BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TÁC ĐỘNG CỦA FDI VÀ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH ĐẾN TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ CÁC QUỐC GIA ASEAN Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 NGUYỄN NHI TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TÁC ĐỘNG CỦA FDI VÀ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH ĐẾN TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ CÁC QUỐC GIA ASEAN Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 Họ và tên sinh viên: NGUYỄN NHI Mã số sinh viên: 050607190348 Lớp sinh hoạt: HQ7-GE17 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
VŨ THỊ ANH THƢ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT Mục tiêu của khóa luận này là xem xét tác động của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI) và phát triển tài chính đến tăng trƣởng kinh tế của các quốc gia ASEAN, tác giả đã áp dụng ba phƣơng pháp ƣớc lƣợng khác nhau cho mô hình hồi quy dữ liệu bảng bao gồm Polled OLS, FEM và REM. Mô hình nghiên cứu đƣợc xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết tăng trƣởng tân cổ điển và lý thuyết tăng trƣởng nội sinh đƣợc đề xuất từ Durusu và cộng sự (2017) và Romer (1990) cùng với sự kế thừa và phát triển các nghiên cứu trƣớc đây theo mô hình nghiên cứu của Aimer (2021), Liang và cộng sự (2021). Nghiên cứu đƣợc tiến hành tại 10 quốc gia trong khối ASEAN gồm: Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam, Lào, Campuchia, Singapore, Brunei, Myanmar, giai đoạn 2000-2021.
Dữ liệu nghiên cứu đƣợc thu thập từ cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ quốc tế. Kết quả nghiên cứu cho thấy FDI và phát triển tài chính đều có tác động cùng chiều tới tăng trƣởng kinh tế các quốc gia ASEAN giai đoạn 2000-2021. Mức độ tác động của FDI đến tăng trƣởng kinh tế phụ thuộc vào một số yếu tố nhƣ: chất lƣợng FDI, chất lƣợng nguồn lao động, mức độ hội nhập kinh tế quốc tế và chính sách thu hút FDI của các quốc gia. Còn mức độ tác động của phát triển tài chính đến tăng trƣởng kinh tế phụ thuộc vào một số yếu tố nhƣ: chất lƣợng của hệ thống tài chính, mức độ ổn định kinh tế vĩ mô và chính sách phát triển tài chính của các quốc gia.
Kết quả nghiên cứu là bằng chứng thực nghiệm có ý nghĩa quan trọng đối với các quốc gia ASEAN. Thông qua kết quả nghiên cứu, tác giả cũng đƣa ra một số khuyến nghị chính sách nhằm giúp các quốc gia ASEAN thu hút đƣợc nhiều nguồn vốn FDI chất lƣợng cao và củng cố hệ thống tài chính vững mạnh hơn. Từ khóa: FDI, phát triển tài chính, tăng trƣởng kinh tế, ASEAN ii ABSTRACT The aim of this thesis is to investigate the impact of foreign direct investment (FDI) and financial development on economic growth in ASEAN countries. The author employed three different estimation methods for the panel data regression model including Polled OLS, FEM, and REM.
The research model was built based on the neoclassical growth theory and the endogenous growth theory proposed by Durusu et al. (2017) and Romer (1990), along with the inheritance and development of previous studies based on the research model of Aimer (2021), Liang et al. The study was conducted in 10 ASEAN countries, including Malaysia, Indonesia, Philippines, Thailand, Vietnam, Laos, Cambodia, Singapore, Brunei, and Myanmar, over the period 2000-2021. The research data was collected from the databases of the World Bank and the International Monetary Fund.
The research results show that FDI and financial development both have a positive impact on economic growth in ASEAN countries during the period 2000- 2021. The impact of FDI on economic growth depends on a number of factors, such as the quality of FDI, the quality of the labor force, the level of international economic integration, and the FDI attraction policies of the countries. The impact of financial development on economic growth depends on a number of factors, such as the quality of the financial system, the level of macroeconomic stability, and the financial development policies of the countries. The research results are empirical evidence that is important for ASEAN countries.
Through the research results, the author also makes several policy recommendations to help ASEAN countries attract more high-quality FDI and strengthen the financial system. Keywords: FDI, financial development, economic growth, ASEAN. iii LỜI CAM ĐOAN Khóa luận tốt nghiệp về đề tài "Tác động của FDI và phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế các quốc gia ASEAN" là công trình nghiên cứu của riêng tôi dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Vũ Thị Anh Thƣ.
Kết quả nghiên cứu là trung thực, nguồn dữ liệu và nội dung tham khảo trong khóa luận đều đƣợc tác giả trích dẫn nguồn gốc rõ ràng, thống nhất trong danh mục tài liệu tham khảo. Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn với những cam đoan của mình. Hồ Chí Minh, ngày…. Tác giả (Ký và ghi rõ Họ tên) Nguyễn Nhi iv LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS.
Vũ Thị Anh Thƣ đã tận tình hƣớng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tôi thực hiện và hoàn thành khóa luận này. Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô đang công tác tại Trƣờng Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh đã tận tâm giảng dạy tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và rèn luyện tại trƣờng. Xin chân thành cảm ơn! TP.
Hồ Chí Minh, ngày…. Tác giả (Ký và ghi rõ Họ tên) Nguyễn Nhi v MỤC LỤC TÓM TẮT. ii LỜI CAM ĐOAN. iii LỜI CẢM ƠN.
iv MỤC LỤC .v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. ix DANH MỤC BẢNG .x DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ. xi CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU. KẾT CẤU CỦA NGHIÊN CỨU .6 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 .7 vi CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC CÓ LIÊN QUAN. ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI. Khái niệm đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài.
Vai trò của FDI. PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH. Khái niệm phát triển tài chính. Đo lƣờng sự phát triển tài chính.
TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ. Khái niệm tăng trƣởng kinh tế. Đo lƣờng tăng trƣởng kinh tế. KHUNG LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA FDI VÀ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH ĐẾN TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ.
Các lý thuyết có liên quan. Khung lý thuyết về tác động của FDI và phát triển tài chính đến tăng trƣởng kinh tế ……………………………………………………………………………. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC CÓ LIÊN QUAN. Các nghiên cứu trƣớc về tác động của FDI đến tăng trƣởng kinh tế.
Các nghiên cứu trƣớc về tác động của phát triển tài chính đến tăng trƣởng kinh tế ……………. Thảo luận các nghiên cứu trƣớc và khoảng trống nghiên cứu .41 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 .44 CHƢƠNG 3: MÔ HÌNH VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Cơ sở đề xuất mô hình.
Giả thuyết nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU .52 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .54 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ VÀ MA TRẬN TƢƠNG QUAN.
Thống kê mô tả. Ma trận hệ số tƣơng quan. KẾT QUẢ HỒI QUY MÔ HÌNH POOLED OLS, FEM VÀ REM. LỰA CHỌN MÔ HÌNH HỒI QUY PHÙ HỢP.
Kiểm định Hausman. KIỂM ĐỊNH KHUYẾT TẬT MÔ HÌNH. Kiểm định hiện tƣợng đa cộng tuyến. Kiểm định tự tƣơng quan.
Kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.67 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4 .72 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH. HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO .79 KẾT LUẬN CHƢƠNG 5 .80 TÀI LIỆU THAM KHẢO .81 PHỤ LỤC 1: BỘ CHỈ SỐ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH CỦA IMF .88 PHỤ LỤC 2: SỐ LIỆU THỐNG KÊ .94 MỤC LỤC 3: KẾT QUẢ THỐNG KÊ TỪ PHẦN MỀM STATA16 .102 ix DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á CPI Chỉ số giá tiêu dùng FDI Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài GDP Tổng sản phẩm trong nƣớc GNP Tổng sản lƣợng quốc gia IMF Quỹ tiền tệ Quốc tế FTA Hiệp định thƣơng mại tự do OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế PTTC Phát triển tài chính TTTC Thị trƣờng tài chính TCTC Tổ chức tài chính UNCTAD Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thƣơng mại và Phát triển WDI Chỉ số Phát triển Thế giới của Ngân hàng Thế Giới WB Ngân hàng Thế giới WTO Tổ chức Thƣơng mại Thế giới x DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Thống kê các nghiên cứu liên quan về tác động của FDI đến tăng trƣởng kinh tế. Thống kê các nghiên cứu liên quan về tác động của phát triển tài chính đến tăng trƣởng kinh tế. Tổng hợp đo lƣờng các biến số trong mô hình. Tóm tắt giả thuyết nghiên cứu.
Bảng thống kê mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu. Ma trận tƣơng quan giữa các biến trong mô hình nhiên cứu. Kết quả mô hình hồi quy theo Polled OLS, FEM, REM. Kết quả kiểm định F.
Kết quả kiểm định Hausman. Kết quả kiểm định đa cộng tuyến. Kết quả kiểm định hiện tƣợng tự tƣơng quan. Kết quả kiểm định hiện tƣợng phƣơng sai sai số thay đổi.
Kết quả ƣớc lƣợng mô hình hồi quy theo FGLS. Bảng so sánh kết quả hồi quy với giả thuyết. 66 xi DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ Hình 2.1 Chỉ số đo lƣờng phát triển tài chính .1 Tác động của FDI và phát triển tài chính đến tăng trƣởng kinh tế .1 Quy trình nghiên cứu .51 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI) đang là một trong những hoạt động kinh tế phát triển nhanh nhất trên toàn cầu.
Theo báo cáo về FDI của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thƣơng mại và Phát triển (UNCTAD, 2020), mức độ FDI toàn cầu đang có chiều hƣớng gia tăng, cụ thể vào năm 2000, FDI thế giới đạt khoảng 1.3 nghìn tỷ USD đến năm 2019 là 1,7 nghìn tỷ USD. Trong đó, đạt mức kỷ lục là 2.1 nghìn tỷ USD vào năm 2015. Cũng trong giai đoạn từ 2000 đến 2019, tốc độ của dòng vốn FDI chảy vào các nƣớc đang phát triển nhanh đáng kinh ngạc, tăng gấp 5 lần trong 20 năm qua, từ 33 tỷ USD lên 166 tỷ USD.