ĐẶT VẤN ĐỀ. Lí do chọn đề tài. Mục tiêu, phương pháp nghiên cứu của đề tài……………………………………1 3. Tính mới và những đóng góp của đề tài…………………………………………2 4.
Kế hoạch thực hiện đề tài…………………….…………………………………2 PHẦN II: NỘI DUNG ĐỀ TÀI. Bạo lực học đường………………………………………………………. Bạo lực học đường trên cơ sở giới ……………………………………………. Nâng cao nhận thức phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới…………3 1.
Các hình thức và biểu hiện của BLHĐ trên cơ sở giới…………………………4 1. Cơ sở thực tiễn. Thực trạng bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh nữ trong giáo dục hiện nay……………………………………………………………. Thực trạng bạo lực học đường trên cơ sở giới tại trường THPT Diễn Châu 4…9 3.
Các biện pháp giáo dục nhằm nâng cao nhận thức về bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh nữ tại trường THPT Diễn Châu 4……………………………. Phối hợp với Đoàn trường tuyên truyền nâng cao nhận thức về bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh nữ qua sinh hoạt 15 phút đầu giờ……………. Phối hợp với Đoàn trường tuyên truyền nâng cao nhận thức về bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh nữ qua các cuộc thi, hội thi……………………14 3. Tổ chức cuộc thi vẽ tranh về phòng chống BLHĐTCSG cho học sinh nữ….
Tổ chức cuộc thi “TÌM HIỂU VỀ BLHĐTCSG”……. Nâng cao nhận thức phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới thông qua hoạt động sinh hoạt lớp theo chủ đề………………………………………………. Nâng cao nhận thức phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh nữ thông qua việc xây dựng các hoạt động phong trào ……………………. Nâng cao nhận thức phòng chống BLHĐ trên cơ sở giới cho HS nữ thông qua hoạt động tư vấn, tham vấn tâm lý cho học sinh ………………………………….
Phối hợp với gia đình học sinh……………………………………………. Xây dựng mô hình “lớp học hạnh phúc” nhằm góp phần phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới…………………………………………………. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất………………. Mục đích khảo sát……………………………………………………….
Nội dung và phương pháp khảo sát…………………………………. Thực nghiệm sư phạm…………………………………. Mục tiêu thực nghiệm sư phạm………………………. Kết quả thực nghiệm sư phạm……………………………………….35 PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………………….
39 TÀI LIỆU THAM KHẢO …………. ii b DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TT Từ viết tắt Nghĩa từ viết tắt 1 BGH Ban giám hiệu 2 GV Giáo viên 3 HS Học sinh 4 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo 5 THPT Trung học phổ thông 6 GVBM Giáo viên bộ môn 7 CN Chủ nhiệm 8 GVCN Giáo viên chủ nhiệm 9 HSG Học sinh giỏi 10 TN Thực nghiệm 11 BLHĐ Bạo lực học đường 12 BLHĐ TCSG Bạo lực học đường trên cơ sở giới c PHẦN I. Lý do chọn đề tài Trường học vốn là môi trường an toàn cho các em học sinh vui chơi và học hành. Nhưng hiện nay, tình trạng bạo lực học đường đang diễn ra ngày một nghiêm trọng, với gần 1600 vụ xảy ra trong một năm, trung bình là 5 vụ/ngày (Số liệu của Bộ GD-ĐT); và tăng gấp 13 lần so với hơn 10 năm trước (Số liệu của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội năm 2012), trong đó nạn nhân bị bắt nạt đa phần là học sinh nữ.
Là một nhà giáo dục, chúng tôi rất băn khoăn, trăn trở trước thực trạng các em học sinh bị bắt nạt trong chính môi trường học đường, nơi mà đáng lẻ ra các em phải được an toàn nhất, các em được vui chơi, được học tập, được bảo vệ. Đất nước ta đang bước vào thời kì hội nhập và phát triển, nhiều thách thức được đặt ra cho vấn đề đào tạo nguồn nhân lực mới, đặc biệt là nguồn nhân lực có kiến thức và kỹ năng sống. Thực tiễn nói trên đòi hỏi các trường THPT không chỉ trang bị cho học sinh kiến thức mà còn phải rèn luyện cho các em những kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội, đặc biệt là kỹ năng phòng chống bạo lực nói chung và bạo lực học đường trên cơ sở giới nói riêng. Với sự phát triển của công nghệ thông tin, mạng internet khiến cho tình trạng bạo lực học đường ngày càng phức tạp và nguy hiểm.
Mặt khác học sinh THPT là lứa tuổi thích khám phá, trải nghiệm những điều mới lạ, nhưng chưa phân biệt được rõ ràng điều đó là tốt hay xấu, có phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội không và để lại hậu quả như thế nào. Đây cũng là lứa tuổi đã phát triển tình yêu nam, nữ nên dễ dẫn đến các hành vi không đúng mực trong quan hệ khác giới; các em thích bộc lộ cái tôi cá nhân nên dễ dẫn đến những hành vi mang tính bộc phát. Đó là một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến bùng phát hiện tượng bạo lực học đường nói chung và bạo lực học đường trên cơ sở giới nói riêng. Để giải quyết vấn đề này cần có sự phối hợp hiệu quả giữa “Giáo dục nhà trường kết hợp với gia đình và ngoài xã hội” để can thiệp và ngăn chặn kịp thời.
Trong “ba ngôi giáo dục” này, giáo dục nhà trường đóng vai trò chủ đạo, vai trò của các tổ chức trong nhà trường, các GV bộ môn, trong đó giáo viên chủ nhiệm được coi là khâu quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến mức độ thành công của việc giáo dục các kỹ năng để phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới cho HS. Thực tế, việc giáo dục kỹ năng phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh, nhất là đối với học sinh nữ cấp THPT không phải là vấn đề mới, tuy nhiên do sức ép lớn về chương trình, về điểm số, hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau mà việc rèn luyện kỹ năng phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh chưa thực sự được quan tâm đúng mực. Các hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh vẫn còn mang tính hình thức, chưa mang lại hiệu quả rõ rệt. Vì vậy, đa số học sinh trong đó phần nhiều là HS nữ vẫn còn lúng túng, chưa biết cách xử lý khi bắt gặp các tình huống hoặc ngay cả khi bản thân trở thành nạn nhân của bạo lực học đường.
1 Vì những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Nâng cao nhận thức phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh nữ tại trường THPT Diễn Châu 4” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm trao đổi cùng đồng nghiệp. Mục tiêu, phương pháp nghiên cứu của đề tài - Mục tiêu của đề tài: tìm hiểu về thực trạng và nguyên nhân của bạo lực học đường trên cơ sở giới của học sinh nữ tại trường THPT Diễn Châu 4. Từ đó đề xuất các giải pháp giáo dục nhằm khắc phục và nâng cao nhận thức cho học sinh nữ trong việc phòng tránh bạo lực học đường. - Phương pháp nghiên cứu của đề tài: Đề tài vận dụng 5 phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu lý thuyết; phương pháp quan sát và điều tra; phương pháp chuyên gia; phương pháp thực nghiệm sư phạm, phương pháp thống kê.
Tính mới và những đóng góp của đề tài Đề tài góp phần hệ thống hóa lý luận về nâng cao nhận thức phòng chống bạo lực học đường trên cơ sở giới cho học sinh nữ. Đề tài cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao nhận thức phòng chống bạo lực học đường cho học sinh nữ tại trường THPT Diễn Châu 4. Đồng thời trang bị cho các em những kiến thức bổ ích, thiết thực, giúp các em mạnh dạn, tự tin chia sẻ các vấn đề liên quan đến bạo lực học đường trên cơ sở giới, có ý thức tôn trọng sự đa dạng về giới. Xây dựng được hệ thống câu hỏi, phiếu điều tra, bảng kiểm để đánh giá về thực trạng học sinh nữ bị bạo lực về giới trong các nhà trường THPT trên địa bàn huyện Diễn Châu và hiệu quả đạt được khi áp dụng các biện pháp giáo dục thực tiễn tại trường THPT Diễn Châu 4.
Kế hoạch thực hiện đề tài TT Hoạt động Sản phẩm Thời gian 1 Nghiên cứu cơ sở lý luận Cơ sở lý luận 9/2022 đến 12/2022 2 Điều tra thực trạng học sinh nữ Cơ sở thực tiễn 1/2023 đến 2/2023 đang bị bạo lực cả về thể lực và tinh thần, giới tính ở trường trung học phổ thông. 3 Thiết kế hệ thống câu hỏi, phiếu Quy trình tổ chức 3/2023 đến 8/2023 điều tra, bảng kiểm để đánh giá dạy học và bộ công về thực trạng và hiệu quả khi cụ, tiêu chí đánh thực hiện các biện pháp giáo dục. giá năng lực 4 Thực nghiệm sư phạm. Kết quả TN 09/2023 đến 3/2024 5 Viết đề tài và tham vấn đồng Bản SKKN 10/2023 đến 3/2024 nghiệp, chuyên gia.
NỘI DUNG ĐỀ TÀI 1. Bạo lực học đường Theo khoản 5, điều 2 của Nghị định 80/2017/NĐ- CP thì bạo lực học đường được định nghĩa như sau: Bạo lực học đường là hành vi ngược đãi, đánh đập, bạo hành; làm tổn hại đến sức khỏe, thân thể; sỉ nhục, lăng mạ đến danh dự và nhân phẩm; tẩy chay, cô lập, ruồng rẫy và những hành động gây ảnh hưởng nặng nề tới sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn học trong các cơ sở giáo dục. Bạo lực học đường trên cơ sở giới Theo UNESCO: BLHĐ trên cơ sở giới là “mọi hình thức bạo lực (thể hiện rõ ràng hoặc ngấm ngầm), bao gồm nỗi lo sợ bạo lực, xảy ra trong môi trường giáo dục (trong và ngoài trường, ví dụ như trong khuôn viên trường, trên đường đến trường hoặc từ trường về nhà, và trong các trường hợp khẩn cấp và xung đột) gây ra hoặc có khả năng gây ra nguy hại về thể chất, tình dục, tinh thần hoặc tâm lí của HS (nam, nữ, liên giới tính, chuyển giới và các xu hướng tính dục khác nhau). Tình trạng BLHĐ trên cơ sở giới là hệ quả của các khuôn mẫu, vai trò hoặc đặc điểm được gắn cho hoặc được mong đợi từ các em vì giới tính hoặc bản dạng giới của các em.
Tình trạng này còn có thể kết hợp với việc cô lập hoặc các hình thức gây tổn thương khác. Như vậy, BLHĐ trên cơ sở giới là tất cả các hành vi có sử dụng vũ lực hay quyền lực một cách có ý thức để đe dọa hay thực sự uy hiếp một cá nhân hay một nhóm HS (hoặc GV) gây ra hoặc có nguy cơ gây ra thương tật, chết, tổn thương tâm lí, kìm hãm sự phát triển hay tước đoạt quyền của họ dựa trên sự phân biệt giới tính.