Phương pháp dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ toàn cầu: Quan điểm của giáo viên và sinh viên tại ...

• Tác giả: Đỗ Thị Minh Ngọc
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Language Teaching Methodology
• Đề tài: So Sánh Phương Pháp Dạy Tiếng Anh Toàn Cầu Giữa Giáo Viên Và Sinh Viên Tại ULIS VNU
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES AND FIGURES
• Rationale of the study
• Scope of the study
• Research objectives and research questions
• Significance of the Study
• Design of the study
• 1. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. Key concepts in English as a Lingua Franca
• 1.2. The worldwide spread of English in the era of globalization
• 1.3. Kachru’s Three Circles Model and English varieties
• 1.4. World Englishes, Word Standard English and New Englishes
• 1.5. International English and English as a Lingua Franca
• 1.6. Native Model versus Non-Native Model
• 1.7. Native Speaker – an ambiguous concept
• 1.8. Native Speaker Model or Non-Native Speaker Mode: a controversy
• 1.9. Native English Speaking Teachers (NESTs) versus Non-native English Speaking Teachers (NNESTs)
• 1.10. A discussion of language teaching competence of NESTs and NNESTs
• 1.11. Attitudes towards NESTs and NNESTs
• 2. CHAPTER 2: RESEARCH METHODOLOGY
• 2.1. Data collection method
• 2.2. Open-ended questionnaire
• 2.3. Data analysis method
• 3. CHAPTER 3: FINDINGS ANALYSIS AND DISCUSSION
• 3.1. Perceptions of Native and Non-Native English Speaking Teachers
• 3.2. Preference over Native and Non-Native English Speaking Teachers
• 3.3. Discussion of the student results
• 3.4. Discussion of teacher results
• 3.5. Comparing the student results and the teacher results
• 3.6. Perceptions of the strengths and weaknesses of NESTs and NNESTs
• 3.7. Discussion of student results
• 3.8. Discussion of teacher results
• 3.9. Comparing the student results and the teacher results
• 3.10. Perceptions of Native Speaker Model in language teaching/ learning
• 3.11. Teaching/ learning goal
• 3.12. Discussion of student results
• 3.13. Discussion of teacher results
• 3.14. Comparing the student results and the teacher results
• 3.15. Preferred varieties of English
• 3.16. Discussion of student results
• 3.17. Discussion of teacher results
• 3.18. Comparing the student results and the teacher results
• 3.19. Teacher’s view on the inclusion of different varieties of English in language teaching
• 4. PART III – CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS
• 4.1. Limitations of the study
• 4.2. Suggestions for further studies
• APPENDIX 2
• APPENDIX 3

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phương pháp dạy tiếng Anh toàn cầu

Phương pháp dạy tiếng Anh toàn cầu đã trở thành một chủ đề quan trọng trong giáo dục ngôn ngữ, đặc biệt tại ULIS VNU. Phương pháp dạy tiếng Anh không chỉ đơn thuần là việc truyền đạt kiến thức ngôn ngữ mà còn bao gồm việc phát triển kỹ năng ngôn ngữ cho sinh viên. Tại ULIS, sự kết hợp giữa giáo viên tiếng Anh và sinh viên ULIS trong việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại đã tạo ra một môi trường học tập phong phú. Nghiên cứu này nhằm so sánh các phương pháp dạy tiếng Anh giữa giáo viên và sinh viên, từ đó rút ra những điểm mạnh và điểm yếu của từng phương pháp. Theo đó, việc hiểu rõ về giáo dục tiếng Anh và các phương pháp giảng dạy sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo tại ULIS.

1.1. Tầm quan trọng của phương pháp dạy tiếng Anh

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, dạy tiếng Anh toàn cầu đã trở thành một yêu cầu thiết yếu. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiệu quả không chỉ giúp sinh viên nắm vững ngôn ngữ mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp trong môi trường quốc tế. Các giáo viên tại ULIS đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau, từ truyền thống đến hiện đại, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên. Sự đa dạng trong giáo dục tiếng Anh không chỉ giúp sinh viên phát triển ngôn ngữ mà còn khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động giao lưu văn hóa. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng tiêu chuẩn dạy tiếng Anh phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

II. So sánh phương pháp dạy giữa giáo viên và sinh viên

Việc so sánh giữa giáo viên và sinh viên trong phương pháp dạy tiếng Anh tại ULIS cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong cách tiếp cận và thực hành. Giáo viên tiếng Anh thường sử dụng các phương pháp truyền thống, tập trung vào ngữ pháp và từ vựng, trong khi sinh viên có xu hướng ưa chuộng các phương pháp học tập tương tác và thực hành. Sự khác biệt này không chỉ phản ánh trong cách thức giảng dạy mà còn trong cách mà sinh viên tiếp nhận kiến thức. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên thường cảm thấy hứng thú hơn với các hoạt động học tập mang tính thực tiễn, như học tập tiếng Anh qua các tình huống giao tiếp thực tế. Điều này cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp dạy học linh hoạt và hiện đại là cần thiết để nâng cao hiệu quả học tập.

2.1. Phương pháp dạy của giáo viên

Giáo viên tại ULIS thường áp dụng các phương pháp dạy truyền thống, như giảng bài và thảo luận nhóm. Họ chú trọng vào việc truyền đạt kiến thức ngữ pháp và từ vựng, điều này giúp sinh viên có nền tảng vững chắc. Tuy nhiên, phương pháp này đôi khi không đáp ứng được nhu cầu thực tế của sinh viên, đặc biệt là trong bối cảnh dạy tiếng Anh toàn cầu. Một số giáo viên đã bắt đầu áp dụng các phương pháp mới, như học tập dựa trên dự án và học tập hợp tác, nhằm khuyến khích sinh viên tham gia tích cực hơn vào quá trình học tập.

2.2. Phương pháp học của sinh viên

Sinh viên ULIS thường ưa chuộng các phương pháp học tập tương tác, như thảo luận nhóm và thực hành giao tiếp. Họ cảm thấy hứng thú hơn khi được tham gia vào các hoạt động thực tế, như học tập tiếng Anh qua các tình huống giao tiếp hàng ngày. Điều này cho thấy rằng sinh viên mong muốn có một môi trường học tập năng động và sáng tạo, nơi họ có thể áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Sự khác biệt trong phương pháp học giữa giáo viên và sinh viên cần được xem xét để cải thiện chất lượng dạy và học tại ULIS.

III. Đánh giá và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự khác biệt trong phương pháp dạy giữa giáo viên và sinh viên mà còn mở ra hướng đi mới cho giáo dục tiếng Anh tại ULIS. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại sẽ giúp sinh viên phát triển kỹ năng ngôn ngữ một cách hiệu quả hơn. Đồng thời, giáo viên cũng cần được đào tạo để cập nhật các phương pháp giảng dạy mới, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy. Sự kết hợp giữa phương pháp truyền thống và hiện đại sẽ tạo ra một môi trường học tập phong phú, đáp ứng nhu cầu của sinh viên trong bối cảnh toàn cầu hóa.

3.1. Giá trị của nghiên cứu

Nghiên cứu này mang lại giá trị thực tiễn cao cho giáo dục tiếng Anh tại ULIS. Nó không chỉ giúp giáo viên hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của sinh viên mà còn cung cấp thông tin quý giá để cải thiện phương pháp giảng dạy. Việc áp dụng các phương pháp dạy học linh hoạt sẽ giúp sinh viên phát triển kỹ năng ngôn ngữ một cách toàn diện, từ đó nâng cao khả năng giao tiếp trong môi trường quốc tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, khi tiếng Anh ngày càng trở thành ngôn ngữ toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa mạnh mẽ, tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ giao tiếp quốc tế với khoảng 1,5 tỷ người sử dụng trên toàn thế giới, trong đó phần lớn là người học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai hoặc ngoại ngữ. Tại Việt Nam, tiếng Anh được xem là công cụ thiết yếu để hội nhập kinh tế, văn hóa và giáo dục quốc tế. Tuy nhiên, việc lựa chọn mô hình giảng dạy tiếng Anh theo hướng bản ngữ (Native Speaker Model) hay phi bản ngữ (Non-Native Speaker Model) vẫn còn nhiều tranh luận. Nghiên cứu này tập trung khảo sát quan điểm của giáo viên và sinh viên tại Khoa Sư phạm Tiếng Anh, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội về hai định hướng này trong giảng dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ trung gian toàn cầu (English as a Global Lingua Franca - ELF).

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ mức độ ưa thích và nhận thức của giáo viên, sinh viên về vai trò của giáo viên bản ngữ và phi bản ngữ, cũng như tầm quan trọng của việc tuân thủ mô hình bản ngữ trong giảng dạy tiếng Anh. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong năm 2012, tại Khoa Sư phạm Tiếng Anh, ULIS, VNU, với 25 giáo viên và 100 sinh viên tham gia khảo sát. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng phát triển chương trình đào tạo giáo viên tiếng Anh phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập tiếng Anh tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Mô hình Ba vòng tròn của Kachru (1985): Phân loại các quốc gia sử dụng tiếng Anh thành Inner Circle (bản ngữ), Outer Circle (ngôn ngữ thứ hai), và Expanding Circle (ngoại ngữ), làm cơ sở phân tích sự đa dạng và vai trò của các biến thể tiếng Anh trong giảng dạy.

• Khái niệm English as a Lingua Franca (ELF): Tiếng Anh được sử dụng như ngôn ngữ trung gian giao tiếp giữa những người không cùng tiếng mẹ đẻ, nhấn mạnh tính đa dạng và phi chuẩn hóa của tiếng Anh trong bối cảnh toàn cầu.

• Mô hình liên ngôn ngữ (Interlanguage) của Selinker (1972) và Medgyes (1992): Giải thích quá trình học tiếng Anh của người phi bản ngữ và giới hạn khả năng đạt tới trình độ bản ngữ.

• So sánh giáo viên bản ngữ (NESTs) và phi bản ngữ (NNESTs): Phân tích ưu nhược điểm về năng lực ngôn ngữ, hiệu quả giảng dạy, thái độ và nhận thức của giáo viên, sinh viên và nhà quản lý.

• Lý thuyết văn hóa trong giảng dạy ngôn ngữ: Đề cập đến sự cần thiết của việc tích hợp đa văn hóa, tránh chủ nghĩa văn hóa đơn nhất trong giáo trình tiếng Anh.

Các khái niệm chính bao gồm: Native Speaker Model, Non-Native Speaker Model, World Englishes, English as a Lingua Franca, Interlanguage, và Cultural Competence.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính với thiết kế khảo sát mô tả và phân tích nội dung. Cỡ mẫu gồm 25 giáo viên và 100 sinh viên thuộc Khoa Sư phạm Tiếng Anh, ULIS, VNU, được chọn theo phương pháp chọn mẫu quota không xác suất nhằm đảm bảo đại diện theo kinh nghiệm giảng dạy và năm học.

Dữ liệu được thu thập qua:

• Bảng câu hỏi mở: Bao gồm câu hỏi đóng và mở, tập trung vào nhận thức, thái độ và sở thích về giáo viên bản ngữ và phi bản ngữ, cũng như quan điểm về mô hình bản ngữ trong giảng dạy phát âm, ngữ pháp và văn hóa.

• Phỏng vấn bán cấu trúc: Thực hiện với 5 giáo viên và 5 sinh viên để khai thác sâu hơn các quan điểm cá nhân và giải thích chi tiết các câu trả lời trong bảng hỏi.

Quá trình thu thập dữ liệu diễn ra trong năm 2012, với sự hỗ trợ của các giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc giám sát và thu hồi bảng hỏi. Dữ liệu được mã hóa, phân tích theo chủ đề và so sánh giữa nhóm giáo viên và sinh viên nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ưa thích giáo viên bản ngữ và phi bản ngữ: Khoảng 60% sinh viên và 52% giáo viên tại FELTE thể hiện sự ưa thích đối với giáo viên bản ngữ, trong khi 40% sinh viên và 48% giáo viên đánh giá cao giáo viên phi bản ngữ. Sự khác biệt này không quá lớn, cho thấy sự công nhận vai trò của cả hai nhóm giáo viên trong giảng dạy tiếng Anh.

2. Nhận thức về điểm mạnh và điểm yếu: Sinh viên đánh giá giáo viên bản ngữ có ưu thế về phát âm chuẩn (chiếm 75%) và vốn từ vựng phong phú (68%), trong khi giáo viên phi bản ngữ được đánh giá cao về khả năng giải thích ngữ pháp (70%) và sự thấu hiểu tâm lý học sinh (65%). Giáo viên cũng đồng tình với nhận định này, với 80% cho rằng giáo viên phi bản ngữ có lợi thế trong việc truyền đạt kiến thức ngữ pháp.

3. Quan điểm về mô hình bản ngữ trong giảng dạy: 65% giáo viên và 58% sinh viên cho rằng việc tuân thủ nghiêm ngặt mô hình bản ngữ không phải là mục tiêu tối ưu trong giảng dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ trung gian toàn cầu. Thay vào đó, họ nhấn mạnh sự cần thiết của việc linh hoạt áp dụng các biến thể tiếng Anh phù hợp với bối cảnh giao tiếp đa văn hóa.

4. Ảnh hưởng của nhận thức đến thực tiễn giảng dạy và học tập: Khoảng 70% giáo viên cho biết họ đã điều chỉnh phương pháp giảng dạy để giảm bớt sự phụ thuộc vào chuẩn bản ngữ, đồng thời 60% sinh viên cảm nhận được sự đa dạng trong cách sử dụng tiếng Anh được khuyến khích trong lớp học.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự chuyển dịch nhận thức từ mô hình bản ngữ truyền thống sang mô hình phi bản ngữ và đa dạng hóa các biến thể tiếng Anh trong giảng dạy. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa và sự phát triển của ELF, khi mà phần lớn giao tiếp quốc tế diễn ra giữa những người không phải bản ngữ. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ ưa thích giáo viên bản ngữ và phi bản ngữ, cũng như biểu đồ phân bố nhận thức về ưu nhược điểm của từng nhóm giáo viên, sẽ minh họa rõ nét hơn các phát hiện này.

So với các nghiên cứu trước đây, kết quả nghiên cứu tại FELTE phản ánh sự tiến bộ trong nhận thức của cả giáo viên và sinh viên về vai trò của NNESTs, đồng thời giảm bớt sự thần tượng hóa NESTs. Điều này góp phần làm giảm định kiến và thúc đẩy môi trường học tập đa dạng, linh hoạt hơn.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp bằng chứng thực tiễn cho việc phát triển chương trình đào tạo giáo viên tiếng Anh phù hợp với bối cảnh Việt Nam, đồng thời khuyến khích sự công nhận và phát huy thế mạnh của giáo viên phi bản ngữ trong giảng dạy ELF.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chương trình đào tạo giáo viên đa dạng hóa mô hình ngôn ngữ: Tổ chức các khóa bồi dưỡng giúp giáo viên nhận thức và áp dụng linh hoạt các biến thể tiếng Anh phù hợp với mục tiêu giao tiếp quốc tế, nhằm nâng cao chỉ số hài lòng của học viên trong vòng 1-2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu và phòng đào tạo FELTE.

2. Khuyến khích hợp tác giữa giáo viên bản ngữ và phi bản ngữ: Thiết lập các nhóm làm việc chung để chia sẻ kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy, tăng cường hiệu quả giảng dạy và phát triển kỹ năng sư phạm trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Các tổ bộ môn và phòng công tác giáo viên.

3. Cập nhật và đa dạng hóa tài liệu giảng dạy: Lựa chọn và biên soạn tài liệu phản ánh đa dạng các biến thể tiếng Anh và văn hóa quốc tế, giảm bớt sự tập trung vào chuẩn bản ngữ truyền thống, nhằm cải thiện chỉ số tương tác và hiệu quả học tập trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ phận biên soạn giáo trình và giảng viên.

4. Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm về ELF và mô hình giảng dạy: Tăng cường nhận thức và trao đổi chuyên môn giữa giáo viên và sinh viên về xu hướng giảng dạy tiếng Anh hiện đại, dự kiến tổ chức định kỳ 6 tháng/lần. Chủ thể thực hiện: Ban chủ nhiệm khoa và các tổ chức sinh viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Anh tại các trường đại học và trung tâm ngoại ngữ: Nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về ưu nhược điểm của mô hình giảng dạy bản ngữ và phi bản ngữ, giúp họ điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp với nhu cầu học viên.

2. Nhà quản lý giáo dục và hoạch định chính sách đào tạo ngoại ngữ: Tài liệu giúp xây dựng chính sách tuyển dụng, đào tạo và phát triển đội ngũ giáo viên tiếng Anh đáp ứng xu hướng toàn cầu hóa và đa dạng hóa ngôn ngữ.

3. Sinh viên ngành Sư phạm Tiếng Anh: Giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các mô hình giảng dạy, từ đó nâng cao nhận thức và chuẩn bị tốt hơn cho nghề nghiệp tương lai.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực giảng dạy tiếng Anh: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phân tích lý thuyết về English as a Lingua Franca, góp phần phát triển nghiên cứu trong lĩnh vực ngôn ngữ học ứng dụng và giáo dục ngôn ngữ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lại cần nghiên cứu về mô hình bản ngữ và phi bản ngữ trong giảng dạy tiếng Anh?
   Việc nghiên cứu giúp hiểu rõ hơn về hiệu quả và phù hợp của từng mô hình trong bối cảnh giao tiếp quốc tế đa dạng, từ đó cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập.

2. Giáo viên phi bản ngữ có thể dạy tiếng Anh hiệu quả không?
   Nghiên cứu cho thấy giáo viên phi bản ngữ có nhiều ưu điểm như hiểu tâm lý học sinh, khả năng giải thích ngữ pháp tốt và kinh nghiệm học tập cá nhân, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy.

3. Sinh viên có nên chỉ học theo chuẩn bản ngữ không?
   Không nhất thiết, vì trong thực tế giao tiếp quốc tế, sự linh hoạt và khả năng hiểu biết đa dạng các biến thể tiếng Anh quan trọng hơn việc tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn bản ngữ.

4. Làm thế nào để giáo viên có thể thích nghi với xu hướng giảng dạy ELF?
   Giáo viên cần được đào tạo về các biến thể tiếng Anh, phát triển kỹ năng sư phạm đa văn hóa và áp dụng phương pháp giảng dạy linh hoạt, phù hợp với nhu cầu học viên.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các trường khác ngoài FELTE không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung tại FELTE, các kết quả và đề xuất có thể tham khảo và điều chỉnh để áp dụng tại các cơ sở đào tạo tiếng Anh khác trong bối cảnh Việt Nam và khu vực.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ sự đa dạng trong nhận thức và ưa thích giữa giáo viên bản ngữ và phi bản ngữ tại FELTE, ULIS, VNU.
• Giáo viên phi bản ngữ được công nhận về khả năng giảng dạy ngữ pháp và thấu hiểu học sinh, trong khi giáo viên bản ngữ nổi bật về phát âm và vốn từ.
• Mô hình bản ngữ không còn là mục tiêu duy nhất trong giảng dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ trung gian toàn cầu.
• Thực tiễn giảng dạy tại FELTE đã bắt đầu chuyển hướng linh hoạt, phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa và đa dạng hóa ngôn ngữ.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo giáo viên, cập nhật giáo trình và tổ chức các hoạt động trao đổi chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Anh tại Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và giáo viên nên xem xét áp dụng các đề xuất trong nghiên cứu để nâng cao hiệu quả giảng dạy tiếng Anh, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển bền vững.