáp ứng phương pháp giảng dạy kết hợp chặt chẽ giữa truyền thụ kiến thức lý luận, phân tích tình huống thực tế và huấn luyện thao tác thực hành:

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Giáo viên sử dụng tài liệu để thuyết trình các khái niệm học thuật và khung pháp lý, kết hợp trình chiếu các tư liệu ảnh lịch sử (ảnh thành lập Việt Nam Giải phóng quân 1944, biểu dương lực lượng của Ty Cảnh sát Hà Nội ngày 02-9-1945, ảnh Bác Hồ thăm đơn vị công an năm 1961).
• Phân tích tình huống pháp lý và thực tiễn (Case study): Vận dụng các sự kiện thực tế được đề cập trong bài (như công tác phòng chống dịch bệnh, vụ việc bạo loạn tại Bình Thuận tháng 6/2018, các chuyên án phòng chống tội phạm ma túy, các lỗi vi phạm luật an toàn giao thông) để học sinh thảo luận, nhận diện nguy cơ và đối chiếu với các điều khoản luật quy định.
• Huấn luyện thực hành thao trường: Đối với các bài học điều lệnh (Bài 8, Bài 9), phương pháp giảng dạy tuân thủ quy trình mẫu: làm mẫu động tác (làm nhanh, làm chậm có phân tích, làm tổng hợp), phân chia cử động tập luyện cá nhân, luyện tập theo tổ/tiểu đội và kiểm tra sửa sai theo từng khẩu lệnh (phân biệt rõ dự lệnh và động lệnh).
• Đánh giá và tự học: Hình thức đánh giá bao gồm kiểm tra lý thuyết (khả năng ghi nhớ mốc lịch sử, điều khoản pháp luật, trách nhiệm học sinh) và kiểm tra thực hành thao tác điều lệnh đội ngũ. Học sinh sử dụng tài liệu để tự ôn tập thông qua việc ghi nhớ các bảng tổng kết, quy tắc an toàn và tự rèn luyện tư thế, tác phong theo hướng dẫn kỹ thuật chi tiết.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật hệ thống văn bản pháp luật hiện hành: Nội dung tài liệu tích hợp chuẩn xác các văn bản luật mới và sửa đổi bổ sung như Luật An ninh mạng năm 2018, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Công an nhân dân, Luật Phòng, chống ma túy, Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017 (Chương XX về tội phạm ma túy) và các nghị định xử phạt vi phạm hành chính.
• Tích hợp các thách thức an ninh phi truyền thống: Ngoài các vấn đề quốc phòng truyền thống, tài liệu cập nhật các yếu tố an ninh phi truyền thống cấp thiết như an ninh mạng, bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân, ứng phó biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và an ninh nguồn nước.
• Chuẩn hóa thông tin quân trang, điều lệnh: Cập nhật mẫu đồng phục Quân đội nhân dân Việt Nam mới nhất năm 2022, đồng thời mô tả chi tiết các phân loại lễ phục, thường phục và trang phục chuyên dùng của lực lượng Công an nhân dân.
• Tính thực tiễn cao đối với lứa tuổi học sinh: Đưa ra các quy định cụ thể, sát sườn với đời sống học đường như quy định độ tuổi đi xe máy điện, xe gắn máy, quy tắc chở người trên xe máy/xe đạp, phòng chống bạo lực học đường và nhận diện các thủ đoạn tội phạm ma túy, tin giả trên Internet.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh trung học phổ thông: Đối tượng chính là học sinh khối lớp 10 THPT học tập môn GDQP&AN theo khung chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phục vụ học tập chính khóa và ôn tập kiểm tra định kỳ.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Học sinh cần nắm vững các kiến thức lịch sử Việt Nam cơ bản giai đoạn từ 1930 đến nay và kiến thức môn Giáo dục công dân cấp trung học cơ sở về ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức công dân.
• Giáo viên môn GDQP&AN: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực, làm căn cứ xây dựng giáo án lý thuyết, kế hoạch huấn luyện ngoại khóa và thiết kế bảng tiêu chí đánh giá kỹ năng điều lệnh của học sinh.
• Tài liệu tham khảo mở rộng: Phù hợp cho cán bộ đoàn trường, giám thị, học sinh các khối lớp khác cần tra cứu kiến thức pháp luật cơ bản về an toàn giao thông, an ninh mạng, quy định nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ công an nhân dân.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được xây dựng cho đối tượng nào và áp dụng trong phạm vi nào?
Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho học sinh khối lớp 10 của Trường THPT Đào Sơn Tây (TP. Hồ Chí Minh) trong năm học 2023 – 2024, tuân thủ theo chương trình GDQP&AN cấp trung học phổ thông của ngành Giáo dục.

2. Học sinh cần trang bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận tài liệu?
Người học cần nắm được kiến thức lịch sử cơ bản về các giai đoạn kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, giải phóng dân tộc và kiến thức giáo dục công dân nền tảng về quyền, nghĩa vụ công dân trong Hiến pháp.

3. Điểm khác biệt của tài liệu này so với giáo trình GDQP&AN bậc đại học là gì?
Tài liệu khối 10 tập trung vào việc hình thành nhận thức pháp luật cơ bản, giáo dục truyền thống lực lượng vũ trang và kỹ năng điều lệnh đội ngũ từng người không có súng; không đi sâu vào chiến thuật quân sự chuyên sâu, binh khí kỹ thuật hay chỉ huy tham mưu như cấp đại học.

4. Phương pháp nào giúp học sinh tự học và ôn tập hiệu quả nội dung trong tài liệu?
Học sinh nên hệ thống hóa các mốc thời gian lịch sử theo trục phát triển (1930-1945, 1945-1954, 1954-1975, 1975 đến nay), lập bảng so sánh các điều khoản luật và tự luyện tập các động tác điều lệnh trước gương dựa trên các phân tích kỹ thuật và khẩu lệnh có trong bài.

5. Có những nguồn văn bản pháp lý chính nào được trích dẫn trực tiếp trong tài liệu?
Tài liệu trích dẫn trực tiếp các đạo luật: Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Công an nhân dân, Luật Phòng, chống ma túy, Luật Giao thông đường bộ, Luật An ninh mạng 2018, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) và các Nghị định của Chính phủ.

---

Kết luận

Tài liệu môn GDQP&AN Khối 10 của Trường THPT Đào Sơn Tây là văn bản học thuật tổng hợp, cung cấp cấu trúc kiến thức mạch lạc từ lịch sử vẻ vang của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam đến các quy chuẩn pháp lý và kỹ năng an ninh đời sống hiện đại. Lộ trình học tập đề xuất là tiếp cận tuần tự từ việc bồi dưỡng nhận thức tư tưởng lịch sử, nắm vững các quy định pháp luật thực định, đến rèn luyện nghiêm túc kỹ năng điều lệnh và nâng cao trách nhiệm của cá nhân học sinh đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để mở rộng tri thức, người học có thể đối chiếu trực tiếp với toàn văn các bộ luật chuyên ngành đã được trích dẫn trong tài liệu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Sæ GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TP. Hâ CHÍ MINH TR£äNG THPT ĐÀO S¡N TÂY TÀI LIÞU MÔN GDQP&AN KHàI LâP 10 (tài lißu dành cho hãc sinh dùng đÅ ôn tÁp/ hãc tÁp môn GDQP&AN) Nhóm CM: Quác Phòng-An Ninh NM HâC 2023 – 2024 Bài 1: LàCH SĈ, TRUYÂN THàNG CĂA LĀC L£þNG Vi TRANG NHÂN DÂN VIÞT NAM I. Lách sĉ, bÁn chÃt, truyÃn tháng căa quân đái nhân dân Vißt Nam 1. Lách sĉ hình thành, phát triÅn a.

Tć 1930 – 1945: giai đo¿n hình thành + Những đội vũ trang đầu tiên của Việt Nam do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đ¿o là: Đội tự vệ công nông, Đội du kích Bắc Sơn, Trung đội cứu quốc quân,. + Ngày 22-12-1944, theo chỉ thị của Hồ Chí Minh, Đội Việt Nam Tuyên truyÁn giải phóng quân được thành lập. Đội Việt Nam giải phóng quân những ngày đầu thành lập + Tháng 4-1945, Việt Nam giải phóng quân ra đời trên cơ sở hợp nhất giữa Đội Việt Nam Tuyên truyÁn giải phóng quân và lực lượng Cứu quốc quân b. Tć 1945 – 1954: giai đo¿n phát triÅn trong kháng chiÁn cháng Pháp + Ngày 22-5-1946, Quân đội Quốc gia Việt Nam được thành lập.

Từ nm 1950 đổi tên là Quân đội nhân dân Việt Nam + Quân đội nhân dân Việt Nam đã cùng toàn dân đánh b¿i âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của quân đội Pháp lên chi¿n khu Việt Bắc (1947) và giành thắng lợi trong chi¿n cuộc Đông Xuân (1953 – 1954), đỉnh cao là chi¿n dịch Điện Biên Phủ (1954). 1954 – 1975: giai đo¿n phát triÅn trong kháng chiÁn cháng M*: quân đội nhân dân Việt Nam lớn m¿ng không ngừng, chi¿n đấu anh dũng, đánh b¿i các lo¿i hình chi¿n tranh; k¿t thúc bằng chi¿n dịch Hồ Chí Minh (nm 1975). 1975 – nay: Giai đo¿n xây dāng và bÁo vß tå quác Vißt Nam xã hái chă ngh*a + Quân đội nhân dân ti¿p tục cùng toàn Đảng, toàn dân đấu tranh bảo vệ Tổ quốc + Làm nòng cốt trong xây dựng quốc phòng toàn dân, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Duyệt binh trong lễ kỉ kiệm 77 năm thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 2.

BÁn chÃt và truyÃn tháng a. BÁn chÃt: - Là đội quân cách m¿ng, mang bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc - Đặt dưới sự lãnh đ¿o tuyệt đối, trực ti¿p vÁ mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam. TruyÃn tháng: - Trung thành vô h¿n với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; - Quy¿t chi¿n, quy¿t thắng, bi¿t đánh, bi¿t thắng - Gắn bó máu thịt với nhân dân, quân với dân một ý chí. Trang - 2 - - Đoàn k¿t nội bộ, cán bộ, chi¿n sĩ bình đẳng vÁ quyÁn lợi và nghĩa vụ, thương yêu giúp đỡ nhau - Kỉ luật tự giác, nghiêm minh, độc lập tự chủ, tự lực tự cường, cần kiệm, tôn trọng và bảo vệ của công.

- Sống trong s¿ch, lành m¿nh, có vn hóa, trung thực, khiêm tốn, giải dị, l¿c quan. - Đoàn k¿t quốc t¿ trong sáng, thuỷ chung, chí nghĩa chí tình. Lực lượng quân đội hỗ trợ nhân dân gặt lúa sau bão 3. Nét c¢ bÁn căa nghß thuÁt quân sā - K¿t hợp sáng t¿o nhiÁu cách đánh, nhiÁu hình thức đấu tranh - Đánh tiêu diệt có trọng điểm - Đánh bằng mưu, k¿, th¿, thời - H¿n ch¿ chỗ m¿nh, khoét sâu chỗ y¿u của địch để đánh địch.

Lách sĉ, bÁn chÃt, truyÃn tháng căa công an nhân dân Vißt Nam 1. Lách sĉ hình thành, phát triÅn a. Tć 1930 – 1945: giai đo¿n hình thành + Trước nm 1945, Đảng Cộng sản Đông Dương đã thành lập các Đội Tự vệ đỏ, Đội Tự vệ công nông, Ban Công tác đội, Đội Tự vệ cứu quốc, Đội Trinh sát, Đội Hộ lương diệt ác…. + Ngày 19-8-1945, Công an nhân dân Việt Nam ra đời Trang - 3 - Nhân viên Ty Cảnh sát Hà Nội biểu dương lực lượng trong ngày 2/9/1945 + Ngày 21-02-1946, Việt Nam công an vụ ra đời trên cơ sở hợp nhất giữa Sở Cảnh sát và Sở Liêm phóng toàn quốc b.

Tć 1948 – 1953: giai đo¿n phát triÅn trong kháng chiÁn cháng Pháp + Nha Công an Trung ương đổi tên thành Thứ bộ Công an, sau đó thành Bộ Công an vào nm 1953. + Công an nhân dân thực hiện đấu tranh chống phản động cách m¿ng và tội ph¿m trong vùng địch t¿m chi¿m, vùng tranh chấp… c. Tć nm 1954 – 1975 giai đo¿n phát triÅn trong kháng chiÁn cháng M* + Đấu tranh chống phản động cách m¿ng, tội ph¿m và chi viện cho miÁn Nam. + Làm thất b¿i âm mưu chia cắt đất nước lâu dài của đ¿ quốc Mỹ và bè lũ tay sai, giải phóng miÁn Nam thống nhất đất nước.

Trang - 4 - Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm đơn vị Công an bảo vệ Thủ đô Hà Nội (năm 1961) d. Tć 1975 – nay: giai đo¿n xây dāng và bÁo vß Tå quác Vißt Nam xã hái chă ngh*a + Bộ Công an và một phần Bộ Nội vụ hợp nhất thành Bộ Nội vụ Công an nhân dân. Từ nm 1998, Bộ Nội vụ đổi tên thành Bộ Công an. + Công an nhân dân thực hiện nhiệm vụ: đấu tranh chống địch lợi dụng các vấn đÁ dân tộc, tôn giáo; phòng, chống b¿o lo¿n; Chống chi¿n tranh xâm lược biên giới Tây Nam và chi¿n tranh biên giới phía Bắc; Đấu tranh chống tội ph¿m, giữ gìn trật tự, an ninh xã hội… 2.

BÁn chÃt và truyÃn tháng a. BÁn chÃt: Công an nhân dân mang bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc, đặt dưới sự lãnh đ¿o tuyệt đối, trực ti¿p vÁ mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam. TruyÃn tháng - Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng Cộng sản Việt Nam, với Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nhân dân Việt Nam, chi¿n đấu anh dũng không ng¿i hi sinh vì nÁn độc lập, tự do, chủ quyÁn, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, vì an ninh Tổ quốc. - Công an nhân dân từ nhân dân mà ra, gắn bó chặt chẽ với nhân dân, vì nhân dân phục vụ, dựa vào dân để làm việc và chi¿n đấu thắng lợi.

- Công an nhân dân không ngừng tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đ¿o đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, có lối sống trong s¿ch, lành m¿nh, trung thực, khách quan. Trang - 5 - - Phát huy cao độ tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, tận tụy với công việc, vượt qua mọi khó khn, thử thách, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. - Nội bộ đoàn k¿t, thống nhất, dân chủ, kỉ luật nghiêm minh, phối hợp hiệp đồng chặt chẽ với các cấp, các ngành, các lực lượng. - Luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, bí mật, mưu trí, dũng cảm, khôn khéo, tích cực phòng ngừa, chủ động ti¿n công kẻ địch và bọn tội ph¿m.

- Không ngừng học tập nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ và nng lực công tác, ti¿p thu, vận dụng sáng t¿o, hiệu quả thành tựu khoa học - kĩ thuật và công nghệ phục vụ công tác, chi¿n đấu. - Nêu cao tinh thần đoàn k¿t quốc t¿ trong sáng, thuỷ chung, chỉ nghĩa, chỉ tình Chiến sĩ công an nhân dân giúp dân khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra III. Lách sĉ, truyÃn tháng căa dân quân tā vß 1. Lách sĉ hình thành, phát triÅn a.

Tć 1935 – 1945: giai đo¿n hình thành + Ngày 28-3-1935 trở thành ngày truyÁn thống của lực lượng Dân quân tự vệ. + Lực lượng Dân quân tự vệ và du kích đã cùng toàn dân ti¿n hành thắng lợi cuộc Tổng khởi nghĩa và giành chính quyÁn tháng 8-1945 Trang - 6 - Lực lượng tự vệ Hà Nội biểu dương lực lượng trong ngày 2/9/1945 b. Tć 1945 – 1954: giai đo¿n phát triÅn trong kháng chiÁn cháng Pháp + Lực lượng dân quân tự vệ và du kích phát triển rộng khắp cả nước và ngày càng lớn m¿nh + Dân quân tự vệ là thành phần của lực lượng vũ trang ba thứ quân, cùng nhân dân xây dựng làng xã chi¿n đấu, góp phần giành thắng lợi quy¿t định trong chi¿n dịch Điện Biên Phủ. Tć 1954 – 1975: giai đo¿n phát triÅn trong kháng chiÁn cháng M* + Lực lượng Dân quân du kích hai miÁn Nam, Bắc k¿t hợp cùng Quân đội nhân dân cùng lực lượng vũ trang và toàn dân làm nên chi¿n thắng 30- 4 -1975, giải phóng miÁn Nam, thống nhất đất nước.

Tć 1975 – nay: giai đo¿n xây dāng và bÁo vß Tå quác Vißt Nam xã hái chă ngh*a Lực lượng dân quân tự vệ làm nòng cốt trong việc: + Giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả chi¿n tranh, hậu quả thiên tai và các sự cố khác + Vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước + Tích cực thực hiện các chương trình phát triển kinh t¿ - xã hội ở địa phương, cơ sở. Trang - 7 - Lực lượng dân quân tự vệ giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả do mữa bão gây ra 2. Vá trí và truyÃn tháng - Vá trí: + Là thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân; + Đặt dưới sự lãnh đ¿o của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự quản lí thống nhất, trực ti¿p của chính phủ; sự chỉ huy cao nhất của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. - TruyÃn tháng: + Luôn trung thành với Tổ quốc, nhân dân và sự nghiệp cách m¿ng.

+ Chi¿n đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm; + Lao động, học tập và công tác sáng t¿o, hiệu quả. Trang - 8 - BÀI 2: NàI DUNG C¡ BÀN MàT Sà LUÀT VÂ QUàC PHÕNG VÀ AN NINH VIÞT NAM I. Nái dung c¢ bÁn căa LuÁt giáo dāc quác phòng và an ninh 1. Māc tiêu giáo dāc quác phòng và an ninh (ĐiÃu 4) - Giáo dục cho công dân vÁ ki¿n thức quốc phòng và an ninh để phát huy tinh thần yêu nước, truyÁn thống dựng nước và giữ nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nâng cao ý thức, trách nhiệm, tự giác thực hiện nhiệm vụ quốc phòng và an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

QuyÃn và trách nhißm căa công dân và giáo dāc quác phòng và an ninh ( ĐiÃu 7) - Công dân có quyÁn và trách nhiệm học tập, nghiên cứu để nắm vững ki¿n thức quốc phòng và an ninh. - Người tham gia giáo dục quốc phòng và an ninh được hưởng ch¿ độ, chính sách theo quy định của pháp luật.