Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh tại TP. Hồ Chí Minh: Chiến Lược Bảo Vệ Tổ Quốc

Khám phá những kiến thức trọng tâm trong môn giáo dục quốc phòng và an ninh lớp 11, giúp học sinh nắm vững nội dung và kỹ năng cần thiết.

• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm
• Chuyên ngành: Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh
• Đề tài: Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh tại TP. Hồ Chí Minh: Chiến Lược Bảo Vệ Tổ Quốc
• Loại tài liệu: tài liệu
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: BÀO VÀ CHĂ QUYỀN, LÃNH THỔ, BIÊN GIỚI QUỐC GIA NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
• 1.1. Một số nội dung chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới
• 1.2. Một số nội dung cơ bản của Luật Biển Việt Nam
• 1.2.1. Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982
• 1.2.2. Luật Biển Việt Nam
• 1.3. Một số nội dung về chủ quyền lãnh thổ
• 1.3.1. Chủ quyền lãnh thổ
• 1.3.2. Biên giới quốc gia
• 1.3.3. Khu vực biên giới
• 1.3.4. Các hành vi bị nghiêm cấm
• 1.4. Trách nhiệm quản lí, xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia
• 1.4.1. Trách nhiệm của công dân
• 1.4.2. Trách nhiệm của học sinh
• 2. BÀI 2: LUẬT NGHĨA VỤ QUÂN SỰ VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA HỌC SINH
• 2.1. Một số nội dung cơ bản của Luật nghĩa vụ quân sự
• 2.1.1. Nghĩa vụ quân sự, đối tượng đăng kí nghĩa vụ quân sự và hồ sơ, thủ tục đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu
• 2.1.1.1. Nghĩa vụ quân sự và đối tượng đăng kí nghĩa vụ quân sự
• 2.1.1.2. Đối tượng không được đăng kí nghĩa vụ quân sự
• 2.1.1.3. Hồ sơ, thủ tục đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu
• 2.1.2. Nhập ngũ
• 2.1.2.1. Độ tuổi, tiêu chuẩn và thời gian gọi công dân khám sức khỏe, nhập ngũ
• 2.1.2.2. Tạm hoãn gọi nhập ngũ và miễn gọi nhập ngũ
• 2.1.3. Tại ngũ
• 2.1.3.1. Nghĩa vụ phục vụ tại ngũ
• 2.1.3.2. Công nhận hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ trong thời bình
• 2.1.3.3. Thời hạn phục vụ tại ngũ của hạ sĩ quan, binh sĩ
• 2.1.3.4. Chế độ, chính sách của công dân trong thực hiện nghĩa vụ quân sự
• 2.1.4. Phòng, chống vi phạm của pháp luật về thực hiện nghĩa vụ quân sự
• 2.1.4.1. Các hành vi bị nghiêm cấm
• 2.1.4.2. Xử phạt vi phạm hành chính
• 2.2. Một số nội dung cơ bản nghĩa vụ đánh cá của chính phủ và thực hiện nghĩa vụ tham gia công an nhân dân
• 2.2.1. Đối tượng
• 2.2.2. Tiêu chuẩn
• 2.2.3. Hồ sơ, thủ tục

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh tại TP

Giáo dục quốc phòng và an ninh (GDQP&AN) tại TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Chương trình GDQP&AN được triển khai từ cấp trung học phổ thông, nhằm trang bị kiến thức cơ bản về quốc phòng, an ninh, và các kỹ năng cần thiết để bảo vệ đất nước. Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình an ninh quốc gia có nhiều biến động, việc giáo dục quốc phòng và an ninh càng trở nên cấp thiết.

1.1. Mục tiêu của Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh

Mục tiêu chính của GDQP&AN là bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Chương trình này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc mà còn khuyến khích tinh thần yêu nước và trách nhiệm công dân.

1.2. Vai trò của GDQP AN trong giáo dục

GDQP&AN góp phần hình thành nhân cách, đạo đức và lối sống cho học sinh. Nó giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm đối với xã hội.

II. Thách thức trong việc triển khai Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh

Việc triển khai GDQP&AN tại TP. Hồ Chí Minh gặp phải nhiều thách thức. Đầu tiên, sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và trang thiết bị giảng dạy là một vấn đề lớn. Thứ hai, sự quan tâm của phụ huynh và học sinh đối với môn học này còn hạn chế, dẫn đến việc học sinh không thực sự nghiêm túc trong việc tiếp thu kiến thức.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất

Nhiều trường học chưa có đủ trang thiết bị cần thiết để giảng dạy GDQP&AN, điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất là cần thiết để nâng cao hiệu quả giáo dục.

2.2. Nhận thức của học sinh và phụ huynh

Nhiều phụ huynh và học sinh chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của GDQP&AN. Điều này dẫn đến việc học sinh không chú trọng đến môn học, ảnh hưởng đến kết quả học tập và sự phát triển toàn diện.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả trong Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh

Để nâng cao hiệu quả của GDQP&AN, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và phù hợp. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành sẽ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả hơn. Ngoài ra, việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng là một xu hướng cần thiết.

3.1. Kết hợp lý thuyết và thực hành

Việc tổ chức các buổi thực hành, diễn tập sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về các tình huống thực tế trong quốc phòng và an ninh. Điều này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng cần thiết.

3.2. Sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

Công nghệ thông tin có thể được sử dụng để tạo ra các bài giảng sinh động và hấp dẫn hơn. Việc áp dụng các phần mềm mô phỏng và video sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn về các vấn đề quốc phòng và an ninh.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh

GDQP&AN không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong đời sống. Học sinh được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để tham gia vào các hoạt động bảo vệ Tổ quốc, từ đó góp phần xây dựng một xã hội an toàn và ổn định.

4.1. Tham gia các hoạt động cộng đồng

Học sinh có thể tham gia vào các hoạt động tình nguyện, bảo vệ môi trường, và các chương trình an ninh cộng đồng. Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh rèn luyện kỹ năng mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm với xã hội.

4.2. Đóng góp vào an ninh quốc gia

Học sinh được khuyến khích tham gia vào các chương trình giáo dục quốc phòng, từ đó có thể trở thành những công dân có trách nhiệm, sẵn sàng tham gia bảo vệ Tổ quốc khi cần thiết.

V. Kết luận về Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh tại TP

GDQP&AN tại TP. Hồ Chí Minh là một phần không thể thiếu trong hệ thống giáo dục quốc dân. Việc nâng cao chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh sẽ góp phần bảo vệ Tổ quốc, xây dựng một xã hội an toàn và phát triển bền vững. Cần có sự quan tâm hơn nữa từ các cấp chính quyền, nhà trường và gia đình để GDQP&AN thực sự trở thành một môn học quan trọng trong chương trình giáo dục.

5.1. Tương lai của Giáo Dục Quốc Phòng và An Ninh

Trong tương lai, GDQP&AN cần được cải tiến và đổi mới để phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và tăng cường sự tham gia của cộng đồng sẽ là chìa khóa để nâng cao hiệu quả giáo dục.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong GDQP AN

Cộng đồng cần tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh, từ đó tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Những kiến thức trọng tâm trong môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh (GDQP&AN) khối lớp 11" do Trường THPT Đào Sơn Tây trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo TP. Hồ Chí Minh biên soạn, hoàn thành thông qua tổ chuyên môn vào tháng 8 năm 2023. Văn bản được xây dựng dựa trên khung chuẩn kiến thức của Thông tư số 46 từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời bám sát cấu trúc sách giáo khoa GDQP&AN lớp 11 thuộc bộ sách Cánh Diều do Nhà xuất bản Đại học Sư phạm phát hành năm 2023.

Trong chương trình đào tạo phổ thông cấp trung học, tài liệu giữ vị trí hệ thống hóa toàn bộ kiến thức lý thuyết pháp lý, an ninh quốc phòng và kỹ thuật quân sự cơ bản dành cho học sinh lớp 11. Mục tiêu học tập (learning outcomes) của tài liệu tập trung vào ba trụ cột:

1. Nhận thức chuẩn xác về chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia, các quy định pháp luật hiện hành về biển, nghĩa vụ quân sự, an ninh trật tự xã hội và bảo vệ môi trường.
2. Nắm vững nguyên lý cấu tạo, tính năng chiến thuật và kỹ năng tháo lắp súng bộ binh, hiểu rõ đặc tính kỹ thuật của các loại thuốc nổ và vật liệu nổ thông dụng.
3. Xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm pháp lý của công dân và học sinh trong công tác quốc phòng toàn dân và phòng không nhân dân.

Tài liệu tiếp cận nội dung theo phương pháp trực quan, phân định rành mạch giữa các khái niệm lý luận, căn cứ pháp luật và quy trình thao tác kỹ thuật thực hành. Cấu trúc văn bản gồm 7 bài học then chốt, sắp xếp theo trình tự logic từ nhận thức chiến lược vĩ mô đến các quy phạm pháp luật chuyên ngành và kỹ năng quân sự cá nhân.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung tài liệu được chia thành 7 bài học trọng tâm:

• Bài 1: Bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ, biên giới quốc gia nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Trình bày mục tiêu, quan điểm chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; nội dung Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982, gồm 320 điều, 9 phụ lục, được Quốc hội Việt Nam phê chuẩn ngày 23/6/1994, có hiệu lực từ 16/11/1994); quy định Luật Biển Việt Nam (7 chương, 55 điều) xác định các vùng biển (nội thủy, lãnh hải 12 hải lý, tiếp giáp lãnh hải 12 hải lý, đặc quyền kinh tế 200 hải lý, thềm lục địa tối đa 350 hải lý); phân định ranh giới lãnh thổ trên đất liền, trên biển, trong lòng đất và trên không (khu vực biên giới trên không rộng 10 km từ biên giới trở vào).
• Bài 2: Luật Nghĩa vụ quân sự và trách nhiệm của học sinh: Cung cấp quy định đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu (nam đủ 17 tuổi, nữ đủ 18 tuổi có ngành nghề chuyên môn phù hợp); độ tuổi gọi nhập ngũ (từ đủ 18 đến hết 25 tuổi; công dân có trình độ cao đẳng, đại học đã tạm hoãn thì kéo dài đến hết 27 tuổi); thời hạn phục vụ tại ngũ trong thời bình là 24 tháng (kéo dài không quá 6 tháng trong trường hợp đặc biệt); tiêu chuẩn, chế độ chính sách theo Nghị định 13/2016/NĐ-CP, Nghị định 27/2016/NĐ-CP; tiêu chuẩn và hồ sơ tham gia thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân.
• Bài 3: Phòng chống tệ nạn xã hội ở Việt Nam trong thời kì hội nhập quốc tế: Phân tích định nghĩa tội phạm theo Bộ luật Hình sự (quy định tại 14 chương từ Chương XIII đến Chương XXVI); phương thức hoạt động của tội phạm công nghệ cao (can thiệp hệ điều hành, khai thác lỗ hổng bảo mật, phát tán mã độc); định nghĩa và chế tài xử lý các tệ nạn xã hội gồm ma túy, mại dâm, cờ bạc, mê tín dị đoan.
• Bài 4: Một số vấn đề và vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường: Xác định định nghĩa môi trường, thành phần môi trường, an ninh môi trường; tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, di cư tự do và an ninh lương thực; quy định bảo vệ môi trường đất, nước (nước mặt, nước ngầm, nước biển), không khí; chế tài xử phạt hành chính theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP và xử lý hình sự theo Điều 235 đến Điều 246 Bộ luật Hình sự.
• Bài 5: Kiến thức phổ thông về phòng không nhân dân: Khái niệm, vị trí, chức năng, nguyên tắc tổ chức; 5 lực lượng chuyên môn phòng không nhân dân; phân tích mục tiêu và thủ đoạn tiến công hỏa lực đường không của địch; hoạt động phòng không nhân dân thời bình (4 cấp Ban Chỉ đạo: Trung ương, Quân khu, Tỉnh, Huyện; xây dựng công trình phòng tránh, huấn luyện diễn tập) và thời chiến (tổ chức trinh sát, báo động, 3 hình thức sơ tán, đánh địch tầm thấp và 4 tuyến cứu thương).
• Bài 6: Giới thiệu một số loại súng bộ binh, thuốc nổ, vật cản và vũ khí tự tạo: Tính năng, cấu tạo 11 bộ phận chính của súng tiểu liên AK, súng trường CKC; quy trình tháo 7 bước và lắp 7 bước súng tiểu liên AK; đặc tính lý hóa của thuốc nổ TNT (nóng chảy ở 81 °C, cháy ở 310 °C, nổ ở 350 °C) và thuốc nổ C4 (cháy ở 190 °C, nổ ở 201 °C); cấu tạo và nguyên lý của kíp thường (10 cỡ), nụ xùy, dây cháy chậm (tốc độ cháy trung bình 1 cm/s); phân loại vật cản (tự nhiên, nhân tạo gồm vật cản nổ và không nổ) và vũ khí tự tạo.
• Bài 7: Pháp luật về quản lí vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ: Định nghĩa và phân loại vũ khí (vũ khí quân dụng nhóm 1 và nhóm 2, súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao); quy định về vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; các hành vi nghiêm cấm tại Điều 5 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; chế tài xử phạt vi phạm hành chính tại Điều 11 Nghị định 144/2021/NĐ-CP và truy cứu trách nhiệm hình sự tại Điều 304 đến Điều 308 Bộ luật Hình sự.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu thiết lập hệ thống lý luận dựa trên ba nền tảng:

1. Nền tảng pháp lý quốc gia và quốc tế: Hệ thống hóa các văn bản luật thực định (Hiến pháp, Luật Biển Việt Nam, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Bộ luật Hình sự) và các điều ước quốc tế (UNCLOS 1982).
2. Nền tảng học thuyết quốc phòng toàn dân: Nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt; xây dựng sức mạnh tổng hợp kết hợp thế trận an ninh nhân dân, phòng thủ khu vực và thế trận phòng không nhân dân đối không.
3. Nền tảng kỹ thuật - công nghệ cơ bản: Cơ chế trích khí thuốc phản lực của vũ khí bộ binh, phản ứng hóa nổ của vật liệu nổ quân dụng, và các cơ chế tấn công thông tin trong không gian mạng.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật quân sự: Nắm đúng trình tự kỹ thuật tháo và lắp súng tiểu liên AK qua 7 bước chuẩn; xác định cự ly bắn ngắm từ thước ngắm 1 đến 8 (tương ứng cự ly 100 m đến 800 m); kỹ thuật xác định chiều dài dây cháy chậm dựa trên tốc độ cháy (1 cm/s).
• Kỹ năng phân tích, nhận diện pháp lý: Phân biệt các vùng biển thuộc chủ quyền và quyền tài phán; nhận diện các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, vũ khí, tệ nạn xã hội và an ninh mạng.
• Kỹ năng ứng phó tình huống khẩn cấp: Kỹ năng sơ tán, ẩn nấp hầm hào khi có báo động phòng không; quy trình sơ cứu ban đầu theo 4 tuyến y tế khi xảy ra tiến công hỏa lực đường không.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach)

Tài liệu kết hợp giữa phương pháp diễn giải văn bản quy phạm pháp luật và mô hình hóa thao tác kỹ thuật cơ học. Lý thuyết chính trị - an ninh được giảng dạy thông qua việc phân tích trực tiếp các điều luật hiện hành, giúp người học hiểu rõ ranh giới pháp lý của từng hành vi cụ thể thay vì tiếp cận trừu tượng.

Tình huống thực tiễn và bài tập (Case studies & Practical exercises)

• Tình huống pháp luật: Đưa ra các trường hợp vi phạm cụ thể (trốn tránh khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, tàng trữ trái phép công cụ hỗ trợ, xả rác thải không qua xử lý theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, xâm nhập tài khoản mạng xã hội trái phép) để học sinh đối chiếu khung hình phạt hành chính hoặc hình sự tương ứng.
• Thực hành kỹ thuật: Thực hành thao tác tháo lắp thông thường súng tiểu liên AK trên bàn hoặc bạt theo đúng 7 bước; kiểm tra chuyển động của bệ khóa nòng, khóa nòng và bộ phận cò.

Đánh giá và hướng dẫn tự học

• Đánh giá kiến thức: Kiểm tra trắc nghiệm và tự luận về các mốc thời gian pháp lý (tháng 4 gọi đăng ký NVQS lần đầu, khám sức khỏe từ 01/11 đến 31/12, giao nhận quân vào tháng 2 hoặc tháng 3), các thông số kỹ thuật vũ khí (sơ tốc 710 m/s của súng AK, nhiệt độ nổ 350 °C của TNT).
• Định hướng tự nghiên cứu: Học sinh sử dụng tài liệu để lập bảng so sánh tính năng giữa súng CKC và súng AK, phân biệt thẩm quyền xử lý giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự trong quản lý vũ khí, vật liệu nổ.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Cập nhật hệ thống văn bản pháp lý mới:
   • Áp dụng Bộ luật Hình sự hiện hành trong việc định danh các khung tội phạm và nhóm tội danh về môi trường (Điều 235 - 246), tội danh về vũ khí, vật liệu nổ (Điều 304 - 308).
   • Tích hợp Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
   • Tích hợp Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07/07/2022 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, bao gồm quy định phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn.
2. Mở rộng các khái niệm an ninh phi truyền thống:
   • Bổ sung chi tiết về tội phạm sử dụng công nghệ cao: hành vi chiếm đoạt quyền quản trị, khai thác lỗ hổng bảo mật, can thiệp truyền tải dữ liệu, phát tán chương trình độc hại.
   • Định lượng và chuẩn hóa khái niệm an ninh môi trường, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và hiện tượng di cư tự do do suy thoái sinh thái.
3. Chuẩn hóa thông số kỹ thuật và quy chuẩn an toàn:
   • Hệ thống hóa thông số kỹ thuật vũ khí cá nhân (súng AK nặng 3,8 kg, lắp đủ 30 viên đạn tăng 0,5 kg; tốc độ bắn phát một 40 phát/phút, liên thanh 100 phát/phút).
   • Quy định an toàn chất nổ: C4 nhào nặn được ở -30 °C đến 50 °C; kíp nổ phân chia 10 cỡ số; tốc độ cháy của dây cháy chậm trong không khí đạt 1 cm/s.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh khối 11 cấp Trung học phổ thông: Sử dụng làm tài liệu học tập, ôn tập lý thuyết và chuẩn bị thực hành cho môn học GDQP&AN theo chương trình giáo dục phổ thông.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững kiến thức GDQP&AN khối 10 (nền tảng về lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam, truyền thống lực lượng vũ trang) và kiến thức môn Giáo dục kinh tế và Pháp luật lớp 10.
• Giáo viên bộ môn GDQP&AN: Sử dụng làm tài liệu chuẩn hóa nội dung giảng dạy, biên soạn giáo án, đề kiểm tra định kỳ và tổ chức hội thao kỹ thuật quân sự cấp trường.
• Cán bộ quản lý và tự nghiên cứu: Làm tài liệu tham khảo cho cán bộ phụ trách công tác quân sự cơ sở, cán bộ Đoàn trường học và cá nhân có nhu cầu tìm hiểu các quy định cơ bản về Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Biển và phòng không nhân dân.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được thiết kế dành cho học sinh lớp 11 hệ trung học phổ thông, giáo viên giảng dạy môn GDQP&AN tại các trường phổ thông và cán bộ phụ trách công tác quân sự học đường.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần có kiến thức cơ bản về pháp luật công dân, các hiểu biết căn bản về địa lý lãnh thổ Việt Nam và kỹ năng an toàn thể chất đã được trang bị ở cấp trung học cơ sở và lớp 10.

3. Điểm khác biệt của tài liệu này so với các tài liệu tổng kết khác là gì?

Tài liệu trích xuất chính xác các định lượng kỹ thuật quân sự (thông số súng AK, đặc tính thuốc nổ TNT/C4, tốc độ cháy dây cháy chậm) và dẫn chiếu trực tiếp đến các điều khoản trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Luật Biển 2012, Luật NVQS 2015, Nghị định 144/2021/NĐ-CP, Nghị định 45/2022/NĐ-CP).

4. Làm sao để tự học và ghi nhớ các nội dung kỹ thuật hiệu quả?

Người học nên phân chia tài liệu thành 2 nhóm nội dung:

• Nhóm pháp luật - chính trị: Lập bảng tóm tắt đối tượng, thẩm quyền, độ tuổi và mức xử phạt.
• Nhóm kỹ thuật - quân sự: Ghi nhớ các bước tháo lắp theo nguyên tắc thuận nghịch (tháo trước thì lắp sau) và liên kết đặc tính chất nổ với ngưỡng nhiệt độ phản ứng.

5. Có tài liệu bổ trợ nào đi kèm với giáo trình?

Tài liệu được sử dụng kết hợp cùng Sách giáo khoa GDQP&AN lớp 11 (Bộ Cánh Diều, NXB Đại học Sư phạm), tranh vẽ kỹ thuật cấu tạo súng tiểu liên AK, mô hình học cụ súng bộ binh, mô hình vật cản và các văn bản luật thực định liên quan.

---

Kết luận

Tài liệu "Những kiến thức trọng tâm trong môn học GDQP&AN khối lớp 11" của Trường THPT Đào Sơn Tây là bản tóm lược học thuật chuẩn xác, hệ thống hóa đầy đủ 7 chuyên đề lý thuyết và kỹ thuật thực hành. Văn bản cung cấp lộ trình học tập logic từ nhận thức pháp luật bảo vệ Tổ quốc đến năng lực thực hành kỹ thuật quân sự cơ bản. Học sinh và giáo viên có thể tra cứu song song cùng sách giáo khoa GDQP&AN lớp 11 bộ Cánh Diều và các nghị định pháp luật chuyên ngành để phục vụ công tác giảng dạy và kiểm tra đánh giá.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Sì GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TP. Hà CHÍ MINH TR£êNG THPT ĐÀO S¡N TÂY NHĀNG KI¾N THĄC TRæNG TÂM TRONG MÔN HæC GDQP&AN KHÞI LèP 11. “Tài liệu được biên soạn theo thông tư 46; theo sách giáo khoa GDQP&AN lớp 11, Bộ cánh diều, nhà xuất bản Đại học sư phạm 2023; được thông qua tổ chuyên môn 08/2023) TP.HCM 8/2023 BÀI 1: BÀO Và CHĂ QUYÀN, LÃNH THâ, BIÊN GIèI QUÞC GIA N£èC CæNG HÒA Xà HæI CHĂ NGH)A VIàT NAM I. Mçt sß nçi dung chi¿n l¤ÿc bÁo vá Tã qußc Viát Nam xã hçi chă ngh*a trong tình hình méi 1.

Mục tiêu - Bảo vệ vững chắc độc lập, chÿ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ cÿa Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân, chế độ xã hội chÿ nghĩa, nền văn hoá và lợi ích quốc gia - dân tộc; - Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, an ninh con người; - Xây dựng xã hội trật tự, kỉ cương, an toàn, lành mạnh để phát triển đất nước theo định hướng xã hội chÿ nghĩa. Quan điểm - Giữ vững sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt cÿa Đảng đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. - Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chÿ nghĩa xã hội. Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội là lợi ích cao nhất cÿa đất nước.

- Kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phát huy cao nhất sāc mạnh cÿa dân tộc kết hợp với sāc mạnh cÿa thời đại. Phát huy mạnh mẽ nội lực là nhân tố quyết định, đồng thời tranh thÿ tối đa mọi thuận lợi từ bên ngoài. - Xây dựng sāc mạnh tổng hợp cÿa đất nước về chính trị, tư tưởng, kinh tế, xã hội, văn hoá, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Phát huy sāc mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cÿa cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo cÿa Đảng, sự quản lí cÿa Nhà nước, lực lượng vũ trang làm nòng cốt. Trang - 1 - - Quán triệt đường lối độc lập, tự chÿ, đồng thời chÿ động, tích cực hội nhập quốc tế. Kiên trị chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hoá, đa dạng hoá. - Vận dụng đúng đắn quan điểm về đối tác, đối tượng: + Những ai tôn trọng độc lập, chÿ quyền, thiết lập và mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi với Việt Nam đều là đối tác; + Bất kì thế lực nào có âm mưu và hành động chống phá mục tiêu cÿa nước ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đều là đối tượng cÿa chúng ta.

Mçt sß nçi dung công ¤éc căa Liên hÿp qußc vÁ LuÁt biển năm 1982 và LuÁt biển Viát Nam 2. Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 - Công ước cÿa Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 gồm 320 điều và 9 phụ lục, quy định về ranh giới lãnh hải, vùng tiếp giáp, thềm lục địa; vùng biển dùng chung, giải quyết các tranh chấp trên biển; bảo vệ môi trường biển. - Công ước này được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam thông qua Nghị quyết phê chuẩn vào ngày 23-6-1994 và có hiệu lực thi hành từ ngày 16-11-1994. - Bằng việc phê chuẩn Công ước cÿa Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam đã: + Khẳng định chÿ quyền cÿa nước ta đối với các vùng nội thuỷ, lãnh hải, quyền chÿ quyền và quyền tài phán đối với vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam.

+ Khẳng định chÿ quyền cÿa Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Luật Biển Việt Nam - Luật Biển Việt Nam gồm 7 chương, 55 điều, quy định: + Đường cơ sở, nội thuỷ, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và quần đảo khác thuộc chÿ quyền, quyền chÿ quyền, quyền tài phán quốc gia cÿa Việt Nam; + Hoạt động trong vùng biển Việt Nam; + Phát triển kinh tế biển; + Quản lí và bảo vệ biển, đảo. * Mçt sß nçi dung c¢ bÁn căa LuÁt Biển Viát Nam: + Vùng biển Việt Nam bao gồm: nội thuỷ, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa thuộc chÿ quyền, quyền chÿ quyền và quyền tài phán quốc gia cÿa Việt Nam, được xác định theo pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế về biên giới lãnh thổ mà nước Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam là thành viên và phù hợp với Công ước cÿa Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. + Vùng biển quốc tế là tất cả các vùng biển nằm ngoài vùng đặc quyền kinh tế cÿa Việt Nam và các quốc gia khác, nhưng không bao gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển.

+ Đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam là đường cơ sở thẳng đã được Chính phÿ nước Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam công bố. + Nội thuỷ là vùng nước tiếp giáp với bờ biển, ở phía trong đường cơ sở và là bộ phận lãnh thổ cÿa Việt Nam. + Lãnh hải là vùng biển có chiều rộng 12 hải lí tính từ đường cơ sở ra phía biển. Ranh giới ngoài cÿa lãnh hải là biên giới quốc gia trên biển cÿa Việt Nam.

+ Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, có chiều rộng 12 hải lí tính từ ranh giới ngoài cÿa lãnh hải. + Vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, hợp với lãnh hải thành một vùng biển có chiều rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở. + Thềm lục địa là vùng đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên cÿa lãnh thổ đất liền, các đảo và quần đảo cÿa Việt Nam cho đến mép ngoài cÿa rìa lục địa. Ranh giới ngoài thềm lục địa cách đường cơ sở không quá 350 hải lí.

+ Đảo là một vùng đất tự nhiên có nước bao bọc, khi thuỷ triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước. + Quần đảo là một tập hợp các đảo, bao gồm cả bộ phận cÿa các đảo, vùng nước tiếp liền và các thành phần tự nhiên khác có liên quan chặt chẽ với nhau. Mçt sß nçi dung vÁ chă quyÁn lãnh thã, biên giéi qußc gia N¤éc Cçng hòa xã hçi chă ngh*a Viát Nam 3. Chủ quyền lãnh thổ - Nước Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chÿ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm: đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời.

- Tổ quốc Việt Nam là thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Biên giới quốc gia - Biên giới quốc gia cÿa nước Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam là đường và mặt thẳng đāng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, vùng biển, lòng đất, vùng trời cÿa nước Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam. - Biên giới quốc gia trên đất liền được hoạch định và đánh dấu trên thực địa bằng hệ thống mốc quốc giới. - Biên giới quốc gia trên biển được hoạch định và đánh dấu bằng các tọa độ trên hải đồ là ranh giới phía ngoài lãnh hải cÿa đất liền, lãnh hải cÿa đảo, lãnh hải cÿa quần đảo cÿa Việt Nam được xác định theo Công ước cÿa Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 và các điều ước quốc tế giữa Cộng hòa xã hội chÿ nghĩa Việt Nam và các quốc gia hữu quan.

- Biên giới quốc gia trong lòng đất là mặt thẳng đāng từ biên giới quốc gia trên đất liền và biên giới quốc gia trên biển xuống lòng đất. - Biên giới quốc gia trên không là mặt thẳng đāng từ biên giới quốc gia trên đất liền và biên giới quốc gia trên biển lên vùng trời. Khu vực biên giới - Khu vực biên giới trên đất liền gồm xã, phường, thị trấn có một phần địa giới hành chính trùng hợp với biên giới quốc gia trên đất liền. - Khu vực biên giới trên biển tính từ biên giới quốc gia trên biển vào hết địa giới hành chính xã, phường, thị trấn giáp biển và đảo, quần đảo.

- Khu vực biên giới trên không gồm phần không gian dọc theo biên giới quốc gia có chiều rộng 10 km tính từ biên giới quốc gia trở vào. Các hành vi bị nghiêm cấm - Xê dịch, phá hoại mốc quốc giới, làm sai lệch, chệch hướng đi cÿa đường biên giới quốc gia, làm đổi dòng chảy tự nhiên cÿa sông, suối biên giới; gây hư hại mốc quốc giới. - Phá hoại an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới; xâm canh, xâm cư ở khu vực biên giới; phá hoại công trình biên giới. - Làm cạn kiệt nguồn nước, gây ngập úng, gây ô nhiễm môi trường, xâm phạm tài nguyên thiên nhiên và lợi ích quốc gia.

- Qua lại trái phép biên giới quốc gia; buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ, vũ khí, ma tuý, chất nguy hiểm về cháy, nổ qua biên giới quốc gia, vận chuyển qua biên giới quốc gia văn hoá phẩm độc hại và các loại hàng hóa khác mà Nhà nước cấm nhập khẩu, xuất khẩu. - Bay vào khu vực cấm bay: bắn, phóng, thả, đưa qua biên giới quốc gia trên không phương tiện bay, vật thể, các chất gây hại hoặc có nguy cơ gây hại cho quốc phòng, an ninh, kinh tế, sāc khỏe cÿa nhân dân, môi trường, an toàn hàng không và trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới. - Các hành vi khác vi phạm pháp luật về biên giới quốc gia. Trách nhiám quÁn lí, xây dÿng và bÁo vá biên giéi qußc gia 4.

Trách nhiệm của công dân - Chấp hành các quy định cÿa pháp luật về biên giới quốc gia. Mọi hoạt động cÿa công dân có liên quan đến biên giới tại khu du lịch, dịch vụ, thương mại, khu kinh tế cửa Trang - 5 - khẩu và các khu kinh tế khác trong khu vực biên giới phải tuân theo quy chế khu vực biên giới. - Tham gia quản lí, bảo vệ lãnh thổ, biên giới; xây dựng, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về biên giới quốc gia, phát hiện, ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật về biên giới quốc gia cÿa người thân, bạn bè và những người xung quanh.