Chương 1. CƠ SỞ LÝ THUYET VE SU HAI LONG VE NHA O VA Y DINH CHUYEN CHO O CUA NGUOI DAN SONG TRONG CAC CHUNG CU 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của chung cư 1.1 Khái niệm chung cư Theo khoản 3, điều 3 của Luật nhà ở 2014: “Nhà chung cư là nhà có từ 2 tầng trở lên, có nhiều căn hộ, có lối đi, cầu thang chung, có phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung và hệ thống công trình hạ tầng sử dụng chung cho các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức, bao gồm nhà chung cư được xây dựng với mục đích dé ở và nhà chung cư được xây dựng có mục đích sử dụng hỗn hợp để ở và kinh doanh.” Những chung cư đầu tiên ở Việt Nam được biết đến là những khu tập thé. Trong lich sử phat triển xây dựng miền Bắc nói chung va Hà nội nói riêng từ sau năm 1956, khu tập thể là một khái niệm hoàn toàn mới trong thiết kế nhà ở. Các khu tập thể xây dựng thử nghiệm đầu tiên tại Hà nội được thiết kế bởi đội ngũ kiến trúc sư Việt Nam với sự giúp đỡ của các chuyên gia nước ngoài như Kim Liên, Nguyễn công Trứ.và sau này phát triển thêm nhiều khu khác như Trung Tự, Giảng Võ, Thành Công, Thanh Xuân.
Ý tưởng xây dựng các khu ở theo kiểu khu tập thé với phương pháp xây dựng lắp ghép từ các panel bê tông cốt thép đúc sẵn là xuất phát từ việc nghiên cứu áp dụng theo giải pháp quy hoạch và thiết kế kiến trúc của các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là nên kiến trúc rất lớn mạnh của Nhà nước liên bang Xô viết lúc bấy giờ. Nguồn gốc của chung cư có thé bắt nguồn từ thoi La Mã. Tại các thành phố lớn của Đề chế La Mã như Rome tinh trạng tắc nghẽn đô thị bắt buộc người dân nghèo phải sống chung còn các ngôi nhà riêng lẻ chỉ dành cho những người rất giàu có. Insula là một loại tòa nhà chung cư thường bao gồm một cửa hàng ở tầng trệt với không gian sinh hoạt ở tầng trên.
Insulae có thể cao đến sáu hoặc bảy tầng, và vì các vấn đề an toàn và các cầu thang phụ, những căn hộ cao nhất có giá rẻ nhất. Một phiên bản sang trọng hơn của căn hộ chung cư lần đầu tiên xuất hiện ở Paris và các thành phố lớn khác của châu Âu vào thế kỷ 18. Sự gia tăng của cư dân sống ở Thành phố New York bắt đầu vào nửa đầu thế kỷ 19 khi nhiều cư dân giàu có di chuyển xa hơn về phía bac và hàng nghìn người nhập cư đến dé tìm kiếm một cuộc sống tốt hon. Dân số của thành phố tăng gần gấp đôi mỗi thập ky từ năm 1800 đến năm 1880 và các tòa nhà từng là nơi ở của một gia đình được chia thành nhiều không gian sống dé phủ hợp với dân số đang gia tăng nhanh chóng.
Những căn chung cư đầu tiên của New York thường chật chội, thiếu ánh sáng và thiếu hệ thống thông gió, nhưng những căn chung cư này cung cấp nơi ở cho gần 2/3 dân số thành phố vào đầu những năm 1900. Tòa nhà Stuyvesant tọa lạc tại số 142 Phố 18 Đông, thường được coi là tòa nhà chung cư cao cấp đầu tiên ở New York. Không giống như chung cư trước đó chỉ đành cho người nghèo, các căn hộ Stuyvesant được xây dựng cho tang lớp trung lưu và có nhà vệ sinh riêng. Có thé thay rằng chung cư đầu tiên xuất hiện từ rất sớm thời La Mã là nơi ở cho những người nghèo do tình trạng đô thị hóa nhanh đến thế kỷ XVIII va XIX chung cư bắt đầu phát triển mạnh ở các nước Châu Âu va mãi đến thế kỷ XX mới xuất hiện những chung cư cho người thượng lưu.2 Đặc điểm chung cư a, Tính đa dạng kết cấu Kiến trúc và kết cau của chung cư là đa dang và phức tap mang những hình ảnh câu trúc không khuôn mẫu, khác biệt theo trí tưởng tượng của các nhà thiết kế.
Vì vậy, kết cấu kiến trúc tạo nên chung cư luôn phát triển đa dạng và không có giới hạn. Chung cư có thé được kết cau từ nhiều loại vật liệu kết hợp không chỉ truyền thống như bê tông, sắt thép, nhôm, gạch, đá,. mà còn xuất hiện nhiều vật liệu mới. Với trình độ khoa học ngày càng phát triển, ngày càng có nhiều loại vật liệu mới được phát minh ra và không có giới hạn đối với vật liệu sử dụng tạo nên chung cư.
Sự kết hợp giữa kiến trúc phức tạp và vật liệu đa dạng đã tạo nên sự đa dạng, phức tạp, bí hiểm về kết cấu vật lý của chung cư. Vật liệu đa dạng phải kê đến là tòa chung cư 5 tầng được in ở Trung Quốc bang máy in 3D nguyên liệu dé in gồm các loại chat thải công nghiệp như thủy tinh, xi măng khô nhanh trộn với một chất cứng đặc biệt. Ngành công nghiệp xây dựng thai ra rất nhiều khí carbon, nhưng với công nghệ in 3D, sẽ không có khí thải, bên cạnh đó còn tái chế được những vật liệu phế thải. Công nghệ này cũng giúp các người làm việc ít phải chạm vào chất độc hại, sạch sẽ hơn va ít tiếng ồn ào hơn.
Tòa Drivelines Studios ở Nam Phi được làm với nguyên liệu cũng rat đặc biệt, nó được xây dựng hoàn toàn từ 140 container tái chế. Kiến trúc phức tạp có thể kế đến một số tòa chung cư như tòa 35XV ở Mỹ chung cư hình dốc trượt đa giác, tòa Chips ở Anh có hình dạng là ba khối hộp xếp chồng lên nhau hay The Wave ở Dan Mach chung cư hình gon sóng. b, Chung cư gắn liền với một vị trí nhất định và chịu ảnh hưởng bởi các bat động sản liên kê. Chung cư gắn liền với đất đai ma đất đai có đặc điểm là vị trí cố định, không thé di đời được, do vậy chung cư có vi trí cổ định.
Tính cố định về vị tri của chung cư được xem xét trên hai phương diện: vị trí tuyệt đối và vị trí trong đối. Vị trí tuyệt đối chính là vị trí địa lý được xác định bằng các phương pháp đánh dấu trên bản đồ, các vật chuẩn liền kề hoặc chính xác nhất được xác định băng vị trí tọa độ. Tuy nhiên, yếu tố vị trí tuyệt đối này thường chỉ được dùng cho việc xác định chung cư trên phương diện là tài sản vật chất thuần túy nhằm phục vụ cho công tác quản lý. Vị trí tương đối của chung cư được xác định dựa trên sự đánh giá của vị trí chung cư trong mối tương quan về khoảng cách và khả năng tiếp cận đến các vị trí của các yếu tố môi trường xung quanh khác gần kề như các trung tâm, công trình công cộng, các công trình kiến trúc có giá trị lớn về mặt kinh tế và xã hội.
Những yếu tố môi trường xung quanh đó đã tạo lập cho mỗi chung cư có một vị trí nhất định, giá trị và lợi ích của mỗi chung cư gắn liền với từng vị trí cụ thé hay yếu tố vị trí sẽ quyết định giá trị va lợi ích mang lai cho mỗi chung cư. Và khi những yếu tố này thay đổi thi tinh vị trí tương đối của chung cư cũng thay đổi. Khi nhắc đến kha năng thay đổi vị trí tương đối hay nói một cách dé hiểu hơn là tạo nên các trung tâm mới thì mọi người nhắc ngay đến Vingroup. Ví dụ điển hình là Times city khi Vingroup đầu tư Times city đã đi ngược với phong cách các nhà đầu tư lúc bấy giờ Vin xây dựng đường xá công trình công cộng đầu tiên và luôn đảm bảo mặt độ xây dựng < 40%.
Sau đó, Vin mở các budi biểu diễn miễn phí mời các ca sĩ nổi tiếng về biểu diễn, tổ chức hoạt động thăm thủy cung và nhiều hoạt động vui chơi giải trí nhằm tạo cảm giá đông vui, đi lại giao thông thuận tiện, gần chung cư Times city còn có đầy đủ trường học trung tâm y tế, trung tâm giải trí, trung tâm mua săm., các bat động sản liền kề này và trung tâm mới được tạo dựng làm tăng giá trị của chung cư lên rât nhiêu. c, Tính lâu bên Do đặc điêm của vật liệu xây dựng được sử dụng nên các chung cư thường có có tuôi thọ rât lâu có thê nên đên hàng trăm năm. Tòa nhà chung cư lâu đời nhất còn sót lại được cho là Fawkner Mansions ở St Kilda, Melbourne, được xây dựng vào năm 1910. Tính lâu bền của chung cư thê hiện qua hai góc độ vật ly và kinh tế của chung cư.
Tuổi thọ vật lý của chung cư được tính từ khi chung cư ra đời đến khi chung cư không thé tồn tại được nữa do tác động của thời tiết, khí hậu, sự hư hỏng của vật liệu theo thời gian. Tuổi thọ vật lý của chung cư tùy thuộc vào những yếu tố nội tại bên trong chung cư như vật liệu xây dựng, thiết kế, thi công, trình độ sử dụng, điều kiện bảo dưỡng, sửa chữa, cải tạo hoặc khôi phục chung cư. Tuổi thọ kinh tế của chung cư là thời gian chung cư phát huy công dụng mang lại các nguồn lợi kinh tế, thường được tính từ khi công trình góp vao giá tri chung của chung cư (từ khi chung cư được cho phép bán). d, Tính dị biệt Tính dị biệt của chung cư cho thấy rằng không có hai chung cư nào hoàn toàn như nhau, ít nhất là không tồn tại hai thửa đất xây chung cư hoàn toàn giống nhau cùng chiếm một vị trí trên địa cầu, đã tạo nên tính dị biệt của chung cư.
Sự khác nhau của chung cư trước hết là sự khác biệt về vị trí lô đắt, khác nhau về kết cấu, kiến trúc, khác nhau về hướng, cảnh quan và các vật ngoại sinh. Xã hội ngày càng phát triển vì vậy như cầu cá nhân trở nên ngày càng đa dạng và có xu hướng trả tiền nhiều hơn cho các sản phẩm dị biệt hơn các sản phẩm sản xuất đồng loạt. Về vị trí thì những chung cư sở hữu khu đất vàng phải ké đến như: dự án căn hộ Citi Alto sở hữu vi trí trung tam của khu đô thị Cát Lai, Căn hộ chung cư quận 2 Gateway Thảo Điền tọa lạc tại vị trí đắc địa tại Thảo Điền, mặt tiền là Xa lộ Hà Nội, mặt sau cách sông Sài Gòn chưa đầy 200m. Tính dị biệt về kết cau phải nhắc đến các chung cư như: chung cư hình dang sóng, chung cư làm bằng xe tải, chung cư dốc trượt đa giác,.
Những chung cư mang tính dị biệt này dat hơn với các chung cư khác có cùng tiện ích.