Đặt vấn đề Nhân loại muốn tồn tại và phát triển ổn định và bền vững thì cần phải bảo vệ môi trường nói chung và nguồn tài nguyên môi trường nói riêng. Trong thời đại công nghiệp ngày càng phát triển con người cần chú trọng đến việc bảo vệ tài nguyên môi trường. Vấn đề bảo vệ môi trường đang là vấn đề cấp bách trên thế giới hiện nay. Hiện nay, du lịch được xem là ngành công nghiệp không khói quan trọng của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Du lịch trở nên phổ biến và là nhu cầu không thể thiếu của con người khi đời sống tinh thần của họ ngày càng phong phú. Là một ngành dịch vụ, hoạt động du lịch nhằm thỏa mãn những nhu cầu vui chơi giải trí, tìm hiểu thiên nhiên xã hội,các nét đẹp về văn hóa.Cùng với sự phát triển của các ngành kinh tế khác, du lịch cũng dần có những tác động tới môi trường sống của con người. Môi trường đang trở thành một vấn đề nan giải mà xã hội quan tâm hiện nay. Để giải quyết những vấn đề đó cần có những công trình nghiên cứu về xử lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường góp phần gìn giữ, bảo vệ môi trường.
Ở Việt Nam quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa ở nước ta trong những năm gần đây phát triển rất nhanh dân số đã tăng lên nhanh chóng đặc biệt là các khu đô thị các thành phố lớn sự gia tăng dân số đã kéo theo việc sử dụng nước phục vụ cho sinh hoạt sản xuất lượng rác thải khói bụi và tiếng ồn ngày càng tăng, ô nhiễm môi trường tại các đô thị đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm. Sự ô nhiễm môi trường do nước thải sinh hoạt từ các bộ dân cư, các khu nhà ở, nhà trọ sinh viên, tiếng ồn và khói bụi do các hoạt động giao thông, rác thải từ các hoạt động sinh hoạt và thương mại du lịch. h 2 Do đó cần phải có những biện pháp hữu hiệu, kịp thời để ngăn ngừa, hạn chế, khắc phục, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nhất là khi quá trình đô thị hóa diễn ra ngày càng mạnh, nhằm phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững. Đồng Văn là một huyện vùng cao biên giới của tỉnh Hà Giang, là một trong 4 huyện thuộc “Công viên địa chất toàn cầu Cao Nguyên Đá Đồng Văn”, trung tâm huyện Đồng Văn cách thành phố Hà Giang 146km.
Huyện có 19 xã, thị trấn. Huyện Đồng Văn xác định du lịch – dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng nguồn thu cho ngân sách và tạo động lực để phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đây cũng là lý do để chúng tôi tiến hành đề tài: “Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động du lịch tác động đến môi trường sinh thái tại thị trấn Đồng Văn - huyện Đồng Văn - tỉnh Hà Giang” 1. Mục tiêu của đề tài 1.
Mục tiêu chung Đánh giá chất lượng môi trường sinh tái tại khu vực thị trấn Đồng Văn. Đánh giá hiện trạng công tác quản lý về môi trường sinh thái của thị trấn. Xác định, làm rõ các ảnh hưởng của hoạt động du lịch tới môi trường sinh thái của thị trấn. Đề xuất một số biện pháp xử lý nhằm giảm thiểu các ảnh hưởng tới môi trường và giải pháp duy trì hệ sinh thái vốn có.
Yêu cầu của đề tài Phản ánh hiện trạng môi trường sinh thái của thị trấn Đồng Văn. Thông tin và số liệu thu được chính xác, trung thực, Các hình ảnh chính xác chân thực. Đánh giá đầy đủ, chính xác các ảnh hưởng từ hoạt động du lịch tới môi trường. h 3 Giải pháp, kiến nghị đưa ra phải thực tế,có tính khả thi phù hợp với điều kiện khu vực.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Giúp người học có cơ hội tiếp cận với cách thức thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học thực tiễn, nắm vững những kiến thức đã học và có cơ hội được vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế. Bên cạnh đó còn được rèn luyện kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu,tiếp thu và học hỏi những kiến thức thực tế. Đồng thời được trải nghiệm giữa lý thuyết và thực hành.
Ý nghĩa trong thực tiễn Đưa ra được các tác động của hoạt động du lịch tới môi trường đất, nước, không khí và hệ sinh thái để từ đó giúp cho đơn vị quản lý có các biện pháp quản lý ngăn ngừa, giảm thiểu hợp lý các tác động xấu tới môi trường, cảnh quan và con người. Tạo số liệu làm cơ sở cho công tác lập kế hoạch xây dựng chính sách bảo vệ môi trường và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Nâng cao nhận thức, tuyên truyền giáo dục cho mọi người về bảo vệ môi trường. Cảnh báo nguy cơ tiềm tàng về ô nhiễm suy thoái môi trường tự nhiên.
h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Một số khái niệm 2. Khái niệm khu du lịch và vai trò của nó a) Các khái niệm: Cao nguyên đá Đồng Văn là một cao nguyên trải rộng trên bốn huyện Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc của tỉnh Hà Giang.
Ngày 3 tháng 10 năm 2010, hồ sơ “Công viên Địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn” đã được Hội đồng tư vấn Mạng lưới Công viên Địa chất Toàn cầu (GGN) của UNESCO chính thức công nhận là Công viên địa chất toàn cầu. Đây hiện là danh hiệu duy nhất ở Việt Nam và thứ hai Đông Nam Á. *Về khái niệm du lịch, trên thế giới nhiều học giả đã đưa ra các khái niệm khác nhau đi từ nhiều góc độ tiếp cận khác nhau. - Dưới góc độ khách du lịch: Theo nhà kinh tế học người áo Rozep Stander cho rằng khách du lịch là loại khách đi lại theo ý thích ngoài nơi cư trú thường xuyên để thỏa mãn sinh hoạt cao cấp mà không theo đuổi mục đích kinh tế.
- Dưới góc độ nhà kinh doanh du lịch: Du lịch được hiểu là việc sản xuất bán và trao cho khách các dịch vụ và hàng hóa nhằm đảm bảo việc đi lại, lưu trú, ăn uống, giải trí, thông tin đem lại lợi ích kinh tế cho quốc gia và các tổ chức kinh doanh đó. - Ở Việt Nam, khái niệm du lịch được nêu trong pháp lệnh du lịch như sau: “Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định” h 5 b) Vai trò của du lịch Du lịch ngày nay không chỉ là ngành kinh tế mang lại hiệu quả kinh tế cao mà là đòn bẩy thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế khác, tạo ra tích lũy ban đầu cho nền kinh tế, là phương tiện quan trọng để thực hiện các chính sách mở cửa,là chiếc cầu nối giữa bên ngoài và bên trong. Du lịch có ảnh rất rõ nét tới sự phát triển của nền kinh tế đất nước thông qua việc tiêu dùng của du khách. Và để hiểu rõ vai trò của du lịch trong quá trình tái sản xuất xã hội trước hết, ta quan tâm tới việc tiêu dùng của du lịch, đó là những nhu cầu tiêu dùng đặc biệt: nhu cầu nâng cao kiến thức, học hỏi, vãn cảnh thư giãn, nghỉ ngơi … Du lịch nhằm thỏa mãn những nhu cầu tiêu dùng các hàng hóa vật chất và các hàng hóa phi vật chất.
Các khái niệm liên quan đến môi trường Môi trường bao gồm các yêu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và vi sinh vật. Thành phần môi trường là yêu tố vật chất tạo thành môi trường như đất, nước, không khí, âm thanh, ánh sáng, sinh vật, hệ sinh thái và các hình thái vật chất khác. Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động giữ cho môi trường trong lành sạch đẹp; phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môi trường, ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường; khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ đa dạng sinh học. Phát triển bền vững là phát triển đáp ứng được nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu đó của các thế hệ tương lai trên cơ tờ kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.
h 6 Sự cố môi trường là tai biến hoặc rủi ro xảy ra trong quá trình hoạt động của con người hoặc biến đổi thất thường của tự nhiên, gây ô nhiễm, suy thoái hoặc biến đổi môi trường nghiêm trọng. Chất gây ô nhiễm là chất hoặc yêu tố vật lý khi phát hiện trong môi trường thì làm cho môi trường bị ô nhiễm. Chất thải là vật chất ở thể rắn, lỏng, khí được thải ra từ sản xuất, kinh doanh dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác. Chất thải nguy hại là chất thải chứa yêu tố độc hại, phóng xạ, dễ cháy, dễ nổ, dễ ăn mòn, dễ lây nhiễm, gây ngộ độc hoặc đặc tính nguy hại khác.
Quản lý chất thải là hoạt động phân loại, thu gom, vận chuyển, giảm thiểu, tái sử dụng, tại chế, xử lý, tiêu hủy, thải loại chất thải. Sức chịu tải của môi trường là giới hạn cho phép mà môi trường có thể tiếp nhận và hấp thụ các chất gây ô nhiễm. Quan trắc môi trường là quá trình theo dõi có hệ thống về môi trường, các yêu tố tác động lên môi trường nhằm cung cấp thông tin phục vụ đánh giá hiện trạng, diễn biến chất lượng môi trường và các tác động xấu đối với môi trường. Đánh giá tác động môi trường là việc phân tích, dự báo các tác động đến môi trường của dự án đầu tư cụ thể để đưa ra các biện pháp bảo vệ môi trường khi triển khai dự án đó.
Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn xã hội quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, Hộ gia đình, cá nhân. Hoạt động bảo vệ môi trường phải thường xuyên, lấy phòng ngừa là chính kết hợp với khắc phục ô nhiễm, suy thoái và cải thiện chất lượng môi trường. Bảo vệ môi trường phải phù hợp với quy luật, đặc điểm tự nhiên, văn hóa, Lịch sử, trình độ phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong từng giai đoạn.